د لهستان د بهرنیو چارو وزارت د دې هېواد له وګړو غوښتي چې «سمدستي ایران پرېږدي». دغه وزارت له لهستاني وګړو همدارنګه غوښتنه کړې چې تر بلې خبرتیا پورې ایران ته دې له هر ډول سفر څخه ډډه وکړي، ځکه چې «د ایران کورنی وضعیت بېثباته دی».
په امریکا کې د پاکستان سفیر وایي، په پاکستان کې امنیتي ګواښونه افغانستان پورې تړلو ترهګریزو فعالیتونو او له امریکایي ځواکونو څخه پاتې شوو پرمختللو وسلو د ناوړه استفادې له امله زیات شوي دي. نوموړي ټینګار کړی،چې له دغو ننګونو سره د مبارزې لپاره له امریکا سره د همکارۍ دوام اړین دی.
د پاکستاني رسنۍ «ای ار وای» د دغه هېواد د رسمي خبري اژانس (اېپيپي) له قوله راپور ورکړی چې، رضوان سعید شیخ دا څرګندونې د امریکا د استازو جرګې د وسله والو خدمتونو د کمېټې له مشر مایک راجرز سره په لیدنه کې کړې دي.
هغه ویلي، ۲۰۲۶کال د امنیت او اقتصاد په برخو کې د پاکستان او امریکا ترمنځ د همکاریو د پراخولو لپاره یو مناسب فرصت دی.
پاکستاني سفیر د خپل هېواد د کورنیو امنیتي ګواښونو په اړه ویلي، چې په ۲۰۲۴کال کې د ترهګریزو پېښو شمېر د تېر کال په پرتله ۴۰سلنه او په ۲۰۲۵کال کې شاوخوا ۲۵سلنه زیات شوی دی. د هغه په وینا، د دغو ګواښونو یوه برخه د هغو پرمختللو وسلو د ناوړه استفادې پایله ده چې په افغانستان کې له امریکایي ځواکونو پاتې شوې دي.
پاکستاني سفیر د ۲۰۲۵کال د مې میاشتې د هند او پاکستان ترمنځ پېښو ته په اشارې سره ویلي، چې د هند دریځ د سیمې امنیت له جدي ګواښ سره مخ کړی دی. نوموړي خبرداری ورکړی، چې په شاوخوا ۱.۷میلیارد نفوس لرونکې سیمه کې د «براهموس» په څېر د پرمختللو توغندیو کارول، کولی شي د سیمې ثبات له جدي خطر سره مخ کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ټرمپ هم ځو ځله په خپلو ویناوو کې له طالبانو څخه د هغو وسلو د بېرته اخیستلو یادونه کړې چې په افغانستان کې له امریکایي ځواکونو څخه پاتې شوې دي. خو طالبانو ویلي چې یادې وسلې دوی ته په غنیمت ورپاتې دي او هیڅکله به یې امریکا ته ورونه سپاري.
بل خوا پاکستاني چارواکي تل دا ادعا کوي چې طالبانو د افغانستان په خاوره کې د پاکستان ضد وسله والو ډلو ته پټنځایونه ورکړي او له هغه ځایه د پاکستان پر وړاندې بریدونه پلان کوي، خو طالبان د پاکستان امنیتي ستونزې د دغه هېواد کورنۍ مسئله بولي او د ترکیې او سعودي عربستان په کوربتوب له پاکستاني استازو سره په خبرو کې یې هم پر همدې دریځ ټینګار کړی دی.
تېره ورځ روسیې د ناټو غړي پولنډ سره پولې ته نږدې په اوکراین کې په یوه هدف هایپرسونیک توغندیز برید کړی دی. کیف دا برید د اروپایي متحدینو د اوکراین د ملاتړ څخه د دوی د ویرولو هڅه وبلله.
د رویټرز خبري اژانس د راپور خبر مخې دا یوازې دوهم ځل و چې روسیې په اوکراین کې هایپرسونیک توغندیز برید کړی او د شپې د هوایي بریدونو په پرمهال یې کارولی دی.
اوکرایني چارواکو وویل، په دې هوايي بریدونو کې په کیف کې یې هم څلور کسان ووژل، په پلازمینه کې یې بریښنا پرې کړه او هلته د قطر سفارت ته یې زیان رسولی دی.
مسکو وویل چې دوی د هابیپرسونیک توغندی د هغه ډرون په ځواب کې ویشتلی چې دوی تیره میاشت د پوتین په یوه استوګنیزی ډرون برید کړی. دا بریدچې اوکراین رده کړی و او متحده ایالاتو ویلي چې دا کار نه دی شوی.
د اوکراین د بهرنیو چارو وزیر اندری سیبیها په ایکس خواله رسنۍ وویل.«د اروپايي اتحادیې او ناټو پولې ته نږدې دا ډول برید د اروپایي براعظم امنیت ته یو جدي ګواښ او د ټرانس اتلانتیک ټولنې لپاره یوه ازموینه ده.»
د ایران د بشري حقونو سازمان اعلان کړی چې د ایران د لاریونونو له پیل راهیسې تر اوسه لږ تر لږه ۵۱ لاریونکوونکي په ۱۱ ولایتونو کې وژل شوي دي.
دغه سازمان زیاته کړې چې په دې شمېر کې یوازې هغه پېښې شاملې دي چې په مستقیم ډول د ایران د بشري حقونو سازمان او یا هم د دوو خپلواکو سرچینو لهخوا تایید شوې دي.
د دې سازمان د ترلاسه شویو راپورونو له مخې، د وژل شویو کسانو له ډلې ۹ تنه تر ۱۸ کلونو کم عمره دي، خو تر اوسه د ټولو د پیژندلو اسناد نه دي بشپړ شوي چې د هغوی دقیق عمر وښیي.
د ایران د بشري حقونو سازمان لیکلي چې د ایران په لوېدیځو سیمو کې د مرغومي د ۱۸مې نېټې د لاریونونو پر مهال د لږ تر لږه دوو کسانو د وژل کېدو راپور ورکړل شوی دی.
د راپور له مخې، ایراني ځواکونو د لاریونکوونکو پروړاندې درنې وسلې کارولي او په ځینو ښارونو کې د لاریونکوونکو ډلهییزه نیونه هم روانه ده.
یاد سازمان زیاتوي چې د وروستیو لاریونونو د نیول شویو کسانو شمېر له ۲۲۰۰ تنو څخه اوښتی دی.
د ملګري ملتونه د بشري حقونو عالي کمېشنر فولکر تورک د ایران د وروستیو سراسري اعتراضونو پر مهال د تاوتریخوالي د راپورونو، په ځانګړي ډول د خلکو د وژل کېدو، په اړه جدي اندېښنه څرګنده کړې ده.
فولکر تورک ویلي، د اعتراضونو پر مهال د مرګژوبلې ټولې پېښې باید ژر تر ژره، په خپلواک او بېطرفه ډول وڅېړل شي. هغه ټینګار کړی چې د بشري حقونو د هر ډول سرغړونې عاملینو سره باید د نړیوالو اصولو او معیارونو له مخې حساب وشي.
هغه د ایران حکومت لهخوا د انټرنېټ د سراسري پرې کېدو په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، دا ډول اقدامات د بیان ازادي او معلوماتو ته د خلکو لاسرسی کمزوری کوي. د هغه په وینا، د انټرنېټ بندښت نه یوازې د بشري حقونو د سرغړونو د مستندسازۍ بهیر اغېزمنوي، بلکې د خلکو اړینو او بېړنیو خدمتونو ته پر لاسرسي هم ناوړه اغېز لري.
فولکر تورک له ایراني چارواکو غوښتي چې د بشري حقونو نړیوال مکلفیتونه ته درناوی وکړياو د اعتراضونو پر وړاندې د تاوتریخوالي پر ځای د قانون او حساب ورکونې لاره خپله کړي.
د بخښنې نړیوال سازمان وايي، چې یاد سازمان د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ته په یو استول شوي لیک کې په پاکستان کې د افغان کډوالو د غیرقانوني نیولو، ځورولو او شړلو په اړه خپله جدي اندېښنې څرګندې کړې ده. دوی وايي، پاکستان دې د افغان کډوالو د ځوورولو پروسه ودروي.
د بخښنې نړیوال سازمان نن جمعه، د مرغومي پر ۱۹مه پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې د یاد سازمان له شهاز شریف څخه غوښتنه کړې ده، چې د افغان کډوالو شړل ودروي او ډاډ ترلاسه کړي چې هغه کسان چې د نړیوال خوندیتوب اړتیاوې لري د نړیوال بشري حقونو له قانون سره سم خوندي شي.
دا سازمان زیاتوي چې پاکستاني چارواکي باید ډاډ ورکړي، چې په دغه هېواد کې د افغان کډوالو حقونه خوندي دي، په ځانګړې توګه خپل سري نیول او د کډوالو له کمپونو او د هغوی د استوګنې ځایونو څخه د شړلو څخه ډډه وشي.
په پاکستان کې مېشت افغان کډوالو او په ځانګړي توکه د طالبانو له لوري امنیتي ګواښونو لاندې افغانانو نیول او افغانستان ته د بېرته ستنولو پروسه لا هم چټکه روانه ده.
پاکستان د افغان کډوالو زیاتره بنډغالي وتړل او اوسیدونکي افغانان یې بېرته هېواد ته ولېږل.
څو ورځې وړاندې د بې پولې ډاکټرانو سازمان ویلي و، د ژمي له سړې هوا سره هممهاله له پاکستان څخه د افغان کډوالو جبري ایستلو په افغانستان کې بشري بحران لا پسې ژور کړی او د ښځو او ماشومانو ژوند یې له جدي ګواښونو سره مخ کړی دی.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ تازه ویلي و، چې د ۲۰۲۵کال له جنورۍ تر نومبر پورې شاوخوا ۱.۸میلیونه افغانان له ایران او نږدې ۹۰۰زره نور له پاکستان څخه افغانستان ته ستانه شوي دي.
