د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د اعتراضونو په دیارلسمه ورځ د ایران د رژیم تر ټولو لویه ویره په بشپړه توګه بربنډه شوې ده. د یاد وزارت د څرګندونو له مخې، ایرانیان اوس متحد شوي او د بدلون غوښتنه کوي.
وزارت زیاتوي د ایران د رژیم ځواب د خلکو پر وړاندې د انټرنېټ پرې کول، له تاوتریخوالي کار اخیستل او په اعتراضونو کې د «بهرنیو بلواګرو» د لاس لرلو تورونه لګول دي. خو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ټینګار کړی چې حقیقت اوس روښانه شوی دی.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وایي ایرانی رژیم له یوه جدي او لوی کړکېچ سره مخ شوی او د خلکو پراخ اعتراضونه د دې رژیم لپاره ستره ننګونه ګرځېدلې ده.
د طالبانو د مالیې وزارت اعلان کړی، چې د تقاعد شویو کسانو لپاره یې د نوبت ورکولو یو نوی انلاین سیسټم (اپلېکېشن) فعال کړی دی. یاد وزارت له تقاعد شویو غوښتي، چې تر دې وروسته د انلاین نوبت له اخیستو پرته دې دغه ادارې ته له ورتګ څخه ډډه وکړي.
د طالبانو د مالیې وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه انلاین سیستم د تقاعد شویو د معاشونو د وېش بهیر د چټکتیا او د شفافیت د تضمین لپاره جوړه شوې دی. د وزارت په وینا، له دې وروسته به د تقاعد د حقوقو د تعقیب لپاره حضوري نوبت اخیستل ممکن نه وي.
خو د دې پرېکړې پر وړاندې د یو شمېر تقاعد شویو غبرګونونه منفي دي. ځینو تقاعد شویو افغانستان اینترنشنل ته ویلي، چې د اپلېکېشن جوړول نه یوازې دا چې اسانتیا یې نه ده رامنځته کړې، بلکې د هغوی ستونزې یې لا ډېرې کړې دي.
یوه تقاعد شوي ښوونکي ویلي، د دې سیستم د کارولو لپاره ځیرک ټیلیفون او انټرنېټ ته اړتیا ده، په داسې حال کې چې ډېری تقاعد شوي کسان له دغو امکاناتو بېبرخې دي. هغه زیاته کړې، چې تقاعد شوي کسان اکثره مشران دي او د ځیرکو ټیلیفونونو او انلاین سیسټمونو په کارولو کې له ستونزو سره مخ دي.
بل تقاعد شوي کس ویلي، چې یاد اپلېکېشن په اسانۍ سره نه پرانیستل کېږي او د ډېرو کاروونکو د هممهاله سیستم ته د داخلېدو او د انټرنېټ د ټيټې چټکتیا له امله د نوبت اخیستل اسانه کار نه دی.
د تقاعد شویو په وینا، که د طالبانو حکومت غواړي د معاشونو د وېش بهیر اسانه کړي، نو باید د حضوري خدمتونو بدیلې لارې هم په پام کې ونیسي، تر څو هغه کسان چې انلاین اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري، له لا ډېرو ستونزو سره مخ نه شي.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت وايي، چی د کونړ ولایت په خاص کونړ ولسوالۍ کې یې د کډوالو لپاره په ځانګړي شوي ښارګوټي کې د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړه. په خاص کونړ ولسوالۍ کې د کډوالو ښارګوټی پر ۳۷۴ جریبه ځمکه طرحه شوی چې د ۵۹۰ کورنیو د استوګنې ظرفیت لري.
د کور او ښار جوړولو وزارت نن شنبه، د مرغومي په ۲۰ نېټه پر اېکس خواله رسنۍ لیکلي، چې دغه ځمکې په د راستنو شویو کډوالو په واک کې ورکړي تر څو پرې د اوسېدو لپاره کورنه اباد کړي.
د طالبانو د یاد وزارت وزیر نجیبالله حیات حقاني په کونړ ولایت کې د یادو مراسمو پر مهال وویل، دا نمرې هغه کډوالو کورنیو ته ورکول کېږي چې له کلونو کډوالۍ وروسته بېرته خپل هېواد ته راستنې شوي او د سرپناه نشتون له ستونزې سره مخامخ دي.
حیات حقاني وویل، چې د کډوالو باعزته مېشت کېدل د طالبانو د ادارې له مهمو لومړیتوبونو څخه دي او دوی به په دغه برخه کې هڅو ته دوام ورکوي.
د طالبانو د کور او ښار جوړونې وزارت د طرحې له مخې هرې کورنۍ ته د پنځو بسوو په اندازه د استوګنې نمره ځانګړې شوې چې په لومړي پړاو کې ۲۸ کډوالو کورنیو ته د سیمې د مشرانو په حضور کې ووېشل شوې او د نورو کډوالو لپاره د ځمکو د وېش بهیر لا دوام لري.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت د لیندۍ ۲۷مه خبر ورکړی و، چې په بېلابېلو ولایتونو کې یې اړمنو کډوالو ته د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړې ده. د دغه وزارت په وینا، د دایمي مېشتېدنې کمېټې له لوري کندهار، لغمان، بلخ او کندوز ولایتونو کې دغه لړۍ پیل شوې او په نورو ولایتونو کې بیا دغه لړۍ چټکه شوې ده.
سره له دې چې طالبانو افغانستان ته د بېرته ستنېدونکو کډوالو لپاره په ځینو ولایتونو کې د اوسېدو ځانګړي پنډغالي او ښارګوټي جوړ کړي، خو تازه ستانه شوي کډوال له بېکارۍ او د سرپناه له نشتوالي شکایت کوي او ځینې کسان هڅه کوي بېرته پر ناقانونه لارو له هېواده ووځي.
طالبان دغه څرګندونې داسې مهال کوي، چې په تېرو څلورو کلونو کې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي. طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویلي، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو نړدې ۶ سوه زره کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴ مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي او له ۲ مېلیونه ډېر مجردان په کې شامل دي په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد وایي، چې له پاکستان سره د لارو له تړل کېدو وروسته، د تېرو دوو کالونو سوداګریزې شمېرې ښیي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ کچه ۴۰ سلنه کمه شوې ده.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد نن شنبه، د مرغومي پر ۲۰ نېټه په یوه ویډیوي کليپ کې ویلي، چې د شمېرو له مخې پاکستان ته د افغانستان صادرات په ۲۰۲۴ کال کې ۸۷۰ میلیون ډالره وه او په ۲۰۲۵ کال کې ۵۰۵ میلیون ډالرو ته راکښته شوې دي.
هغه همداراز ویلي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري په ۲۰۲۴ کال کې دوه میلیارد ۴۶۱ میلیون ډالره وه او په ۲۰۲۵ کال کې یو میلیارد ۷۶۶ میلیونه ډالره سوداګري شوې ده.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر د روان کال د لړم ۲۱مه اعلان وکړ او افغان سوداګرو او صنعتکارانو ته یې وویل، هغه کسان چې د پاکستان سره قراردادونه لري؛ درې میاشتې وخت لري، چې خپل حسابونه تصفیه کړي. هغه زیاته کړې وه چې د پاکستان د وارداتو د ټیټ کېفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.
ملا عبدالغني برادر د یوې ناستې پرمهال افغان سوداګرو او صنعتکارانو ته ویلي و، چې پاکستان په تېرو وختونو کې او په ځانګړي ډول د مېوو په موسم کې د سوداګرۍ لپاره لارې تړلې دي. هغه زیاته کړې و، چې د پاکستان وارداتي توکي بیا تر ډېره ټیټ کیفیت لري.
هغه وايي، که دا ځل پاکستان له افغانستان سره د لارو پرانیستل غواړي، نو باید تضمینونه ورکړي چې بیا دغه لارې نه تړي.
ملابرادر ټینګار کړی، چې د افغانستان صادرات او واردات باید له بدیلو لارو څخه ترسره شي، ترڅو سوداګري خوندي او د هېواد اقتصادي ګټه تضمین شي.
د طالبانو سترې محکمې اعلان کړی، چې په بلخ ولایت کې یې دوه تنه د الکولي مشروباتو د قاچاق په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. دغه محکمه وایي چې دا سزا یې د شرعي حکم پر بنسټ عملي کړې ده.
د طالبانو له سترې محکمې څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې یاد دوه کسان هر یو یې د ۳۰ دُرو د وهلو په سزا محکوم شوي وو او حکم یې د اړوندو طالبانو د مسوولینو تر څار لاندې په عام محضر کې عملي شوی دی.
طالبانو ویلي، د دغه ډول سزاوو پلي کول د جرمونو د مخنیوي او د ټولنیز نظم د ټینګښت په موخه ترسره کېږي، خو د بشري حقونو بنسټونه دا ډول سزاوې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې بولي.
د معلوماتو له مخې، طالبانو په تېرو لسو میاشتو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې له ۸۰۰څخه ډېر کسان په دُرو وهلي دي. د بشري حقونو فعالان وایي، دا ډول سزاوې د انساني کرامت خلاف دي او د خلکو پر رواني او ټولنیز وضعیت ناوړه اغېز کوي.
نړیوالو بنسټونو څو ځله له طالبانو غوښتي چې بدني سزاوې ودروي او د عدالت په برخه کې نړیوالو معیارونو ته درناوی وکړي، خو طالبانو تل ټینګار کړی چې خپلې پرېکړې د شرعي اصولو له مخې عملي کوي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وايي، چې له پاکستان څخه افغانستان ته د درملو وارداتو د مخنیوي طرحې اغېزمن تطبیق او همغږۍ په موخه ناسته ترسره شوه. په ناسته کې ټینکار شوی، چې دا طرحه باید ګام په ګام او سنجول شوي ډول عملي شي، ترڅو د درملو خدمات ګډوډ نه نشي او عامه ګټې خوندي پاتې شي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن شنبه، پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي، چې دغه ناسته د عامې روغتیا وزارت د خوړو او درملو معینیت تر چتر لاندې، د درملیزو خدماتو، درملیزو تاسیساتو ته د جواز ورکولو او د اسنادو د تحلیل او فعالیتونو د تنظیم ریاستونو مسؤلینو په شتون کې ترسره شوه.
په دې ناسته کې د پاکستاني درملو پر بدیلو لارو چارو ټینګار وشو، چې په کې د کورني بازار ارزونه، د موجوده زېرمو مدیریت، له معتبرو هېوادونو څخه د وارداتو اسانتیاوې او د تخنیکي ناستو جوړول شامل دي، تر څو د درملو عرضه له خنډ سره مخ نه شي او باکیفیته، مصؤن او معیاري درملو ته د خلکو لاسرسی تضمین شي.
دغه ناسته په داسې حال کېږي، چې د طالبانو د ریاستالوزرا اقتصادي مرستیال له پاکستان څخه د درملو پر وارداتو بندیز لګولی دی.
یاد معاونیت څه موده وړاندې ددې ډلې د عامې روغتیا وزارت ته یو رسمي مکتوب صادر کړی و، چې د پاکستان د درمل جوړوونکو فابریکو او د درملو د ثبت، ارزونې او وارداتو په برخه کې محدودیتونه عملي کړي.
په مکتوب کې ویل شوي، چې د پخوانیو راجستر شویو درملو ثبت لغوه کېږي او اړوندې مالي تصفیې ترسره کېږي.
دغه راز د جاري ثبت او ارزونې پروسې تر بل امر پورې ځنډول شوې دي او له قراردادي سوداګرو غوښتل شوي، چې په پاکستان کې له شرکتونو سره ټول قرارداد شوي درمل د دریو میاشتو په موده کې د هوا له لارې افغانستان ته انتقال کړي او که په ټاکل شوې موده کې انتقال نه شي، نو د وارداتو اجازه به ورنه ورکړل شي.
