طالبان میخواهد با آزادی گروگانهای امریکایی «ترامپ را شاد کند»
سیانان به نقل از مقامات امریکایی دخیل در مذاکرات با طالبان نوشت که این گروه تلاشهای خود برای جلب رضایت ترامپ را افزایش داده است.
به گفته این مقامات، طالبان برای برقراری روابط رسمی با دولت ترامپ و ایجاد دفتر سیاسی این گروه در امریکا، تلاش میکند.
شبکه خبری سیانان روز پنجشنبه، ۱۴ حمل نوشت که در دو ماهی که از ریاستجمهوری دونالد ترامپ میگذرد، طالبان تلاشهای خود را برای جلب نظر دولت ترامپ شدت بخشیده است.با وجود تلاشهای طالبان، منابع آگاه از جریان مذاکرات امریکا با طالبان به سیانان گفتهاند که ایالات متحده همچنان طالبان را یک سازمان تروریستی میشناسد.
یک مقام امریکایی مذاکرات دولت ترامپ با طالبان را مقدماتی خوانده و گفته است: «مسیر مثبتی وجود دارد و اگر آنها در این مسیر حرکت کنند، ما نیز همین کار را خواهیم کرد.»
این مقام امریکایی همچنین گفت: «احتمال تحولات منفی را هم نباید نادیده گرفت» و تأکید کرده است که عادیسازی روابط در آینده نزدیک قابل انتظار نیست.
طبق این گزارش، مقامهای طالبان ماه گذشته در گفتوگو با هیئت امریکایی که به رهایی یک گروگان امریکایی از زندان طالبان منجر شد، بار دیگر موضوع به رسمیت شناخته شدن این گروه به عنوان حکومت رسمی افغانستان را مطرح کردهاند. به گفته این مقام امریکایی و یک فرد دیگر که در جریان این مذاکرات بوده است، طالبان همچنین درخواست گشایش یک دفتر در امریکا را مطرح کرده است. طالبان هدف از ایجاد این دفتر را رسیدگی به امور مربوط به افغانها دانسته است.
پس از سفر هیئت امریکایی به کابل، سخنگوی طالبان گفت که این گروه از حکومت امریکا درخواست کرده است که سفارت افغانستان در واشنگتن را به طالبان تحویل بدهد و سفارت امریکا در کابل نیز بازگشایی شود. ذبیحالله مجاهد گفت که این گروه منتظر پاسخ هیئت امریکایی است.
به گزارش سیانان، مقامات طالبان پیشنهاد دادند که این دفتر لزومی ندارد سفارت باشد و میتواند در مکانی خارج از واشنگتن تأسیس شود. برقراری روابط دیپلوماتیک رسمی با طالبان تحولی اساسی در روابط امریکا و افغانستان محسوب میشود. ترامپ در آخرین سال از دوره نخست ریاستجمهوری خود با طالبان توافقنامه دوحه را امضا کرد که بر اساس آن، تمامی نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ از افغانستان خارج شدند. با خروج نیروهای امریکایی، حکومت افغانستان سقوط کرد و امریکا و کشورهای غربی سفارتخانههای خود را در کابل بستند. پس از آزادی جورج گلزمن، مکانیک امریکایی، هم طالبان و هم زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین ترامپ برای افغانستان، که برای آزادی او به کابل رفت، این اقدام را یک «نشانه حسن نیت» توصیف کردند. آزادی گلزمن با میانجیگری قطر صورت گرفت، کشوری که سالهاست میزبان مقامات طالبان بوده است. کمتر از دو هفته بعد از آزادی او، طالبان فای هال، شهروند دیگر امریکایی را نیز بدون دریافت هیچگونه امتیازی آزاد کرد. پیش از روی کار آمدن ترامپ، طالبان خواستار عادیسازی روابط شده بود و بارها خواهان آزادی زندانیان خود از گوانتانامو و آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدودشده افغانستان شده بود.
یک مقام پیشین امریکایی به سیانان گفته است که طالبان بهشدت علاقهمند همکاری با ترامپ است. این مقام پیشین امریکایی که با طالبان در تماس بوده است، افزود «به آنها گفتم که آزادی بیقید و شرط زندانیان برابر است با روابط عالی با ترامپ. زندانهای خود را خالی کنید، ترامپ بدون مانع میتواند با شما همکاری کند.» او همچنین هشدار داده بود: «اگر امریکاییها را نگه دارید، انتظار موشکهای کروز را داشته باشید.» این مقام امریکایی تاکید کرده است که طالبان ترامپ را تحسین میکند و او را فردی قدرتمند میبیند. خود ترامپ نیز در گذشته از جنگجویان طالبان تعریف کرده و در مصاحبهای با فاکسنیوز در دوران ریاستجمهوری بایدن، آنها را «جنگجویان خوب» و «واقعاً باهوش» توصیف کرده بود. ترامپ در دوره اول ریاستجمهوریاش، بهطور مخفیانه طالبان را به کمپ دیوید دعوت کرده بود تا درباره خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و توافق صلح با دولت افغانستان مذاکره کند. اما این تصمیم، تیم ترامپ را دچار اختلاف کرد و در نهایت، او این برنامه را لغو کرد و مدعی شد که پس از کشته شدن یک سرباز امریکایی در حمله طالبان، این مذاکرات را متوقف کرده است. پس از افشای این موضوع، اعتراضات گستردهای به راه افتاد، از جمله از سوی مایک والتز، که در آن زمان عضو کانگرس بود و اکنون بهعنوان مشاور امنیت ملی ترامپ فعالیت میکند.
با وجود اینکه ترامپ شخصاً در اوایل ۲۰۲۰ با خروج نیروهای امریکایی از افغانستان موافقت کرده بود، او بارها بایدن را بهدلیل شیوه فاجعهبار اجرای این تصمیم مورد انتقاد قرار داده و این موضوع را به یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتیاش در سال گذشته تبدیل کرد. هفته گذشته، ترامپ بار دیگر امکان درخواست از طالبان برای بازگرداندن تجهیزات نظامی امریکا را مطرح کرد و بایدن را متهم به رها کردن میلیاردها دالر تجهیزات نظامی کرد. مقامات طالبان این درخواست را نپذیرفته و اعلام کردهاند که تسلیحات به جا مانده نظامی امریکا را غنیمت جنگی میدانند و به هیچ صورت حاضر به بازگرداندن آن نیستند.
سیانان میگوید با وجود توافقنامه دوحه، طالبان همچنان با گروه القاعده ارتباط دارد و در سال ۲۰۲۲، دولت بایدن، ایمنالظواهری رهبر القاعده را در کابل هدف قرار داده و کشت. در گزارش سیانان تصریح شده است که با وجود اینکه طالبان توسط هیچ کشوری تاکنون به رسمیت شناخته نشده اما این گروه در ایجاد روابط دیپلوماتیک با برخی کشورها موفقانه عمل کرده است. سفارت افغانستان در واشنگتن همچنان بسته است، اما بازگشایی آن تحت حکومت طالبان بیشک دستاورد بزرگی به طالبان خواهد بود. سیانان به نقل از فردی آگاه گزارش داد که از سوی هیئت امریکایی به طالبان گفته شده است که «شما باید پیش قدم شوید و خطر کنید. این کار را انجام دهید، احتمالاً درهای روابط بهتر را باز خواهد کرد.»
در حالی که طالبان به دنبال بهبود روابط با امریکا است، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، اخیرا این گروه را «یکی از خطرناکترین سازمانهای تروریستی در جهان» توصیف کرد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ به مناسبت روز جهانی آگاهیدهی درباره خطرات ماین، گفت که در سال ۲۰۲۴ دستکم ۵۶۴ نفر شامل ۴۳۴ کودک در افغانستان براثر انفجار ماین و مهمات جان باختند. این سازمان در سال گذشته ۲۵۱ رویداد انفجار ماین و مهمات را ثبت کرده و گفته آمار تلفات ممکن است بیشتر باشد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ نوشت آلودگی افغانستان به سلاح و مهمات زندگی غیرنظامیان را با تهدیدات مرگبار مواجه کرده است. این سازمان افزود که افغانستان نیازمند تلاش بیشتر برای پاکسازی مناطق آلوده به ماین و مهمات است.
کاترینا ریتز، رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ در افغانستان گفت: «ماینها و مواد منفجره به جا ماند از جنگ، نهتنها زندگی روزمره و توسعه اقتصادی را مختل میکند؛ بلکه منجر به تراژدیهای دلخراش، بهویژه در میان کودکان میشود».
او اذعان کرد که اخیرا کاهش بودجه بر تلاشهای این کمیته برای پاکسازی ماینها و مهمات منفجر نشده تأثیر زیادی گذاشته است.
این مقام کمیته بینالمللی صلیب سرخ تاکید کرد که کاهش بودجه این سازمان جانهای بیشتری را در افغانستان به خطر میاندازد و ممکن است رویدادهای غمانگیز را به شدت افزایش دهد. او افزود: «بسیار مهم است که جامعه بینالمللی و آژانسهای بشردوستانه از جوامع در مقابله با پیامدهای آلودگی تسلیحاتی حمایت کنند». او گفت که صلیب سرخ به ایفای نقش خود در افغانستان متعهد است.
این کمیته بینالمللی امدادی پیشتر اعلام کرده بود که سال گذشته میلادی به ۲۴۳ هزار نفر در پنج ولایت افغانستان کارگاههای آگاهیدهی درباره خطرات مهمات و ماین و رفتار ایمن در مناطق آلوده برگزار کرده است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ در دوم حوت اعلام کرده بود که افغانستان همچنان یکی از آلودهترین کشورهای جهان به ماین و مواد منفجره است. این نهاد گفت که با جمعیت هلال احمر افغانستان، تحت کنترول طالبان در زمینه افزایش آگاهیدهی در مورد خطرات مواد باقیمانده از جنگ همکاری میکند.
طالبان در جنگ دو دهه گذشته برای اعمال فشار علیه حکومت پیشین و نیروهای بینالمللی به رهبری ایالات متحده امریکا از تاکتیک جاسازی ماینهای کنار جاده و ماینهای مقناطیسی و بمبهایی که از راه دور کنترول میشدند، به گستردگی کار میگرفت. بخشی از این ماینها و مواد منفجره جاسازی شده در برخی مناطق منفجر ناشده باقی ماندهاند.
دونالد ترامپ روز گذشته بر تمامی کالاهای وارداتی به امریکا تعرفه ۱۰ درصدی وضع کرده است که شامل صادرات افغانستان نیز میشود.
اداره احصاییه و معلومات تحت کنترول طالبان گفته است که قالین، زعفران، انجیر، نسوار، جارو و کاغذپران از جمله کالاهای صادراتی افغانستان به امریکا است.
اداره احصاییه و معلومات، تحت اداره طالبان، در گزارش سالانه خود اعلام کرده است که افغانستان در سال ۱۴۰۲ مجموعاً ۵.۷ میلیون دالر کالا به ایالات متحده امریکا صادر کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز چهارشنبه گفت که تعرفه پایه ۱۰ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی به امریکا و تعرفههای بیشتری برای دهها شریک تجاری بزرگ این کشور وضع خواهد کرد. در فهرست کشورهای که بر واردات از آنها تعرفه پایه ده درصدی وضع شده، نام افغانستان نیز دیده میشود.
در حالی که میزان واردات از امریکا به افغانستان ۲۳.۴ میلیون دالر بوده است. بیلانس تجارتی میان دو کشور در این سال ۱۷.۷ میلیون دالر منفی ثبت شده است.
در این گزارش سالانه میزان واردات از امریکا در این بازه زمانی ۲۳.۴ میلیون دالر گفته شده است. طبق این گزارش، افغانستان در این سال حدود ۱۳ هزار متر مربع قالین به ارزش یک میلیون دالر، سیر خشک ۱۹ کیلوگرم به ارزش ۴۱ دالر، ۵۰۰ کیلوگرم زعفران به ارزش ۵۳۰ هزار دالر، ۱۰۸ هزار کیلوگرم انجیر خشک به ارزش ۲۸۰ هزار دالر و ۱۶ هزار کیلوگرم پان به ارزش ۱۳۰ هزار دالر به امریکا صادر کرده است. همچنین، ۵ هزار کیلوگرم مصالحجات به ارزش ۲۰ هزار دالر، و کاغذپران به ارزش ۱۰۰ دالر نیز در میان اقلام صادراتی افغانستان به امریکا بودهاند.
علاوه بر این، محصولات دیگری مانند قروت، عسل، گل گلاب، تنباکو، سنگهای معدنی، پودینه، نمد، خریطه و بوریهای پلاستیکی، ظروف گلی، جارو، نباتات طبی، محصولات قنادی، صابون کالاشویی، حنا، هنگ و تخم هنگ، سیر خشک، بادام، مغز بادام، آلو بخارا، توت، زردآلو و سیب نیز در لیست صادرات افغانستان به امریکا قرار داشتهاند. گزارشها نشان میدهد که در سال ۱۴۰۱، میزان صادرات افغانستان به امریکا ۵.۳ میلیون دالر و واردات ۳۴.۷ میلیون دالر بوده که بیلانس تجاری را ۲۹.۴ میلیون دالر منفی نشان میداد.
بنا به جدول تعرفههای حکومت امریکا، کالاهای صادراتی این کشور به افغانستان مشمول ۴۹ درصد تعرفه گمرکی است. میزان کل تجارت کالایی ایالات متحده با افغانستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۴.۰ میلیون دالر برآورد شده است. بنا به اطلاعات دفتر نماینده ویژه تجاری امریکا، صادرات کالاهای امریکا به افغانستان در سال ۲۰۲۴ به ۱۱.۴ میلیون دالر رسید که نسبت به سال ۲۰۲۳ کاهش ۷۶.۹ درصدی (معادل ۳۸.۲ میلیون دالر) داشته است. واردات کالاهای امریکا از افغانستان در سال ۲۰۲۴ مجموعاً ۲۲.۶ میلیون دالر بوده که نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش ۱۳.۲ درصدی (معادل ۲.۶ میلیون دالر ) داشته است. بنا به اطلاعات این دفتر، بیلانس یا تراز تجاری ایالات متحده با افغانستان از مازاد تجاری ۲۹.۷ میلیون دالری در سال ۲۰۲۳ به کسری تجاری ۱۱.۱ میلیون دالری در سال ۲۰۲۴ تغییر یافته است.
گاردین گزارش داد که محدودیت طالبان بر رفتوآمد «زنان بدون محرم»، ازدواجهای زودهنگام، کمبود خدمات درمانی، ناامنی جادهها و بیتوجهی فرهنگی به سلامت زنان، بحران مرگومیر مادران و نوزادان را در افغانستان تشدید کرده است.
زرین گل در گفتوگو با گاردین داستان مرگ دخترش را چنین توضیح داده است: «نیمهشب بود که متوجه شدم دخترم نسرین باید هرچه سریعتر به شفاخانه منتقل شود. همسر نسرین برای کار به ایران رفته بود و ما دو زن به همراه هفت فرزند نسرین تنها بودیم. نسرین، که باردار و در انتظار فرزند هشتمش بود، دچار دردهای شدید شد.» او گفته است که با نسرین سوار یک ریکشا شدند و در نیمههای شب به سمت شفاخانه به راه افتادند. زرین گل میگوید وقتی آنها به ایست بازرسی طالبان رسیدند به دلیل نداشتن همراه مرد مورد بازپرس قرار گرفتند. زرین گل میگوید: «به آنها التماس کردم و گفتم که دخترم در حال مرگ است. از آنها خواستم اجازه بدهند عبور کنیم اما آنها همچنان امتناع کردند. در نهایت، از شدت ناامیدی دروغ گفتم و ادعا کردم که راننده ریکشا برادرزادهام و محرم ماست. تنها در این صورت بود که به ما اجازه عبور دادند.» او گفته است وقتی به شفاخانه رسیدند نوزاد نسرین در رحمش جان داده بود و رحم او پاره شده بود. پزشکان به آنها گفتند که باید به شفاخانه دیگری منتقل شود. زرین گل دوباره در نیمههای شب به دخترش کمک کرد تا سوار یک ریکشای دیگر شود و این بار به سمت شفاخانه دولتی که یک ساعت فاصله داشت حرکت کردند. در مسیر، طالبان آنها را بار دیگر متوقف کردند. در هر ایست، آنها مدت طولانی معطل شدند، زیرا بدون همراهی مرد سفر میکردند. این زن گفته است زمانی که به شفاخانه رسیدند دختر او نسرین دیگر زنده نبود. زرین گل میگوید: «پزشکان به ما گفتند که به دلیل خونریزی شدید و پارگی رحم، هم نوزاد و هم مادر جان خود را از دست دادهاند.»
زرین گل گفته است «ما آنها را کنار هم به خاک سپردیم.» گاردین نوشت که داستان نسرین داستان صدها زن افغان است که در حین زایمان بهدلایل مختلف بهویژه محدودیتهای سختگیرانه طالبان، جان خود را از دست میدهند.
به نوشته این روزنامه، کارکنان شفاخانهها در شهرهای مختلف افغانستان گزارش دادهاند که زنان بارها از دریافت خدمات درمانی محروم شدهاند، زیرا مردی آنها را همراهی نمیکرده است. یک متخصص پزشکی در شفاخانه میرویس قندهار به گاردین گفت: «بسیاری از زنان در وضعیت بحرانی به شفاخانه میرسند و برخی فقط به این دلیل جان خود را از دست میدهند که دیر آورده شدهاند.»
یک پرستار در شفاخانه دولتی قندهار میگوید: «یک زن جوان بعد از زایمان در تاکسی به شفاخانه آمد. نوزادش به دلیل کمبود اکسیژن در راه جان داد. وقتی از او پرسیدم چرا زودتر به شفاخانه نیامده است، پاسخ داد: باید منتظر میماندم تا شوهرم از سر کار برگردد. محرم دیگری نداشتم.» دو زن به گاردین گفتند که به دلیل عدم دسترسی به خدمات درمانی، سقط جنین داشتهاند. یکی از آنها گفت که یکی از اعضای خانوادهاش حین زایمان جان خود را از دست داده است. یک زن ۳۵ ساله از قندهار میگوید: «خواهرم دیروز هنگام زایمان جان خود را از دست داد. شوهرش در خانه نبود، و او نمیتوانست بهتنهایی به پزشک مراجعه کند.» چندین زن دیگر نیز گفتند که بدون داشتن همراهی یک مرد از دریافت درمان و دارو محروم شدهاند. یک پزشک زن از ولایت ننگرهار به روزنامه گاردین گفت: «پس از روی کار آمدن طالبان، زنان تا زمانی که بیماریشان غیرقابل تحمل نشود به دکتر مراجعه نمیکنند. یکی از دلایل این موضوع مشکلات مالی است، اما گاهی دلیلش این است که مردان خانواده بیتفاوت هستند و زنان را زودتر نزد پزشک نمیبرند. و چون زنان نمیتوانند بهتنهایی سفر کنند، وضعیت سلامتیشان وخیمتر میشود.» کمبود فزاینده پزشکان و پرستارهای متخصص نیز جان زنان و کودکان را بهویژه در مناطق روستایی، جایی که پزشکان کمی در دسترس هستند، به خطر انداخته است. پزشکانی که با گاردین صحبت کردهاند تخمین میزنند که «بیش از نیمی» از همکاران زن آنها کار خود را ترک کردهاند. دکتر سیما، که به همراه همسرش که او نیز پزشک است در افغانستان مانده، میگوید: «بسیاری از همکارانم کشور را ترک کردهاند و این ضربه بزرگی به بخش درمان وارد کرده است.»
بختالرحمان شرافت معین وزارت صحت عامه طالبان، به گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی، توصیه کرد که در حوزه «سیاست، مدیریت و حکومتداری» شاگردی ملا هبتالله رهبر طالبان را بپذیرد.
این مقام طالبان همچنین از حکمتیار خواست از تصمیمات گذشته خود ابراز پشیمانی کند.
شرافت همچنین خواستار تسلیم شدن حکمتیار شد و او را به «توبه» از اقدامات پیشین فراخواند. طالبان حزب اسلامی را لغو و گلبدین حکمتیار را از فعالیتهای سیاسی منع کرده است. در پی این محدودیتها آقای حکمتیار سخنرانیهای خود را متوقف و دیدارهای سیاسی و مردمی خود را محدود کرد.
در پی این محدودیتها، در روزهای عید فطر آقای حکمتیار با دهها تن از هواداران و برخی مقامهای طالبان در محل اقامت خود در کابل دیدار کرد. معین وزارت صحت طالبان روز پنجشنبه در صفحه اکس خود با لحنی شدید به حکمتیار حمله کرد و نوشت: «حکمتیار در دولت اسلامی و جمهوری هر دو بار شکست خورد، پس از سقوط حکومت نجیب در ایجاد دولتی جدید ناکام ماند. فرماندههانش در اقدامی که بشریت را شرمنده میسازد، نهایتاً تسلیم دولتی شدند که روزگاری در مخالفت با آن کابل را به غارت برده بودند.»
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، حکمتیار در کابل ماند و در مواردی درباره وضعیت افغانستان ابراز نگرانی و از سیاستهای طالبان به ویژه در خصوص آموزش زنان انتقاد کرد.
بختالرحمان شرافت در ادامه نوشته است که حکمتیار برخلاف شعارش مبنی بر «ادامه مبارزه و جهاد مقدس علیه خارجیها»، «تمامی آرمانها و اصول خود را فدای چند موتر داشتن و یک خانه در کابل کرد.»
نادر یاراحمدی، مشاور وزیر داخله جمهوری اسلامی میگوید که در حال حاضر نزدیک به دو هزار پزشک افغان در ایران حضور دارند.
او گفت که ۷۰۰ نفر از آنها پزشک متخصص و فوق تخصص هستند.
این مقام وزارت داخله ایران به رسانه خبر آنلاین که روز پنجشنبه، ۱۴ حمل منتشر شد، گفته است «برخی از این افراد استاد دانشگاه هستند که در قراردادهایی که با دانشگاههای مختلف دارند، از آنها استفاده میشود.»
نادر یاراحمدی در بخشی از این مصاحبه گفت: «حضور غیرقانونی اتباع افغانستانی در کشور ما، فضایی ایجاد کرده است که بعضا وقتی میخواهیم از افراد مقیم قانونی در کشور استفاده کنیم، فضای مناسبی نیست.»
با بازگشت طالبان به قدرت، بخشی از نیروهای متخصص و کادر درمانی افغانستان را ترک کردند. محدودیتهای شدید طالبان علیه زنان، کاهش قابل توجه منابع مالی در بخش صحت و گسترش فقر نظام صحی افغانستان را در معرض فروپاشی قرار داده است.
ممنوعیت آموزش زنان به ویژه در بخش پزشکی و محدودیت علیه کار زنان سیستم صحی افغانستان را با بحران مواجه کرده است.