شبکه تحلیلگران بُلاق در گزارشی تازه با عنوان «وضعیت حقوق بشری هزارهها در پنجمین سال حاکمیت طالبان» اعلام کرده است که هزارهها در پنج سال گذشته با چالشهای گسترده در زمینههای امنیتی، سیاسی، اقتصادی، مذهبی و فرهنگی مواجه بودهاند.
پس از ماهها توقف انتقال کمکهای بشردوستانه از مسیر پاکستان، سازمان ملل اعلام کرد ۷۲۴ موتر حامل کمکهای امدادی از گذرگاه تورخم وارد افغانستان شدهاند. این محمولهها پس از چند دور تلاش و هماهنگی سازمان ملل و با دریافت مجوز از پاکستان و طالبان، وارد افغانستان شدهاند.
هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا، در آستانه پنجمین سالگرد سقوط کابل گفته است که در حالی که پنج سال پیش تمرکز جامعه جهانی بر حفاظت از افغانها در برابر طالبان بود، اکنون بسیاری از دولتها به دنبال همکاری با طالبان برای بازگرداندن مهاجران افغان هستند.
در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان، رسانههای بینالمللی افغانستان را زیر ذرهبین بردهاند. نقض حقوق زنان، فقر و بحران اقتصادی، بهبود امنیت، انزوای سیاسی و عادیشدن تدریجی تعامل جهان با طالبان، از مهمترین محورهای گزارشها و تحلیلهای رسانههای بینالمللی درباره افغانستان است.
قولاردوی ۲۰۹ الفتح طالبان اعلام کرد که نورمحمد روحانی، فرمانده لوای دوازدهم سرحدی این گروه در بلخ، در رأس هیئتی به دعوت اوزبیکستان با مسئولان نیروهای مرزبانی این کشور در شهر ترمز دیدار کرده است.
باشندگان شهرک امید سبز در غرب کابل میگویند که کارمندان وزارت عدلیه طالبان در روزهای اخیر فشارها بر ساکنان این شهرک را افزایش داده و در مواردی خانههای خالی متعلق به شهروندان را تصرف کردهاند.
خروج ایالات متحده امریکا از افغانستان، مسئولیت این کشور را پایان نداد؛ واشنگتن بلافاصله با یک چالش حیاتی روبهرو شد: مهار بحران بشری و جلوگیری از فروپاشی کامل اقتصاد افغانستان.
مجله اکونومیست نوشته است که طالبان پس از پنج سال توانسته کنترول خود را بر افغانستان تثبیت کنند؛ اما تمرکز فزاینده قدرت در دست هبتالله آخندزاده، رویکرد افراطی رهبر طالبان و نبود چشمانداز روشن برای رفاه اقتصادی، آینده افغانستان را با ابهام روبهرو کرده است.
روزنامه تایمز آف ایندیا گزارش داد که مقامهای ارشد هند احتمالا در مراسم پنجمین سالگرد تسلط طالبان، در سفارت افغانستان در دهلی نو شرکت خواهند کرد. سفارت افغانستان در دهلی تحت کنترول طالبان است.
محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان، روز جمعه در دیدار با اسپن بارت ایده، وزیر خارجه ناروی، اعلام کرد که «خاک افغانستان بهطور مداوم برای اقدامات تروریستی در پاکستان استفاده میشود.» او خواستار تقویت همکاریهای بینالمللی برای مقابله با تروریسم شد.
عباس ابراهیمزاده، نماینده پارلمان پیشین افغانستان و مالک مجموعه شرکتهای ابراهیمزاده، پس از حدود ۱۱ ماه بازداشت در اوزبیکستان از زندان آزاد شد. پسر آقای ابراهیمزاده آزادی پدرش را به افغانستان اینترنشنال تأیید کرد و گفت که پرونده او در اوزبیکستان ختم و او از زندان آزاد شد.
شکلا، ربابنواز افغان، از طریق نغمهها و تارهای رباب، داستان زندگی، مشکلات و رنجهای زنان و دختران افغان را روایت میکند. او تلاش دارد در هر نغمه رباب، صدای زنانی را بازتاب دهد که در افغانستان تحت حاکمیت طالبان صدایشان خاموش شده است.
در ۲۱ می ۲۰۱۶ میلادی، اختر محمدمنصور، رهبر وقت طالبان در پی حمله پهپادی امریکا در منطقه دالبندین بلوچستان پاکستان کشته شد. اما اسناد بهدست آمده از محل رویداد، پرده از زوایای پنهان زندگی این رهبر کشتهشده طالبان برداشت؛ زوایایی که تا آن زمان کاملاً پوشیده مانده بود.
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال میگویند که رهبران ارشد طالبان در کابل در مورد جنگ در نسی بدخشان اختلاف نظر دارند.
۲۳ اسد ۱۴۰۰ یک روز پیش از ورود طالبان به پایتخت، این گروه به پیشروی سریع خود در بخشهای مختلف کشور ادامه داد و مراکز هفت ولایت را به کنترول خود درآورد. جنگجویان طالبان پنج سال قبل در چنین روزی وارد بلخ، فاریاب، پکتیا، پکتیکا، کنر، لغمان و دایکندی شدند.
در کوچههای کچلاغ، در شمال شهر کویته، روشنترین نشانه از زندگی گذشته هبتالله آخندزاده، صدای شنیدهشده او از محراب مسجد است. اما سالها بعد، همین صدا به یکی از بزرگترین پرسشها درباره هویت او بدل شده است.
رئیسجمهور پاکستان، طالبان را متهم کرد که از گروههای تروریستی حمایت میکند و اجازه میدهد از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه، از جمله پاکستان حمله صورت گیرد. آصفعلی زرداری گفت که طالبان با هند برای انجام حملات تروریستی علیه غیرنظامیان و نیروهای امنیتی پاکستان همکاری میکند.
طالبان شامگاه پنجشنبه به مناسبت پنجمین سالگرد قدرتگیری خود، در تالار رادیو تلویزیون ملی برنامه شعرخوانی برگزار کرد. در تصاویری که از مراسم منتشر شده است، شماری از مقامهای طالبان سرگرم گوشیهای هوشمند دیده میشوند.
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران در پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت از این گروه خواسته است سرکوب رسانهها، بهویژه زنان خبرنگار، را متوقف و محدودیتهای گسترده بر دسترسی به اطلاعات مستقل را لغو کند.
امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان با خانواده زن جوانی که در پی تیراندازی از خاک افغانستان کشته شد ابراز همدردی کرد و تسلیت گفت.
جبهه متحد افغانستان، جمعه ۲۳ اسد با انتشار بیانیهای اعلام کرد که نیروهایش در ۲۴ ساعت گذشته سه عملیات را در ولایتهای هلمند و قندهار علیه نیروهای طالبان انجام دادهاند. طبق بیانیه، در حمله به حوزه اول پولیس طالبان در شهر لشکرگاه، دو پولیس طالبان کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند.
همزمان با پنجمین سالگرد تسلط طالبان بر افغانستان، شماری از فعالان حقوق بشر، کارشناسان حقوقی و مدافعان حقوق زنان از کانادا خواستند آپارتاید جنسیتی در افغانستان را در حقوق بینالملل به رسمیت بشناسد.