زاویه

در سطوح پنهان قندهار و خیابان‌های زره‌پوش کابل، ساختار قدرتی سایه‌وار حاکم است که تمام تعاریف سنتی علوم سیاسی را به چالش می‌کشد.

درگذشت عبدالغفور روان فرهادی در سن ۹۶ سالگی در سانفرانسیسکو، به منزله پایان یکی از استثنایی‌ترین فصل‌های تاریخ دیپلوماسی و فرهنگ معاصر افغانستان عنوان شده است.

درگیری میان نیروهای جبهه آزادی و طالبان در ولسوالی زیباک بدخشان، نشان‌دهنده یک تغییر بنیادی در شیوه مبارزه مسلحانه مخالفان طالبان است؛ رویکردی که نشان می‌دهد الگوی نبرد از عملیات‌های چریکی و پراکنده به رویارویی مستقیم و جبهه‌ای تغییر کرده است.

ده سال از حمله مرگبار بر تظاهرات جنبش روشنایی در دهمزنگ کابل می‌گذرد؛ رویدادی که در دوم اسد ۱۳۹۵ ده‌ها کشته و صدها زخمی برجا گذاشت و به یکی از خونین‌ترین حملات علیه یک حرکت اعتراض مدنی در افغانستان تبدیل شد. براساس آمار یوناما، در این حمله ۸۵ نفر کشته و ۴۱۳ نفر زخمی شدند.

حمله غافلگیرکننده جبهه نوظهور «سپاهیان میهن» و سقوط چندساعته ولسوالی یفتل بدخشان، نام قیوم ملنگ را بر سر زبان‌ها انداخته است. این جوان، رهبری نظامی عملیات سقوط یفتل را به عهده داشت.

حمله جبهه سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل پایین در بدخشان، ضربه‌ای سنگین و چندبعدی برای طالبان بود. برای نخستین‌بار پس از بازگشت طالبان به قدرت، یک گروه مخالف مسلح توانست ساختمان یک ولسوالی را تصرف، نیروهای مستقر در آن را خلع سلاح و تجهیزات نظامی و وسایط دولتی را با خود انتقال دهد.

مولانا فضل‌الرحمان، رهبر حزب جمعیت‌العلمای اسلام پاکستان که حزبش بخشی از ائتلاف مخالفان حکومت است، در سخنرانی برای هوادارانش در شهر قصور پنجاب، تصویری نگران‌کننده از وضعیت امنیتی کشور ارائه کرد. او گفت بخش‌های وسیعی از خیبرپختونخوا و بلوچستان از کنترول حکومت خارج شده است. به گفته او، در بسیاری از مناطق این دو ایالت، پولیس پس از غروب آفتاب از مراکز خود خارج نمی‌شود و شب‌ها شورشیان در منطقه گشت می‌زنند و روزها پولیس.

با آن‌که در دو سال گذشته درگیری میان مهم‌ترین گروه مسلح جدایی‌طلب بلوچ و نیروهای امنیتی پاکستان به‌گونه چشمگیری افزایش یافته بود، در دو هفته نخست ماه جولای شدت این درگیری‌ها به سطحی بی‌سابقه رسید.

غیبت مقام‌های ارشد طالبان در مراسم تشییع جنازه امیر پیشین قطر، توجه ناظران سیاسی را به روابط پر فراز و نشیب کابل و دوحه جلب کرده است. این درحالی است که اخیرا هیئت بلندپایه طالبان به مراسم تشییع جنازه رهبر پیشین جمهوری اسلامی به تهران رفت.

پس از درافتادن طالبان با پاکستان، نزدیکی بی‌سابقه این گروه به هند، حمله پهپادی طالبان به عمق خاک پاکستان، تداوم حملات مرگبار شبه‌نظامیان در بلوچستان و خیبرپختونخوا و ناکامی گفت‌وگوهای منطقه‌ای، اسلام‌آباد اکنون به‌شدت به دنبال تغییر شرایط کنونی در افغانستان است.

لیندسی گراهام بیش از دو دهه از چهره‌های بانفوذ سیاست خارجی امریکا در مجلس سنای این کشور بود. در همه این دوره‌ها، افغانستان جایگاه ثابتی در سخنان و سیاست‌های او داشت. او تا بازگشت طالبان، با خروج کامل نیروهای امریکایی مخالفت کرد و افغانستان را بخشی از امنیت ملی امریکا می‌دانست.

چهار ماه پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل که به کشته شدن علی خامنه‌ای و شماری از اعضای خانواده‌اش انجامید، مجتبی خامنه‌ای همچنان از انظار عمومی پنهان است.

موجی از حمله‌های «تروریستی» در هفته‌ جاری در بلوچستان پاکستان روی داده‌است که به گفته‌ مقام‌های دولتی، ده‌ها تن از نیروهای نظامی و پولیس پاکستان در آن قربانی شده‌اند.

روابط میان گروه طالبان و حکومت هند با سرعتی چشمگیر در حال گسترش است؛ تحولی که با توجه به پیشینه تاریخی ناظر بر سوءظن و تنش میان دو طرف، تا چندی پیش غیرقابل پیش‌بینی جلوه می‌کرد.

در سال‌های اخیر، هرگاه نام یک افغان در پیوند با یک رویداد جرمی، قتل، خشونت یا تجاوز در رسانه‌های خارجی مطرح شده، موضوع به ندرت در چارچوب «مسئولیت فردی» باقی مانده است. در بسیاری موارد، جرم یک فرد به سرعت به نام یک ملت، یک جامعه مهاجر و حتی یک تاریخ سیاسی تمام می‌شود.

با بازگشت طالبان به قدرت، اسلام‌آباد و راولپندی غرق در پیروزی بودند. رهبران پاکستان تصور می‌کردند با حمایت از طالبان، تهدیدهای مرزهای غربی را مهار کرده و دولتی نزدیک به خود را جایگزین حکومتی ملی‌گرا و متمایل به هند کرده‌اند.

شگفته، پرستار ۳۲ ساله سابق در یکی از شفاخانه‌های کابل، در هشتم جولای ۲۰۲۵ از سوی نیروهای طالبان در کابل بازداشت شد. طالبان او را به رابطه خارج از ازدواج با رئیس شفاخانه متهم کردند؛ زیرا پس از پایان ساعت کاری، رئیس شفاخانه او را با موتر به خانه‌اش رسانده بود.

در نهم حوت سال گذشته، در پی حمله‌ مشترک امریکا و اسرائیل، سیدعلی خامنه‌ای کشته شد. او بیش از ۱۲۰ روز است که دفن نشده و حالا جمهوری اسلامی برنامه گسترده‌ای برای خاک‌سپاری او ترتیب داده است.