زاویه

مرگ بنون سیوان، نماینده پیشین سازمان ملل برای افغانستان، یادآور یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر کشور است. در این برهه، خروج نیروهای شوروی، بقای حکومت نجیب‌الله، قدرت‌گیری مجاهدین و تلاش برای یافتن یک راه‌حل سیاسی، آینده افغانستان را رقم می‌زد.

طالبان از گشایش جاده جغل‌اندازی‌شده ۱۲۱ کیلومتری واخان تا مرز چین خبر داده است؛ اقدامی که به‌دلیل بسته بودن مرز از سوی بیجینگ و نبود زیرساخت‌های گمرکی، بیشتر مانوری تبلیغاتی برای کاستن از فشار بحران ترانزیت با پاکستان دانسته می‌شود.

نسبت میان مدارس دینی و گروهی به نام طالبان نسبت ترادف و تساوی نیست تا وجود یکی، وجود دیگری را به صورت قطعی در پی داشته باشد. به زبان علم منطق، نسبت میان آن‌ها را می‌توان «عموم و خصوص مطلق» دانست؛ یعنی همه مدارس دینی طالبانی نیستند، اما همه طالبان از مدارس دینی سر برآورده‌اند.

ملا شیرین، والی طالبان در قندهار، این روزها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار گرفته است. او به نمایندگی از هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، با هیئت‌های خارجی دیدار می‌کند، جلسات این گروه را در قندهار رهبری می‌کند و با سفیران و نمایندگان طالبان در کشورهای خارجی نشست دارد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان کانون تصمیم‌گیری را از وزارتخانه‌های کابل به حلقه بسته وفاداران خود در قندهار منتقل کرده است. در این مطلب، به زوایای پنهان زندگی، پیشینه تحصیلی، دوران پناهندگی در پاکستان، مسیر قضایی و سیاسی و نحوه حکمرانی او پرداخته شده است.

امریکا روز چهارشنبه، ۸ میزان ۱۴۰۵ به بیش از دو دهه حضور نظامی خود در عراق پایان داد. این خروج بر اساس توافقی صورت گرفت که در سال ۲۰۲۴، در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن، میان واشنگتن و بغداد شکل گرفت.

اندی برنام، هفتمین نخست‌وزیر بریتانیا در ده سالی که از همه‌پرسی خروج از اتحادیه اروپا می‌گذرد، سرانجام فضای سیاسی کشورش را مناسب دید تا از احتمال بازگشت کامل به اتحادیه سخن بگوید و اذعان کند که «برگزیت بیش از آنکه سود داشته باشد، زیان به بار آورده است».

تجربه سه دهه گذشته، به‌ویژه عملکرد پنج سال اخیر طالبان، نباید دیگر جایی برای این پرسش باقی گذاشته باشد که طالبان کیست، تفکر طالبانی چیست و چگونه باید با آن برخورد کنیم.

۲۷ سپتامبر ۱۹۹۶ - کابل سقوط کرده است. طالبان وارد پایتخت شده‌اند و در یکی از آخرین پناهگاه‌های شهر، سرنوشت نجیب‌الله، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، رقم می‌خورد.

هم‌زمان با سی‌امین سالگرد کشته‌شدن داکتر نجیب‌الله، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، شبکه تحلیلگران افغانستان مجموعه تازه‌ای از گزارش‌های خود درباره حزب دموکراتیک خلق افغانستان و میراث مناقشه‌برانگیز دوره حاکمیت این حزب منتشر کرده است.

پاکستان سه سال پیش با تمام توان در تلاش بود تا برای طالبان در عرصه بین‌المللی لابی کند؛ از رفع تحریم‌ها و آزادسازی ذخایر بانک مرکزی گرفته تا واگذاری کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد به طالبان.

تنش میان طالبان افغانستان و پاکستان پس از سه ماه آرامش نسبی، بار دیگر تشدید شده است. رویترز در گزارش تحلیلی، عوامل افزایش دوباره درگیری‌ها و دلایل ناکامی تلاش‌های پیشین برای مهار اختلافات میان دو طرف را بررسی کرده است.

تاریخ افغانستان را نمی‌توان تنها در مرزهای وقایع سیاسی و تغییر حکومت‌ها خواند. بخش مهمی از تاریخ این سرزمین در حافظه گروه‌هایی باقی مانده که تجربه خشونت، کوچ اجباری، از دست دادن زمین و فروپاشی نظم اجتماعی را نه در کتاب‌ها، بلکه در روایت‌های خانوادگی و حافظه جمعی خود حمل کرده‌اند.

پس از انتشار پیام ویدیویی حمزه بن لادن، پسر اسامه بن لادن، رهبری شبکه القاعده و طالبان با یک آزمون تازه روبه‌رو شده‌اند. نتیجه این آزمون ممکن است اعلام ناگهانی رهبر جدید القاعده باشد.

درگیری میان طالبان افغانستان و پاکستان دیگر فقط جنگی بر سر پناهگاه‌های تحریک طالبان پاکستان، تهدید علیه خاک پاکستان یا حملات هوایی به خاک افغانستان نیست.

بحث دربارهٔ این‌که آیا جنگ افغانستان جنگ قومی است یا نه، دیگر تنها یک بحث تاریخی نیست؛ بلکه مستقیما با نوع مواجههٔ ما با منازعهٔ جاری و آیندهٔ افغانستان ارتباط دارد.

نقش قدرت‌های بزرگ استعماری، اتحاد شوروی و امریکا و شبکه‌های استخباراتی آن‌ها در جنگ‌های افغانستان تا حد زیادی افشا و بررسی شده است، اما شرکت‌های نفتی، جنگ‌های نیابتی، جنگجویان اجیر و دلالان آن‌ها، کمتر در معرض توجه و بررسی رسانه‌ها قرار گرفته‌اند.

ادامه فعالیت گروه‌های تروریستی، حملات علیه شهروندان چینی و اختلاف بر سر تحریک طالبان پاکستان، روابط کابل و بیجینگ را با چالش روبه‌رو کرده است.