په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې لږ تر لږه ۲۳۳ افغانان د ۱۴۰۵ تر تلې میاشتې (د ۲۰۲۶ سپټمبر) پورې په ایران کې اعدام شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانانو د اعدام دغه لړۍ په دې وروستیو کلونو کې پراخه شوې ده.
د پکتیا ډنډ پټان ته څېرمه پر ډیورند کرښه نن ماښام د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ یو ځل بیا نښته شوې ده. طالبان ادعا کوي، چې لومړی ډزې پاکستاني لوري کړي او دوی ځوابي ډزې کړې دي. دوی زیاتوي، دمګړۍ وضعیت نورمال دی.
د ننګرهار د دره نور د تلکي ډاک اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته په غږیزو پیغامونو کې ویلي، چې له ۵۰ کلونو مېشتېدو وروسته یې کورونه طالبانو ړنګ کړي دي. یادو اوسېدونکو د انصاف غوښتنه کړې ده.
د کابل ښار د یوه دولتي ښوونځي ښوونکې وایي، نن ورځ له دې امله پرې ډېره سخته تېره شوه چې په نړۍ کې د ښوونکي ورځ نمانځل کېده؛ خو دوی اړ وو چې د نورو عادي ورځو په څېر تدریس وکړي.
د پاکستان او افغانستان ترمنځ د تورخم له لارې د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ روانه ده. د پښتونخوا په لنډي کوتل لنډمهالي کمپ کې هره ورځ له ۵۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې افغانان د قانوني چارو تر بشپړېدو وروسته افغانستان ته لېږل کېږي. کډوال وايي، په کمپ کې د ګڼېګوڼې تر څنګ له جدي ستونزو سره مخ دي.
د کندهار د پنجوايي د ناخونې له خړو کوڅو او د تختهپُل د تنګي له ریګونو د یوه داسې سړي کیسه پیلېږي چې افغانستان یې په حکمونو او فرمانونو چلیږي، خو څېره یې لا هم له خلکو پټه ده. د هبتالله اخوندزاده د شخصي ژوند په اړه لا هم ډېر څه د روایتونو، کیسو او محدودو معلوماتو ترمنځ ورک دي.
د طالبانو او ایران اړیکه چې یو وخت پوځي تقابل ته رسېدلې وه، نن د غلي تعامل په چوکاټ کې تعریفېږي. طالبان، چې ځان د سني اسلام استازي ګڼي او د ایران نظام، چې د شیعه نړۍ له مهمو قدرتونو شمېرل کېږي، اوس داسې اړیکه پالي، چې د مذهبي اختلافونو پر ځای پکې دوه اړخیزې اړتیاوې غالبې دی.
د دیني مدرسو او طالبانو ترمنځ اړیکه د ترادف او مساوات اړیکه نه ده، داسې چې د یوه موجودیت په قطعي ډول د بل د موجودیت لامل شي. د منطق په ژبه، د دوی ترمنځ اړیکه «عموم او خصوص مطلق» بلل کېدای شي؛ یعنې ټولې دیني مدرسې طالباني نه دي، خو ټول طالبان له دیني مدرسو څخه راوتلي دي.
په یمن کې د سعودي عربستان او حوثیانو ترمنځ د جګړې له بیا پراخېدو سره، پاکستان یو ځل بیا له یوې حساسې پوځي او ډېپلوماتیکې معادلې سره مخ شوی دی. اسلاماباد له یوې خوا له سعودي عربستان سره د ګډې دفاع تړون لري، خو له بلې خوا له ایران سره د اړیکو او د منځګړیتوب رول هم ساتل غواړي.
