د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت خبر ورکړی، چې د کورنیو او بهرنیو سېلانیانو د جذب او لیدنې په موخه د هرات په اختیارالدین کلا یا ارګ کې د تاریخي ډبرو د ساتنې او نندارې لپاره دوه ځانګړي سالونونه پرانېستل شوي.
د کابل ښاروالۍ له لوري د «نجات څلي» ویجاړول، چې د پلازمېنې له تاریخي او ملي نښو شمېرل کېده، د ګڼو ښاریانو او فرهنګي فعالانو غبرګونونه راپارولي دي. یو شمېر سیاستوال او فرهنګیان وايي چې د طالبانو دا عمل د ملتپاله فکر د له منځه وړلو په معنا دی.
د افغانستان د ملي موزیم د بیارغونې څانګې مشر یحیی محبزاده وايي، تېر کال شاوخوا ۲۱زره کسانو له یادې ادارې څخه لیدنه کړې چې نږدې ۶زره او ۷۵۰ یې بهرنيان وو. هغه ویلي: «له نېکه مرغه د تېرو کلونو پرتله د سېلانیانو شمېر زیات شوی دی».
د تېر جمهوري نظام د ولسي جرګې غړي کمال ناصر اصولي ویلي، چې د «نجات څلی» ړنګول د افغانستان د سقاوي دورې د «فکري ملاتړ» په معنا ده او دا اقدام یې د تاریخي ارزښتونو پر ضد بللی دی.
نن (د مئ ۱۸مه) د موزیمونو له نړۍوالې ورځې سره برابره ده. سږکال دغه ورځ داسې مهال نمانځل کېږي، چې افغانستان لاهم د خپل فرهنګي میراث، تاریخي اثارو او موزیمونو د ساتنې له جدي ننګونو سره مخ دی.
سعودي عربستان هم د راتلونکې اونۍ ۴شنبه د لوی اختر لومړۍ ورځ اعلان کړه. په سعودي کې د یکشنبې په ماښام د ذوالحجةالحرام میاشت ولیدل شوه او ورسره یې نن (دوشنبه د غويي ۲۸مه) د ذوالحجې لومړۍ نېټه اعلان کړه. تر دې مخکې طالبانو هم د راتلونکې اونۍ ۴شنبه د لوی اختر لومړۍ ورځ اعلان کړې وه.
د نورستان د مرکز پارون په عامه کتابتون کې د کتاب لوستنې اونۍ په مناسبت د یکشبې په ورځ (د غويي ۲۷مه) د کتابونو ۳ ورځنی نندارتون پرانېستل شو. د دغه ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولین له دغې چارې موخه د مطالعې کلتور دودېدل او کتاب لوستنې ته د ځوانان هڅول بولي.
د طالبانو اطلاعاتو او کلتور وزارت وایي، د هلمند دودیزه کلنۍ مشاعره د سلګونو ګډونوالو په حضور کې په هلمند ولایت کې ترسره شوې ده.
شهزاده هري او مېرمن یې میګان مارکل د نېټ فلېکس رسنیز شرکت لپاره د یوه جنګي فلم پر جوړولو بوخت دي. دا فلم د افغانستان د جګړې په اړه د یوه برېتانوي افسر د خاطراتو پر بنسټ جوړېږي. شهزاده هري په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ د ناټو ځواکونو په چوکاټ کې دوه ځلي ماموریت هم ترسره کړی دی.
د کندهار مشهوره او تاریخي «شالمار مېله» چې لسیزي یې د خلکو د خوښۍ، دودیزو لوبو، موسیقۍ او ټولنیزو ناستو رنګین انځور وړاندې کاوه، سږکال یې لا دوه اونۍ هم دوام ونه کړ او مېلهوال بېرته خپلو سیمو ته ستانه شول.
په هرات کې د طالبانو تر ادارې لاندې د موزیم مسوولین وایي، دغلته ۴زره بېلابېل تاریخي اثار ساتل کېږي چې د مختلفو تمدنونو پورې تړاو لري او همداشان په دغه موزیم کې د تیموریانو او غوریانو د دورې مهم تاریخي اثار پراته دي.
افغانې شاعرې او خبریالې شمیم فروتن د ایټالیا په نړیوال ادبي فستیوال «فرانکو لوی» کې د اوولسم پړاو جایزه ګټلې ده. د راپورونو له مخې، د دې ادبي فستیوال ګټونکي په دې وروستیو کې د ګروتاماره په ښار کې وستایل شول.
کندهار کې تېره شپه د انار ګل مشاعره ترسره شوه؛ هغه ادبي غونډه چې پخوا به پهکې د انار ګل، وطن، ټولنیزو موضوعاتو او ولسي احساساتو اړوند شعرونه وړاندې کېدل؛ خو د وروستیو کلونو په څېر سږکال هم د طالبانو د مشر ستاینې او د حکومتي وفادارۍ د تکراري پیغامونو تر سیوري لاندې ترسره شوه.
په خوست کې د طالبانو ولایتي رسنیز دفتر خبر ورکړی، چې د دې ولایت په مرکز کې د یوه خصوصي شرکت له خوا د ۱۰۵ میلیونه افغانیو په لګښت د یوه عصري تفریحي کمپلکس د جوړولو چارې پیل شوې. د طالبانو سیمهییزو چارواکو ویلي، چې دا پروژه د خپلواکۍ مینار ترڅنګ پر درې جریبه ځمکه پلې کېږي.
په کاپیسا کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس مولوي کریمالله وثیق وایي، چې د دغه ولایت د کوهبند ولسوالۍ د کوه بچې په بولغین دښتې کې د «کوه هندوسوز» په نوم یوه نوې لرغونې سیمه کشف شوې ده.
د کرېکټ ملي لوبډلې مخکښ لوبغاړي رحمان الله ګربز کابل کې د یوې غونډې پر مهال اعلان وکړ، چې د بېوزلو او اړمنو خلکو سره د مرستې لپاره یې خیریه بنسټ جوړ کړی دی. د هغه په وینا، غواړي د سوداګرو او شتمنو پر مټ بېوزلو هېوادوالو ته مرستې ورسوي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، د هلمند د مرکز لښکرګاه اړوند فرهنګي پارک کې د کتابونو دوه ورځنی نندارتون پرانېستل شو. دغه نندارتون په داسې حال کې جوړ شوی، چې په دې ورستیو کلونو کې په هېواد کې د مطالعې کلتور پیکه شوی دی.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، په بادغیس کې د دغې ډلې د ولایت مقام د اسلامي دورې اړوند ۸ تاریخي اثار د دغه ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست ته وسپارل. دغه وزارت د یادو تاریخي اثارو د ترلاسه کېدو د څرنګوالي په تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت چارواکي وايي، چې د بغلان ولایت په «جلوگیر» سیمه کې یې یوه لرغونې کلا موندلې ده چې ددوی په وینا، شاوخوا دوه زره کاله تاریخي لرغونتوب لري.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د خپرونو معین مهاجر فراهي غزني ولایت ته د سفر په لړ کې ویلي، چې په دغه ولایت کې د ۱۰ تاریخي ابداتو د ترمیم او رغونې لومړني کارونه پیل شوي دي. د هغه په وینا؛ په لومړي پړاو کې هغه ابدې چې زیانمنې شوې، ترمیم او رغول کېږي.
د افغانستان د سرحدونو او قبایلوچارو وزارت پخوانی سیاسي مرستیال، دیپلومات، لیکوال او د قبایلي چارو څېړونکی عبدالرشید وزیري د ورپېښې ناروغۍ له کبله د اپرېل پر ۲۶مه د امریکا په کالیفورنیا کې ومړ.
غزني کې د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ ریاست وایي، د دې ولایت په بېلابېلو سیمو کې د مسلکي ټیمونو له لوري ۲۴ تاریخي اثار موندل شوي چې ۲۳ سفالي (خټین) توکي او یو ډبرین لیکلی اثر پکې شامل دي او ټول د ولایت موزیم ته انتقال شوي دي.