د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت دوو مرستیالانو د استاد حبیبالله رفیع چې تازه له کاناډا راستون شوی پوښتنه کړې او ورسره یې د اثارو د چاپ او نورو څېړنو د ترسره کولو په برخو کې د همکارۍ ټټر وهلی دی. دغو طالبانو د استاد رفیع د خدمتونو د ستاینې په موخه د «اعزاز پګړۍ» ور په سر کړه.
د سنجې دت هتیار فلم ګورم. شرایطو د یوې ښې کورنۍ بچی بدمعاش او د مافیا سرتاج کړ. خو د ژوند په یوه پړاو کې، کله چې مینې یې زړه نرم کړ او د خپلې خټې او وینې احساس یې راویښ شو، د ښه والي هڅه یې کوله او غوښتل یې بېرته انسانیت ته راوګرځي، خو خلکو یې پر شرافت باور نه کاوه.
کاناډا کې د پشهيي ځوانانو د ټولنې په نوښت د پشهيي ژبې ملي ورځ ونمانځل شوه. د دغې غونډې ویناوالو د پشهيي ژبې د ارزښت، لرغونتوب او د پشهيي قوم د تاریخي او ټولنیز رول په اړه هر اړخیزې خبرې وکړې او د دې ژبې د ساتنې، پراختیا او راتلونکو نسلونو ته یې د لېږدولو پر اهمیت ټینګار وکړ.
په جرمني کې د افغانستان د کلتوري ودې ټولنې مشرتابه د زدهکړو فعال مطیعالله ویسا ته د هغه د خدمتونو په پار د غازي امانالله خان مډال ورکړ. مطیعالله ویسا په همدې تړاو غونډه کې ویلي، چې دی به د هېواد په لرې پرتو سیمو کې د زدهکړو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکړي.
افغان جلا وطنه فرهنګیانو نن مازدیګر (شنبه د غبرګولي ۲۳مه) په جرمني کې د لونګو امېل مشاعره او سندریز ماښام جوړ کړ. د جرمني د کلتوري ودې ټولنې مشر ډاکټر شېر ولي شېر افغانستان انټرنشنل– پښتو ته وویل، چې دوی هر کال دا فرهنګي غونډه جوړوي.
د استرالیا په ملبورن ښار کې د وېکټوریا ایالتي کتابتون چې د پخوانیو لیکونو او یادګارونو ننداره پهکې کېده، د یوه افغان لیکوال ښادي خان سیف لپاره د ماشومتوب ترخو او خوږو خاطرو دروازه بېرته پرانیسته.
د لیکوالې حمیرا قادري مرکه مې له بهرام امان سره لیدله. هغې، چې غریو نیولې وه، د هراتي نارینهوو له هغه ملاتړ څخه ستاینه کوله چې د ښځو تر څنګ ودرېدل. هاغه ورځ د ولسي جرګې پخوانۍ غړې مریم سما هم پر خپلې اېکس پاڼې په هرات کې د ښځو په ملاتړ د نارینهوو اعتراض ستایلی و.
د بيبيسي خبریالې لایس ډوسیټ د «په کابل کې تر ټولو غوره هوټل» کتاب په وسیله د «ښځو جایزو» د غیر افسانوي برخې د جایزې ګټونکې شوه او د افسانوي برخې جایزه د «ورجینیا ایوانز» ناول لیکوالې ته ورکړل شوه.
په پروان کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د توپدرې تاریخي استوپې د ساتنې او د هغې د ارزښت په اړه یوه ځانګړې ناسته کړې ده. د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولانو د سیمې له اوسېدونکو وغوښتل چې د دغو تاریخي اثارو په ساتنه او خوندیتوب کې له اړوندو ادارو سره هراړخیزه همکاري وکړي.
د ملګرو ملتونو د یونېسکو او هبیتات ادارو په بامیان کې د «فرصت» تر عنوان لاندې یوه نوې ګډه پروژه پیل کړې ده. دغه پروژه د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي امانتي صندوق (STFA) په مالي ملاتړ د سیمې د کلتوري او ټولنیز وضعیت د ښه کولو په موخه پیل شوې ده.
په خوست کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست وايي چې د دغه ولایت د عمومي موزیم او د جهادي اثارو د ساتنې موزیم لپاره د خوست په «بیرغ تپه» سیمه کې ۱۵ جریبه ځمکه تثبیت شوې ده.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویلي، د قرانکریم یوه په لاسلیکل شوې نسخه چې نږدې اته پېړۍ لرغونتوب لري، د پنجشېر د ابشار ولسوالۍ د یوه اوسېدونکي له لوري د دوی ولایتي ریاست ته سپارل شوې ده.
ځوانان او پېغلې د هرې ټولنې تر ټولو ارزښتناکه بشري پانګه او د راتلونکي اصلي استازي ګڼل کېږي. د هغوی انرژي، خلاقیت او نوښتګر فکر نه یوازې د ټولنیز بدلون او پرمختګ لپاره لاره هواروي، بلکې د ستونزو پر وړاندې د مقاومت او نوو فرصتونو د رامنځته کولو مهم ځواک هم بلل کېږي.
د فنلنډ لومړي وزیر پیتري اورپو د هزاره کلتور د ورځې په نړیوال جشن کې ویلي چې کلتور، ژبه او هویت د انسان د پېژندنې اساسي برخې دي او ټینګار یې کړی چې نړیواله ټولنه باید په افغانستان کې د بشري حقونو له وضعیت، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو له محدودیتونو سترګې پټې نه کړي.
د اختر په ورځو کې د نورستان د منظرو لیدلو ته ګڼ هېوادوال ورمات شوي وو. په دې لړ کې په هوايي ډزو او سقوطي مرمیو کې یو ځايي اوسېدونکی وژل شوی او پرون بیا د سیلانیانو یوه موټر یو ټرافیک وهلی او پښه یې ورماته کړې ده. د نورستان اوسېدونکي له سیلانیانو د نظم مراعاتولو غوښتونکي دي.
د بریتانیا د لېسټر پوهنتون څېړونکو موندلې چې د ککړې هوا تنفس کول د ماشومانو د سږو وده ورو کولی شي او اغېزې یې ان د ځوانۍ تر لومړیو کلونو پورې دوام مومي. په دې څېړنه کې له وخت مخکې زېږون، د مور شیدې، د والدینو لهخوا د تنباکو کارول او د کور چاپېریالي شرایط لکه رطوبت هم ارزول شوي.
د غبرګولي ۸مه (د مې ۲۹مه) د پښتو ژبې ورځ ده. دغه ورځ هر کال نمانځل کېږي، خو په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنېدو وروسته ددې ورځې نمانځلو ته توجه کمه شوې ده. یو شمېر لیکوالان بیا وايي چې د نجونو پر زده کړو د طالبانو بندیز پښتو ژبې ته زیانونه اړولي دي.
نن د غبرګولي ۸مه چې د مئ له ۲۹مې سره برابره ده، د پښتو ژبې نړۍواله ورځ ده. دغه ورځ هرکال د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د پښتنو لهخوا د خپلې ژبې، فرهنګ او ادبي هویت د درناوي په توګه نمانځل کېږي.
د خیبربښتونخوا د پېښور خزانه تاڼې اړوند د ګوهي قادراباد په سیمه کې د خپلې خوښې واده غوښتنې له امله یوې کورنۍ خپله ۱۶ کلنه لور او ۲۲ کلن ځوان وژلي دي. د پېښور پولیسو ویلي، چې تر پېښې وروسته د هلک کورنۍ له وسلو سره یادې سیمې ته ورغلې وه.
د بامیانو د بودا مجسمو د نړولو ۲۴مې کلیزې په مناسبت «له بودا سره شپه» په نوم څوارلسم کلتوري پروګرام د سويډن په پلازمېنه سټاکهولم کې ترسره شو. دغه پروګرام د طالبانو له لوري د بامیانو د بودا مجسمو د ویجاړلو د یاد ساتلو او د فرهنګي میراثونو د ارزښت په اړه د پوهاوي لپاره جوړ شوی و.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت خبر ورکړی، چې د کورنیو او بهرنیو سېلانیانو د جذب او لیدنې په موخه د هرات په اختیارالدین کلا یا ارګ کې د تاریخي ډبرو د ساتنې او نندارې لپاره دوه ځانګړي سالونونه پرانېستل شوي.
د کابل ښاروالۍ له لوري د «نجات څلي» ویجاړول، چې د پلازمېنې له تاریخي او ملي نښو شمېرل کېده، د ګڼو ښاریانو او فرهنګي فعالانو غبرګونونه راپارولي دي. یو شمېر سیاستوال او فرهنګیان وايي چې د طالبانو دا عمل د ملتپاله فکر د له منځه وړلو په معنا دی.