کلتور او ټولنه

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، د «کندهار تاریخ کور» موزیم له معیاري کېدو وروسته د سې‌شنبې په ورځ د سیلانیانو او نورو لیدونکو پر مخ پرانېستل شو.

پاکستانی سياستوال او د مير تاج محمد خان د کورنۍ نږدې ملګری غلام احمد بلور وايي چې د شاه رخ خان پلار مير تاج محمد خان له کډوالۍ مخکې پېښور کې اوسېده. د بلور په وينا، تاج محمد خان د پاکستان د جوړېدو په لومړيو کلونو کې د سياسي فشارونو او د ځپلو له ویرې پاکستان پرېښود او هند ته ولاړ.

د میوند جګړه د یوې داسې جګړې، یوه قوماندان او یوې پېغلې کیسه ده، چې نږدې یوه نیمه پېړۍ وروسته هم ژوندۍ ده. د میوند ملاله؛ هغه نوم چې د تاریخي روایتونو له مخې، د جګړې په یوه حساسه شېبه کې یې د افغان سرتېرو روحیه بدله کړه او ناکامه شوې جګړې ته یې بریا ورکړه.

د ايران د سينما پېژندل شوی لوبغاړی او د ټلوېزيون کارکوونکی اکبر عبدي د جمعې په ورځ د زړه د ناڅاپي درېدو له امله د ۶۵ کلونو په عمر ومړ. نوموړی په وروستيو کلونو کې د زړه او پښتورګو د ناروغيو له امله څو ځله روغتون ته لېږدول شوی وو او په تېرو مياشتو کې هم تر درملنې لاندې وو.

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د هېواد په مرکز او ولایتونو کې ټولو خطيبانو ته د جمعې د ورځې د خطبې یو لیکلی لارښود استولی او په‌کې یې په ودونو او خوښیو کې پر موسیقۍ، د ښځو او سړو پر ګډو ناستو او «غیرشرعي» رواجونو بندیز لګولی دی.

په زابل کې د پښتو ادب د مشهور کتاب پټې خزانې د لیکوال محمد هوتک د قبر د ساتنې او بیارغونې لومړنۍ چارې د یوه افغان لیکوال په مالي مرسته پیل شوې دي او تمه ده تر یوې میاشتې بشپړې شي.

د امریکا د ولسمشر په توګه د جوبایډن څلور کلنه دوره د غزې او اوکراین د جګړو او له افغانستان څخه د وتنې شاهده وه. بایډڼ په سپينې ماڼۍ کې د خپلې څلور کلنې دورې د څرنګوالي په تړاو د «امریکا، له ما سره ژمنه وکړه» په نوم یو کتاب لیکلی او ۴ میاشتې وروسته به خپور شي.

په بامیان کې د کچالو کروندګر شکایت کوي چې د مناسب بازار نشتوالي او د معیاري سړو خونو کمښت د دوی د محصولاتو بیې سختې راټیټې کړې دي. بامیان د افغانستان د اړتیا وړ نږدې ۶۰ سلنه کچالو تولیدوي او دمګړۍ د زرګونو کورنیو اقتصاد په همدې کرکیله ولاړ دی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، چې د پروان ولایت د سیاه ګرد ولسوالۍ په فرنجل سیمه کې له میلاده ۳۰۰ کاله وړاندې جوړه شوې کلا د لرغونې سیمې په نامه ثبت شوې ده. دغه سیمه چې د کافر کلا په نوم یادېږي، تاریخي مخینه یې له میلاد څخه شاوخوا ۳۰۰ کاله وړاندې زمانې ته رسېږي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د افغانستان له هنرمندانو غوښتي چې د خپلو اثارو له لارې دې د دې ډلې د واک ته رسېدو «لاسته‌راوړنې او فداکارۍ» نندارې ته وړاندې کړي.

د افغانستان یو شمېر فرهنګپالو، د پوهنتون استادانو، مدني فعالانو او د ترکمنانو د ټولنې غړو د جرمني په برلین ښار کې د لومړي ځل لپاره د یو لړ مراسمو په ترڅ کې د ترکمني کلتور ورځ ونمانځله.

د یونان د المپ غره په لمنو کې د مشعلونو رڼا، د لرغونو مذهبي سرودونو غږ او د دودیزو یوناني جامو رنګونه یو ځل بیا د زرګونو کلونو پخوانی تاریخ راژوندی کړ. سلګونه کسان د «پرومیتیا» د ۳۱مې کلنۍ جشنوارې د نمانځنې لپاره راټول شوي و.

یو افغان سندرغاړی چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته له محدودیتونو، وېرې او پټ ژوند سره مخ شوی وایي، موسیقي یوازې هنر نه بلکې د خلکو د یووالي، هیلې او د ټولنې د ټپونو رغېدو وسیله ده.

د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ وزارت وایي، چې ددې وزارت په همکاري په غزني ښار کې د «خاموش انځور» تر عنوان لاندې درې ورځنی د نقاشۍ نندارتون د آرت‌لند هنري ګالري او د آریانا د نقاشۍ ښوونځي په همغږۍ پرانستل شو.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وایي، چې د کتابونو د چاپ په برخه کې په ځان بسیا دي او دا مهال په افغانستان کې د کتابونو ۱۵۰ چاپخونې فعالیت کوي.

یوې نوې څېړنې ښودلې چې د نننیو ځوانو نسلونو بدنونه د دوی د عمر پر تله د پخوانیو نسلونو په نسبت په چټکۍ سره بیولوژیکي زړښت تجربه کوي. د څېړونکو په وینا، دا بهیر ښايي په ځوان عمر کې د ځینو سرطانونو، لکه د سږو، د هاضمې جهاز او د رحم د سرطانونو د زیاتوالي له لاملونو څخه یو وي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت اعلان کړی، چې په لغمان ولایت کې د پښتو ژبې او ادب د نامتو شاعر، لیکوال او مفکر استاد ګل پاچا الفت د مقبرې د بیا رغونې چارې بشپړې شوې دي. دغه رغنیزې چارې د دبستان کلتوري مرکز له لوري ترسره شوې دي.

سهار وختي د دروازې د ټک ټک غږ شو. دروازه مې چې پرانیسته، مریم جانه ولاړه وه؛ زما د لور د مور په څېر مهربانه ښوونکې او ګاونډۍ.