د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي موزیم ریاست مسوولین وايي، چې د غزنویانو دورې د تاریخي اثارو د نندارې لپاره د یوه ځانګړي نندارتون د جوړولو پلان لري. دغه ریاست د یاد نندارتون د جوړېدو د کره نېټې په تړاو څه نهدي ویلي.
مثبت فکر د انسان پر رواني روغتیا، ځانباوري، اړیکو او د ستونزو پر وړاندې د مقاومت پر وړتیا مثبت اغېز لري. د منفي افکارو کنټرول، ورزش، کافي خوب، له نورو سره خبرې او د حل لارو لټول د اندېښنو په کمولو او ذهني سکون کې مرسته کوي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وایي، د لرغون پوهنې ریاست مرکزي لابراتوار څخه د دویمې تر پنځمې پېړۍ اړوند ۸۴ قلمه لرغوني اثار د ثبت، پاکارۍ او وقایې بهیر تر بشپړېدو وروسته نن (پنجشنبه) د افغانستان موزیم ته وسپارل شول.
افغان سندرغاړی عقیل شریفي، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یې افغانستان پرېښی، په کاناډا کې د خپل هنري ژوند د بیا پیلولو هڅه کوي او غواړي د خپلې کورنۍ له نسلونو پاتې د موسېقۍ دود راتلونکو نسلونو ته ولېږدوي.
په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پاکستان ته کډوال شوي افغان سندرغاړي او هنرمندان وايي، چې په دغه هېواد کې له سختو اقتصادي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي او د خپل راتلونکي په اړه ډاډه نهدي.
د کابل په تاریخي بالاحصار کلا کې د لرغونپېژندنې کېندنو د مغولي دورې د یوه ماڼۍ، بودايي صومعې او د افغانستان د څه باندې دوه زره کلن تمدن د پاتې شونو نښې له خاورو راایستلې دي.
چین وايي، چې په دغه هېواد کې د روان کال په لومړیو ۹ میاشتو کې د ودونو شمېر د تېرو ۱۸ کلونو تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلی دی. د معلوماتو پر بنسټ د جنورۍ له پیله د سپټمبر تر پایه ۴،۶۵ میلیونه جوړو خپل ودونه ثبت کړي، خو په همدې موده کې بیا ۲،۰۸ میلیونه د طلاق پیښې هم ثبت شوې دی.
په کاناډا کې مېشتو افغانانو د ليکوال او شاعر عبدالباري جهاني د ستاینې او د «خوستپېژندنې» کتاب د مخکتنې غونډه کړې ده. په دې ناسته کې ګڼو افغان شاعرانو، لیکوالو، فرهنګیانو، سیاستوالو او د ادب مینهوالو برخه اخیستې وه.
افغانه فلمجوړوونکې او ډایرکټره شهربانو سادات وايي، ښځې د سینما په صنعت کې له جوړښتي تبعیض سره مخ دي او د فلمونو د بودیجې کمښت او د تمویل کوونکو بنسټونو ناپوهي د ښځینه او نارینه فلمجوړوونکو ترمنځ د نابرابرۍ له مهمو لاملونو څخه دي.
د اسوشیټېد پرېس د یوه نوي راپور له مخې، په افغانستان کې هنرمندان او سندرغاړي د طالبانو له لوري له لګېدلو سختو بندیزونو او ګواښونو سره سره، هڅه کوي خپله پخوانۍ دودیزه موسیقي په پټه ژوندۍ وساتي.
د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت وایي، چې د دغه وزارت د کلتور او هنر مرستیال عبدالرحمن طیبي د کندهار د تختهپل ولسوالۍ په انزرګي سیمه کې د افغان انګلیس دویمې جګړې له هدیرې لیدنه کړې او د هغه د بیارغونې ژمنه یې کړې ده.
د بریتانیا نوموتی فلمي لوبغاړی پاتریک سټوارټ، چې د «سټار ټرېک» علميتخیلي لړۍ او د «ایکس مېن» فلمونو له لارې یې نړیوال شهرت موندلی و، د ۸۶ کلونو په عمر په امریکا کې ومړ.
د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د ابوعلي ابن سینا د ماشومتوب په اړه د «حسین» په نوم د جوړېدونکي تاریخي فلم د ثبت بهیر له نږدې لیدلی او د تاریخ په انځورولو کې د سینما پر رول ټینګار کړی. ابو علي سینا، له افغان مور و پلاره په ازبکستان کې زېږېدلی او په ایران کې خاورو ته سپارل شوی.
د امریکا د ټکساس ایالت په هیوسټن ښار کې مېشتې د افغان ترکانو ټولنې د ازبکي ژبې ملي ورځ د یوې غونډې په جوړولو سره نمانځلې ده. دغه مراسم د مورنۍ ژبې د ساتنې او د ازبکي ادب او کلتور د میراث د خوندي کولو په موخه جوړ شوي وو.
د پېښور د اندر شیر بازار په تنګو کوڅو کې هغه ګڼه ګوڼه چې پخوا یې افغان سوداګر، عمده پېرونکي او د ګاڼو مینهوال راکښل، اوس د ډېرو زرګرانو په وینا، کمه شوې ده. د افغانانو په وتلو سره په پېښور کې د سپینو زرو بازار سوړ شوی او د کلونو سوداګریزې اړیکې یې هم زیانمنې شوې دي.
د قاشوغو نڅا د افغانستان د ازبکانو د کلتوري میراث یوه ځانګړې برخه ده. مینهوال یې وايي، دغه ولسي هنر د قاشوغو له غږونو، سیمهییزې موسیقۍ او «نای نای» ترانې سره له یوه نسل څخه بل ته لېږدول شوی دی.
هندي رسنیو راپور ورکړی، چې د بالیووډ ستوري ټایګر شروف پر موټر د ډزو په تړاو درې کسان د راجستان ایالت په کوټا ښار کې نیول شوي دي. د راپورونو له مخې، نیول شوي کسان په اورګاډي کې د تېښتې په حال کې وو چې پولیسو د کوټا اورګاډي په تمځي کې ونیول.
په لوګر ولایت کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ریاست اعلان کړی، چې د دغه ولایت له مرکز او ولسوالیو څخه راټول شوي د موسیقۍ غږولو ۱۴۲ وسایل یې سوځولي دي.
د تېر جمهوري نظام په مشرانو جرګه کې د افغان هندوانو او سېکانو استازې انارکلي هنر یار، د ازبکي ژبې د ملي ورځې په مناسبت ویلي، ازبکي ژبه د افغانانو د هویت او فرهنګ سمبول او زمونږ د نیکونو میراث دی.
هرات کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رییس عتیقالله عزیزي وايي، د کوترو د تاریخي کوټنیو د خوندي کولو، ساتنې، ترمیم او بیارغونې لپاره له همکارو ادارو سره خبرې کوي. نوموړي زیاته کړې، دغه تاریخي کوټنۍ د کرنې او مرغانو د ساتنې په برخه کې د پخوانیو نسلونو پوهه، هنر او نوښت څرګندوي.
هندي رسنیو راپور ورکړی چې په ممبيي ښار کې پر موټرسایکل سپرو درېیو وسلهوالو د بالیووډ د سینما پر نامتو ستوري ټایګر شروف ډزې کړې دي، خو نوموړی له دې بریده روغ رمټ وتلی دی.
د بریتانیا د دوو پوهنتونونو نوې څېړنه ښيي، چې د سګرټو له لوګي سره مخ کېدل ښايي د هغو جینونو په فعالیتونو کې بدلونونه رامنځته کړي، چې د ښځو د تخمدانونو له فعالیت او د نارینهوو د سپرم له تولید سره تړاو لري.