د کندهار مشهوره او تاریخي «شالمار مېله» چې لسیزي یې د خلکو د خوښۍ، دودیزو لوبو، موسیقۍ او ټولنیزو ناستو رنګین انځور وړاندې کاوه، سږکال یې لا دوه اونۍ هم دوام ونه کړ او مېلهوال بېرته خپلو سیمو ته ستانه شول.
په هرات کې د طالبانو تر ادارې لاندې د موزیم مسوولین وایي، دغلته ۴زره بېلابېل تاریخي اثار ساتل کېږي چې د مختلفو تمدنونو پورې تړاو لري او همداشان په دغه موزیم کې د تیموریانو او غوریانو د دورې مهم تاریخي اثار پراته دي.
افغانې شاعرې او خبریالې شمیم فروتن د ایټالیا په نړیوال ادبي فستیوال «فرانکو لوی» کې د اوولسم پړاو جایزه ګټلې ده. د راپورونو له مخې، د دې ادبي فستیوال ګټونکي په دې وروستیو کې د ګروتاماره په ښار کې وستایل شول.
کندهار کې تېره شپه د انار ګل مشاعره ترسره شوه؛ هغه ادبي غونډه چې پخوا به پهکې د انار ګل، وطن، ټولنیزو موضوعاتو او ولسي احساساتو اړوند شعرونه وړاندې کېدل؛ خو د وروستیو کلونو په څېر سږکال هم د طالبانو د مشر ستاینې او د حکومتي وفادارۍ د تکراري پیغامونو تر سیوري لاندې ترسره شوه.
په خوست کې د طالبانو ولایتي رسنیز دفتر خبر ورکړی، چې د دې ولایت په مرکز کې د یوه خصوصي شرکت له خوا د ۱۰۵ میلیونه افغانیو په لګښت د یوه عصري تفریحي کمپلکس د جوړولو چارې پیل شوې. د طالبانو سیمهییزو چارواکو ویلي، چې دا پروژه د خپلواکۍ مینار ترڅنګ پر درې جریبه ځمکه پلې کېږي.
په کاپیسا کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس مولوي کریمالله وثیق وایي، چې د دغه ولایت د کوهبند ولسوالۍ د کوه بچې په بولغین دښتې کې د «کوه هندوسوز» په نوم یوه نوې لرغونې سیمه کشف شوې ده.
د کرېکټ ملي لوبډلې مخکښ لوبغاړي رحمان الله ګربز کابل کې د یوې غونډې پر مهال اعلان وکړ، چې د بېوزلو او اړمنو خلکو سره د مرستې لپاره یې خیریه بنسټ جوړ کړی دی. د هغه په وینا، غواړي د سوداګرو او شتمنو پر مټ بېوزلو هېوادوالو ته مرستې ورسوي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، د هلمند د مرکز لښکرګاه اړوند فرهنګي پارک کې د کتابونو دوه ورځنی نندارتون پرانېستل شو. دغه نندارتون په داسې حال کې جوړ شوی، چې په دې ورستیو کلونو کې په هېواد کې د مطالعې کلتور پیکه شوی دی.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وايي، په بادغیس کې د دغې ډلې د ولایت مقام د اسلامي دورې اړوند ۸ تاریخي اثار د دغه ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست ته وسپارل. دغه وزارت د یادو تاریخي اثارو د ترلاسه کېدو د څرنګوالي په تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت چارواکي وايي، چې د بغلان ولایت په «جلوگیر» سیمه کې یې یوه لرغونې کلا موندلې ده چې ددوی په وینا، شاوخوا دوه زره کاله تاریخي لرغونتوب لري.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د خپرونو معین مهاجر فراهي غزني ولایت ته د سفر په لړ کې ویلي، چې په دغه ولایت کې د ۱۰ تاریخي ابداتو د ترمیم او رغونې لومړني کارونه پیل شوي دي. د هغه په وینا؛ په لومړي پړاو کې هغه ابدې چې زیانمنې شوې، ترمیم او رغول کېږي.
د افغانستان د سرحدونو او قبایلوچارو وزارت پخوانی سیاسي مرستیال، دیپلومات، لیکوال او د قبایلي چارو څېړونکی عبدالرشید وزیري د ورپېښې ناروغۍ له کبله د اپرېل پر ۲۶مه د امریکا په کالیفورنیا کې ومړ.
غزني کې د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ ریاست وایي، د دې ولایت په بېلابېلو سیمو کې د مسلکي ټیمونو له لوري ۲۴ تاریخي اثار موندل شوي چې ۲۳ سفالي (خټین) توکي او یو ډبرین لیکلی اثر پکې شامل دي او ټول د ولایت موزیم ته انتقال شوي دي.
کابل د بابر په کیسه کې د هغه د قدرت د بیارغونې «قرارګاه» ده. کله چې بابر په ۱۵۰۴م کې کابل ونیو، یو داسې ستراتېژیک مرکز یې وموند چې له یوې خوا یې د هندوکش تر شا د دفاعي سنګر په شان کار کاوه او له بلې خوا هند ته د تګ لپاره د لارې، تمویل، قبایلي مرستې او پوځ د تنظیم دروازه وه.
په کاپیسا کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست وايي، چې په دغه ولایت کې یې تازه ۱۱ لرغونې، تاریخي او سیاحتي سیمې کشف او ثبت کړې دي. یاد ریاست زیاتوي، چې په دغه ولایت کې دامهال ټولټال ۲۰۰ لرغونې او سیاحتي سیمې شته.
د اپرېل ۲۳مه د کتاب نړۍواله ورځ ده. یونسکو دغه ورځ د نسلونو او کلتورونو ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا لپاره د کتاب د رول لوبولو فرصت بولي؛ خو په افغانستان کې دغه اړیکه د سانسور او د هغو کتابونو د بندیز تر فشار لاندې ده، چې د طالبانو له عقایدو سره په ټکر کې ګڼل کېږي.
د کتاب د نړیوالې ورځې په مناسبت، د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویلي چې په تېر کال کې یې ۳۷۰سرلیکه کتابونه ارزولي او لسګونه عنوانه هغه کتابونه یې له بازاره راټول کړي چې په وینا یې «له تګلارو سره په ټکر کې» وو. یاد وزارت ویلي، چې ټولو عامه کتابتونونو ته نوي کتابونه پېري.
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د «ګندهارا تمدن او ځینو کلتوري میراثونو» په اړه د پاکستان د ولسمشر وروستیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې دغه میراثونه د افغانستان له تاریخ او کلتور سره تړاو لري.
په هالنډ کې مېشتو افغان فرهنګیانو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې اروپا ته جلا وطنه شویو فرهنګیانو د نارنج ګل دودیزه مشاعره ترسره کړې ده. د دغه ناستې یو تنظیموونکي ارشاد رغاند وویل، چې نارنج ګل پخوا ننګرهار کې د ښځو په ګډون نمانځل کېده، خو اوس طالبانو سانسور کړې ده.
د اپرېل ۱۵مه د هنر نړیواله ورځ داسې مهال را رسیږي، چې په افغانستان کې موسیقي او نور هنرونه له پراخو محدودیتونو سره مخ دي. په پېښور کې د افغان سندرغاړو او هنرمندانو د ټولنې مشر حشمت امید افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې شاوخوا ۳۰۰ افغان هنرمندان کوټې او پېښور ته کډوال شوي.
په کاپیسا د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې ۱۱ تاریخي، لرغونې او سیاحتي سیمې کشف شوې دي. د یاد ریاست په وینا؛ یوازې د نجراب ولسوالۍ په بېلابېلو درو کې پنځه لرغونې سیمې کشف شوې دي.
په غزني کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس حمیدالله نثار وایي، چې وروستیو ورښتونو او طبیعي پېښو د دغه ولایت تاریخي سیمو او ابداتو ته زیانونه اړولي دي. د هغه په وینا؛ د دغه زیانونو اصلي لاملونه سخت بارانونه او په ۲۰۱۳کال کې د تاریخي ودانیو نامعیاري بیارغونه ده.