د یوناما پخوانۍ مشرې روزا اوتونبایوا د شانګهای همکارۍ سازمان له غړو هېوادونو غوښتي چې د افغان ښځو ملاتړ ته دوام ورکړي او د هغوی د وضعیت په وړاندې بېتفاوته پاتې نشي. نوموړې وویل، په افغانستان کې ښځې او نجونې له زدهکړو، کاره او د ازاد تګ راتګ له حقه بېبرخې شوې دي.
د افغانستان له شمالختیځ څخه سرچینو د بدخشان ولایت په درواز سیمه کې د طالبانو د ناراضه قوماندان جمعه خان فاتح د پوځي تحرکاتو د زیاتوالي خبر ورکوي. باوري سرچینې وايي چې نوموړي په نسي ولسوالۍ کې له خلکو سره پراخې لیدنې کړې او خپلو کسانو ته د تیارسئ امر کړی دی.
په افغانستان کې د اروپایي ټولنې استازولۍ د نشهیي توکو پر وړاندې د مبارزې د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي چې دغه ټولنه د نشهیي توکو د غوښتنې کمولو او د روږدو افغانانو د بېرته رغېدو په برخه کې د افغانستان د خلکو ترڅنګ ولاړه ده.
د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (امسو) په کابل کې د عاشورا د مراسمو د رخبري پوښښ پر مهال د طالبانو له لوري د یوې ښځینه خبریالې او د هغې د همکارانو نیول غندلي. دغه سازمان په یوه اعلامیه کې ویلي، چې نیول شوي خبریالان له ګواښونو او ناوړه چلند وروسته خوشې شوي دي.
ریچارډ بېنېټ افغانستان انټرنشنل ته وویل، د پناه غوښتونکو د بېرته ستنولو د هڅو په چوکاټ کې اروپا ته د طالب چارواکو سفر له دغې ډلې سره د اړیکو په عادي کولو کې مرسته کوي. بېنېت وایي، دا ګام د هغو افغان ښځو پر مخ څپېړه ده چې غږونه یې چوپ کړل شوي دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ ویلي، په افغانستان کې د بشري حقونو د نقض او بندیزونو یوازې یوه وړه برخه رسنیزه کېږي او ښايي د دغه وضعیت اصلي اړخونه خورا پراخ وي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو د جمعې په ورځ د عاشورا په مراسمو کې د افغانستان د پخواني ولسمشر حامد کرزي د ګډون مخنيوی کړی دی. د سرچینو په وینا، په دې وروستیو کې پر ښاغلي کرزي محدودیتونه خورا سخت شوي دي.
سیمهییزې سرچینې وايي، د طالبانو استخباراتو د لغمان ولایت په دولت شاه ولسوالۍ کې د سیمه ییزو پولیسو پخوانی قومندان محمد اعظم باختر فراشغاني یو ځل بیا نیولی. سرچینې وایي چې طالب وسله والو د نوموړي د نیولو پر مهال د هغه د کورنۍ غړي او ماشومان هم وهلي او ډبولي دي.
د بېپولې خبریالانو سازمان په کابل کې وسله والو کسانو له لوري د تمدن ټلوېزیون دفتر تړل کېدل او د خپرونو ځنډ ته سخت غبرګون ښودلی. یاد سازمان له طالبانو څخه یې غوښتنه کړې چې سملاسي دې خپله پرېکړه لغوه کړي.
د ملګرو ملتونو د خوړو نړۍوال پروګرام (WFP) خبر ورکړی، چې له تړلو پولو، سختو او لانجمنو ترانزیټي لارو تېرېدو وروسته یې افغانستان ته د مغذي او غني شوو بسکېټونو یوه لویه جوپه مرسته رسولې ده.
په داسې حال کې چې طالبانو لاهم پر ښځو د کار او زدهکړو محدودیتونه لګولي، د ننګرهار لپاره د طالبانو رسنیز دفتر خبر ورکړی چې د ازموینو ملي ادارې د روغتیايي علومو له ۵زره نارینه فارغانو د اګزېت ازموینه اخیستې ده.
د طالبانو له لوري د ځیرک ټېلیفونو پر کارولو بندیز د دولتي ادارو فعالیت له پراخې ګډوډۍ سره مخ کړی دی. دولتي کارکوونکي وايي، د واټساپ او ایمېل په څېر وسایلو له لرې کېدو وروسته د ادارو ګڼ مکتوبونه او همغږي عملا په ټپه درېدلې ده.
د عاشورا ورځې په مناسبت نن په کابل کې د مخابراتي شبکو فعالیتونه له جدي ګډوډۍ او ځنډ سره مخ شوي دي، چې له امله یې د اړیکو ټینګښت ستونزمن شوی دی. سرچینې وایي، مخابراتي شبکې له څو ساعتونو راهیسې د افغانستان په بېلابېلو برخو کې غیرفعالې دي.
د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر استازي ضمیر کابلوف ویلي، چې مسکو او د طالبانو اداره دواړه د افغانستان د کنګل شویو شتمنیو د ازادولو غوښتونکي دي. هغه وایي، امریکا او اروپا په دې برخه کې خبرې اترې له پامه غورځوي.
د ملګرو ملتونو د نشهيي توکو او جرمونو دفتر د ۲۰۲۶کال د نشهيي توکو په نړۍوال راپور کې خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د تاریاکو په تولید کې بېساري کمښت، د مصنوعي اپیم له خپرېدو سره یوځای، د نشهيي توکو د نړۍوال بازار جوړښت بدل کړی دی.
طالبانو د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې نړۍوالې ورځې په مناسبت په جوړه شوې غونډه کې ویلي، چې د بندیز له مودې تراوسه یې د نشهيي توکو د کروندو لهمنځه وړلو لپاره تر ۲۵زره ډېر عملیات ترسره کړي دي.
د قزاقستان روغتیا وزارت اعلان کړی، چې د دغه هېواد یوه روغتیایي ډله د درملنې او جراحي خدمتونو وړاندې کولو لپاره افغانستان ته استول شوې. د یاد وزارت په وینا؛ دغه متخصصین اوسمهال په سیمهییزو روغتونونو کې ځای پرځای شوي او هره ورځ څو پېچلي عملیات ترسره کوي.
نن (د جون ۲۶مه) د نشهیي توکو پر وړاندې د مبارزې نړۍواله ورځ ده. دغه ورځ داسې مهال نمانځل کېږي، چې یو ځل بیا په افغانستان او په ځانګړي ډول کندهار کې د نشهیي توکو د تولید، قاچاق او پټ بازار موضوع د بحث وړ ګرځېدلې ده.
د طالبانو مخالفې ډلې مقاومت جبهې د عاشورا په مناسبت په خپره کړې اعلامیه کې طالبان د تبعیضي سیاستونو، د ښځو د سیستماتیک حذف او د مذهبي، قومي او فرهنګي تنوع د لهمنځه وړلو په هڅو تورن کړي او ویلي دي، چې دغه ډله هڅه کوي په افغانستان کې «یزیدي سیاست» حاکم کړي.
په کندهار کې د محرم الحرام او د عاشورا مراسم سږکال هم د طالبانو له لوري د سختو امنیتي تدابیرو او پراخو محدودیتونو تر سیوري لاندې ترسره شول. د ځایي سرچینو په وینا؛ طالبانو سړکونو ته د ماتم کوونکو پر راوتلو، مذهبي سمبولونو او ګڼو دودیزو مراسمو محدودیتونه لګولي وو.
په هرات کې د طالبانو د والي ویاند محمدیوسف سعیدي ویلي، چې په نږدې راتلونکې کې به د هرات–خواف اوسپنې پټلۍ له لارې د سوداګریزو توکو د لېږد کچه په میاشت کې ۱۵۰زره ټنو ته لوړه شي.
په بلخ کې د درملو یوه تولیدي کارخونه د ورځې شاوخوا د ۲۰زره ډبیو درملو د تولید ظرفیت لري او مسوولین یې وايي، چې اوسمهال ۴۸ ډوله درمل توليدوي. د یادې خونې مشر زمرک شینواری وایي، هڅه کوي په دې برخه کې په کور دننه د بازار تقاضا پوره کړي.