د افغانستان د چارو ادارې پخوانی رییس فضلمحمود فضلي وايي، د سعودي دلتا انرژي شرکت او طالبانو ترمنځ د تېلو او ګازو د قرارداد د لاسلیک پر مهال د زلمي خلیلزاد حضور د حیرانتیا وړ نه دی. فضلي ویلي، چې خلیلزاد له ۳۰ کلونو راهیسې له طالبانو سره «غیرمشروع» اړیکې لري.
په ملګرو ملتونو کې د کاناډا استازې په افغانستان کې له بشري حقونو سیستماتیکې سرغړونې په کلکه وغندلې او ویې ویل چې ښځې، ماشومان او لږکي د دغو سرغړونو قربانیان دي.
د پاکستان استازي د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا غونډه کې وویل چې اسلاماباد داسې افغانستان غواړي، چې له خپل ملت او ګاونډیانو سره په سوله او ثبات کې ژوند وکړي. هغه له طالبانو وغوښتل چې په افغانستان کې د ټولو ترهګرو ډلو پر وړاندې اقدام وکړي.
په ملګرو ملتونو کې د ایټالیا استازي ویلي، چې د طالبانو قوانین او سیاستونه به په افغانستان کې ښځې لا پسې حاشیې ته بوځي. نوموړي زیاته کړې، چې د ماشومانو لپاره د حمایوي سیستمونو له منځه تلل به ښځې له لا ډېر تاوتریخوالي سره مخ کړي.
په ملګرو ملتونو کې د پاکستان یوه استازي د اسلامي هېوادونو کنفرانس په استازیتوب د افغانستان د ټولنیز او اقتصادي وضعیت په اړه اندېښنه وښوده او له طالبانو یې وغوښتل چې د نجونو پر زدهکړو لګول شوي محدودیتونه لغوه کړي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارد بېنېټ د یاد سازمان د بشري حقونو شورا ته وویل،چې پر ښځو او نجونو د طالبانو محدودیتونه د افغانستان ټولنیز جوړښت بدلوي او د نړیوالې ټولنې زغم کچه ارزوي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا په جنیوا کې د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په اړه غونډه پیل کړه. د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ په دې غونډه کې خپل تازه راپور وړاندې کړ.
د طالبانو د عدلیې وزارت اړوندو ځواکونو د دوشنبې په ورځ په کابل کې د پخواني شیعه دیني عالم او د خاتمالنبیین حوزې د بنسټګر محمد اصف محسني مشر زوی محمد حسن محسني نیولی او نامعلوم ځای ته یې انتقال کړی دی.
د متحده عربي اماراتو د ولسمشر سلاکار وویل، چې هېواد یې د انرژۍ د صادراتو او سوداګرۍ لپاره پر بدیلو لارو کار کوي. د متحده عربي اماراتو چارواکو تر اوسه د دغو بدیلو لارو د جزییاتو او د هغو د جوړولو د لګښت په اړه معلومات نه دي ورکړي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، چې په کابل کې د رابعه بلخي او په کندهار کې د میرویس روغتون له لارې ښځو ته د فستولا ناروغۍ وړیا تخصصي درملنه وړاندې کوي، چې مشورې، درملنه، جراحي، د تګ راتګ لګښت او له درملنې وروسته تعقیبي پاملرنه پکې شامل دي.
د جمعیت اسلامي مشر عطا محمد نور وايي، د افغانستان شیعه د دوی وروڼه دي او طالبان له دغو خلکو سره په «ظلم او حسادت کې له تعصب او جنایتونو» هم اوښتي دي. نوموړي د «خاتمالنبیین» مدرسه د علم، پوهې، منطق او اخلاقو مرکز بللی او وايي، طالبان په «ناپوهۍ او ګمراهۍ» کې ډوب دي.
په بدخشان کې ځايي سرچینو د دوشنبې په ورځ، د وږي په ۱۶مه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په زیباک ولسوالۍ کې د ازادۍ جبهې د جنګیالیو او طالبانو ترمنځ نښته شوې ده.
په کابل کې د شیعه مذهب اړوند د «خاتم النبیین» دیني مدرسې مسوولان وايي، د طالبانو اړوند ځواکونو دغه مرکز د دوو ورځو له محاصرې وروسته د دوشنبې په ورځ تخلیه کړی او ودانۍ یې «نیولې» ده. طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.
د افغانستان د مخکیني ولسمشر لومړی مرستیال امرالله صالح وايي، چې د خیبر پښتونخوا او پېښور ډېری سوداګر د پاکستان حکومت ته مالیه او تحریک طالبان پاکستان ته باج ورکوي. د هغه په وینا، د ټي ټي پي پر وړاندې د اسلاماباد د مبارزې ستراتیژي ناکامه شوې ده.
د کندهار یو شمېر اوسېدونکي وايي، د وچکالۍ او د ځمکې لاندې اوبو د بې درېغه استخراج له امله یې څاه ګانې او کاریزونه وچ شوي او په ځینو سیمو کې د اوبو کچه تر «شاوخوا ۲۰۰ مترو» هم ښکته شوې ده. دوی وايي، ګڼې کورنۍ د اوبو د نشتوالي له امله د خپلو مېنو پریښودو ته اړې شوې دي.
باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د عدلیې وزیر د دوشنبې په ورځ ددې ډلې د اقتصاد د وزیر د دفتر رییس مولوي عبدالباري نیولی دی. د سرچینو په وینا، عبدالحکیم شرعي لومړی عبدالباري خپل دفتر ته ورغوښتی و او وروسته یې د هغه د بندي کولو امر کړی دی.
عادله مصمم چې یوه ورځ یې د انجینرۍ له لارې د افغانستان د ښارونو د ابادۍ خوب درلود، د طالبانو له واکمنېدو وروسته خپله دنده له لاسه ورکړې ده. نوموړې اوس په سمنګان کې د روميانو د روب جوړولو کاروبار پیل کړی. خو د هغې ستره هیله لا هم دا ده چې یوه ورځ بېرته د انجینرۍ مسلک ته ستنه شي.
د ملګرو ملتونو د پروژو د خدماتو ادارې اجرایوي رییس او د یاد سازمان د سرمنشي مرستیال ژورژه موریرا دا سیلوا له طالبانو غوښتي چې پر افغان ښځینه کارکوونکو لګېدلي محدودیتونه « له قید او شرط پرته» لغوه کړي او هغوی ته اجازه ورکړي چې د ملګرو ملتونو دفترونو ته بېرته ستنې شي.
د افغانستان د خبریالانو مرکز وايي، په کابل کې د طالبانو امنیتي ځواکونو د راه فردا خصوصي تلویزیون دفتر تړلی او د دې رسنۍ د امتیاز څښتن سلمان اخلاقي یې نیولی دی. یاد مرکز دغه اقدام غندلی او له طالبانو یې غوښتي، چې رسنیو ته د ازاد فعالیت اجازه ورکړي.
د ایران د دوغارون سرحدي ترمینل مدیر وايي، د ځینو اداري او عملیاتي بهیرونو په اصلاح سره به د افغانستان او ایران ترمنځ د اسلام کلا-دوغارون له لارې د ایراني او بهرنیو بار وړونکو موټرو د تګ راتګ ظرفیت په ورځ کې ۲۵۰۰ موټرو ته لوړ شي.
په لغمان کې د طالبانو د اقتصاد ریاست د پراختیایي چارو امر خلیل الرحمان صدیقي وایي، د بزګرو د اقتصادي او د سبزیجاتو او نورو کرنیزو محصولاتو د ودې په موخه سږکال په دغه ولایت کې ۷۰ شنې خونې جوړې شوې دي. نوموړي زیاته کړې، د یادو خونو پر جوړېدو ۶۳زره امریکايي ډالر لګښت راغلی دی.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د هرات د نفتي حوزې د نفتو او ګازو د اکتشاف او استخراج هوکړه لیک د زلمي خلیلزاد په حضور کې د سعودي عربستان له «دلتا انټرنشنل» شرکت سره لاسلیک کړ.