افغانستان

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د افغانستان لپاره د دغه سازمان د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ ماموریت د یوه بل کال لپاره وغځاوه.

په جنیوا کې د ملګرو ملتونو په دفتر کې د افغانستان استازی نصیر احمد اندېشه وايي، د افغانستان دایمي استازولۍ د پنځم پرله‌پسې کال لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له شورا څخه د افغانستان په اړه د یوه مهم پرېکړه‌لیک د تصویب غوښتنه کړې ده.

د سعودي دفاع وزیر خالد بن سلمان وايي، د مکې د دفاع ایتلاف د سعودي عربستان او سپېڅلو ځایونو پر وړاندې د وروستیو بریدونو په غبرګون کې د غړو هېوادونو پر یووالي ټینګار کړی او د بریدونو او د هغوی د مسؤلینو پر وړاندې یې د ګډ مخنیوي اقداماتو د فعالولو پرېکړه کړې ده.

د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد وايي، طالبان د جرمونو نړیواله محکمه نه پېژني او د دې محکمې دریځونو ته هېڅ ارزښت نه ورکوي. نوموړي همداراز ټینګار کړی چې د طالبانو مشرانو داسې هېڅ عمل نه دی ترسره کړی چې د کومې محکمې له لوري د نیولو یا سزا وړ وګرځي.

د جمهوریت پر مهال د افغانستان د عدلیې وزیر فضل احمد معنوي وايي، د جرمونو نړیوالې محکمې له لوري د طالبانو د څلورو لوړپوړو چارواکو د نیولو د حکمونو علني کېدل ښيي چې د افغانستان دوسیه نه ده تړل شوې او د قانون پر وړاندې مسولیت هم د وخت په تېرېدو له منځه نه ځي.

د بشري حقونو په تبعید کې د نړیوالو مدافعانو فدراسیون وايي، په افغانستان کې له ۲،۶ میلیونو ډېرې نجونې له منځنیو زده‌کړو بې‌برخې دي او د ښځینه ښوونکو د شمېر د کمېدو په ګډون، د زده‌کړو پر وړاندې اوسني محدودیتونه د افغانستان پر ټولنیز او اقتصادي راتلونکي هم منفي اغېز کوي.

د ایران له لوري د خپل « دفاعي کمربند» د یوې برخې په توګه د افغانستان له یادولو وروسته، د سعودي سفیر د طالبانو د رییس الوزرا د دفتر له رییس سره لیدلي.طالبانو د لیدنې موخه، د دوه اړخیزو اړیکو پر پراختیا بحثونه ښودلي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې روزمري ډیکارلو په کندهار کې د طالبانو له ویاند ذبیح الله مجاهد سره د دوحې پروسې، ټولنیزو او اقتصادي فشارونو، اقلیمي بدلون او افغانستان ته د افغانانو د بېرته ستنېدو په اړه خبرې کړې دي. نوموړې افغانستان ته خپل سفر نن پای ته ورساوه.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د روسیې د بهرنیو چارو له وزیر سرګي لاوروف سره په لیدنه کې د دوه اړخیزو اړیکو، اقتصادي او ترانزیټي همکاریو او سیمه‌ییز ثبات په هکله خبرې کړې دي. امیر خان متقي له مسکو سره د اوږدمهاله اقتصادي ملګرتیا غوښتنه کړې ده.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی وايي، د امریکا په مشرۍ پر افغانستان د برید له پیل څخه ۲۵ کاله وروسته هم د جګړو او د بشري حقونو د جدي سرغړونو پایلې افغانان اغېزمنوي، په داسې حال کې چې تر اوسه د دغو سرغړونو په تړاو ډېر لږ حساب ورکول شوی دی.

د جرمونو نړیوالې محکمې د طالبانو د مشر هبت الله اخوندزاده، د سترې محکمې رییس عبدالحکیم حقاني، د پوهنې وزیر حبیب الله اغا او د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم د نیولو پټ حکمونه علني کړل. دا کسان د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې په پراخ جنسیتي تبعیض او بشري ضد جرمونو تورن شوي دي.

په لندن کې یو کویټی وګړی د اسراییل پر سفارت د ترهګریز برید د پلانولو په تور په ۲۰ کاله بند محکوم شوی. ۳۴ کلن عبدالله البدري په ۲۰۲۵ کال کې له دوو چړو سره د سفارت ودانۍ ته د ننوتلو د هڅې پرمهال نیول شوی و.

د بښنې نړیوال سازمان د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د وروستي پرېکړه لیک هرکلی کړی او د ښځو او نجونو د حقونو په تړاو یې د بحثونو پر دوام ټینګار کړی. سازمان وايي، طالبان باید حساب ورکولو ته اړ کړل شي څو د بشري حقونو سرغړونې پای ته ورسوي.

د ننګرهار د دره نور د تلکي ډاک اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته په غږیزو پیغامونو کې ویلي، چې له ۵۰ کلونو مېشتېدو وروسته یې کورونه طالبانو ړنګ کړي دي. یادو اوسېدونکو د انصاف غوښتنه کړې ده.

په تاجکستان کې د افغانستان سفارت د ښوونکي د نړیوالې ورځې په مناسبت غونډه وکړه. په غونډه کې افغان سفیر محمد ظاهر اغبر د ښوونکو ونډه د ټولنې د پرمختګ لپاره بنسټیزه وبلله او د هغوی خدمتونه یې وستایل.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د مسکو فارمټ په ناسته کې ویلي، چې طالبانو له ټي‌ټي‌پي او نورو وسله والو ډلو سره اړیکې نه دي پرې کړي او په خپله خاوره کې یې پناه ور کړې ده. هغه ددفاعي اقداماتو په توګه په افغانستان کې پر وسله والو د بریدونو د دوام خبر ور کړی.

د افغانستان په چارو کې د روسیې د ولسمشر ځانګړی استازی ضمیر کابلوف وايي، روسیه خواشینې ده چې د افغان او پاکستاني استازو ترمنځ د اختلاف له امله د مسکو فارمټ د مشورتي ناستې په پای کې د ګډې اعلامیې پر سر هوکړه ونه شوه.

د ایران او طالبانو اړیکې د افغانستان د معاصر سیاست له تر ټولو پېچلو او له تناقضونو ډکو اړیکو څخه دي.