افغانستان

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۲۲مه) د بدخشان ولایت د شهر بزرګ ولسوالۍ د اویز په سیمه کې د یوې کښتۍ د ډوبېدو له امله ۱۳ کسان اوبو ته لوېدلي دي. د سرچینو په وینا؛ نهه کسان له اوبو څخه ژغورل شوي، خو څلور نور لا هم تري تم دي.

د امریکا د استازو جرګې غړې نانسي مېس په تازه څرګندونو کې خبرداری ورکړی، چې د طالبانو «ترهګرې» ډلې ته د مشروعیت ورکړې لپاره هر ډول هڅه «خطرناکه» ده. هغې د «ترهګرو دولتونو د رسمیت پېژندنې د مخنیوي» طرحې ته په اشارې وویل، چې طالبان باید هېڅکله د امریکا له‌خوا په رسمیت ونه‌پېژندل شي.

عیني شاهدانو د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو محتسبانو د شنبې په مازدیګر د هرات ښار له بېلابېلو سیمو لږ تر لږه ۱۰ نورې ښځې نیولي دي. دوی وایي، دغو ښځو لوی هراتي پړوني او مخ پټي حجابونه هم اغوستي وو.

په هسپانیا کې مېشتو یو شمېر افغانانو د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) په مادرید کې د دغه هېواد د ملي ټلویزیون مخې ته پرانېستې غونډه کړې او له معترضو هراتۍ ښځو سره یې خپل پیوستون اعلان کړی دی. لاریونوالو د اروپا په پارلمان کې د طالبانو د ګډون د بلنې لغوه کولو غوښتنه وکړه.

د سولې او ازادۍ غورځنګ په هرات کې د ښځو او نجونو پر سوله‌ییز لاریون د طالبانو وسله‌وال برید «جنایت» بللی دی. د دغه غورځنګ په اعلامیه کې راغلي، چې طالبانو د ښځو مدني اعتراضونه په تاوتریخوالي بدل کړي او د ځپلو لپاره یې له‌ وسلو څخه کار اخیستی دی.

د هراتۍ ښځو له ځپلو سره هم‌مهاله د طالبانو د رييس‌الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي په ارګ کې د هرات له والي نور احمد اسلام‌جار سره په کتنه کې د هغه کړنې ستایلي. دا ستاینه داسې مهال ده، چې د اسلام جار په مشرۍ هرات کې ښځې د بې حجابۍ په تور نیول شوي او اعتراضونه هم ځپل شوي دي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف له افغانستان سره د ډيورند پر کرښه د اغزن تار له غځولو او د امنیتي زیربناوو له پیاوړتیا دفاع وکړه. هغه د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) په ملي اسمبلۍ کې وويل، چې د پولې (کرښې) د ثبات لپاره شوي لګښتونه د پاکستان د اتباعو د ژوند خوندیتوب لپاره اړین دي.

د کابل- کندهار د لویې لارې په مسیر کې د غزني د مرکز اړوند روضې کوتل سیمه کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله لږ تر لږه ۲ کسان مړه او ۲۹ نور ټپیان شوي دي.د ځايي طالب مسوولینو په وینا، دغه پېښه نن شپه (شبنه د غبرګولي ۲۳مه) شاوخوا ۱۰ بجې رامنځته شوې ده.

په کابل کې د ایران سفارت سرپرست علي‌رضا بېکدلي د افغانستان د صنایعو او کانونو خونې له سرپرست محمد رفیع عظیمي سره په کتنه کې د دوه اړخیزو اقتصادي او سوداګریزو اړیکو پر پراختیا خبرې کړې دي. دواړو لورو له شته فرصتونو او ظرفیتونو څخه د ګډو ګټو لپاره پر اغېزناکې استفادې ټینګار کړی دی.

د افغانستان پېژندل شوي سندر غاړي فرهاد دریا د جرمني په هامبورګ ښار کې د افغان ښځو په ملاتړ لاریون کې ګډون وکړ او له هغوی سره یې خپل پیوستون اعلان کړ. دریا په دې اعتراض کې وویل، چې افغان ښځې په ازاده فضا کې د زده کړو، کار او ژوند حق لري.

د ننګرهار پخواني والي ضیاالحق امرخېل په ټولنیزو رسنیو کې د ښځو پر وړاندې پر شته منفي او «ظالمانه ذهنیت» سخته نیوکه کړې او دا وضعیت یې د ټولنې لپاره یو لوی «اخلاقي انحطاط» او «ناسور» بللی دی. دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په هرات کې یو شمېر ښځې پر بې‌حجابۍ تورنې کړې دي.

په جرمني کې د افغانستان د کلتوري ودې ټولنې مشرتابه د زده‌کړو فعال مطیع‌الله ویسا ته د هغه د خدمتونو په پار د غازي امان‌الله خان مډال ورکړ. مطیع‌الله ویسا په همدې تړاو غونډه کې ویلي، چې دی به د هېواد په لرې پرتو سیمو کې د زده‌کړو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکړي.

په هلمند کې له پخوا پاتې د دوو ناچاودو مرمیو د چاودنو له امله یو ماشوم وژل شوی او ۶ نور ټپيان شوي دي. د هلمند ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولین وايي، دغه پېښې نن سهار (شنبه د غبرګولي ۲۳مه) په سنګین ولسوالۍ کې رامنځته شوې دي.

افغان جلا وطنه فرهنګیانو نن مازدیګر (شنبه د غبرګولي ۲۳مه) په جرمني کې د لونګو امېل مشاعره او سندریز ماښام جوړ کړ. د جرمني د کلتوري ودې ټولنې مشر ډاکټر شېر ولي شېر افغانستان انټرنشنل– پښتو ته وویل، چې دوی هر کال دا فرهنګي غونډه جوړوي.

په پنجشېر کې سیمه‌ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې طالبانو د دغه ولایت د درې ولسوالۍ ۵ تنه ملکي اوسېدونکي د وسلو لرلو او مخالفانو سره د تړاو په تور نیولي دي. د سرچینو په وینا، دا کسان په تېرو ورځو کې نیول شوي او طالبانو د نیولو شویو له ډلې ځینې کابل ته لېږدولي دي.

د ناروې د کډوالو شورا ویلي چې د افغانستان په ختیځو سرحدي سیمو کې یې پر څه باندې ۱۸ زره هغو کسانو مرستې وېشلې دي، چې د جګړو له امله زیانمن شوي وو.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت خبر ورکړی، د پکتیا د ډنډ پټان ولسوالۍ د ناري په ژوره سیمه کې یې ۱۶ میله توپنچې او مرمۍ نیولي چې له پاکستان نه افغانستان ته قاچاق کېدې. طالبانو ویلي، د قاچاق وړونکو د نیولو هڅې یې پیل کړي دي.

باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د ایران پولیسو په مشهد ښار کې یو شمېر هغه افغان محصلین او فعالان نیولي چې په هرات کې د طالبانو له لوري د ښځو د نیولو په غبرګون کې راټول شوي وو.