افغانستان

د پاکستان «فرايډې ټایمز» په یوه تحلیلي راپور کې ویل شوي چې د افغانستان اوسنی ناورین د طبیعي زېرمو له امله نه، بلکې د شوروي اتحاد، امریکا، پاکستان، سعودي عربستان او افغان لورو د لسیزو سیاسي او پوځي تګلارو او پرېکړو پایله ده.

د «رېر ارت اېکسچینجز» په یوه راپور کې ویل شوي چې که څه هم د طالبانو حکومت امریکا او بهرنیو پانګوالو ته د افغانستان د کانونو په سکتور کې د پانګونې بلنه ورکړې، خو د معدني زېرمو په اړه مطرح کېدونکې لوړې شمېرې لا هم د واقعي پانګونې او تولید لپاره کافي تضمین نه برابروي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وایي، یوه پلاوي یې په هند کې د دغه هېواد روغتیايي ادارو سره د همکاریو پر پراختیا، د همکاریو د هوکړه‌لیکونو پر نهایي کولو، د هندي درمل جوړوونکو فابریکو د ارزونې پر بهیر او د خوراکي توکو د وارداتو پر وړاندې د شته ستونزو پر موضوعاتو خبرې کړي.

د «اکانومېسټ» مجلې په یوه راپور کې ویل شوي چې په افغانستان کې د کوکنارو د کښت او تریاکو د تولید له کمېدو وروسته، په سویل ختیځه اسیا کې د کوکنارو کروندګرو ته د دې بوټي د کرلو له لارې د لا ډېرو عوایدو زمینه برابره شوې ده.

د «افټربرنر مېګ‌فلګ» مجلې په یوه راپور کې راغلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته د افغانستان د هغه هوايي ځواک ډېره برخه له منځه تللې چې امریکا د دوو لسیزو په اوږدو کې د میلیاردونو ډالرو په لګښت جوړ کړی و.

په کابل کې د ایران سفارت وایي، علي رضا بیکدلي د ایران د وسپنې پټلۍ د مالي تمویل له مسول سره د هرات–مزارشریف اوسپنې پټلۍ لومړۍ برخې جوړولو لپاره د مالي سرچینو برابرولو طرحه ارزولې ده.

د افغانستان او منځنۍ اسیا هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ په یوه مهمه لار، د هرات د تورغونډۍ بندر کې چارواکي وايي، له پاکستان سره د سوداګرۍ له محدودېدو وروسته د دغه بندر له لارې د صادراتو او وارداتو کچه د پام وړ لوړه شوې ده.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام(یو این ډي پي) وایي، د ۲۰۲۶ کال له اپرېل څخه تر جون میاشتې پورې په افغانستان کې ۱۷۹ زره او ۸۴۵ کسان د نري رنځ یا «توبرکلوز» د تشخیص لپاره معاینه شوي دي.

غزني کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وایي چې سږ کال په دغه ولایت کې پر شاوخوا ۲۰ زره هکټاره ځمکه د انګورو باغونه جوړ شوي او اټکل کېږي چې له دغو باغونو به ۵۰۰ زره مټریک ټنه انګور ترلاسه شي.

د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (سي‌ای‌اې) پخوانۍ ماموره سارا اډمز وايي، په یوه ویډیو کې د القاعدې د پخواني مشر اسامه بن لادن د زوی، حمزه بن لادن، څرګندېدل د افغانستان په اړه د القاعدې د حضور د کم‌اهمیته ښودلو هڅې تر پوښتنې لاندې راولي.

د پخوانۍ ولسي جرګې غړي عبدالحفیظ منصور د محيي‌الدین مهدي د وروستیو څرګندونو چې هزاره‌ګان او تاجکان باید د مزاري او مسعود پر سر له جنجالي بحثونو تېر شي په غبرګون کې ویلي، چې د مزاري په اړه معلومات نه‌لري، خو مسعود د ازادۍ مکتب دی او ترې تېرېدل د پیوستون هیلې له‌منځه وړي.

په ایټالیا کې د افغانستان پخواني سفیر وحید عمر د پخوانۍ ولسي جرګې د غړي محيي‌الدین مهدي د وروستیو څرګندونو چې ګواکې «پښتانه باید له نورو قومونو بښنه وغواړي»، په غبرګون کې ویلي، چې د افغانستان په معاصر تاریخ کې له ټولو خواوو تېروتنې شوي او د مسوولیتونو «قومي کول» د حل لاره نه‌ده.

د افغانستان د پخوانۍ ولسي جرګې غړي محيي‌الدین مهدي له افغانستان انټرنشنل سره په یوې تازه مرکه کې ویلي، په هېواد کې هغه مهال ملي باور رامنځته کېدلای شي، چې د پښتنو مخور شخصیتونه د تېر تاریخ مسوولیتونه ومني او د هزاره‌ګانو په ګډون د هېواد له نورو قومونو بښنه وغواړي.

په افغانستان کې د سرطان پر وړاندې د مبارزې بنسټ د دغې ناروغۍ پر زیاتوالي د اندېښنې په څرګندولو سره اعلان کړی، چې اوس مهال په هېواد کې لږ تر لږه یو نیم میلیون کسان پر سرطان اخته دي. د دغه بنسټ د شمېرو له‌مخې، په افغانستان کې په کلني ډول د سرطان شاوخوا ۵۰ زره نوې پېښې ثبتېږي.

د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (سي‌ای‌اې) د هغو پټو اسنادو له‌مخې چې تازه خپاره شوي، د طالبانو پخواني مشر ملا عمر د ۱۳۷۹ لمریز کال وري میاشت کې یو طالب قومندان او د هغه یو شمېر مرستیالان د دې لپاره اعدام کړي وو چې افغانستان کې اسامه بن‌لادن ته له پناه ورکولو سره مخالف وو.

په هلمند کې سیمه‌ییز طالب مسوولین وايي، د هلمند د فرعي ګمرکاتو له لوري ترلاسه شوي ۱۰۴۶۳ کیلوګرامه قاچاقي وارداتي انساني او حیواني درمل په ګرمسېر ولسوالۍ کې وسوځول شول. دوی د مبدا هېواد د نوم په اړه څه نه‌دي ویلي، خو تر دې مخکې د هلمند پر لارو ډېری درمل له پاکستان څخه واردېدل.

ازادۍ جبهې اعلان کړی، چې وسله‌والو یې د شنبې په ورځ (د وږي ۲۱مه) د غور ولایت په مرکز فېروزکوه ښار کې د طالبانو د پولیسو او د امر بالمعروف د محتسبانو د همغږۍ پر یوې غونډې برید کړی دی. خبرپاڼه کې ادعا شوې، چې په دغه برید کې ۳ طالبان وژل شوي او درې نور ټپیان دي.

د کونړ د اسمار ولسوالۍ د لارې په اوږدو کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله ۲ کسان مړه او ۵ نور ټپیان شوي دي. د دغه ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، په ټپيانو کې دوه ښځې هم شاملې دي.