د طالبانو لهخوا د نجونو پر زدهکړو د بندیز له امله د افغانو نجونو پر رواني او ټولنیز ژوند د ژورو اغېزو په اړه د اسوشیټېډ پرېس په یوه راپور کې د ۱۶ کلنې فریبې د ژوند کیسه خپره شوې چې له زدهکړو د محرومېدو وروسته یې ژوند له سخت رواني کړاو سره مخ شو او په پای کې یې ځان وژنه وکړه.
د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق (یونیسف) په خپل تازه راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې تر پنځو کلونو کم عمره شاوخوا ۳،۷ میلیونه ماشومان د خوارځواکۍ له جدي ګواښ سره مخ دي.
د طالبانو دفاع وزارت اعلان کړی، چې د دغه وزارت د ژغورنې ټیم په هلمند کې یو ۷ کلن ماشوم یوې ۹۴ متره ژورې برمې ته له لوېدو وروسته ژوندی ژغورلی دی. دغه پېښه نن ماسپښین شاوخوا درې بجې (جمعه د زمري ۹مه) د هلمند په واشېر ولسوالۍ کې رامنځته شوې وه.
کونړ کې سرچینو افغانستان انټرنشنل–پښتو ته ویلي، چې د طالبانو استخباراتو د کونړ په مرکز اسعداباد کې بېلابېلو کلیو کې جوماتونو ته ورغلي. دوی دم کلي، کیرالې، اندرسیر او یو شمېر نورو کلیو کې له ملا امامانو او ملکانو څخه غوښتي، چې د جمهوریت د نظامیانو او کارکوونکو لېسټونه ور وسپاري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ويلي، ځواکونو یې له پنځو مياشتو په لنډه موده کې د ايران پوځي وړتیاوې په بشپړ ډول لهمنځه وړې دي. هغه د افغانستان په ګډون د امريکا د تېرو اوږدمهاله جګړو پرتله دغه لاسته راوړنه خورا بېسارې او چټکه بللې ده.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزونو کمېټې له لوري د طالبانو د پنځو لوړ پوړو چارواکو په اړه د معلوماتو او هویتي مشخصاتو د نوي کولو اقدم د «تېرو ناکامو تجربو دوام بللی» او غوښتنه یې کړې، چې د دوی پر وړاندې د جګړې د مهال پالیسۍ باید بدلون ومومي.
پخواني افغان ډیپلوماټ زردشت شمس الجزیرې خبري شبکې ته په خپلې یوې نوې مقاله کې لیکلي، چې پر افغانستان د پاکستان هوايي بریدونه یوازې د تحریک طالبان پاکستان یا ټيټيپي د ځپلو لپاره نهدي، بلکې اسلاماباد غواړي له دې لارې په سیمه کې خپله ستراتیژیکه واکمني او نفوذ ټینګ کړي.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخوانی ځانګړی استازی اصف دراني وايي، د طالبانو لهخوا د تحریک طالبان پاکستان موضوع د پاکستان کورنۍ ستونزه بلل ښيي چې کابل د دغې ډلې پر ضد د اقدام نیت نهلري. افغان طالبان له یادو څرګندونو سربېره دا هم وايي، چې په افغان خاوره کې هېڅ ترهګره ډله نهشته.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په راتلونکو ورځو کې به د طالبانو د هلمند اوسنی والي مولوي امان الدین امان منصور د بدخشان د والي په توګه اعلان شي. د سرچینو په وینا، «دغه پرېکړه د بدخشان د امنیتي وضعیت له خرابېدو وروسته شوې». طالبانو په رسمي ډول په دې اړه څه نه دي ویلي.
د امریکا د دفاع پخواني وزیر لېون پنیټا خبرداری ورکړی چې امریکا له ایران سره په داسې جګړه کې ښکېله شوې چې دده په وینا، «ګټل یې ستونزمن دي» او دا شخړه ښايي د افغانستان او عراق د جګړو په څېر وغځیږي.
د طالبانو باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تیرې چارشنبې په ورځ د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د پکتیا په ګرده څیړۍ کې له خپلو پلویانو سره پټه ناسته کړې ده. د سرچینو په وینا، ناسته د بندو دروازو ترشا د افغانستان پر روان وضعیت شوې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې د بلوچستان په سورینج سیمه کې د ډبرو سکرو په یوه کان کې د چاودنې له امله د ۳۴ کان کیندونکو پر مړینې خواشیني څرګنده کړې ده. یاد وزارت د قربانیانو کورنیو ته د تسلیت مراتب وړاندې کړي او د پاتې کسانو د ژغورلو هیله یې ښودلې ده.
د نورستان ولایت یو شمېر اوسېدونکو د دغه ولایت د ترافیکو پر مدیر تور پورې کړی، چې د سیلاب ځپلو لپاره ځانګړې شوې نغدي مرستې یې پر خپلو نږدې خپلوانو وېشلې دي. د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، په دغو کسانو کې د ترافیکو د مدیر ورور، زوی، زوم او اوښي شامل دي.
قزاقستان د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ او مې میاشتو ترمنځ د تېر کال د همدې مودې په پرتله د څارویو او چرګانو صادرات ۱،۷ برابره زیات کړي دي. قزاقستان په دې موده کې ۱۲۹ اسونه چین، ۸۱ اسونه افغانستان او ۶۲ اسان اذربایجان ته صادر کړي دي.
د ازبکستان او طالبانو د ترانسپورټي ادارو د استازو په غونډه کې هوکړه شوې، چې د دواړو هېوادونو د باروړونکو شرکتونو ستونزو ته رسیده ګي وکړي. دواړو لوریو ټینګار کړی، چې فیسونه باید د متقابلې ګټې او برابرۍ پر اصولو ولاړ وي.
د پاکستان د پوځ ویاند پر طالبانو تور پورې کړی چې «ترهګري» یې د خپل اقتصاد د تامین، د حکومت د پایښت او بهرني سیاست په وسیلې بدله کړې ده. نوموړي په یوه خبري ناسته کې وویل: «د طالبانو سوداګرۍ ترهګري ده او د ترهګرۍ له لارې خپل اقتصاد او د خپل حکومت بقا تامینوي.»
په افغانستان کې مېشتو پاکستاني محصلانو په کابل کې د خپل هېواد له سفارت څخه غوښتي چې د تورخم له لارې د دوی د بېرته تګ زمینه برابره کړي. دغو محصلانو په یو لیک کې ویلي چې د اوړي رخصتۍ پیل شوي او ۹۱۳ تنه غواړي پاکستان ته ستانه شي.
په افغانستان کې واک ته رسېدل تل د یوې سختې سیاسي مبارزې پایله ده، خو د واک پرېښودل تر دې هم ستونزمن ثابت شوي دي. د معاصر تاریخ ډېری واکمنان هغه وخت له واکه وتلي چې یا یې هېواد د جګړې په منځ کې و، یا یې مخالفینو په زور قدرت نیولی و، یا وژل شوي او یا هم جلاوطنه کړی شوي دي.
د تاجکستان ترانسپورټ وزارت ویلي، چې د دوشنبې، تهران او کابل ترمنځ د نوي ټرانسپورټي دهلېز له لارې به لومړی ازمویښتي سفر په راتلونکې یوه میاشت کې وشي. ټاکل شوې د درېواړو هېوادونو استازي د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر په وروستیو یا د نومبر په لومړیو کې په کابل کې بله غونډه وکړي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو استخباراتو په کابل کې د وزیر اکبر خان په سیمه کې د پارلمان د پخواني غړي زلمي خان مجددي کور تصرف کړی دی. د سرچینو په وینا، د طالبانو استخباراتو د مجددي خپلوان له دغه کوره ایستلي او په کور کې یې څلور وسله وال کسان ځای پر ځای کړي دي.
د طالبانو د خوست ولایت د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ ریاست په دغه ولایت کې د سټارلېنک شرکت دوې انټرنېټي دستګاوې نیولې دي. د طالبانو محلي چارواکي وايي، دغه دستګاوې د خوست ښار په یو مارکېټ کې په پټه فعالې شوې وې.
د نړیوال بانک د افغانستان اقتصادي څار له مخې، اقتصاد د بیا رغېدو نښې لري، خو وده یې د افغانانو د ژوند ښه کېدو لپاره کافي نه ده. د ۲۰۲۶ مالي کال په لومړیو ۲ میاشتو کې دولتي لګښتونه ۴۰،۴ میلیارده او عواید ۴۱،۷ میلیارده افغانۍ وو. پر امنیتي برخې ۵۱،۵ سلنه لګښتونه شوي.