د ښځو ازادۍ شبکې د سولې نړۍوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې تلپاتې سوله یوازې د جګړې او تاوتریخوالي په پای ته رسېدو نهشي رامنځته کېدای؛ بلکې ازادۍ، عدالت، برابرۍ او د بشري کرامت درناوي ته هم اړتیا لري او په افغانستان کې د ښځو له حضور پرته سوله نهشي ټینګېدای.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازی نصیر احمد فایق وایي، طالبان د افغانستان له سیاسي اړخونو څخه یوازې یو اړخ دی او نهشي کولای چې په یوازې ځان د دغه هېواد استازیتوب وکړي. هغه ویلي، افغان ښځې باید د افغانستان د راتلونکي سیاسي بهیر برخه اوسي.
په ملګرو ملتونو کې د مکسیکو مرستیالې استازې جېسیکا سېلر ویلي، چې هغه د بشریت پر وړاندې د جنایت په کنوانسیون کې د خپلواک جنایت په توګه د «جنسيتي توپیر» د شاملولو په لټه کې ده.
باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي د شیعهګانو عالي کمېسیون د نیول شویو غړو د خوشې کولو په بدل کې له یو شمېر شیعه مشرانو غوښتي چې د کابل په «امید سبز» ښارګوټي کې خپل کورونه تخلیه کړي.
د هند د ممبۍ ښار پولیس وايي چي د دغه ښار په چترپتي شیواجي مهاراج نړیوال هوایي ډګر کې یې دوه افغان وګړي د جعلي اسنادو او ناسمو معلوماتو په کارولو سره د هند د پاسپورټونو د ترلاسه کولو په تور نیولي دي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر نجیب الله لور او د بشري حقونو فعالې هیله نجیب، د نجونو د زده کړو په تړاو، د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ویاند عبدالقهار بلخي وروستۍ څرګندونې غندلي او په باور یې بلخي په مرکه کې هڅه کړې چې دا بندیز «د ملي ګټو» په نوم توجیه کړي.
د بشري حقونو په چارو کې د فرانسې ځانګړې استازې ایزابل روم، ویلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته هم په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت باید د نړیوالې ټولنې له لومړیتوبونو څخه وي.
د سولې د نوبل جایزې ګټونکې ملاله یوسفزۍ وایي، افغان نجونې له خپل راتلونکي څخه بېبرخې شوي خو د طالبانو د ځپونکي رژیم پر وړاندې مقاومت کوي. هغې زیاته کړې چې طالبان، په افغانستان کې د لوېدیځ د لاسوهنو زېږنده ده او دوی د ټولو افغانانو استازیتوب نهشي کولای.
یو شمېر افغان ښځینه فعالانو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د ۸۱مې غونډې په څنډه کې په یوه ناسته کې له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د افغان ښځو د وضعیت په اړه له اندېښنو څرګندولو او تکراري ژمنو تېر شي او د عدالت، حساب ورکونې او په سیاسي بهیرونو کې د ښځو د ګډون لپاره عملي اقدامات وکړي.
د امریکا د پوځي او امنیتي چارو ویبپاڼې «سوفریپ» په یوه تحلیلي راپور کې ادعا کړې چې د ترکیې او قطر لوړپوړو امنیتي چارواکو د سپټمبر پر ۱۶مه په کابل کې له طالب مشرانو سره د القـ .ـاعدې، د دوحې تړون، د تحریک طالبان پاکستان او د بلوچستان ازادۍ پوځ په اړه خبرې کړې دي.
د پېښور عالي محکمې په پښتونخوا کې په طبي او د غاښونو په پوهنځیو کې د زده کړه کوونکو افغان محصلینو د جبري ایستلو مخه نیولې او اړوندو ادارو ته یې د ۱۴ ورځو په موده کې د ځواب د ورکولو امر کړی دی.
د ښځو او نجونو په چارو کې د بریتانیا ځانګړې استازې هریټ هارمن، ویلي چې لندن د طالبانو له لوري د افغان ښځو او نجونو پر حقونو، ازادیو او ټولنیز مشارکت د لګېدلو «سیستماتیکو محدودیتونو» په اړه ژوره اندېښنه لري او غندي یې.
د ایرلنډ د بهرنیو چارو وزیرې هلېن مکنټي، ویلي چې نړیوالې ټولنې د افغانستان د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه کافي خبرې کړې دي او اوس د عملي اقداماتو وخت رارسېدلی دی.
د طالبانو مخالفې وسلهوالې ډلې، متحدې جبهې ادعا کړې چې د بادغیس ولایت د جوند ولسوالۍ په دهن کوچه او خم جنگل سیمو کې یې یو وسلهوال طالب په نښه کړی او هغه یې وژلی دی.
په داسې حال کې، چې ګڼو افغانانو پر کونړ او پکتیکا د پاکستان بریدونو غندلي، د طالبانو رییس الوزرا ملامحمد حسن اخوند د دې بریدونو د غندلو پر ځای د متحده عربي اماراتو د ولسمشر مرستیال او د دوبۍ حاکم شیخ محمد بن راشد ال مکتوم ته د هغه د ورور پر مړینه تسلیت ویلی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر فولکر تورک وایي، د ښځو حقونه باید له طالبانو سره د نړیوالې ټولنې د تعامل په مرکز کې وي. نوموړي د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې وویل، نړۍ په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو پر وړاندې لازم دریځ نه دی نیولی.
د ایسلنډ د بهرنیو چارو وزیرې تورګرذور کاترین ګونارسدوتیر ویلي چې د افغان ښځو او نجونو ملاتړ د دغه هېواد د بهرني سیاست له لومړیتوبونو څخه دی او ایسلنډ د «جنسیتي اپارتاید» د نړیوال قانون په چوکاټ کې د تعریف او ثبت ملاتړ کوي.
د هرات په غوریان ولسوالۍ کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د خالد او ادریس په نومونو د دوو ماشومانو مړي د هغوی له لادرکه کېدو څو ورځې وروسته موندل شوي. د سرچینو په وینا، دا دوه ماشومان د خپلې کورنۍ د یوه غړي د ویر د مراسمو پر مهال لادرکه شوي وو.
د بښنې نړیوال سازمان د پاکستان د پخواني لومړي وزیر عمران خان د دریو خویندو او د تحریک انصاف ګوند د فعالانو نیول غندلي دي. دغه سازمان دا نیونې د بیان ازادۍ او سولهییزو غونډو له حقونو سرغړونه بللې ده.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر د بریتانیا له ځانګړي استازي سره په انلاین ناسته کې د اقتصادي اړیکو، صادراتو او له نړیوالې ټولنې سره د تعامل په اړه خبرې کړې دي. د طالبانو یاد وزارت ویلي، چې برېتانیا غواړي له افغانستان سره همکاري له بشري مرستو نه اقتصادي همکاریو ته واړوي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د پاکستان سفارت شارژدافیر احضار کړی او په کونړ او پکتیکا کې د پاکستاني پوځ د هوايي بریدونو په تړاو یې خپل اعتراض لیک ور سپارلی دی. طالبانو دغه بریدونه د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا نقض بللي او د پاکستان ادعاوې یې رد کړې دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی دفتر(یوناما) تایید کړې، چې د دوشنبې په ورځ پر کونړ ولایت په هوایي بریدونو کې لږ تر لږه درې ملکي وګړي، چې یو سړی، یوه ښځه او یوه نجلۍ پکې شامل دي، وژل شوي دي. یوناما ویلي، چې په بریدونو کې څلور نور کسان ټپیان شوي دي.