د طالبانو د بلخ والي یوسف وفا د دغه ولایت پخواني طالب دلګيمشرانو او جنګي قومندانان سره په ناسته کې په شمالي ولایتونو کې د احتمالي ګواښونو د مخنیوي پر وړاندې د چمتووالي امر کړی دي. یوسف وفا ټینګار کړی چې د هر ډول امنیتي تحولاتو پر وړاندې باید سخت او غوڅ اقدام ترسره شي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت وايي، چې په دوشنبه کې یې له یوه تاجکستاني شرکت سره یې د بدخشان سرحدي ولسوالیو ته د برېښنا غځولو تړون لاسلیک کړی دی. طالبانو ویلي چې دواړو لورو فیضاباد ښار ته د ۱۱۰ کیلوولټ برېښنا مزي پر غځولو هم خبرې کړي دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویلي چې په خوست او هلمند کې یې د غلا، خپلمنځي شخړې، د مخکنیو دښمنیو، د ځمکو پر سر شخړې، مرزبندۍ او د ځڼغوزو د ټولولو له امله رامنځته شویو شخړو په تور ۴۵ کسان نیولي دي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي او د روسیې د روغتیا وزیر میخایل البر تویچ موراشکو د دوه اړه خیزه اوږمهاله روغتیايي همکاریو د پراختیا، روغتیايي سکتور د پیاوړتیا او سیستم جوړونې، د درملو، او طبي تجهیزاتو د وارداتو او همکاریو پر پراختیا غږېدلي دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي په یوه تازه مرکه کې ادعا کړې چې افغانستان د پرمختګ پر مثبت لوري روان دی او د دوی حکومت خپل مسوولیتونه په ښه توګه ترسره کړي دي.
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق به د افغانستان په اړه د مسکو فارمټ په اتمه مشورتي غونډه کې د پاکستان د پلاوي مشري وکړي. ټاکل شوې چې دا غونډه د اکتوبر په ۵مه په مسکو کې ترسره شي.
د افغانستان د صنعت کارانو ټولنه وایي چې افغانستان اوس مهال د مالګې د تولید په برخه کې بشپړې ځان بساینې ته رسیدلی دی او له نورو هېوادونو د مالګې واردولو ته اړتیا نه لري.
د طالبانو ټولګټو چارو وزارت وایي، د روان کال وږي میاشت کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې ۷۹۰ زره او ۷۴۱ مټریک ټنه توکي لیږدول شوي دي.
د روسیې «مېدوزه» رسنۍ په یوه تفصیلي راپور کې ویلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته په افغانستان کې جګړه تر ډېره پای ته رسېدلې او امنیت ښه شوی، خو بېوزلي، بېکاري، د ښځو پر حقونو محدودیتونه او نړیواله انزوا لا هم د هېواد له مهمو ستونزو څخه دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ ۲۱۹ کډوالې کورنۍ چې ټول ۹۷۱ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستانه شوي دي.
د «یورېشیا نېټ» په یوه تحلیلي راپور کې راغلي چې که څه هم امریکا په ۲۰۲۱ کال کې له افغانستان نه ووتله، خو افغانستان لا هم د منځنۍ اسیا د امنیتي، اقتصادي او ترانزیټي معادلو مهمه برخه ده او د سیمې هېوادونه په زیاتېدونکي ډول هڅه کوي چې کابل په خپلو سیمهییزو جوړښتونو کې شامل کړي.
په ارزګان کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وايي، اټکل کېږي چې سږ کال به د دغه ولایت د چورې ولسوالۍ له ۲۳۲ هکټاره ځمکې څخه ۱۷۴۴ مټریک ټنه د انګورو حاصلات راټول شي.
په هرات کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ وايي، امنیتي ځواکونو یې د دغه ولایت په ادرسکن ولسوالۍ کې د ۶۵ کیلوګرامه تریاکو د لېږد په تړاو دوه تنه نیولي دي.
بغلان کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ وايي، د دغه ولایت د دوشي ولسوالۍ په دوو بېلابېلو سیمو کې د دوو ټرافیکي پېښو له امله دوه تنه مړه شوي او نهه نور ټپیان دي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، په ټوله نړۍ کې هره دقیقه څلور ښځې د سینې په سرطان اخته کېږي او د ناروغۍ ژر تشخیص د بریالي درملنې چانس زیاتوي. د معلوماتو له مخې، د سینې سرطان په افغانستان کې هم د ښځو ترمنځ له مهمو روغتیايي ستونزو څخه دی.
ماډرن ټوکیو ټایمز په یوه تحلیلي مقاله کې استدلال کوي چې نړیواله ټولنه باید د طالبانو پر حکومت د بشري حقونو له امله فشار ته دوام ورکړي، خو اقتصادي او ډیپلوماټیکه انزوا باید پای ته ورسېږي؛ ځکه د انزوا تر ټولو دروند بار پر عادي افغانانو، کورنیو، کارګرو، بزګرانو او ځوانانو پرېوځي.
د افغانستان متحدې جبهې ادعا کړې چې ځواکونو یې د کندهار د ارغنداب ولسوالۍ په سربند سیمه کې د طالبانو د یوه امنیتي غړي پر وړاندې عملیات کړي او نوموړی یې وژلی دی.
په افغانستان کې د برېښنايي تذکرو د وېش سربېره، له پاکستان او ایران څخه د راستنو شويو میلیونونو افغانانو ډېری لا هم رسمي هویتي اسناد نه لري؛ راپورونه ښيي چې له ۲۰۲۳ کال راهیسې د راستنو شويو ۶،۱ میلیونه افغانانو له ډلې تر ۸۶ سلنې ډېر بېاسناده ثبت شوي دي.
د طالبانو د دفاع وزارت په خپره کړې یوه ویډیو کې ښکاري چې طالبانو د پخواني شوروي د «اوراګان» توغندیز سیستم د بياېمپي زغروال موټر پر چوکات نصب کړی او یو نوی پوځي موټر یې جوړ کړی دی.
ملګري ملتونه وايي، په افغانستان کې پرلهپسې وچکالۍ، د اوبو کمښت او سختې هواوې د خلکو پر ژوند فشار زیاتوي، د اوبو او ځمکې پر سر ستونزې رامنځته کوي او د خلکو د بېځایه کېدو لامل کېږي، چې د سولې او ثبات پر وړاندې هم نوې ننګونې رامنځته کوي.
په پېښور کې مېشتې یوې افغان نرښځې ارزو د پېښور له عالي محکمې غوښتي، چې له جبري ستنولو یې مخنیوی وکړي او وضعیت یې باید د بشري حقونو له اړخه وڅېړل شي. هغې افغانستان ته په جبري توګه ستنېدل د «ژوند او مرګ مسئله» بللې ده.
د نورستان په کامدېش کې د وسلهوالو مخالفینو له بریدونو وروسته، په نورستان کې د طالبانو امنیه قومندان دغه ولایت ته د اضافي ځواکونو د ور استولو غوښتنه وکړه. پر نورستان د وروستیو بریدونو مسوولیت ازادۍ جبهې منلی، خو یاد طالب قومندان یادو بریدونو کې د «مقاومت جبهې» د ګډون ادعا هم لري.