د افغانستان لپاره د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي عصمتالله ارګاشیف د افغانستان لپاره د اروپایي ټولنې له ځانګړي استازي ژیل برتران سره د طالبانو او پاکستان ترمنځ شخړو او د سیمې د امنیت په اړه خبرې کړې دي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د چین له ځانګړي استازي یوشیاو یونګ سره ولیدل او د افغانستان او چین ترمنځ د سوداګرۍ د پراختیا او د پانګونې د فرصتونو په اړه یې خبرې وکړې.
د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د ازبکستان او افغانستان ترمنځ د ترجیحي سوداګرۍ تړون توشیح کړی. د تړون له مخې به د ۱۴ ډوله توکو لپاره ګمرکي تعرفې لغوه شي. ټاکل شوې چې د دواړو هېوادونو د سوداګرو ګډ فورم د روژې میاشتې له پای وروسته په کابل ښار کې جوړ شي.
چین د تاجکستان او افغانستان ترمنځ په سرحدي سیمو کې ۹ سرحدي تاسیسات جوړوي چې ټول لګښت یې ۴۲۴ میلیونه او ۸۳۰ زره چینایي یوان اټکل شوی. د تاجکستان حکومت دغه پروژه له مالیاتو، ګمرکي محصولاتو او نورو اجباري تادیاتو معاف کړې ده.
د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت وایي، چې پاکستان په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ډیورنډ کرښې ته نږدې په پکتیا، پکتیکا، نورستان او خوست ولایتونو کې د ملکي خلکو پر کورونو بریدونه کړي. نوموړي ویلي، چې په دغه بریدونو کې ۳ ملکي وګړي وژل شوي او ۵ نور ټپیان دي.
په بلخ کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند حافظ محمد عیسی وثیق وایي، د افغانستان د شمال زون په پنځو ولایتونو کې د امنیت د پیاوړتیا لپاره ۱۰۰۰ کسیزه ځانګړې قطعه جوړېږي چې غړي به یې تجربهلرونکي طالبان وي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وايي، چې د جنایي جرمونو سره د مبارزې ځواکونو یې په ۴ ولایتونو کې د بېلابېلو عملیاتو پرمهال ۱۱ کسان «د غلا، وسلو لېږد او د ځنګلونو پرې کولو» په تور نیولي دي. طالبانو زیاته کړې، چې نیول شوي کسان به تر پوښتنو ګروېږنو وروسته قضايي ادارو ته وسپارل شي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو روغتیا نړۍوال سازمان (WHO) وایي، ۲۵ مټریک ټنه د درملو او روغتیایي تجهیزاتو مرسته یې په کابل کې د سرطان ملي روغتون او د علياباد روغتون د سرطان څانګې او په بلخ، ننګرهار او هرات ولایتونو کې د یادې ناروغۍ د درملنې له مرکزونو سره کړې ده.
د طالبانو ستره محکمه وايي، چې د زابل په میزانې ولسوالۍ کې یې یوه ښځه او یو نارینه له کوره د تېښتې په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. طالبانو زیاته کړې، چې دغه ښځه او نارینه یې هر یو جلا، جلا ۳۹ دُرې وهلي دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د عمان د بهرنیو چارو وزیر سره د ټیلیفون په کرښه پر افغانستان د پاکستان بریدونه غندلي او هغه یې پر افغان خاوره «تېری» بللی دی. متقي په دغه خبرو کې خپل سیال ته د پاکستان د بریدونو او د طالبانو د «دفاعي اقداماتو» په اړه معلومات ورکړي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق استازی تاج الدین اویوالي وايي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ پر ډیورنډ کرښې اوسني وضعیت د بشري فشارونو کچه لوړه کړې ده.
د پاکستان او طالبانو ترمنځ د وروستیو نښتو له امله په پاکستان کې د افغان کډوالو پرضد عملیات چټک شوي دي. راپورونه ښیي، چې په اسلاماباد او نورو لویو او وړو ښارونو کې هره ورځ افغانان نیول کېږي او د ډيورنډ کرښې د تړل کېدو له امله د جبري ستنولو پرځای زندانونو ته لېږدول کېږي.
په هرات کې د طالبانو د والي ویاند محمدیوسف سعیدي خبر ورکړی، چې تېره شپه د ترکمنستان-هرات د ۲۲۰ کیلو ولټه برېښنا لېږد مزی د شارټۍ له امله پرې شوی. د هغه په وینا؛ په بقرچر سیمه کې هم د سړې هوا او یخنۍ له امله د برېښنا دوه ستنې ویجاړې شوې او له ۱۹ تر ۲۷ مزي یې پرې شوي دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) استازي تاج الدین اویوالي په جېنوا کې یوې خبري ناستې ته ویلي، چې له ایران نه ستانه شوي ماشومان له ستونزو او ناروښانه راتلونکې سره مخ دي. هغه ویلي، چې د دوی لپاره د خوړو، روغتیا او نورو بنسټیزو بشري مرستو اړتیا ورځ تر بلې زیاتېږي.
د جاپان حکومت له ایران او پاکستان نه د راستنېدونکو افغان کډوالو او دارنګه په ټول افغانستان کې زیان منونکو کوربه ټولنو ته د بېړنۍ مرستې چمتو کولو لپاره د ملګرو ملتونو کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) سره دوه مېلیونه ډالر مرسته کړې ده.
په بادغیس کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند صدیق الله صدیقي ویلي، چې په دغه ولایت کې یې د «شنې قطعې» ځواکونو په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د یو لړ عملیاتو پرمهال د دره بوم او ابکمري ولسواليو اړوند پنځه کسان د ځنګلي ونو د پرې کولو په تور نیولي دي.
شاوخوا ۱۱۰۰ افغان کډوال چې د امریکا د کډوالو پروګرام له لارې قطر ته انتقال شوي وو، د امریکا د ولسمشر د پرېکړې له امله له یوه کال راهیسې په دغه هېواد کې بندپاتې دي. د ایران د توغندیزو بریدونو له زیاتېدو سره دغه افغانان چې له یوې جګړې تښتېدلي وو، د بلې جګړې په منځ کې ګیر شوي دي.
په روزګان کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ له لوري د چټکو او ځانګړو عملیاتو د ترسره کولو لپاره موټرسایکل لرونکې نوې قطعه جوړه شوې ده. د طالبانو امنیتي مسوولینو په وینا؛ دغه قطعه ۳۰ منسوبین لري، چې په سپکو او درنو وسلو سمبال دي او موخه یې د امنیت ټینګښت او پېښو ته چټکه رسېدنه ده.
د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس خبر ورکړی، چې د یادې ډلې د سترې محکمې په لارښوونه د زابل ولایت له زندانه ۵۳ بندیان خوشې شوي او د ۳۵ نورو د بند موده کې کمی راغلی او دارنګه د پکتیا له مرکزي زندانه هم ۷۲ بندیان خوشې شوي او د ۸۷ نورو د بند موده کمه شوې ده.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت خبر ورکړی، د ۲۲۰ کیلوولټ وارداتي برېښنا مزي ستونزه چې د تاشقرغان تنګي سیمه کې د باران، توپان او ډبرو ښویېدو له امله رامنځته شوې وه، د شپې شاوخوا (٢:٠٠) بجې په بشپړه توګه حل او برېښنا بېرته په نورمال ډول ونښلول شوه.
په نیمروز کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند مولوي ګل محمد قدرت وایي، په دغه ولایت کې یې هغه یو ټن او ۴۵۰ کیلوګرامه انساني درمل کشف او ضبط کړي چې له پاکستان نه په قاچاقي ډول افغانستان ته راوړل کېدل.
د امریکا د متحدو ایالتونو د فدرالي پلټنو ادارې (اېفبيای) اعلان کړی، چې د مارچ په ۹مه نېټه امریکا افغانستان د «ناعادلانه زندانیانو د ملاتړ کوونکي هېواد» په توګه نومولی. یاده اداره وایي، خپلو فدرالي او نړۍوالو شریکانو سره د همکارۍ ژمنه لري، ترڅو امریکايي وګړي بېرته راستانه کړي.