د ایران او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې مشر کمالالدین توحید وايي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو راکړو ورکړو یوه برخه له نارسمي لارو ترسره کېږي او په رسمي شمېرو کې نه ثبتېږي.
د سره صلیب نړۍوالې کمېټې (ICRC) په خپل تازه راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې یې د امېندوارو او شیدې ورکوونکو ښځو د ملاتړ، روغتیايي خدمتونو او د معلولیت لرونکو ښځو د اقتصادي پیاوړتیا په برخو کې خپلو مرستو ته دوام ورکړی دی.
د بېپولې خبریالانو سازمان (RSF) په یوه څېړنیز راپور کې ویلي، چې د طالبانو د استخباراتو ۰۱۵ ریاست د خبریالانو د څار، ګواښلو، نیولو او شکنجې په برخه کې مهم رول لري او هڅه کوي د افغانستان رسنۍ د طالبانو په تبلیغاتي وسیلو بدلې کړي.
ځايي سرچینې وايي، د تخار ولایت د ینګيقلعه ولسوالۍ د انجیرک سیمې د سرو زرو کان د یوه تونل نړېدو له امله یو ۲۱ کلن کارګر تر خاورو لاندې شوی دی. د هغه د ژغورلو هڅې له تېرو درېیو ورځو راهیسې بېپایلې پاتې دي او د دې وېره شته، چې نوموړي به خپل ژوند له لاسه ورکړی وي.
د کونړ ولایت د شیګل ولسوالۍ لپاره د طالبانو مرستیال مولوي نقیبالله خبر ورکړی، چې د یادې ولسوالۍ په لچۍ سیمه کې د یوې ترافیکي پېښې له امله یو کس مړ او اووه نور ټپیان شوي دي. د هغه په وینا، دغه پېښه د چهارشنبې په غرمه (د لړم په ۱۳مه) شوې ده.
د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت د بهرنیو چارو وزیر او د ملي امنیت سلاکار رنګین دادفر سپنتا د امریکا د منځمهاله ټاکنو د پایلو په اړه ویلي، چې دغه پایلې ښايي د اروپایانو او امریکايي ډیموکراټانو د خوښۍ لامل شي؛ خو د اسیا او افریقا پر خلکو به د پام وړ اغېز ونه لري.
د تېر جمهوري نظام د ولسمشر مرستیال امرالله صالح وايي، د امریکا په منځمهاله ټاکنو کې د ډیموکراټانو بریا به د افغانستان په اړه د واشنګټن پر سیاست او د طالبانو د مخالفانو په ملاتړ کې کوم بدلون رانه ولي.
د کندهار د انارو بڼوال سږکال د وچکالۍ، د ځمکې لاندې اوبو د کچې ټیټېدو، د حاصلاتو د کمښت او د پلور لپاره د مناسبو بازارونو د نشتوالي له امله له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي. افغانستان انټرنشنل پښتو په دغه انځور راپور کې د بڼوالو ستونزو، د صادراتو کمښت او ټکني بازار ته کتنه کړې.
د افغانستان د پخواني ولسمشر سلاکار او د غور د پخوانۍ ولایتي شورا مشر احمدخان غوري څو ورځې مخکې په ایران کې د یوه بمي برید له امله ټپي شوی و؛ خو بریدګر نن د سختو ټپونو له امله په روغتون کې ساه ورکړې ده.
کاناډایۍ دیپلوماته بشرا سعید خان وايي، په ۲۰۰۹ کال کې په افغانستان کې د یوې چاودنې له امله سختې ټپي شوه او د ښي پښې له لاسه ورکولو ترڅنګ یې لسګونه جراحي عملیات ترسره کړل، خو له کلونو درملنې وروسته وتوانېده عادي ژوند ته بېرته ستنه شي.
د جېمزټاون فاونډېشن په یوه تحلیلي راپور کې راغلي، چې د طالبانو له بیا ځلي ۵ کلنې د واکمنۍ وروسته، د افغانستان په شمال ختیځ کې د طالبانو ضد وسلهوالې ډلې لا هم فعالیت کوي او د قیوم خان ملنګ په مشرۍ د «سپاهیان میهن» یا «د وطن ساتونکو جبهه» د دغو ډلو له نوو لوبغاړو څخه شمېرل کېږي.
په ننګرهار کې د طالبانو والي نعیم اخوند له پاکستان څخه د افغان کډوالو د نوې احتمالي راستنېدنې د سمبالښت په موخه د تورخم ښارګوټي او عمري کمپ د خدمتونو ارزونه کړې ده. تر دې دوه ورځې مخکې د یوناما مشره رباب فاطمه هم تورخم ته د راستنېدونکو د ستونزو ارزولو لپاره تللې وه.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د کابل په سیدالناصري لېسه کې د طالبانو لهخوا ګومارل شوي مرستیال یو شمېر زدهکوونکي ډبولي او په زور یې ورته وېښتان هم قیچي کړي دي.
دیپلوماټ په یوه راپور کې لیکلي، چې د طالبانو له لوري د ۲۰۲۲ کال د اپرېل د کوکنارو د بندیز له اعلان وروسته د تریاکو تولید د کمېدو بهیر بېرته مخ اړولی او افغانستان یو ځل بیا د کوکنارو د کښت له زیاتوالي سره مخ دی.
ایرواسیا نیټ رسنۍ په یوه راپور کې ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ روان سیاسي او امنیتي کړکېچ د منځنۍ اسیا او جنوبي اسیا ترمنځ د سوداګرۍ او سیمهییزې نښلونې پر پرمختګ سیوری غوړولی او د سیمې هېوادونه ورو ورو مني چې ټاکل شویو سوداګریزو هدفونو ته رسېدل به اسانه نه وي.
په غزني کې د طالبانو د والي دفتر اعلان کړی، چې د دوی د دفاع وزارت د یوه پوځي موټر او یوه مساپر وړونکي موټر د ټکر له امله اته کسان مړه شوي دي.
د افغانستان د کورنیو چارو پخواني وزیر او په ایران او پاکستان کې د دغه هېواد پخواني سفیر عمر داوودزي ویلي، د افغانستان د بحران حل له بهره نه، بلکې د ټولنې له منځه شونی دی.
طالب سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په کندهار کې د ملا صاحب سرای او قول اردو په ګډون نورو پوځي مرکزونو ته د طالب جنګیالیو پر ډلهییز تګ راتګ محدویتونه لګول شوي دي. د سرچینو د معلوماتو لهمخې، دغه محدودیتونه پر کندهار د احتمالي بریدونو له امله لګول شوي دي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، د ولادي فسټولا په نوم د سخت زېږون اړوند دغه ناروغي د درملنې وړ ده، خو لا هم په افغانستان کې ډېرې ښځې د ځانګړو روغتیايي خدمتونو د نشتوالي له امله د دې ناروغۍ له جسمي، رواني او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګئي لاوروف وايي، لوېدیځ د افغانستان د مسایلو د حل وس نه لري او د دغه هېواد د قضیې مدیریت باید د سیمې هېوادونو ته وسپارل شي.
په کابل کې د قطر سفارت وایي، نړیوال بانک په یوه انلاین غونډه کې د افغانستان د اقتصادي ننګونې او وضعیت څېړلی، چې د دوی استازي هم پکې برخه اخیستې وه.
پاکستاني رسنیو په کندهار کې د دغه هېواد د نوي سرقونسل شهباز حسین کهوکهر د کار پيلولو خبر ورکړی دی. هغه د نورو ماموریتونو تر څنګ په کابل کې د پاکستان د مرستیال سفیر په توګه د کار مخینه لري. طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.