د تېر جمهوري نظام د عدلیې پخوانی وزیر فضل احمد معنوي وایي، له پاکستان سره د طالبانو د «بشپړ لاسپوڅي توب» اړیکه په ختمیدو ده. د هغه په وینا، طالبان به یا دغې «ناشونې اړیکې» ته دوام ورکوي او یا به د « خپلواکۍ او متقابلو ګټو» اړیکې غواړي، چې پاکستان ته د منلو وړ نهدي.
د ډونالډ ټرمپ حکومت د ۲۰۲۷ مالي کال لپاره د امریکا د پناه غوښتونکو د منلو شمېر ۱۷ زره او ۵۰۰ ټاکلی دی. د رسمي سند پر بنسټ، د پناهغوښتونکو د منلو ډېره برخه یې هم «سویلي افریقا» ته ځانګړې شوې او د افغانانو لپاره پهکې روښانه ونډه په پام کې نهده نیول شوې.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار ویلي چې د لارو تړل کېدو له امله د پاکستان په پرتله افغانستان ته د اقتصادي زیان رسېدو کچه ډېره لوړه ده.
د تېر جمهوري نظام د ملي امنیت د سلاکار حمدالله محب تر مشرۍ لاندې د اماراتو لومړنۍ په کور دننه جوړه شوې تجارتي سپوږمکۍ «التایر-۱» د امریکا له نه کالیفورنیا فضا ته وتوغول شوه. دا سپوږمکۍ د ځمکې د څارنې لپاره د ۱۰ سپوږمکیو د شبکې لومړۍ برخه ده.
د اکټوبر دویمه د عدم تشدد نړۍواله ورځ ده، خو د پښتنو او افغانانو په پراخه جغرافیه کې له افغانستانه تر خیبر پښتونخوا او بلوچستانه پورې، لا هم جګړې، پوځي عملیاتو، بمبارۍ، ترهګرۍ او سیاسي تاوتریخوالی موجود دی. ایا پښتانه په طبیعي ډول متشدد دي، که تاریخ او سیاست هغوی متشدد کړي دي؟
د پاکستان د پوځ د قول اردو قوماندانانو د عاصم منیر په مشرۍ د امنیتي وضعیت ارزونې په اړه ناسته کړې او له افغان خاورې څخه یې د ترهګریزو بریدونو پر دوام اندېښنه ښودلې. د پاکستان پوځ خبرداری ورکړی چې د افغانستان له خاورې د پېښېدونکو بریدونو مسولیت د طالبانو د رهبرۍ پر غاړه دی.
د طالبانو د کرنې وزارت وايي، د تېرکال په پرتله سږ کال د زعفرانو تولید ۴۱ سلنه زیات شوی دی او په روان کال کې د ۷۷ میلیونه ډالرو په ارزښت زعفران بهرنیو هېوادونو ته صادر شوي دي.
د لیتوانیا سرحدي ځواکونو ۳۵ پناه غوښتونکي د بلاروس له پولې تر اوښتو وروسته نیولي دي. د لیتوانیا سرحدي ځواکونو ویلي چې نیول شویو کسانو ځانونه افغان او عراقي وکړي معرفي کړي دي.
د ترکیې د پارلمان غړې سویلاي چلنک اوزن د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان غوښتي، چې له افغانستان نه د جانسو بادور د خوندي بېرته ستنولو لپاره اقدام وکړي. د بادور کورنۍ وايي، نوموړې په کابل کې په زور ساتل کېږي او له تاوتریخوالي سره مخ ده.
د طالبانو د کندهار والي رسنیز دفتر د پاکستان د پوځ د ویاند هغه ادعا رد کړه، چې کواګې ملا شیرین او بهرنیو جنګیالیو ترمنځ ناسته شوې ده. طالبانو ویلي چې د پاکستان نظامي کړۍ د دا ډول ادعاوو له لارې هڅه کوي په افغانستان کې د ملکي وګړو وژنه او خپل نور جنایتونه توجیه کړي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د خپرونو مرستیال مهاجر فراهي د کوم هېواد او ډلې له نوم یادولو پرته ویلي چې د افغانستان «غلیمان» هڅه کوي دا هېواد یو ځل بیا په نویو جګړو کې ښکېل کړي.
په پاکستان کې افغان محصلین د تحصیلي ویزو د نه ورکړې او په پنجاب کې له طبي پوهنتونونو د اېستلو له امله له جدي ستونزو سره مخ دي. له دې سره سږکال په پښتونخوا کې افغان محصلینو ته داخله نهده ورکړل شوې.
د پاکستان د سند ایالت په کراچۍ ښار کې پولیسو د ځانګړو عملیاتو په لړ کې تر لسو ډېر بېاسناده افغان کډوال نیولي دي. چارواکي وایي، دغه کسان د اسنادو د نهلرلو له امله نیول شوي او ډېر ژر به افغانستان ته واېستل شي.
د بشري حقونو سازمان «ههنګاو» راپور ورکړی، ایران ۴۲ کلن افغان وګړی تورات محمدي چې پخوا د ایران د سپاه پاسداران غړی و د جاسوسۍ په تور اعدام کړی دی. د راپور له مخې، دغه افغان زنداني د چهارشنبې په سهار (د تلې په لومړۍ نېټه) د کرج په زندان کې اعدام شوی دی.
د پاکستان ډان ورځپاڼې راپور ورکړی، په افغانستان کې نامناسب ټولنیز-اقتصادي شرایط، د سرپناه اسانتیاوو کمښت او د سړې هوا پیل د سپتمبر له پیل راهیسې د تورخم له لارې له پاکستان نه د بېاسناده افغان کډوالو د بېرته ستنېدو بهیر سوکه کړی دی.
د تېر جمهوري نظام پرمهال د ولسمشر مرستیال او د «افغانستان د زرغون بهیر» بنسټګر امرالله صالح هغه ادعاوې رد کړې، چې ګواکې دغه بهیر کوم بل هېواد کې دفتر یا پوځي اډه لري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان امریکايي پوهنتون لپاره په راتلونکو دوو کلونو کې د ۲۵ مېلیون ډالرو د بودجې غوښتنه رد کړې ده. دغه وزارت ویلي، چې د روان زېردیز کال تر پایه به دغه پوهنتون ته د هر ډول بودجې ورکړه هم ودروي.
د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړې او کړکېچ زیاتوالی به د مسکو د مشورتي ناستې د اجنډا برخه وي. ټاکل شوې، چې دغه ناسته (د تلې په ۱۳مه) ترسره شي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت خبر ورکړی، چې د یادې ډلې د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي بېلاروس ته د خپل سفر په ترڅ کې د دغه هېواد د صنعت اوونۍ په عمومي کنفرانس کې ګډون کړی دی.
د ایران د تایباد ولسوال حسین جمشیدي ویلي، چې د هرات په اسلامکلا ګمرک کې د اورلګېدنې په مهارولو کې دوی له طالبانو سره مرسته کړې او د دوی د اور وژنې ډلې د افغانستان خاورې ته د اور د مهارولو لپاره داخل شوې وې. نوموړي زیاته کړې، دا کار د طالبانو سره په همغږۍ شوی.
د خوړو نړۍوال پروګرام د بازار په اوونیز راپور کې ویلي، که څه هم د سپټمبر په څلورمه اوونۍ کې د خوراکي توکو په بیو کې د پام وړ بدلون نه و راغلی؛ خو د وارداتي توکو د لېږد لپاره د اوږدو او بدیلو لارو کارول او د سونتوکو د بیو لوړوالي د ترانسپورټ او توکو د رسولو لګښتونه زیات کړي.
په ننګرهار کې د سیمهییز روغتون مسوولین وایي، چې د دغه ولایت د بټي کوټ ولسوالۍ د څلورم فارم په سیمه کې د یوې ترافیکي پېښې له امله دوه مړي او ۱۳ ټپیان ور وړل شوي دي. د یاد روغتون مسوولین وايي، پېښه د پنجشنبې په ورځ (د تلې ۹مه) شوې او ټپيان تر درملنې لاندې دي.