افغانستان

د افغانستان متحدې جبهې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ادعا کړې، چې د یادې جبهې ځواکونو تېره شپه د هلمند ولایت د ګرشک ولسوالۍ اړوند د طالبانو یوه پوسته نیولې. د یادې جبهې په خبرپاڼه کې راغلي، چې په دغه عملیاتو کې د طالبانو درې وسله‌وال وژل شوي دي.

چینایي رسنۍ بيسټلي ګلوبل پوسټ (د وږي ۷مه) د یوه راپور په خپرولو ويلي، چې افغانستان تر لسیزو جګړو او سیاسي بې‌ثباتۍ وروسته د اقتصادي رغېدو ځینې نښې ښودلې؛ خو لاهم د فقر، بې‌کارۍ، بانکي محدودیتونو او د نړۍوالو مالي بندیزونو له جدي ننګونو سره مخ دی.

د بشري حقونو فعاله عایشه خرم چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته جلاوطنه شوې، د برېتانیا د ویزې د محدودیتونو له امله ونه توانېده چې په اکسفورډ پوهنتون کې د ماسټرۍ زده‌کړې پیل کړي.

په افغانستان کې سره له دې چې نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده‌کړو بې‌‌برخې دي، ډېری نجونې لاهم د ډاکټرې، انجینرې او ښوونکې جوړېدو هیلې لري؛ خو پر زده‌کړو محدودیتونه د دغه خوبونو د پوره کېدو مخه نیسي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، په هرات کې د ټاپي پروژې د ګازو نل‌لیکې د غځولو چارې ۱۲۰ کیلومتره پرمخ تللې دي. د دغه وزارت په وینا، ټاکل شوې چې د ټاپي پروژې چارې د ۲۰۲۶کال تر پایه بشپړې او ګټې اخیستنې ته وسپارل شي او ورسره به د ګازو د وېش بهیر هم پیل شي.

د امریکا حکومت لسګونه کډوال چې ۱۲ افغانان او اته ایرانیان هم په‌کې شامل دي، مرکزي افریقا ته لېږدولي دي. په دغه افغانانو کې یو ځوان هم شامل دی، چې د یوه امریکايي قاضي له‌خوا یې افغانستان ته د ستنولو مخه د طالبانو د ځورونې له وېرې نیول شوې وه.

د افغانستان متحدې جبهې په پروان ولایت کې د سیدخېلو او بګرام ولسوالیو او د ولایت مرکز اړوندو سیمو اوسېدونکو ته د خبرتیا ورکړې چې له تجمعاتو، پوځي مرکزونو او د طالبانو له ځواکونو سره له همکارۍ او نږدې کېدو ډډه وکړي.

د مقاومت جبهې اعلان کړی، چې د دغې جبهې دوه قومندانان شمس‌الدین او قوماندان بابه په هندوکش کې د طالبانو په یو ناڅاپي کمین کې وژل شوي دي.تر دې یوه ورځ وړاندې طالبانو د بغلان په نهرین او خوست ولسوالیو کې د دغو قوماندانو په ګډون د مقاومت جبهې د څلورو غړو له وژلو خبر ورکړی وو.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې نجونې له شبږم ټولګي پورته د «امر ثاني» په نوم له زده‌کړو منع شوې او دا بهیر همداراز دوام لري. تازه نیویارک ټایمز یوه راپور کې ویلي، دمګړۍ په افغانستان کې د نجونو لپاره په لسګونو «پټ ښوونځي» فعال دي او په‌کې د زده‌کړو بهیر روان دی.

د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلویزیون خبر ورکړی، چې له تېرو څو ورځو راهیسې په کابل کې د تېلو بیې په‌ بې‌سارې توګه لوړې شوې دي. راپور کې راغلي، چې د یو لېټر پټرولو بیه ۸۷ افغانیو، د یو لېټر ډیزلو بیه ۷۹ افغانیو او د یو کیلو اوبلن ګازو بیه ۶۶ افغانیو ته لوړه شوې ده.

د اسلامي وحدت ګوند مشر محمد محقق له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، چې طالبان په بنسټیز ډول په افغانستان کې د هزاره او شیعه ټولنې له حضور سره مخالف دي.

متحده جبهه وايي، د هلمند په نوزاد سیمه او د کونړ د مرکز پر لومړۍ امنیتي حوزې په دوو جلا بریدونو کې یې ۸ طالبان وژلي دي. دغه جبهه وايي، له یادو طالبانو یې یو شمېر وسلې هم ترلاسه کړې دي. طالبانو لا تر اوسه په دې تړاو څه نه‌دي ویلي.

د هرات لپاره د طالبانو والي نور احمد اسلام‌جار وايي، په هرات کې به د ټاپي پروژې چارې تر دوو میاشتو پورې بشپړې شي. نوموړي له صنعت‌کارانو او د هرات له خلکو وغوښتل، چې د ښار په کچه فابریکو او کورونو ته د ګازو د لېږد لپاره لازم چمتووالی ونیسي.

په جاکارتا کې د طالبانو د سفارت سرپرست سعدالله بلوچ او د دغې ډلې د بهرنیو چارو وزارت لومړي سیاسي رییس شعیب بریالي د اندونیزیا د دیني چارو له وزیر او د استقلال جومات له ملا امام نصیرالدین عمر سره په لیدنه کې د دوه اړخیزو اړیکو، د دیني او کلتوري همکاریو پر پیاوړتیا خبرې کړې دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان برېښنا شرکت وايي، د لومړي ځل لپاره د پکتیا په مرکز او زرمت ولسوالۍ کې ۱۱۰۰ کورنۍ د برېښنا له رڼایۍ برخمنې شوې. خو ملګري ملتونه وايي، د افغانستان شاوخوا ۶۰ سلنه وګړي لا هم برېښنا ته لاسرسی نه‌لري.

د طالبانو د رېل پټلۍ ادارې رییس عبدالکریم فاتح په کابل کې د ایران له سفیر علی رضا بیکدلي سره لیدنه کې د دواړو هېوادونو او د هرات–مزارشریف د رېل پټلۍ د جوړولو په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د امارتي شرکتونو یو درې کسیز پلاوی د دغه شرکت د اجرایوي رییس رحمت الله مکي په مشرۍ د اسیا پوستي اتحادیې په ۱۴مه کنګره او د اجرایوي رییسانو په عمومي ناسته کې د ګډون لپاره د ټایلنډ پلازمېنې بنکاک ته تللی دی.

د طالبانو مخالفې ډلې «مقاومت جبهې» ویلي، چې ځواکونو یې تېره شپه د هرات ولایت په شیدایي سیمه کې پر طالبانو برید کړی، چې په پایله کې یې د الفاروق قول اردو د کشف قوماندان «ټپي شوی او دوه ساتونکي یې وژل شوي» دي.