بریتانیا کې ۲ افغان او یو هندي پناهغوښتونکي د غلا شویو ایفونونو او نورو هېوادونو ته د لېږدولو قضیه کې له شپږو تر ۹نیم کاله بند محکوم شوي دي. محکمې ویلي، یادو کسانو د یوې شبکې له لارې له بریتانیا څخه د ۱۸۱میلیونه پونډو په ارزښت څه باندې ۶۲ زره غلا شوي موبایلونه بهر ته لېږدولي دي.
په ملګرو ملتونو کې د البانیا دایمي استازې سوېلا یانینا وايي، چې نړیواله ټولنه په تېرو پنځو کلونو کې د افغان ښځو او نجونو په ملاتړ کې پاتې راغلې او په وینا یې، د هغوی وضعیت باید په یوه هېر شوي کړکېچ بدل نهشي.
د افغانستان په تېر جمهوري نظام کې د پوهنې وزارت د ښوونیز نصاب د پراختیا او د ښوونکو د روزنې پخوانۍ مرستیاله مرجان متین وايي، د نجونو لپاره بدیلې ښوونیزې لارې اړینې دي، خو دا لارې باید د نجونو د رسمي زدهکړو د بندیز د عادي کولو لپاره پلمه ونهګرځي.
په ملګرو ملتونو کې د اسټرالیا سفیره او د دغه هېواد د دایمي استازولۍ مرستیاله بث دلیني وايي، اسټرالیا له هغو لومړنیو هېوادونو څخه ده، چې د بشریت پر ضد د جرم په توګه د «جنسیتي اپارتاید» د رسمیت پېژندنې وړاندیز کړی دی.
د افغانستان د مخکيني جمهوري حکومت د کانونو او پټرولیم وزیره نرګس نهان وايي، په تېرو پنځو کلونو کې افغان ښځې د طالبانو له لوري ځپل شوي او له ټولنې ګوښه کړای شوي، خو په ورته وخت کې نړیوالې ټولنې هم هغوی یوازې پرېښې دي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د یاد سازمان د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې یوې غونډې ته وویل، چې طالبانو د افغان ښځو د ملاتړ قانوني بنسټونه لهمنځه وړي دي.
د افغانستان د بشري حقونو په اړه د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ویلي، د حقوقي او نړیوالو اقداماتو یوه لړۍ ښيي چې د طالبانو د حساب ورکونې لپاره نړیوال میکانیزم د جوړېدو په حال کې دی. هغه وايي، افغانستان کې له بشري حقونو سرغړونې به سیاسي خبرو کې په اسانۍ له پامه ونهغورځول شي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په ۸۱مه غونډه کې وویل، چې تحریک طالبان پاکستان او د بلوچستان ازادي غوښتونکی پوځ د افغانستان له خاورې څخه د پاکستان پر ضد کار اخلي. طالبانو بیا په وار وار د اسلاماباد دغه ډول څرګندونې رد کړي دي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د جمعې ورځې په ناوخته د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د خپلې وینا پر مهال د افغانستان د خلکو د حقونو پر رعایتېدو ټینګار وکړ. هغه وویل، د افغانستان د خلکو حقونه، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو حقونه، باید په هر ډول شرایطو کې مراعات شي.
د هالنډ لومړي وزیر راب یتن د ملګرو ملتونو په عمومي اسامبله کې د جرمونو له نړیوالې محکمې دفاع وکړه او ویې ویل، چې د دې بنسټ د کمزوري کولو هڅې د نړیوال حقوقي نظام ټول جوړښت کمزوری کوي. هالنډ په هاګ ښار کې د دې محکمې کوربه دی. دغې محکمې د دوو طالب چارواکو د نیولو حکمونه هم صادر کړي.
د اسټرالیا د بهرنیو چارو وزیرې پني وانګ له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، چې هېواد یې د افغانستان د وضعیت په اړه ژوره اندېښنه لري او د افغان ښځو او نجونو د ملاتړ لپاره یې پراخ اقدامات په پام کې نیولي دي.
د ازادۍ جبهې ادعا کړې چې د سرپل ولایت په مرکز لومړۍ حوزه کې یې پر طالبانو برید کې درې طالبان وژلي او دوه نور ټپیان دي.
طالب سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلی، چې د دغې ډلې د پلاوي په کاري اجنډا کې له پاکستان سره پر ډیورڼډ کرښه د امنیتي تدابیرو کلکول، په شمال ختیځو ولایتونو کې د دغه هېواد د احتمالي تحرکاتو لپاره چمتووالی او د طالبانو له مخالفینو سره مبارزې ته چمتووالی شامل دي.
د ایرلنډ لومړي وزیر مایکل مارټین د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د خپلې وینا پر مهال په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت او له زدهکړو او کار څخه د هغوی محرومیت د بشري حقونو یو ژور بحران وباله. هغه له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د دغه وضعیت پر وړاندې بېتفاوته پاتې نه شي.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وویل، امریکا وړاندیز کړی چې په متحده عربي اماراتو کې د اوکراین، روسیې او امریکا ترمنځ درېاړخیزه ناسته جوړه شي. د هغه په وینا، دا ناسته د څلورنیم کلنې جګړې د پای ته رسولو لپاره د تخنیکي حللارو موندلو په موخه وړاندیز شوې ده.
په پېښور کې د مېشتو افغان نرښځیانو وکیل وايي، سره له دې چې په پاکستان کې د پاتې کېدو لپاره د افغان نرښځیانو قضیه په محکمه کې دوام لري، خو لا هم دوی د ایستلو او ځورونې له ګواښ سره مخ دي.
افغانستان انټرنشنل د طالبانو د لوړو زدهکړو وزارت یو مکتوب ترلاسه کړی، چې له مخې یې د ټولو پوهنتونونو له استادانو او کارکوونکو څخه د امر بالمعروف قانون تقریري ازموینه اخیستل کېږي. دغه پرېکړه د لوړو زدهکړو سرپرست وزیر ندا محمد ندیم په لارښوونه شوې ده.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د عدلیې وزیر فضل احمد معنوي په هرات کې د طالبانو له خوا د ښځو د بیا نیول کېدو په غبرګون ویلي چې د ظلم تکرار او ورسره د خلکو عادت کېدل خطرناکې پایلي لري. معنوي وايي، د نجونو او ښځو نیول او سپکاوی نه دین دی او نه شریعت او خلک باید چوپ پاتې نه شي.
د طالبانو د فرمانونو د تعقیب او نظارت ریاست یو مکتوب افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی، چې د مولوي هبت الله له لوري د امربالمعروف قانون له سرغړونکو دولتي کارکوونکو سره د سخت چلند سپارښتنه شوې ده. د سرغړونکو لپاره د معاش کمول، د رتبې ټیټول او له دندې ګوښه هم شامل دي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانپست شرکت د ایران له ملي پست شرکت سره د پستي همکاریو د پراختیا او د دواړو هېوادونو ترمنځ د برېښنايي سوداګرۍ د ودې لپاره د همکاریو ګډه هوکړه لاسلیک کړې ده.
د خوړو نړۍوال پروګرام په راپور کې راغلي، چې د بیو محدود بدلونونه، د تېلو بیو لوړوالي او د وارداتو د لګښتونو زیاتوالي د ترانسپورټ او اکمالاتو لګښتونه لوړ کړي او د بازار پر بیو یې د لوړېدو اغېز پراخ کړی دی. په راپور کې راغلي، چې د بیو لوړوالي پر کورنیو اقتصادي فشارونه زیات کړي دي.
د ښځو د حقونو فعاله او د ښځو د پیاوړتیا د نړیوال بنسټ «وایټل وایس» د بنسټګرو ډلې غړې الیس نلسن وايي، چې نړیواله ټولنه له افغان ښځو پوروړې ده او په وینا یې، نړۍ باید د عملي ګامونو له لارې د هغوی زړورتیا او مقاومت ته ځواب ووایي.