د لبنان د عمومي امنیت ادارې یو افغان له اسراییلي استخباراتي ادارو سره د اړیکې جوړولو او هغوی ته د لبنان د یوې وسله والې ډلې په اړه د معلوماتو ورکولو په تور نیولی. د لبنان د پوځي محکمې څارنوال پر دغه کس له اسراییل سره د اړیکې جوړولو او هغوی ته د معلوماتو د انتقال د هڅې تور لګولی.
د قزاقستان او افغانستان ترمنځ دوه اړخیزه سوداګري د ۲۰۲۶ کال په لومړۍ نیمایي کې پراخه شوې او د تېر کال همدې مودې په پرتله ۲.۵ برابره لوړه شوې ده. د قزاقستان د دولتي عوایدو کمېټې د معلوماتو پر بنسټ، د سوداګرۍ ټولیز ارزښت په ۶ میاشتو کې ۵۰۸.۲ میلیونه ډالرو ته رسېدلی.
په هرات کې د طالبانو والي نور احمد اسلام جار وايي، تر راتلونکو دوو میاشتو په هرات کې د ټاپي پروژې چارې بشپړیږي او د ترکمنستان چارواکي به په رسمي ډول په افغانستان کې د یادې پروژې مسوولیت طالبانو ته وسپاري.
د بلوچستان په کوټه کې د کچلاغ په بایپاس سیمه کې ناپېژاندو وسلهوالو د هلمند ولایت یو اوسېدونکی په ډزو وژلی او له پېښې وروسته له سیمې تښتېدلي دي. دغه پېښه د کچلاغ بایپاس ډياېچاې ته څېرمه سیمه کې شوې ده، چې پهکې د هلمند ولایت یو اوسېدونکی وژل شوی دی.
د طالبانو مخالفې ډلې ازادۍ جبهې خبر ورکړی چې د کابل د ۱۶مې حوزې په اړوند «علي خېل» سیمه کې یې د طالبانو پر یوه امنیتې پوسته برید کړی دی. یادې جبهې په برید کې د دریو طالبانو د وژل کېدو خبر ور کړی، خو طالبانو تراوسه ددې ادعا په اړه څه نه دي ویلي.
د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټېکنالوژۍ وزارت یو مکتوب افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی چې ښيي د وزارت اړوندې ادارې افغان ټیلیکام او یو شمېر خصوصي مخابراتي شرکتونو ته په یوه رسمي مکتوب کې امر کړی چې د نوري فایبر ترمیم او له زیربنا سره تړلې ټولې چارې تر بلې لارښوونې پورې ودروي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د جوبایډن د ولسمشرۍ پرمهال له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو د وتلو څرنګوالی «ناورین» ګڼلی او هغه یې د امریکا د تاریخ «تور داغ» وباله.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي وايي، اسلاماباد له افغانستان سره د شخړو د حل لپاره د دولتونو په کچه خبرو ته چمتو دی. هغه ټینګار وکړ، چې د هر ډول جوړجاړي یا مېکانیزم د دوام لپاره باید کابل عملي او د تایید وړ اقدامات ترسره کړي.
په کونړ کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم رییس محمد شیرین حقاني وایي، چې په دغه ولایت کې یې د ازادې بولۍ له لارې د ۲۱.۱ مېلیونه افغانیو په ارزښت بیروج، کونزایټ، بلور او د مارګنیټ ګران بیه او نیمه ګران بیه ډبرې پلورلې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا د جو بایډن د ولسمشرۍ پرمهال له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو د وتلو پر څرنګوالي نیوکه کړې ده. هغه ویلي، دغه «ویجاړونکی» اقدام د دې لامل شو چې طالبان له بګرام زندانه زرګونه «ترهګر او مجرمین» خوشې کړي.
د کنددهار د دهلې بند په اوبو کې د یوې کښتۍ د ډوبېدو له امله یو پلار له خپلو څلورو اولادونو سره ډوب او مړه شوي دي. سیمهییز طالب چارواکي وایي، پېښه تېر مازیګر د شاوليکوټ ولسوالۍ اړوند د دهلې بند په اوبو کې شوې ده.
د مقاومت جبهې د بهرنیو اړیکو مسوول علي میثم نظري پر یوشمېر افغان کړیو او خلکو نیوکه کړې، چې په یوه وخت هم د عصري واکمن امان الله خان ستاینه کوي او هم د یوې «افراطي او ترهګرې ډلې» ملاتړ کوي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون ویلي، چې تېره ورځ د تورخم، سپين بولدک، اسلامکلا او ورېښمو پله له لارې ۴۳۱ کورنۍ چې ټول لټال ۲۰۸۷ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې، چې له یادو کورنیو سره یې لومړنۍ مرستې هم کړې دي.
د اسټرالیا د بهرنیو چارو پخواني وزیر او د کړکېچ نړۍوالې ډلې پخواني مشر ګېرېت ایوانز په یوه تحلیلي مقاله کې ویلي، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته د افغانستان راتلونکی لاهم له ابهام سره مخ دی او د ښځو او نجونو وضعیت د نړۍوالې اندېښنې وړ پاتې دی.
څلور کاله وروسته تمنا د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته ستنه شوې؛ خو هغه افغانستان یې ونه موند چې ترې تللې وه. هغه وايي: «ما داسې احساس کاوه لکه یو چا چې پر کابل خاورې شېندلې وي». غرڅنۍ بیا وايي، په پنځو کلونو کې خلک نهیلي شوي او ان ظاهري بڼې یې بدلې شوې دي.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد وايي، طالبانو تل هڅه کړې چې له بېلابېلو هېوادونو سره اړیکې عادي او پر باور ولاړې وساتي. د هغه په وینا، دوی په ډیپلوماتیکو او سوداګریزو برخو کې له ټولو هېوادونو سره اړیکو ته اړتیا لري او له افغانستان سره د اړیکو پراختیا د ټولو خواوو په ګټه تمامېږي.
په کندهار کې د خټکیو د حاصلاتو د راټولېدو لړۍ پیل شوې؛ خو د اوبو کمښت او وچکالۍ د کروندګرو اندېښنې زیاتې کړې دي. په کندهار کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ویاند محمد حنيف حقمل وايي، سږکال په دغه ولایت کې پر شاوخوا ۷۵۰ هکټاره ځمکه خټکي کرل شوي.
طالبانو د فراه او جوزجان له زندانونو د ۲۱ ښځو په ګډون ۱۶۴ بندیان خوشې کړي دي. په فراه کې د طالبانو د ښاري محکمې د جزا دیوان مفتي خیرالله خیرالهادي ویلي، چې د دوی د واکمنۍ پنځمې کلیزې په مناسبت د سترې محکمې د حکم له مخې یې د دغه ولایت له مرکزي زندانه ۹۷ بندیان خوشې کړي.
د کابل ۲۱ کلنه ناز رحیمي وايي، په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د ښځو او نجونو لپاره د زدهکړو او کار فرصتونه په بېساري ډول محدود شوي؛ خو نوموړې لاهم د خپل راتلونکي لپاره هڅو ته دوام ورکوي.
په پاکستان کې د رسنیو د ازادۍ او د خبریالانو د خوندیتوب بنسټ (فریډم نېټورک) د دوو افغان خبریالانو محمد ابراهیم امیري او عابد مومند د نیولو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي، چې دغه اقدام د افغان خبریالانو د ځورونې د لړۍ یوه برخه ده.
د امریکا د ډیموکراسۍ ملي بنسټ مشر ډېمن وېلسن ویلي، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته د افغانستان کیسه یوازې د طالبانو د واکمنۍ کیسه نهده؛ بلکې زرګونه افغانان لاهم د بشري حقونو، بیان ازادۍ او ډیموکراتیکو ارزښتونو د ساتنې لپاره مبارزه کوي.
په هرات کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وایي، اوسمهال په دغه ولایت کې شاوخوا ۱۲۰۰ د چرګانو فارمونه فعالیت کوي چې له دې ډلې ۱۲۰ یې د هګیو د تولید لپاره ځانګړي شوي دي. د یاد ریاست په وینا، هره ورځ تر ۲ مېلیونه زیاتې هګۍ له فارمونو راټولېږي.