د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د وري ۲۲مه) خبر ورکړی، چې په روانه اونۍ کې ۸۴ افغان کډوال چې د پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د افغان کډوالو لپاره د خیبر پښتونخوا د لنډي کوتل په لنډمهاله پنډغالي کې مېشت هغه افغانان چې افغانستان ته د ستنېدو په تمه دي وایي، د اسانتیاوو د کمښت له امله له ګڼو ستونزو سره مخ دي. د دوی په وینا؛ ان پاکو اوبو ته هم کافي لاسرسی نهلري او په ورځ کې یوازې یو ځل اوبه ترلاسه کوي.
د افغانستان پخوانی لوی څارنوال محمد فرید حمیدي وایي، چې په هرات کې د مذهب پر بنسټ شوی برید د ملکي وګړو پر وړاندې ښکاره جنایت دی. هغه زیاته کړې، چې وسلهوالو له دغه قصدي او هدفي وژنې سره د بشریت ضد جنایت ترسره کړی دی.
د افغانستان د مشرانو جرګې پخواني مشر فضل هادي مسلمیار په هرات ولایت کې د یو شمېر ملکي کسانو پر مرګژوبلې خواشیني څرګنده کړې او ویلي یې دي، چې د بېګناه ملکي وګړو وژل «وحشیانه، غېرانساني او ستر جنایت» دی او عاملین یې باید پیدا او سخت مجازات شي.
د خوست ولایت د شمل دوهمنده ولسوالۍ اوسېدونکي وایي، د وروستیو سختو ورښتونو او سېلابونو له امله د شاوخوا ۱۵ کلیو د تګراتګ لارې په بشپړه توګه تړل شوې دي چې له کبله یې زرګونه ځایي اوسېدونکي له جدي ستونزو سره مخ شوي دي.
ازادۍ جبهې د هرات ولایت په انجیل ولسوالۍ کې د ناپېژاندو کسانو لهخوا د شیعه وګړو د وژنې په غبرګون کې ویلي، چې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان د «ترهګرو» ډلو په یوه خوندي ځای بدل شوی. یادې جبهې ادعا کړې، چې په هرات کې د شیعه ملکي وګړو وژنه د طالبانو له ملاتړ پرته «ناشونې» ده.
په پاکستان کې د وګړو د ثبت ادارې سرچینو د جمعې په ورځ «ده نېشن» ورځپاڼې ته ویلي، چې هره ورځ شاوخوا له ۵۰۰ تر ۶۰۰ پورې افغان کډوال د چمن پنډغالي ته لېږدول کېږي او هلته یې افغانستان ته د بېرته ستنېدو اسناد بشپړېږي.
د افغانستان د تېر نظام د مالیې پخواني وزیر حضرت عمر زاخېلوال د هرات په انجیل ولسوالۍ کې پر عامو وګړو د ناڅرکندو وسلهوالو له لوري خونړی برید «زړه بوږنونکې فاجعه» او «بشري جنایت» بللی دی. هغه د یاد برید له غندنې سربېره عاملینو ته یې د سزا ورکړې غوښتنه کړې.
د پېښور سترې محکمې په لنډمهالي ډول د پاکستاني پولیسو له لوري د هغې افغان کورنۍ د اېستلو مخه نیولې، چې درېیم هېواد ته د تګ په تمه ده. د دغې کورنۍ د کډوالۍ قضیه د ملګرو ملتونو د کډوالو له عالي کمېشنرۍ سره تر ارزونې لاندې ده.
په خیبرپښتونخوا، بلوچستان او سند کې د افغان کډوالو د نیولو لپاره عمليات لا هم دوام لري. هېواد ته په جبري او یا په خپله خوښه ستنېدونکي افغانان بیا له سختو کړاوونو سره مخ دي. د کډوالو چارو اداره وايي، له ۲۰۲۳ کال راهیسې څه باندې ۲،۱ ميليون افغان کډوال افغانستان ته لېږدول شوي دي.
افغانستان انټرنشنل ته باخبره سرچینو ویلي، څلور وسلهوال چې کلاشینکوف او توپانچې یې درلودې او پر موټرسایکل سپاره وو، د جمعې ورځې له غرمې وروسته پر هغو ملکي وګړو ډزې وکړې چې د تفریح لپاره انجیل ولسوالۍ ته تللي وو. د سرچینو په وینا، دې پېښه کې د دوه ښځو په ګډون ۱۳ کسان وژل شوي.
د اسلامي جمعیت ګوند د هرات په انجیل ولسوالۍ کې وروستی وسلهوال برید په کلکه غندلی او هغه یې یوه «انساني فاجعه» بللې ده. اعلامیه کې ویل شوي، ترهګري یوه ویجاړوونکې پدیده ده، چې د افراطي افکارو او د حذف غوښتونکو لیدلورو څخه راولاړېږي.
په بلخ کې د طالبانو د رسنیو دفتر ویلي، په حیرتان بندر کې د طالبانو او ازبکستاني چارواکو د رېل پټلۍ له لارې د سوداګرۍ د زیاتوالي په تړاو ناسته کړې ده. د طالبانو له اړخه د دې ناستې مشري د رېل ګاډي مسوولینو او د ازبکستاني پلاوي مشري د ټرانسپورټ وزیر کوله.
د افغانستان د تېر نظام د بهرنیو چارو پخواني وزیر محمد حنیف اتمر د هرات په انجیل ولسوالۍ کې پر ملکي وګړو ډزې «وحشیانه برید» او «د بشریت پر ضد نهبښونکی جنایت» بللی دی. هغه له ملګرو ملتونو او د بشري حقونو له بنسټونو غوښتي، چې دا «جنایت» په هر اړخیز ډول وڅېړي.
مقاومت جبهې په هرات کې پر اهل تشیع برید غندلی او هغه یې د طالبانو د امنیتي خلا پایله بللې ده. دغې جبهې له بشري حقونو او نړۍوالو سازمانونو غوښتي، چې د یوه حقیقت موندونکي پلاوي په استولو سره دغه «بشري ضد جنایت» تر ارزونې وروسته مستند کړي.
په پکتیکا کې د طالبانو لهمنځه یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، د جمعې ورځې مازیګر یو ځل بیا د پکتیکا د برمل ولسوالۍ اړوند ډیورند کرښه کې د طالبانو او پاکستاني عسکرو ترمنځ نښته شوې ده. د سرچینو په وینا، په دې نښته کې له بېپيلوټه الوتکې هم ګټه اخیستل شوې ده
د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې چمتووالي ادارې ویاند یوسف حماد د فرانسې خبري اژانس ته ویلي، چې د وري له شپږمې راهیسې لږ تر لږه ۱۴۸ کسان د سختو ورښتونو، سېلابونو او د ځمکې ښوېدنې له امله مړه شوي دي.
د هرات ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس احمدالله متقي ویلي، چې د انجیل ولسوالۍ په دهمهري سیمه کې پر ملکي وګړو ډزې یو «ترهګریز برید» وو. نوموړي پرته له دې چې کومه ځانګړې ډله یاده کړي ویلي، چې د دې پېښې په تړاو یو شکمن کس نیول شوی دی.
د طالبانو عامې روغتیا وزات وايي، د ۱۴۰۴ کال په دویم پړاو ازموینه کې د معالجوي طب او ستوماتولوژۍ پوهنځیو له شاوخوا ۷ زره فارغانو د فعالیت جواز یا اېګزېټ ازموینه د جمعې په ورځ په کابل پوهنتون کې واخیستل شوه. په دې ازموینه کې هم نجونو فارغانو ته د ګډون اجازه نهوه ورکړل شوې.
د افغانستان د خلکو وحدت ګوند مشر محمد محقق له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د ستاینې لیک په اړه وضاحت ورکړ. نوموړي ویلي، د پاکستان ستاینه یې ځکه کړې چې د اوربند لپاره یې هڅې کړې دي.
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د هرات ولایت په انجیل ولسوالۍ کې پر ملکي وګړو وسله وال برید په کلکو ټکو غندلی او دا کړنه چې له امله یې لسګونو کسانو ته مرګژوبله اوښتې «غیرانساني» عمل بللی دی.
په نورستان کې ځایي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په کامدېش ولسوالۍ کې د پاکستاني ځواکونو د تېرې ورځې په بریدونو کې ۲۵ څاروي وژل شوي او شاوخوا ۳۰ نور ټپيان دي. په دغو بریدونو کې یوه مېرمن هم ټپي شوې ده.