
افغان ماشومان د تاوتریخوالي، بېوزلۍ او جبري ودونو له ګواښ سره مخ دي
د ماشومانو د جنسي تېري او ناوړه ګټې اخیستنې د مخنیوي له نړیوالې ورځې سره هممهاله، په افغانستان کې د ماشومانو د وضعیت او د هغوی د اغېزمن ملاتړ د نشتوالي په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

د ماشومانو د جنسي تېري او ناوړه ګټې اخیستنې د مخنیوي له نړیوالې ورځې سره هممهاله، په افغانستان کې د ماشومانو د وضعیت او د هغوی د اغېزمن ملاتړ د نشتوالي په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.

هبتالله اخوندزاده نن په کابل کې د دې ډلې په دفاع وزارت کې د دیني عالمانو او د طالبانو د لوړپوړو چارواکو یوې غونډې ته مخامخ شاوخوا دوه ساعته غږېدلی. سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د غونډې امنیتي تدابیر سخت وو او ګډونوالو تالار ته د قلمونو د وړلو اجازه هم نه درلوده.
د پاکستان په بلوچستان کې د سیاسي ګوندونو د ټولګوندي غونډې له پرېکړې سره سم، د نومبر په ۱۹مه به په ټول ایالت کې عمومي اعتصاب او مظاهرې وشي.
د تېر جمهوري نظام یوه کابل مېشتي لوړپوړي چارواکي ضیاالحق امرخېل په کابل کې د طالب مشر ملاهبت الله اخوندزاده له ملاتړغونډې او هغه ته د «شېخ الاسلام» له لقب ورکول کېدو وروسته په یوه کنایوي لیکنه کې غوړه مالي غندلې او ویلي:«چاپلوسان حق باطل او باطل حق ګرځوي».

د طالبانو د خواله رسنیو فعالانو خبر ورکړی چې د دغې ډلې مشر ملا هبت الله د کابل په حضوري چمن کې په خپل نوم د یوه جومات د بنسټ دبره کېښوده. سرچینې وایي، په دغو مراسمو کې د طالبانو یو شمېر وزیرانو او والیانو هم ګډون کړی و.

د افغانستان په چارو کې د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د سویډن د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالو چارو عمومي رییس میکایل لیندوال او په اسلام اباد کې د سویډن سفیرې د افغانستان د روان وضعیت په اړه غږېدلي دي.

د ایران د سرحدي ځواکونو قوماندان علياکبر جاویدان وايي، له افغانستان سره د دغه هېواد د ۳۸۰ کیلومتره ګډې پولې امنیت د ایران د پوځ او سپاه پاسداران په همکارۍ ټینګیږي.

د افغانستان د بهرنیو چارو پخواني وزیر محمد حنیف اتمر په یوه اعلامیه کې ویلي، چې که د طالبانو د مشرتابه په کچه مطرح شوي وروستي لیدلوري په عملي اقداماتو بدل شي، نو د هېواد د روانو بحرانونو د سوله ییز حل لپاره لاره هوارېدای شي.

د افغانستان متحدې جبهې ادعا کړې، چې د کابل په پغمان ولسوالۍ کې یې د طالبانو د استخباراتو د ۰۱۰۰ ریاست مرستیال روح الله صمیم له دوو ساتونکو سره یوځای وژلی دی. یادې جبهې دغه طالب چارواکي ته منسوب انځور هم خپور کړی دی.

د هرات د سوداګرۍ خونې مسوولانو ویلي چې د روان کال په لومړیو ۷ میاشتو کې بېلابېلو هېوادونو ته د ۴۸ میلیونه ډالرو په ارزښت ۳۱ ټنه زعفران صادر شوي دي. مسوولان وايي، که د زعفرانو بسته بندۍ برخه کې نور پرمختګ هم وشي، د نړۍ په بازارونو کې به د افغان زعفرانو غوښتنه زیاته کړي.

د ماشومانو د ژغورنې یا ملاتړ نړیوالې ادارې سېو د چلډرن په تازه راپور کې ویلي، چې بېځایه کېدو او کډوالۍ په افغانستان کې د ماشومانو لوږه او خوارځواکي زیاته کړې ده.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ ادارې (اوچا) خبرداری ورکړی چې د افغانستان د بشري اړتیاوو او غبرګون پلان لپاره د اړتیا وړ بودیجې کمښت، د ژمي له را رسېدو سره میلیونونه افغانان د خوړو، سرپناه، روغتیايي خدمتونو او ژمنیو مرستو د ترلاسه کولو وړ ګرځولي دي.

ډېپلوماټ مجلې په یوه تازه راپور کې ویلي چې د افغانستان د پخواني پوځ د ځانګړو ځواکونو د قوماندان سمیع سادات په مشرۍ د افغانستان متحدې جبهې د طالبانو د واک پر وړاندې نوې جنګي تګلاره خپله کړې ده.

د کوټې د وچې منډیي د ټولنې عمومي منشي عبیدالله درانی افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وویل، د پاکستان او افغانستان ترمنځ د سوداګریزو لارو بندېدو نه یوازې د وچې مېوې سوداګري زیانمنه کړې، بلکې د زرګونو مزدورانو، موټرچلوونکو او کوچنیو سوداګرو د عاید سرچینې یې هم اغېزمنې کړې دي.

د طالبانو د ۲۰۱۵ قول اردو اړوند د اتمي لوا مسوولانو د نیمروز ولایت په کنګ ولسوالۍ کې له ایران سره د خپلو سرحدي پوستو او په چهار بورجکي ولسوالۍ کې ډیورنډ کرښې ته نږدې پوځي مرکزونه ارزولي دي.

د کوکاکولا بدیل د روسیې د شرکتونو لویې ډلې «چرنوګولوفکا» اعلان کړی چې افغانستان د خپلو صادراتو لپاره یو له مهمو بازارونو ګڼي او هوډ لري تر ۲۰۲۷ کاله پورې د «لوبیاتووا» په ګډون خپل بېلابېل د څښاک او خوراکي توکي دغه هېواد ته صادر کړي.

له پاکستان او ایران نه د راستانه شویو کډوالو ۵۰ تنو استازو د طالبانو د چارو ادارې د کلتوري او ټولنیزو چارو رییس سره په لیدنه کې د ځوانانو لپاره د کاري زمیني برابرولو او د استوګنیزو نمرو وېش ترڅنګ له پاکستان څخه د خپلو پانګو په لېږدلو کې د همکارۍ غوښتنه کړي ده.

د کندهار یوې مور، چې خپل یو نیم کلن زوی یې د شدیدې خوارځواکۍ له امله روغتون ته رسولی، وایي فقر، لوږې او د خوړو کمښت یې ماشوم په سختې خوارځواکۍ اخته کړی او له دې امله تر بسترېدو رسولی دی. نوموړې وايي، له سختې بېوزلۍ به یې ماشوم ته یوازې په چایو کې لمده کړې وچه ډوډۍ ورکوله.

د قرغزستان د اوبو د سرچینو، کرنې او پروسس صنایعو وزارت اعلان وکړ، چې له افغانستان څخه د ۲۲ اعشاریه ۵ ټنه بادرنګو د واردېدو مخه یې نیولې ده. دغه وزارت څرګنده کړه، چې دا کاروان د نباتي روغتیا له معیارونو سره د نه سمون او د لازمې نښې یا لېبل د نه لرلو له امله بېرته ګرځول شوی دی.

د ښځو د حقونو فعالې ظریفې غفاري پر خواله رسنیو لیکلي چې افغان ښځې ملا هبت الله ته د «دښمنالاسلام» لقب ورکوي. هغې دا څرګندونې د څلور زره طالب ملایانو د هغه پرېکړې په غبرګون کې کړي چې سېشنبې په ورځ د لړم په ۲۶مه یې کابل پوهنتون کې د طالبانو مشر ته د «شیخالاسلام» لقب ورکړ.

د جمعیت ګوند او مقاومت جبهې د طالبانو د مشر په ګډون په کابل پوهنتون کې پرونۍ غونډه «فرمایشي» او سیاسي ننداره بللې او څرګنده کړې یې ده چې د افغانستان بحران په دغه ډول غونډو نهحل کېږي، بلکې په واک کې د خلکو د برابر او واقعي مشارکت له لارې یې حلېدل شونې دي.

اریانا افغان هوايي شرکت وايي، د روان لمریز کال د لیندۍ له لومړۍ نېټې څخه به د کندهار او دوبۍ ترمنځ مستقیمې الوتنې پیل کړي، چې له دې سره به د کندهار او د افغانستان د سوېلي سیمو اوسېدونکو ته دوبۍ ته د سفر اسانتیا برابره شي.