د یونسکو او یونیسف ګډ راپور ښيي چې په افغانستان کې د زدهکړو ناورین د نجونو تر محرومیت ورهاخوا پراخ شوی دی. د راپور له مخې، د افغانستان په پوهنتونونو کې د نارینه محصلانو شمېر په ۲۰۱۹ کال کې له شاوخوا ۳۰۶ زرو څخه په ۲۰۲۶ کال کې ۲۰۸ زرو ته راکم شوی دی.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت اعلان کړی چې د شیخ زاید ښارګوټي د هغو ۵۲۱ اپارتمانونو د بېرته اخیستو لپاره یې ټول اداري او تخنیکي چمتووالی بشپړ کړی، چې مالکانو یې په ټاکلي وخت کې د اپارتمانونو ۵۰ سلنه قسطونه نه دي ورکړي.
د کابل انسټیټیوټ اعلان کړی چې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان ته د ۹۱ سلنه بشري مرستو د لېږد بهیر نامعلوم دی. دغه بنسټ د پنجشنبې په ورځ، د تلې په ۳۰مه، په یوه انلاین خبري غونډه کې په دې اړه خپلې موندنې په ډاګه کوي.
د طالبانو د ټولګټو وزارت خبر ورکړی چې د خواف ـ هرات رېل پټلۍ له لارې یې د ایران د رېل پټلۍ شبکې په مرسته له هرات څخه ترکیې ته ۶۰۰ ټنه پنبه صادره کړې ده.
د پېښور د اندر شیر بازار په تنګو کوڅو کې هغه ګڼه ګوڼه چې پخوا یې افغان سوداګر، عمده پېرونکي او د ګاڼو مینهوال راکښل، اوس د ډېرو زرګرانو په وینا، کمه شوې ده. د افغانانو په وتلو سره په پېښور کې د سپینو زرو بازار سوړ شوی او د کلونو سوداګریزې اړیکې یې هم زیانمنې شوې دي.
د کندهار اوسېدونکي وايي چې د طالبانو پولیس له خپل ځانګړې یونیفورم څخه استفاده نه کوي او په ښار کې په شخصي جامو کې له وسلو سره ګرځي. د کندهار د اوسېدونکو په وینا، د طالبانو د پولیسو او وسله والو غلو ترمنځ پېژندل ورته سخت دي.
د افغانستان د نورستانیانو د قومي شورا ویاند ډاکټر داجونت نورستاني، د طالبانو حکومت په عامه خدمتونو نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د کانکریټي پلونو د جوړولو پر ځای لا هم د لرګیو پلونه جوړېږي او د دې لپاره ځنګلونه وهل کېږي.
په داسې حال کې چې پوهنتونونه د علمي څېړنو او ټولنیز پرمختګ مهم مرکزونه بلل کېږي، د ننګرهار پوهنتون ادارې اعلان کړی چې محصلانو ته یې د «سلام اچولو» د اهمیت، فضیلتونو او ټولنیزو ګټو په اړه سیمینار وړاندې کړی دی.
د مکسیکو «سین امبارګو» رسنۍ راپور ورکړی، چې د سي اې ای دوه اجنټان، ریچارډ لیټر جانسټن او جان ډډلي بلېک، چې د اپرېل پر ۱۹مه په چیواوا ایالت کې د امنیتي عملیاتو پر مهال وژل شوي، پخوا یې په افغانستان کې هم د امریکايي ځواکونو په چوکاټ کې پوځي ماموریتونه ترسره کړي وو.
د سره صلیب نړیوالې کمېټې (اې سي ار سي) وايي، د هرات په ګلران ولسوالۍ کې یې ۲۷۵ د اوبو لاسي پمپونه نصب او یو شمېر یې بیرته رغولي دي. یاده کمېټه زیاتوي، چې د دې پروژو له لارې ۳۸زره او ۵۰۰ کسانو پاکو او خوندي د څښاک اوبو ته لاس رسۍ پیدا کړی دی.
د «افغانستان د کلیوالو بازارونو فرصت» په نوم یوه تازه څېړنه ښيي چې د هېواد له ۲۵،۴ میلیونه کلیوالو اوسېدونکو څخه ۱۲،۳ میلیونه یې د سړک له لارې نږدې بازار ته په رسېدو کې تر یوه ساعت ډېر وخت ته اړتیا لري.
د پاکستان دوو لیکوالانو او د سولې فعالانو په یوه تحلیلي راپور کې ویلي، د افغانستان اوږدمهاله ثبات ټولشموله سیاسي نظام، سیمهییزې همکارۍ ته اړتیا لري. د دوی په وینا، د ټولو قومونو، ښځو، مذهبي لږکیو او بهر مېشتو افغانانو سیاسي ګډون د باثباته راتلونکي لپاره مهم دی.
د طالبانو د حج او اوقافو وزارت له دیني عالمانو غوښتي چې د جمعې په خطبو کې د لویو او کوچنیو ګناهونو په اړه خلکو ته پوهاوی ورکړي؛ خو د ټولنیزو رسنیو یو شمېر کاروونکي ټینګار کوي چې طالبان دې د اصلاحاتو او بدلونونو پیل له خپلو کړنو وکړي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ روانه شخړه، چې د ۲۰۲۶ کال په فبرورۍ کې د پاکستان له لوري د «پرانیستې جګړې» تر اعلان وروسته سخته شوه، لا هم دوام لري. راپورونه ښيي چې دواړه لوري په زیاتېدونکي ډول پر نیابتي وسلهوالو ډلو تکیه کوي او دې وضعیت د شخړې د لا پراخېدو اندېښنې راپارولي دي.
د طالبانو مشر ملا هبتالله اخوندزاده یو ځل بیا خپلو منسوبینو ته د قومي تعصب، ملګرتیاپالنې او شخصي ګټو د پرېښودو سپارښتنه کړې؛ د دغو سپارښتنو تکرار د طالبانو په لیکو کې د یادو ستونزو د دوام په اړه پوښتنې راپورته کوي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، د هرات ولایت د ګذره ولسوالۍ په روغتون کې د سختې حادې خوارځواکۍ د درملنې ځانګړی مرکز د خوارځواکو ماشومانو د ژوند ژغورلو لپاره مهم خدمات وړاندې کوي او هره میاشت له ۳۰ زیاتو ماشومانو ته درملنه برابروي.
د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې سخته ګرمي د امیندوارو ښځو او ماشومانو روغتیا ګواښي او د وخت مخکې زېږون احتمال ۲۶ سلنه زیاتوي. په افغانستان کې هم د یونیسف د راپور له مخې، له ۸،۸ میلیونو ډېر ماشومان له وچکالۍ، سېلابونو او تودوخې څپو په ګډون له څو اقلیمي ګواښونو سره مخ دي.
طالبانو د واخان له لارې له چین سره د افغانستان د نښلولو لپاره نوی سړک پرانیستی، خو چین لا هم خپله پوله د منظمې سوداګرۍ لپاره نه ده پرانیستې. د «ډیپلومات» مجلې د راپور له مخې، طالبان دا لاره د سوداګرۍ د پراختیا وسیله بولي، خو چین پرې تر ډېره د امنیت له نظره تمرکز کوي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مېشتځایونو ادارې (یو این هبیتات) خبرداری ورکړی چې په ګڼمېشتو غیررسمي مېشتځایونو کې د کثافاتو ناسم مدیریت د خلکو روغتیا او هوساینې ته جدي زیان رسولی شي.
د نیوزیلنډ یوه سیلانۍ مالي چې افغانستان ته د دوو نورو نارینه ملګرو سره تللې په یوه ویډیو کې ویلي، چې د افغانستان ښکلا او د خلکو مېلمه پالنه د ښخو پر حقونو د طالبانو محدودویتونه شي پټولای. هغه وایي هوټل، بانک او ځینو نورو ځایونو ته ځکه اجازه نه راکول کېده، چې «ښځه یمه».
د تایوان سمندري لېږد شرکت وان های لاینز اعلان کړی چې افغانستان، ازبکستان، قزاقستان او د منځنۍ اسیا نورو هېوادونو ته د پاکستان د بندرونو له لارې د بارونو د لېږد نوې غوښتنې نه مني. شرکت ویلي، دا پرېکړه سمدستي نافذه شوې، خو د پای نېټه یې نه ده ټاکل شوې.
په افغانستان کې د تېلو د بیو له لوړېدو سره هممهاله په نیمروز کې طالب مسولین وايي، چې د ورېښمو پله له لارې یې د ایران ۹۷ ټانکره پټرول، ډېزل او مایع ګاز د کیفیت له ارزونې وروسته بازار ته د عرضیې اجازه ورکړې.