د افغانستان لپاره د برېټانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینزي د سېشنبې په ورځ د (مرغومې ۳۰مه) اسلاماباد کې د طالبانو له سفیر سردار احمد شکېب سره لیدلي دي. لینزي ویلي، په دې ناسته کې یې د سیمې پر امنیتي مسایلو او پر افغان ښځو او نجونو د طالبانو د تګلارو پر اغېزو خبرې کړې دي.
طالبانو د سېشنبې په ورځ په کابل کې د هغه چینایي وګړي د جنازې لمونځ ادا کړ، چې پر یوه رسټورانټ د داعش ډلې د ځانمرګي برید پر مهال وژل شوی و. دا جنازه د وزیر محمد اکبرخان په جومات کې ترسره شوې ده.
د مخکېني جمهوري نظام پر مهال د پکتیا والي محمد حلیم فدایي ویلي، د ځانمرګو بریدونو مفکوره لومړی ځل د «اشتهادي» تر نوم لاندې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال په افغانستان کې دود شوه. هغه وایي، اوس که دا ډول بریدونه کېږي طالبان یې له اخلاقي او فکري مسوولیت څخه نهشي خلاصېدای.
د قطر دولت د سېشنبې په ورځ د (مرغومې ۳۰مه) په یوې خبرپاڼه کې د کابل وروستی برید غندلی او د قربانیانو له کورنیو سره یې خواخوږي څرګنده کړې. قطر وایي، دوی د هر ډول تاوتریخوالي، ترهګرۍ او جنایي کړنو سره سخت مخالف دي او په کلکه یې ردوي.
ځايي سرچینو د سېشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو د امر بالمعروف او شکایتونو اورېدو ادارې د هرات ښار کې په جوماتونو کې د فاتحې د مراسمو پر مهال د مېلمنو د هرکلي لپاره درېدل منع کړي دي.
د افغانستان د ملي امنیت پخوانی رییس احمدضیا سراج وایي، ترهګرې ډلې په افغانستان کې له «خوندي ځایونو» په ګټنې، خپلې سیمهییزې موخې ګام په ګام تعقیبوي. هغه خبرداری ورکړ، چې د دغو ډلو د فعالیتونو پر وړاندې بېغوري او سرسري چلند به د هېڅ هېواد په ګټه نه وي.
د افغانستان د ازادۍ جبهې په یوې اعلامیه کې ويلي، په کابل کې د دوشنبې مازدیګر د یو چینایي رسټورانټ دننه ځانمرګي برید روښانه کړه، چې طالبان د افغانستان د امنیتي وضعیت په کنټرول کې ناتوانه دي او د دې ډلې هغه ادعاوې ناسمې دي، چې ګواکي په ټول هېواد کې بشپړ امن ټینګ شوی دی.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق ویلي، افغانان دا مهال د طالبانو له لوري له سیستماتیکو بشري سرغړونو سره مخ دي؛ خپلسرې نیونې، د خلکو اجباري بېدرکه کول او شکنجه لا هم دوام لري.
د عوامي ملي ګوند د خېبرپښتونخوا ایالتي مشر میا افتخار حسین افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي، د طالبانو او پاکستان ترمنځ مذاکرات که څه هم یو پړاو شاته تللي او چندان پایله یې نهده ورکړې؛ خو بیا هم روان کړکېچ له خبرو پرته بله حل لاره نهلري.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي په کابل ښار کې پر یوه رسټورانټ د دوشنبې ورځې ځانمرګی برید غندلی او د طالبانو تر څنګ یې د چین حکومتونو سره د یووالي ډاډ څرګند کړی دی. بقایي ویلي، له ترهګرۍ سره د مبارزې پر ضد باید سیمې او نړۍ کې اغېزمنه مبارزه وشي.
د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، په افغانستان کې د امریکا د ناکامۍ او ماتې اصلي مسوولیت ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته ورګرځي. بولټن څرګنده کړه، چې ټرمپ د دې ماتې بهیر پیل کړ او وروسته ولسمشر جو بایډن په ۲۰۲۱ کال کې دغه بهیر بشپړ کړ.
د سوریې حکومت د سې شنبې په ورځ د کردانو په مشرۍ ځواکونو ته څلور ورځنی ضرب الاجل ورکړی چې تر خپل واک لاندې وروستۍ سیمه له مرکزي دولت سره مدغم کړي. متحده ایالاتو هم له یادو ځواکونونه ورته غوښتنه کړې ده.
د افغانستان د ملي امنیت پخوانی رییس رحمت الله نبیل وایي، له امریکا او سیمې څخه د رسنیو د خبرونو او د امریکايي سیاستوالو د دریځونو له مخې داسې ښکاري چې د امریکا متحده ایالاتو له خوا د ایران پر ضد د پوځي اقدام احتمال ډېر جدي دی.
ترکیې او ایران د کابل په شهرنو کې پرونۍ چاودنه چې اووه تنه افغانان او یو چینایی وګړی پکې وژل شوي، غندلې ده. ایران دغه برید ترهګریز ګڼلی او ویلي یې دي چې د هرډول ترهګرۍ مخالف دی. ترکیې په خپله اعلامیه کې له افغانانو سره د خواخوږۍ څرګندونه کړې ده.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د کندهار د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وایي، چې د روان لمریز کال په ترڅ کې یې پاکستان ته د اووه زره څارویو د قاچاق مخه نیولې ده.
په خوست کې د طالبانو ولایتي ویاند مستغفر ګربز ویلي، چې د خوست ولایت د افغانیو د ترویج کمېسیون له لوري هغه لس صرافۍ مهر او وتړل شوې، چې په خپلو مالي راکړو ورکړو کې یې له بهرنۍ کرنسۍ، په ځانګړي ډول پاکستانۍ کلدارې، استفاده کوله.
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر د پکتیکا په برمل ولسوالۍ کې پر خلکو غږ کړی، چې خپله سیمه په امن کې وساتي او چاته ترې ستونزې جوړې نه شي. حقاني ویلي، چې پاکستان یې ورور او ګاونډی هېواد دی او هلته هم د افغانستان په څېر «اسلامي امن او وروري» غواړي.
د رویټرز د راپور له مخې، په افغانستان کې د ژمي سړې هوا او د نړیوالو مرستو کمېدو د خلکو د ژوند شرایط ډېر ترینګلي کړي او لوږه او اقتصادي کړکېچ یې زیات کړي دي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف ویلي، نور وړ نه ده، چې بریتانیا د «لویې بریتانیا» په نامه یاده شي، ځکه د ده په وینا، دا یوازینی هېواد دی چې پخپله یې په رسمي ډول ځان «لوی» بللی دی.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت وایي چې په جلالاباد ښار کې یې د قمبرعلي بابا او شاه برهان اغا په نامه دوه زیارتونه د تاریخي ابداتو په توګه ثبت کړي دي.
په کابل کې د روسیې سوداګریز مرکز وايي، چې طالبان د روسیې د تاتارستان د ولسمشر رستم منینخانوف په نامه د یو سړک د نومولو په اړه غور کوي. رستم حبیب الله وايي، چې وړاندیز د طالب چارواکو له لوري مطرح شوی او دا موضوع لږ تر لږه له دوو کلونو راهیسې تر بحث لاندې ده.
د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي د کابل په یوه دیني مدرسه کې د خبرو پرمهال د خپلې ډلې اداره «په نړۍ کې بې ساری اسلامي نظام» ګڼلی دی. شرعي ویلي، چې د افغانستان اقتصاد ورځ تر بلې ښه کېږي او پراختیايي چارې په ټول هېواد کې روانې دي.