د نجونو د زدهکړو فعاله او د سولې نوبل جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ د ښځو د نړیوالې ورځې په تړاو د ملګرو ملتونو په رسمي غونډه کې د افغان نجونو د وضعیت په اړه اندېښنه وښوده او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل چې د طالبانو بندیزونه د جنسیتي اپارتاید په توګه په رسمیت وپېژني.
رویټرز خبري اژانس وایي، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ښايي د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړي چې د بهرنیو وګړو د غیرقانوني نیولو ملاتړ کوي.
د ترکیې ساحلي ګارد ویلي، چې د انتالیا په سمندرغاړو کې د یوې ربړي کښتۍ د ډوبېدو له امله لږ تر لږه ۱۴ افغان پناه غوښتونکو، چې شپږ ماشومان هم پکې شامل دي، خپل ژوند له لاسه ورکړی.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک وایي چې د دغه بانک مرستیال صدیق الله خالد په افغانستان کې د یوناما له مرستیال اندریکا راټواټ او د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام مشر سټیفن روډریکس سره لیدلي او د بانکي سکتور د پیاوړتیا پر ګډ چوکاټ یې خبرې اترې کړې دي.
د ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود وايي، طالبانو افغانستان د خلکو لپاره په دوزخ او د ترهګرو ډلو لپاره جنت ګرځولی، خو زیاته یې کړه، چې «له طالبانو کرکه باید د بهرني تیري او بمبارۍ د ملاتړ لامل نه شي». مسعود زیاته کړه، چې «په نړۍ کې هیڅ ډول یرغل د ازادۍ او وقار لامل نه شي کېدای».
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق (یونیسف) وایي چې په تېر میلادي کال کې یې په ټول افغانستان کې د۶۱۰ زره هغو ماشومانو درملنه کړي چې له شدیدې خوارځواکۍ سره مخ وو.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنیټ ویلي چې پر ښځو د طالبانو محدودوونکي سیاستونه افغان روغتیايي برخې ته جدي ستونزې پېښولی شي.
د طالبانو د هرات والي شیخ اسلامجار د ترکمنستان له جنرال کونسل باتور یولوف سره د سوداګرۍ د پراختیا، د نفتي توکو د ترانزیټ د اسانتیا او د اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا په اړه خبرې کړې دي.
د طالبانو د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزارت وایي، د دغه وزارت وزیر عبداللطیف منصور په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق له استازي تاج الدین اویوواله سره لیدلي او د بشري مرستو د پراختیا په اړه یې خبرې اترې کړې دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي ویلي، چې پاکستان اوربند مات کړ او د کابل په ګډون یې د افغانستان شاوخوا لس ولایتونه بمباري کړل. متقي زیاتوي، چې افغانستان له یوې تحمیلي جګړې سره مخ دی او د پاکستان پوځ غواړي پر افغانستان د فشار له لارې خپلې غوښتنې ومني.
د هرات طالب والي اسلام جار په دغه ولایت کې د ترکمنستان د جنرال قونسل باتور یولوف سره د ټرانزيټ او سوداګرۍ پر پراختیا په اړه خبرې کړي. طالبانو ویلي چې په دې لیدنه کې د تیلو د محصولاتو او د دواړو هېوادونو د اقتصادي اړیکو پر پیاوړتیا هم بحث شوی.
د کابل د طالبانو د اومې حوزې جنايي مشر سیدالیاس مقتدا وايي چې د کابل په ښار کې یې دوه کسه د غلا او یو د غیر قانونې وسلې د کارونې په تور نیولي دي. طالبانو ویلي چې نیول شوي کسان به تر پښتنو وروسته قضايي ادارو ته ورسپارل شي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي کابل کې له سفیرانو او نړیوالو استازو سره د روژهماتي په ناسته کې ویلي چې د پاکستان وروستی برید د افغانستان پر حاکمیت «ظالمانه تېری» دی او ټینګار یې کړی چې افغانستان د خپلې خاورې، ځمکنۍ بشپړتیا او هوايي حریم دفاع خپل مشروع حق ګڼي.
د ښځو د نړۍوالې ورځي سره هم مهاله د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویلي چې په ۶ ولایتونو کې یې ۲۰ مېرمنې له کورني تاوتریخوالي څخه ژغورلي دي. یاد وزارت وايي چې د قضیو د ترلاسه کولو پر مهال یې د قیقه پلټنۍ او رسېدنه کړې.
د هرات د اسلامقلعه بندر طالب مسوولین وایي چې د ایران له روانو کړکېچونو سره سره د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد عادي دوام لري او هره ورځ سلګونه باروړونکي موټر د دواړو هېوادونو ترمنځ تګ راتګ کوي.
ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن د مارچ په ۹مه د افغانستان د وضعیت په اړه غونډه وکړي، چې د نیویارک پر وخت به د ماسپښین په درې بجو او د کابل پر وخت د شپې په ۱۱:۳۰ بجو پیل شي.
د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت وايي چې په کونړ کې ۸۲۳ د زیان سره مخ مېرمنو، یتیمو او بې سرپسته ماشومانو سره د څه باندې ۹.۴ مېلیونه افغانیو په ارزښت نقدي، خوراکي او غیري خوراکي توکو مرسته کړې.
د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (UNDP) وایي، په افغانستان کېد اروپایي ټولنېتمویل شویو پروژو له لارې ښځو ته مالي فرصتونه برابر کړي، چې د ښځو پرمخ د سوداګریزو فعالیتونو ودې او اقتصادي پیاوړتیا سبب ګرځي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي چې پرون له پاکستان او ایران نه ۷۵ کورنۍ افغانستان ته جبري ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې چې دغه کورنۍ د هرات، کندهار او نیمروز ولایتونو له لارې هېواد ته ستنې شوې.
د ملګرو ملتونو د هستوګنې ادارې (UN-Habitat) راپور ښيي چې په افغانستان کې د ښاریزو او شاوخوا ښارونو غیر رسمي استوګنځایونو کې د ښځو او نجونو پر وړاندې نابرابري د تېرو څلورو کلونو په اوږدو کې لا پسې زیاته شوې، او د ښارونو د پراختیا فرصتونه د جنسیتي توپیرونو د کمولو پر ځای پراخ شوي.
د ملګرو ملتونو د خوراک او کرنې ادارې (FAO) په تازه راپور کې ویلي، د افغانستان په ځینو سیمو کې د باران او تودوخې د ناسم ویش له امله د باراني حاصلاتو وضعیت لا هم حساس دی، او راتلونکې میاشتې (مارچ–اپریل) د فصلونو د حاصلاتو د خونديتوب لپاره حیاتي اهمیت لري.
د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د ملي امنیت رییس رحمت الله نبیل ویلي، د تېرې یوې پېړۍ د امریکا د ستراتیژیو پایله دا شوې چې په ډېرو هېوادونو کې د واکمنانو بدلونونه رامنځته شوي، چې په دې کې افغانستان، عراق، ویتنام او ایران هم شامل دي.