افغانستان

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وايي، په کابل کې ملګري‌ ملتونه د راستنېدونکو کډوالو لپاره د یوه نوي مېشت‌غالي او د قالین اوبدنې د یوې کارخونې د جوړولو طرحه تر ارزونې لاندې ده.

په اتریش کې د مدني ټولنو یوه ایتلاف د طالبانو د واکمنۍ د پنځم کال په درشل کې له اتریش او اروپايي ټولنې غوښتي چې د طالبانو پر وړاندې اصولي، یو موټی او اوږدمهاله تګلاره خپله کړي.

د افغانستان د عامې روغتیا پخوانۍ وزیره ثریا دلیل په هرات کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) د دوو افغان کارکوونکو د نیول کېدو په غبرګون کې وايي، د ملګرو ملتونو کارکوونکي د خپلو رسمي دندو د ترسره کولو پر مهال له خوندیتوب څخه برخمن دي.

سیمه‌ییزې سرچینې وايي، طالبانو د غزني د نواباد هزاره مېشتي ښارګوټې اوسېدونکو ته امر کړی چې په یوه اونۍ کې خپل کورونه پرېږدي. سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، طالبانو خبرداری ورکړی چې که د کورونو له پرېښودو ډډه وکړي، په زور به وایستل شي او کورونه به یې ونړول شي.

د افغانستان د پخوانۍ ولسي جرګې غړی رمضان بشردوست وايي، د طالبانو چارواکي د ساده ژوند او د اسلام د لومړنیو خلفاوو په څېر د حکومتولۍ د ادعاوو پر خلاف، اوس تر پخوا ډېر په تشریفاتو، تجمل او ګڼو ساتونکو کې ښکېل دي.

د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې مشران وايي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د لارو د پرانیستلو په اړه له دولتي چارواکو سره یې خبرې روانې دي، تمه شته خو تر اوسه په دې برخه کې کوم د پام وړ پرمختګ نه دی شوی.

په افغانستان کې د نجونو د زده‌کړو پر دوام بندیز یوازې د میلیونونو نجونو پر راتلونکې اغېز نه دی کړی، بلکې پر کورنیو، په ځانګړي ډول پر هغو پلرونو یې هم دروند رواني او عاطفي فشار راوستی چې هره ورځ ګوري لوڼې یې له ښوونځي او پوهنتون څخه بې برخې کېږي.

د ملګرو ملتونو د ښوونې، علومو او کلتور سازمان (یونسکو) وایي چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر لوړو زده‌کړو د طالبانو محدودیتونه به د ښځینه ښوونکو کمښت لا زیات کړي او دا هېواد به تر ۲۰۳۰ کال پورې د۱۱زرو څخه د زیاتو مسلکي ښځینه ښوونکو له کمښت سره مخ شي.

د طالبانو مخالفې ډله، د ازادۍ جبهه وایي چې هره هغه ترهګره ډله چې د افغانستان، سیمې او نړۍ لپاره یو لوی ګواښ ګڼل کېږي، یا د طالبانو تر سیوري لاندې او یا هم د هغوی په امن پناهځایونو کې روزل شوې او وده یې کړې ده.

د جرمني د زرغون ګوند د پارلمان غړي مارسل امریش له فدرالي حکومت څخه غوښتي چې له ګواښ سره مخ یو شمېر افغانان د دغه هېواد اولم ښار ته ولېږدوي. اولم د جرمني په سوېل کې د بادن‌وورتمبرګ ایالت ښار دی او سیمه‌ییزو چارواکو یې ویلي چې دغه ښار د نورو پناه‌غوښتونکو منلو لپاره چمتووالی لري.

په سعودي عربستان کې یو شمېر مېشت افغانان شکایت کوي چې افغانستان ته د الوتکو د ټکټونو لوړو بیو له سخت مالي فشار سره مخ کړي او له اړوندو ادارو غواړي چې د ټکټونو د بیو د راټیټولو لپاره اقدام وکړي.

د ایران د تایباد د عدلیې او څارنوالۍ چارواکي وايي، د روان کال له پیل راهیسې د ایران او افغانستان په ګډه پوله کې ۸۰زره او ۴۶۱ افغانان د اسنادو نه لرلو له امله نیول شوي دي.

په فیض‌اباد ښار کې څو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د بدخشان د نسي ولسوالۍ د شاخ‌درې او خوغز په سیمو کې، چې د جمعه خان فاتح تر نفوذ لاندې بلل کېږي، د طالبانو او د جمعه فاتح د وسله والو ترمنځ نښته شوې ده. د سرچینو په وینا، نښته د وسلو او رنجر موټرو د تسلیمۍ پر سر شوې.

د طالبانو تر واک لاندې د برېښنا شرکت رییس عبدالحق همکار د روسیې د «پاور مشینز» تخنیکي شرکت له مسوولنو سره په ناسته کې ویلي، چې روسي پانګه‌وال غواړي د هېواد د برېښنا تولیدي فابریکو پر اساسي بیارغونې او د تجهیزاتو پر نوي کولو پانګونه وکړي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه ماموریت افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه، چې په هرات کې یې دوه افغان کارکوونکي د طالبانو استخباراتو نیولي دي. یوناما وايي، دوی ته له دغو کارکوونکو سره د لیدنې اجازه نه ده ورکړل شوې.

د محمود شاه حبیبي ورور احمد شاه حبیبي افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ورور په اړه یې د طالبانو د ویاند څرګندنې ناسمې دي. نوموړی وايي، چې له امریکا سره په ګډه داسې شواهد لري چې حبیبي طالبانو نیولی او تر شپږمیاشتو یې په استخباراتو بندي و.

په پنجشېر کې د طالبانو والي محمد اغا حکیم ویلي، چې د دغه ولایت په غرونو او جغرافیا کې هېڅ یو مخالف ځواک نشته او د پنجشېر ټولې سیمې د طالبانو د امنیتي ځواکونو تر بشپړې څارنې لاندې دي.

د طالبانو د واکمنۍ د پنځمې کلیزې په مناسبت، افغانستان انټرنشنل څېړلې چې د واک تمرکز، د سرو زرو پر سر سیالي، د طالبانو خپلمنځي اختلافونو او د وسله والو ډلو فعالیتونو څنګه بدخشان د پېچلو سیالیو پر ډګر بدل کړی دی.