د امریکا واشنګټن پوسټ ورځپاڼې لیکلي چې په افغانستان کې نږدې ۱۴ میلیونه کسان له سختې لوږې سره مخ دي او د طالبانو «بې کفایته، بې رحمه او ناسم مدیریت»، سخته وچکالي او د بشري مرستو کمېدل د دې ناورین اصلي عوامل دي.
د ازبکستان د فرغانې ولایت والي خیرالله بوزروف د افغانستان د یو شمېر سوداګریزو شرکتونو له مشرانو سره په کتنه کې د پانګونې ګډو پروژو د پليتابه او د سوداګریزو او اقتصادي همکاریو د لا پراخولو په اړه خبرې کړې دي.
د طالبانو مخالفې ډلې متحدې جبهې ویلي، چې سرتېرو یې تېره شپه د غور ولایت په الفاروق ولسوالۍ کې د طالبانو پر یوې «قرارګاه» پوځي عملیات کړي. د یادې جبهې په وینا، په عملیاتو کې د طالبانو لږ تر لږه دوه غړي وژل شوي او څلور نور ټپیان دي. طالبانو تراوسه ددې ادعا په اړه څه نه دي ویلي.
د بدخشان په ارګو ولسوالۍ کې د طالبانو پر پوستې توغندیز برید شوی. ځايي سرچینو ویلي، برید د پنجشنبې ماښام د وحدت ښار اړوند د دریاخانې په سیمه کې د طالبانو د ګزمې د تېرېدو پر مهال شوی، خو د احتمالي مرګ ژوبلې په اړه لا معلومات نه دي خپاره شوي.
پنځه کاله وړاندې د ۱۴۰۰کال (د زمري په ۱۶مه) د افغانستان د ولایتونو د سقوط په لړۍ کې جوزجان دویم ولایت و، چې طالبان پرې واکمن شول. شبرغان د پخواني ولسمشر د لومړي مرستیال عبدالرشید دوستم د نفوذ سیمه او د طالبانو پر وړاندې د مقاومت له مهمو مرکزونو ګڼل کېده.
د طالبانو مخالفې ډلې ازادۍ جبهې خبر ورکړی، چې ځواکونو یې د پنجشنبې په شپه په توغنديز بريد کې د کابل پوځي هوايي ډګر په نښه کړی دی. تر دې وړاندې سرچينو هم افغانستان انټرنشنل ته ويلي و، چې د کابل هوايي ډګر ته نږدې د لږترلږه دوو زورورو چاودنو غږونه اورېدل شوي دي.
د افغانستان په بېلابېلو پوهنتونونو کې پر طبي زدهکړو بوخت د پاکستاني محصلانو استازو د یوې غونډې پرمهال د پاکستان د طبي شورا پر وروستیو پالیسیو اندېښنه څرګنده کړې او غوښتنه یې کړې، چې د محصلینو د ښوونیز راتلونکي د خوندي کولو لپاره دې عادلانه او له قانون سره سمه پالیسي غوره شي.
د پېښور عالي محکمې له پاکستان نه د یوې افغان مېرمنې چې څو کاله وړاندې یې له یوه پاکستاني وګړي سره واده کړی و، د اېستلو مخه نیولې ده. محکمې حکم کړی، چې د پاکستان د تابعیت ملي اداره (نادرا) باید په شپږو میاشتو کې د نوموړې د پاکستاني تابعیت ټولې چارې بشپړې کړي.
په کندوز کې د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو ریاست خبر ورکړی، چې د روان کال له پیل راهیسې تراوسه نږدې ۱۶زره کډوالې کورنۍ له ایران او پاکستان نه دغه ولایت ته ستنې شوې دي.
د طالبانو د واکمنۍ پنځمې کلیزې په درشل کې د یادې ډلې د ارشاد، حج او اوقافو ریاست دا ځل په کندهار کې یوې غونډه کې له دیني عالمانو غوښتنه کړې، چې د جمعې په خطبو کې د طالبي نظام په ملاتړ پیغامونه ورکړي.
د ازبکستان او قزاقستان سوداګرو د تاشکند په یوې سوداګریزه غونډه کې هوکړه کړې، چې خپل توکي به په ګډه د درېیمو هېوادونو بازارونو او په ځانګړي ډول افغانستان، سوریې او عراق ته صادر کړي.
په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د طالبانو ځواکونو په تېرو پنځو میاشتو کې د عملیاتو پرمهال ۹۱ بېلابېلې وسلې او ګڼ شمېر مهمات نیولي دي. خبرپاڼه زیاتوي، چې په دې تړاو یې ۳۰ کسان هم نیولي چې اړوندو قضايي ادارو ته ور پېژندل شوي دي.
د پاکستان د بلوچستان ایالت د تربت ولسوالۍ پولیسو د یو لړ عملیاتو پرمهال ۲۲ بېاسناده افغان کډوال نیولي دي. پولیسو ویلي، دغه کسان د یوه مساپر وړونکي موټر د پلټنې پرمهال نیول شوي دي.
په بلخ کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی، چې د کابل-مزارشریف پر لویه لار د تېلو د یو ټېلر او مازدا ډوله موټرونو د ټکر له کبله درې کسان مړه او دوه نور ټپيان شوي دي. طالبانو د پېښې لامل د موټر چلوونکو بېاحتیاطي یاده کړې ده.
د طالبانو د سیاسي مخالفانو او وسلهوالو ډلو تر بحثونو او نیوکو وروسته اوس پر یادې ډلې په خواله رسنیو کې د نیوکو او نارضایتۍ څپه پراخه شوې ده. په دې وروستیو کې عام خلک، د طالبانو پلویان او د یادې ډلې یوشمېر غړي د یادې ډلې پر اقتصادي، اداري او ټولنیزو پالیسیو نیوکې کوي.
د پاکستان سترې محکمې د پولیسو لهخوا د هغه افغان کډوال تر نیولو وروسته د نوموړي ضمانت منظور کړ، چې له یوې پاکستانۍ مېرمنې سره یې واده کړی دی. نوموړی د باجوړ د ناوګۍ تاڼې اړوند د ویزې او د مېشتېدو قانوني اسنادو نهلرلو له امله نیول شوی و.
په پاکستان کې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لړۍ روانه ده او په بېلابېلو سیمو کې د مېشتو افغان کډوالو پر ضد د پولیسو عملیات هم پراخ شوي دي. د خیبر پښتونخوا د مانسهرې ولسوالۍ په اوګي سیمه کې پولیسو د یو لړ عملیاتو پرمهال ۹ افغان کډوال نیولي دي.
د جرمني د کورنیو چارو وزارت یو ویاند افغانستان انټرنشنل ته ویلي، دغه وزارت د افغان کډوالو د منلو ژمنې لغوه کولو په اړه د اساسي قانون محکمې پرېکړه څېړي. هغه ویلي، چې د جرمني د اساسي قانون محکمې پرېکړه لانورو څېړنو ته اړتیا لري او دغه څېړنې او ارزونې روانې دي.
په ایران کې مېشت یوشمېر افغان کډوالو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، سره له دې چې بایومټریک شوي او اړوند لګښتونه یې ورکړي؛ د دوی د اوسېدو اسنادو غځولو بهیر لاهم ناروښانه دی. د دوی په وینا؛ د ډېرو افغانانو د استوګنې موده پای ته رسېدو ته نږدې شوې ده.
د خوړو او کرنې نړیوالې ادارې خبرداری ورکړی چې د کیمیاوي سرې د بیو لوړېدو د افغانستان د ۲۰۲۷ کال د غنمو حاصلات له ګواښ سره مخ کړي. دوی له مرستهکوونکو د ۳۸،۳ میلیون ډالرو مرستې غوښتنه کړې، څو ۶۰۰ زرو کورنیو ته د ژمني غنمو د کرکېلې له پیل مخکې تصدیق شوې تخمونه او کیمیاوي سره ورسوي.
د بښنې نړیوال سازمان، د بشري حقونو د څار سازمان او د «د جنسیتي اپارتایډ د پای» نړیوال کمپاین اعلان کړی چې د نړیوالو قوانینو له مخې د «جنسیتي اپارتایډ» د یوه خپلواک نړیوال جرم په توګه د پېژندلو هڅې یوه نوي او برخلیک ټاکونکې پړاو ته رسېدلې دي.
طالب چارواکو اعلان کړی چې په دایکندي ولایت کې درې ځوانان په سیند کې د لامبو وهلو پر مهال په سیند کې غرق شوي او مړه شوي دي. د طالبانو په ولکه کې باختر اژانس د زمري پر ۱۵مه راپور ورکړ چې دا پېښه د یاد ولایت په مرکز کې په لزیر سیند کې رامنځته شوې ده.