افغانستان

د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت ویاند ضیاءالله هاشمي د پخواني ولسمشر حامد کرزي وروستیو څرګندونو ته سخت غبرګون ښودلی او ویلي یې دي، چې نوموړی د افغانستان د مسایلو په اړه د نظر ورکولو حق نه لري. د دغه وزارت ویاند حامد کرزي ته په اشارې ویلي، چې هېواد ته یې ښه تاریخ نه دی پرې ایښی.

اروپايي ټولنې د ځوانانو د مهارتونو د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې د زده‌کړو، مسلکي او کاري روزنې له لارې د افغانستان پر ځوانانو پانګونه کوي. د دغې ټولنې په وینا، د دې هڅو موخه د افغان نجونو او هلکانو د وړتیاوو پیاوړي کول دي ترڅو وکولای شي د خپلو ټولنو په پرمختګ کې ونډه واخلي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې امیرخان متقي د یو پلاوي په مشرۍ د چارشنبې په ورځ د قطر د پخواني امیر پر مړینه د غمرازۍ لپاره دوحې ته لاړ. طالبانو ویلي، متقي په دوحه کې له ځینو لوړپوړو قطري چارواکو سره لیدني هم کړې دي.

په کراچۍ کې د طالبانو قونسل عبدالجبار تخاري وايي چې په سند ایالت کې د ګڼو افغان محصلانو د ویزو موده پای ته رسېدلي، خو تر اوسه له کومې جدي ستونزې سره نه دې مخ شوي. خو نوموړي زیاته کړې چې د پاکستان په نورو ایالتونو کې افغان محصلان د جبري اېستلو له خطر سره مخ دي.

د هرات سوداګر وايي ایران ته یې د پسونو د ۱۰۰ ټنه غوښو د صادراتو له تړون څخه نن درېیمه جوپه غوښه دغه هېواد ته صادر کړه. د د قراردادي شرکت مسولان وایي، تر دې مهاله ایران ته ۳۰ ټنه غوښه صادر کړې ده.

په غور ولایت کې باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د طالبانو استخباراتو په تېرو دوو ورځو کې په فیروزکوه کې د امرالله صالح په مشرۍ له «زرغون بهیر» سره د همکارۍ په تور لږ تر لږه ۱۳ ځوانان نیولي دي.

په کابل کې د ایران سفیر د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې له رییس سره د لیدني پرمهال د صادراتو او وارداتو پر معیاري کولو او د تخنیکي همکاریو د پراختیا په اړه غږېدلی دی. علي رضا بیکدلي د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې مشر ته ایران ته د رسمي سفر بلنه هم ورکړې ده.

د پاکستان د پنجاب ایالت د ملتان ښار د نشتر روغتون ۱۳ افغان ډاکټران چې یوه ښځینه ډاکټره هم په‌کې شامله ده، له نیول کېدو وروسته نن د تورخم له لارې په جبري توګه افغانستان ته ستانه کړل.

د افغانستان پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي، په هېواد کې د ماشومانو د خوارځواکۍ ګواښ د مخنیوي لپاره دې ټولو نجونو او هلکانو ته د عمومي زده‌کړو زمینه برابره شي. هغه زیاته کړې، چې د عامه پوهاوي په زیاتېدو او د مسلکي بشري‌ ځواک په روزنې د بې‌سوادۍ له امله رامنځته شوې ستونزې کمېدای شي.

په هرات کې د جامو تولیدونکې ټولنې مشر عزیزالله نورزی وايي، چې عراق ته یې د ۳۰۰زره امریکايي‌ ډالرو په ارزښت د جامو د صادراتو دویمه جوپه ولېږدوله. نوموړي ویلي، چې په دغه جوپه کې ۸۰زره جوړې جامې شاملې دي.

د ایران د اورګاډي شرکت مشر جبارعلي ذاکري ویلي، ایران او افغانستان د اقتصادي او ترانزیټي همکاریو په چوکاټ کې د هرات ـ مزارشریف د اورګاډي پټلۍ جوړولو پروژه پيلوي. هغه وایي، د شاوخوا ۸۰۰ کیلومتره اوږدوالي دغه پټلۍ به د ایراني شرکتونو له‌خوا په کانونو کې د پانګونې په بدل کې جوړه شي.

د ملګرو ملتونو د جنسیت د همغږۍ ډلې او د بشري لاسرسي کاري ډلې د ۲۰۲۶کال د جون میاشتې د سروې موندنې ښيي، چې پر افغان ښځو د کار او تګ‌راتګ محدودیتونو او د بودجې کمښت په افغانستان کې د بشري مرستو او بنسټیزو خدمتونو وړاندې کول له جدي ننګونو سره مخ کړي دي.

د طالبانو د امنیتي او تصفیوي چارو مرکزي کمېسیون ناسته د یادې ډلې د دفاع وزیر او د دغه کمېسیون د رییس ملایعقوب مجاهد په مشرۍ ترسره شوه. د طالبانو د دفاع وزارت رسنیز دفتر د راپور له مخې؛ په یاده غونډه کې د «دفاعي او امنیتي وضعیت» ارزونه وشوه.

درېیو پخوانیو ډیپلوماتانو په یوه تحلیل کې لیکلي، په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماموریت راتلونکی د بودجې د سخت کمښت او سیاسي بن‌بست له امله له جدي ګواښ سره مخ دی. دوی ټینګار کړی، چې ملګري ملتونه باید له طالبانو سره د اړیکو عادي کولو پرته د روښانه تمو پربنسټ خپل ماموریت بیا تعریف کړي.

په قطر کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په یوه پنډغالي کې مېشت افغان کډوال وایي، چې د دوی ماشومان نږدې دوه کاله کېږي ښوونځي ته نه‌دي تللي او د راتلونکي په اړه له جدي اندېښنو سره مخ دي.

د عوامي نېشنل ګوند د بلوچستان څانګې مشر اصغرخان اڅکزي ویلي، پاکستان تل افغانستان ته د پړې ګوته نیسي؛ خو د «ترهګرۍ» او ناامنۍ اصلي قربانیان په خپله د پښتنو او بلوڅانو سیمې دي.

د پاکستان د سنا غړي او د جمعیت علمای اسلام (ف) د بلوچستان څانګې مشر مولانا عبدالواسع ویلي، هغه کسان چې پرون یې طالبانو ته روزنه ورکوله؛ نن ترې د بریدونو شکایت کوي. د هغه په وینا؛ د ناقانونه کړنو پایله همدغه ډول وي.

په افغانستان کې د طالبانو تر بیا واکمنۍ وروسته د ماشومو نجونو ودونه او د کم عمره مېندو شمېر په بې‌ساري ډول زیات شوی؛ هغه وضعیت چې د بشري حقونو فعالان یې د اقتصادي ناورین، د نجونو پر زده‌کړو د بندیز او د طالبانو د نویو قوانینو پایله بولي.