د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي، د شنبې په ورځ د افغانستان لپاره د امریکا د پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد سره په لیدنه کې د کابل او واشنګټن د اړیکو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي. تر وړاندې هم متقي له امریکا سره د طالبانو د اړیکو پر عادي کولو ټینګار کړی و.
لسګونو شيعهګان د شنبې په ماښام د کابل په دارالامان سیمه کې د خاتمالنبیین دیني مدرسې په انګړ کې راټول شوي او د طالبانو د عدليې وزارت له لوري د دغې مدرسې د بېړنۍ تخلیې امر پر وړاندې یې اعتراض کړی دی.
طالبانو ته نږدې رسنۍ حریت راډیو، د شنبې په ورځ د وږي په ۱۴مه راپور ورکړی، چې په بدخشان کې یو استرالیایي وګړی مړ شوی دی. خپلواکو سرچینو د دغه استرالیایي وګړي د مړینې د لامل په اړه څه نه دي ویلي، خو یادې رسنۍ لیکلي، چې استرالیايي وکړی د «زړه حملې» له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی.
د اسلامي حزب د رهبرۍ شورا غړي جمعه خان همدرد د دغه ګوند د مشر ګلبدین حکمتیار وروستۍ څرګندونې د هغه شخصي نظر بللی او زیاته کړېې یې ده، چې دا ډول څرګندوې په اوسنیو شرایطو کې د ستونزو د حل لاره نه ده.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویلي، چې هدایتالله بدري د سعودي عربستان د دلتا نړیوالې کمپنۍ له اجراییوي رییس شاهر التقي سره د لیدنې پرمهال د افغانستان د نفتو او ګازو د تفحص، اکتشاف او استخراج په برخه کې د پانګونې او همکاریو په اړه غږېدلي.
د طالبانو د ننګرهار ولایت د کرنې ریاست مسوولان وایي، چې سږکال به د دغه ولایت د جڼغوزیو له طبیعي ځنګلونو څخه ۱۴۰ مټریک ټنه حاصلات راټول شي. د دوی په خبره د جڼغوزیو حاصلات کې به د تېر کال په پرتله ۵۵ زیاوالی راشي.
طالب ځواکونو د شنبې په ورځ، د وږي په ۱۴مه، په کابل کې د خاتمالنبیین دینې مدرسه محاصره کړې او له مسوولانو او زده کوونکو یې غوښتي چې د مدرسې له ودانۍ ووځي. د سرچینو په وینا، د طالبانو د عدلیې وزارت اړوند ګڼ ځواکونه له پوځي تجهیزاتو سره د دغه دینې مرکز په شاوخوا کې ځای پر ځای شوي.
باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې طالبانو د بدخشان ولایت هوایي ډګر ته څېرمه، د «بېپیلوټه الوتکو د عملیاتو یو مرکز» جوړ کړی دی. دغه مرکز په فیضاباد ښار او د بدخشان په څو ولسوالیو کې د تاوتریخوالي له زیاتېدو، د مخالفانو له بریدونو او وسلهوالو نښتو وروسته جوړ شوی دی.
د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت وايي، امیر خان متقي او د روسیې سفیر دیمیتري ژیرنوف د لیدنې پر مهال د سیمې د وضعیت، د دوهاړخیزو اړیکو د لا پراختیا او پیاوړتیا په اړه غږېدلي دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې په فاریاب، نورستان، هلمند، نیمروز، غزني او فراه ولایتونو کې د غلا، قتل او قمار په تور ۱۶ تنه نیولي دي.
د طالبانو له لوري پر رسنیو او په ځانګړي ډول پر ښځینه خبریالانو د محدودیتونو له پراخېدو سره، ګڼ شمېر تجربه لرونکې خبریالانې له خپل مسلک لرې شوې دي. ډېری یې بېکاره دي او ځینې نورې د اقتصادي ستونزو له امله له خبریالۍ سره هېڅ تړاو نه لرونکو کارونو ته اړې شوې دي.
د امریکا هډسن انسټیټیوټ په یوه تازه راپور کې ویلي چې د افغانستان په شمال ختیځ بدخشان ولایت کې د طالبانو پر وړاندې د وسلهوال مقاومت وروستۍ هڅې ښايي د پراخ او منظم مقاومت د پیل نښې وي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي، چې کام ایر هوايي شرکت هندوستان ته د تازه او وچو مېوو د هوايي کارګو صادراتو لپاره ۱،۵ امریکایي ډالر پر یو کیلو ګرام، ځانګړې تخفیفي بیه ټاکلې ده.
د طالبانو د هوا پېژندنې ادارې د افغانستان په ۱۰ ولایتونو کې د سختو اورښتونو، سیلابونو راوتلو او تالندې اټکل کړی دی. یادې ادارې زیاته کړې، چې ښايي نن په بدخشان، نورستان، کونړ، لغمان، کاپیسا، ننګرهار، لوګر، پکتیا، خوست او پکتیکا، ولایتونو کې باران ووریږي او سیلابونه راووځي.
په پنجشېر کې د طالبانو د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ ریاست وایي چې سږ کال د تېر کال پرتله په دغه ولایت کې د بادامو د حاصلاتو کچه ۸ سلنه لوړه شوې ده.
د طالبانو تر واک د کورنیو چارو وزارت خبر ورکړی چې د فاریاب ولایت امنیې قوماندانۍ د نشهیي توکو پر وړاندې د مبارزې مدیریت، د سوالګرو راټولولو له کمېسیون سره په همغږۍ، د دغه ولایت مرکز میمنه ښار کې یو تن مسلکي سوالګر له سل زره زیاتو افغانیو سره نیولی دی.
د افغانستان جمهوریت جبهې ادعا کړې چې جنګیالیو یې د کابل ښار په دیارلسمه امنیتي حوزه کې د طالبانو پر یوې پوستې برید کړی او د طالبانو د رینجر موټر ته یې دوه لاسي بمونه ورغورځولي دي.
ایشیا ټایمز په یوه راپور کې وايي، د طالبانو دننه د افغانستان د کانونو پر عوایدو او کنټرول سیالۍ، د دې هڅو پر وړاندې خنډ دي چې غواړي امریکايي او نور بهرني پانګوال د هېواد د معدني زېرمو استخراج ته وهڅوي، او له همدې امله د کانونو سکتور له جدي سیاسي خطرونو سره مخ دی.
په جنیوا کې افغان او نړیوالو فعالانو ټینګار کړی چې د افغانستان په اړه هر ډول نړیوال تعامل باید د عدالت، حسابورکونې او د ښځو او نجونو د حقونو پر خوندیتوب ولاړ وي.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد وايي، افغانستان لا هم پراخو بشري مرستو ته اړتیا لري او اوس مهال رسېدونکې مرستې د افغانانو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره بسنه نه کوي، په داسې حال کې چې نږدې دوه میلیونه افغانان په تېر کال کې له ګاونډیو او ترکیې هېواد ته ستانه شوي دي.
د اسیا د بېځایه شویو د حللارو پلیټفارم په یوه تازه څېړنه کې ویلي، افغانستان ته د راستنېدونکو د شمېر له زیاتېدو سره سره، د هغوی د اوږدمهاله بیا ادغام لپاره لا هم یوه تازه، جامع او عملي تګلاره نشته.
د تېر جمهوري نظام د ولسمشرۍ لومړی مرستیال امرالله صالح د ملي ژبو او هویت په اړه د طالبانو د یوه چارواکي وروستیو څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي چې د طالبانو تر واک لاندې سیمه کې له «ملي ناورین» او «ملي کړکیچ» پرته بل هېڅ شی ملي نه ګڼل کیږي.