د افغانستان د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی ریچارډ بېنېټ وایي، د دې لپاره چې د ښځو پر وړاندې د طالبانو د چلند ریښتینی ماهیت روښانه شي اړینه ده، چې د افغانستان د ښځو غږ واورېدل شي او د دوی د ورځني ژوند تجربو ته چې د دې ډلې تر واک لاندې تېرېږي، پاملرنه وشي.
د امریکا جګړې وزارت ویلي، چې له افغانستانه د ۲۰۲۱ کال د وتلو په اړه به نوې ارزونه خپره کړي، چې پهکې د بایډن ادارې پټ ساتل شوي اسناد او مرکې افشا شي. دا ارزونه به درېیو میاشتو کې خپره شي او پهکې به د سلګونو لوړپوړو او عادي پوځيانو مرکې، داخلي اسناد او پخوانۍ پلټنې شاملې وي.
د بشري حقونو څار ادارې ويلي، چې د طالبانو له خوا پر افغان ښځو لګېدلي محدوديتونه تر هېواده بهر هم غځېدلي دي. دې ادارې زياته کړې، چې په هېواد کې کورنۍ رسنۍ د طالبانو په لارښوونه له هغو ښځو سره چې په بهر کې ژوند کوي او د دې ډلې له غوښتل شوي پوښښ سره برابرې نهوي ويډيويي مرکې نهکوي.
د طالبانو د چاپېریال ساتنې ادارې رییس مطیعالحق خالص په قزاقستان کې د «استانه سیمهییزې ایکولوژیکي» غونډې په څنډه کې د قزاقستان د ایکالوژۍ او طبیعي سرچینو وزارت له مرستیال منصور اوشوربایف او د زرغون بهیر له مشر امیرتای سره جلا جلا لیدنې او خبرې کړې دي.
د افغانانو فکري خوځښت د رهبرۍ شورا له نړیوالو سازمانونو او ملګرو ملتونو څخه غوښتنه کړې، چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د حقونو د خوندي کولو لپاره جدي ګامونه پورته کړي. خبرپاڼه کې راغلي، افغان کډوال له بېلابېلو بشري ستونزو سره مخ دي او نړیواله ټولنه باید خپل مسوولیت ادا کړي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د رييس سیدکریم هاشمي په مشرۍ یو پلاوی د جمعې په ورځ (د غويي ۴مه) د چین په رسمي بلنه دغه هېواد ته لاړ. د دغه سفر موخه د دوه اړخیزو سوداګریزو اړیکو پراختیا بلل شوې ده.
په قزاقستان کې یو شمېر افغان زدهکړیالانو د طالبانو د چاپېریال ساتنې ادارې له رييس سره په کتنه کې په یاد هېواد کې خپلې ستونزې مطرح کړې او پر وړاندې یې د شته ستونزو د حل غوښتنه وکړه. دغه لیدنه په قزاقستان کې د «استانه سیمهییزې ایکولوژیکي» غونډې په څنډه کې ترسره شوې ده.
د کاناډین نورث اکاډمۍ اعلان کړی، چې د غويي میاشتې پر ۱۲مه به د جرمني په فرانکفورټ ښار کې د افغان فعالانو او د طالبانو د مخالفو څېرو ناسته جوړه شي. دغه غونډه تر دې وړاندې د یوې ټرانسجنډر د شتون پر سر د ځینو ګډونوالو د اعتراضونو له امله لغوه شوې وه.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ویلي، چې په کابل او ننګرهار پوهنتونونو کې یې له شاوخوا شپږو زرو دیني عالمانو څخه د ماسټرۍ په کچه ازموینه واخیسته. طالبان وايي، دغه ازموینه د اسنادو د کره والي او د علمي کچې د معلومولو په موخه اخیستل شوې ده.
سیمهییزې سرچینې او یو شمېر پخواني افغان چارواکي وایي، چې په فاریاب ولایت په ځانګړې توګه په قرمقول او دولتاباد ولسوالیو کې د طالبانو وروستیو اقداماتو د خلکو پراخې اندېښنې او غبرګونونه راپارولي دي.
د افغانستان د بېلابېلو ولایتونو اوسېدونکو له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې د وسلهوالو غلاوو په اړه شکایتونه کړي. دوی وايي، په کابل او نورو ولایتونو کې د مبایلونو، نغدو پیسو، موټرو او د کورونو د لوټلو پېښو له سختې وېرې سره مخ کړي دي.
په اسلاماباد کې د طالبانو سفیر سردار احمد شکېب په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې له مشر اسکار مانوېل سانچز سره په لیدنه کې د افغان کډوالو د ثبت، د بېرته ستنېدو پر مهال د شته ننګونو او د خدماتي ظرفیتونو د لوړولو په اړه خبرې کړې دي.
په افغانستان کې د تاجکستان سفارت نظامي اتشې او لومړي سکرتر په بدخشان کې د طالبانو له والي سره په سرحدي سیمو کې د امنیت د ټینګښت، په دغه ولایت کې د تاجکستان د کونسلګرۍ د بېرته پرانېستلو او د دوه اړخیزو همکاریو په اړه خبرې اترې کړې دي.
یو شمېر افغان سیاسي څېرو، کارپوهانو او مدني فعالانو په انقره کې د یوې غونډې په ترڅ کې پر افغانستان د سیمهییزو تحولاتو د اغېزو په اړه ناسته وکړه. دا غونډه د «راه لاجورد» د څېړنې او پالیسۍ مرکز له لوري جوړه شوې وه.
د ملګرو ملتونو د استوګنې پروګرام د افغانستان څانګې مشره سټیفاني لوس وایي، چې د کډوالو دغه لویه څپه پر بنسټیزو جوړښتونو او عامه خدماتو بېساری فشار راوستی او د افغانستان لپاره یې لویه ننګونه رامنځته کړې ده.
د کاناډا سناتورې ماریلو مک فېډران په اوټاوا کې د افغانستان په اړه یوې غونډې ته ویلي، چې د افغانستان راتلونکی یوازې د دغه هېواد د خلکو په رېښتیني ګډون جوړېدای شي. هغې ټینګار وکړ: «په افغانستان کې تلپاتې سوله له عدالت، پراخ ګډون او د ټولو غږونو له اورېدو پرته ناشونې ده».
په خوست کې د طالبانو د والي ویاند مستغفر ګربز ویلي، چې د دغه ولایت د عامې روغتیا ریاست څار ډلو د خوست په مرکز کې ۸ روغتیايي کلینیکونه د بېلابېلو سرغړونو له امله تړلي دي. هغه وایي، دغه کلینیکونه د جواز د نشتوالي، نامعیاري فعالیتونو او د شفري نسخو د کارونې له امله تړل شوي.
د سره صلیب نړۍوالې کمیټې خبر ورکړی، چې تېره ورځ د نورستان په برګمټال او کامدېش ولسوالیو کې د جګړې له کبله پر ۱۷زره بېځایه شویو کورنیو د مرستو د وېش لړۍ پیل شوه. د یادې کمیټې په وینا؛ پر بشري مرستو بار څو لارۍ دغه ولسوالیو ته رسېدلې دي.
په بلخ ولایت کې د وروستیو ورښتونو او غر ښویېدنې له امله د دوو ولسوالیو لارې تړل شوې دي. په بلخ کې د طالبانو د ټولګټو چارو رییس عبدالصبور صابر ویلي، چې د وروستیو بارانونو له کبله د دغه ولایت د چهارکنت او مارمل ولسوالیو لارې د غر ښویېدنې له امله تړل شوې دي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت افغانستان ته د بشري مرستو د لېږلو خبر ورکړی دی. یاد وزارت په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې «د ۳۹۷۶ ټنو له ټولې مرستې څخه د اوړو لومړۍ جوپه» افغانستان ته لېږل شوې ده.
په بغلان کې د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې او چمتووالي ریاست خبر ورکړی، د وروستیو ورښتونو او سېلابونو له امله د دغه ولایت د خنجان باجګاه سیمې ۱۵کورونه ویجاړ شوي چې له امله یې درې کسان مړه شوي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې د پنجشنبې په ورځ (د غویي ۳مه) له ایران او پاکستان نه ۱۰۷۶ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۵زره او ۶۸۴ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي.