افغانستان

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي ویلي، چې پاکستان اوربند مات کړ او د کابل په ګډون یې د افغانستان شاوخوا لس ولایتونه بمباري کړل. متقي زیاتوي، چې افغانستان له یوې تحمیلي جګړې سره مخ دی او د پاکستان پوځ غواړي پر افغانستان د فشار له لارې خپلې غوښتنې ومني.

د هرات طالب والي اسلام جار په دغه ولایت کې د ترکمنستان د جنرال قونسل باتور یولوف سره د ټرانزيټ او سوداګرۍ پر پراختیا په اړه خبرې کړي. طالبانو ویلي چې په دې لیدنه کې د تیلو د محصولاتو او د دواړو هېوادونو د اقتصادي اړیکو پر پیاوړتیا هم بحث شوی.

د کابل د طالبانو د اومې حوزې جنايي مشر سیدالیاس مقتدا وايي چې د کابل په ښار کې یې دوه کسه د غلا او یو د غیر قانونې وسلې د کارونې په تور نیولي دي. طالبانو ویلي چې نیول شوي کسان به تر پښتنو وروسته قضايي ادارو ته ورسپارل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي کابل کې له سفیرانو او نړیوالو استازو سره د روژه‌ماتي په ناسته کې ویلي چې د پاکستان وروستی برید د افغانستان پر حاکمیت «ظالمانه تېری» دی او ټینګار یې کړی چې افغانستان د خپلې خاورې، ځمکنۍ بشپړتیا او هوايي حریم دفاع خپل مشروع حق ګڼي.

د ښځو د نړۍوالې ورځي سره هم مهاله د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویلي چې په ۶ ولایتونو کې یې ۲۰ مېرمنې له کورني تاوتریخوالي څخه ژغورلي دي. یاد وزارت وايي چې د قضیو د ترلاسه کولو پر مهال یې د قیقه پلټنۍ او رسېدنه کړې.

د هرات د اسلام‌قلعه بندر طالب مسوولین وایي چې د ایران له روانو کړکېچونو سره سره د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد عادي دوام لري او هره ورځ سلګونه باروړونکي موټر د دواړو هېوادونو ترمنځ تګ راتګ کوي.

ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن د مارچ په ۹مه د افغانستان د وضعیت په اړه غونډه وکړي، چې د نیویارک پر وخت به د ماسپښین په درې بجو او د کابل پر وخت د شپې په ۱۱:۳۰ بجو پیل شي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت وايي چې په کونړ کې ۸۲۳ د زیان سره مخ مېرمنو، یتیمو او بې سرپسته ماشومانو سره د څه باندې ۹.۴ مېلیونه افغانیو په ارزښت نقدي، خوراکي او غیري خوراکي توکو مرسته کړې.

د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (UNDP) وایي، په افغانستان کېد اروپایي ټولنېتمویل شویو پروژو له لارې ښځو ته مالي فرصتونه برابر کړي، چې د ښځو پرمخ د سوداګریزو فعالیتونو ودې او اقتصادي پیاوړتیا سبب ګرځي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي چې پرون له پاکستان او ایران نه ۷۵ کورنۍ افغانستان ته جبري ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې چې دغه کورنۍ د هرات، کندهار او نیمروز ولایتونو له لارې هېواد ته ستنې شوې.

د ملګرو ملتونو د هستوګنې ادارې (UN-Habitat) راپور ښيي چې په افغانستان کې د ښاریزو او شاوخوا ښارونو غیر رسمي استوګنځایونو کې د ښځو او نجونو پر وړاندې نابرابري د تېرو څلورو کلونو په اوږدو کې لا پسې زیاته شوې، او د ښارونو د پراختیا فرصتونه د جنسیتي توپیرونو د کمولو پر ځای پراخ شوي.

د ملګرو ملتونو د خوراک او کرنې ادارې (FAO) په تازه راپور کې ویلي، د افغانستان په ځینو سیمو کې د باران او تودوخې د ناسم ویش له امله د باراني حاصلاتو وضعیت لا هم حساس دی، او راتلونکې میاشتې (مارچ–اپریل) د فصلونو د حاصلاتو د خونديتوب لپاره حیاتي اهمیت لري.

د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د ملي امنیت رییس رحمت الله نبیل ویلي، د تېرې یوې پېړۍ د امریکا د ستراتیژیو پایله دا شوې چې په ډېرو هېوادونو کې د واکمنانو بدلونونه رامنځته شوي، چې په دې کې افغانستان، عراق، ویتنام او ایران هم شامل دي.

د افغانستان د مدني او بشري حقونو بنسټونه (ICSHRA) د اتم مارچ، د ښځې نړیوالې ورځې په مناسبت په یوې اعلامیې کې ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید له څرګندونو او سمبولیکو پروګرامونو وړاندې، د افغان ښځو د حقونو د خونديتوب لپاره عملي او موثر اقدامات وکړي.

د مارچ اتمه د ښځو د نړۍوالې ورځې په مناسبت د اسپانیا په مادرید کې د افغان ښځو په ګډون یو زیات شمېر ښځو لاریون وکړ. په دغه لاریون کې افغان ښځو وویل، د مارچ ۸مه په داسې حال کې نمانځي چې افغان ښځې په اسارت کې دي.

د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې هره ورځ لسګونه نارینه او ښځې د خلکو د سترګو پر وړاندې په دُرو وهل کېږي او یا د یوه انسان د اعدامولو نندارې ته ۸۰ زره کسان ورټولېږي، خو په همدې هېواد کې ساز او اواز، نڅا او خوښي، ښکلول، په غېږ کې نیول او مینه کول جرم ګڼل کېږي او سزا ورکول کېږي.

په هلمند کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي، د دغه ولایت په فرعي ګمرکونو کې یې ۷۶۵۴ کیلوګرامه خوراکي او غېر خوراکي قاچاقي مواد ترلاسه کړي دي. د دغه دفتر په وینا، دغه قاچاقي مواد په تېرو پنځو ورځو کې ترلاسه شوي او د لېږد په تړاو یې ۴ کسان هم نیول شوي دي.

په هرات کې د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو ریاست مسولینو ویلي، چې په روان کال کې ۲۵۲۵ کورنیو او ۹۷ بهرنیانو ته یې کاري جوازونه ورکړي دي.