د بدخشان ولایت په نسي ولسوالۍ کې سیمهییزې سرچینې وايي چې د طالبانو ځواکونو او د دې ډلې د ناراضي قوماندان جمعهخان فاتح اړوندو کسانو ترمنځ نښته د دغې ولسوالۍ مرکز ته نږدې شوې او جګړې لا هم دوام لري.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي وايي، اسلام اباد پر ډیورنډ کرښه اغېزمن کنټرول لري او تګ راتګ یوازې د ویزې، ټاکلو قوانینو او موجودو هوکړو له مخې مني. نوموړي ویلي، د ناقانونه تګ راتګ د مخنیوي تدابیر به دوام ولري.
د طالبانو د کرنې وزیر عطاالله عمري له خپل ایراني سیال وزیر غلام رضا نوري قزلجه سره د لیدنې پر مهال د کرنې په برخه کې د همکاریو پراختیا په اړه غږېدلی او زیاته کړې یې ده، چې یاده ډله په سختو شرایطو کې د ایران ترڅنګ ولاړه ده.
د بدخشان په نسي ولسوالۍ کې د طالبانو او د جمعهخان فاتح تر قوماندې لاندې کسانو ترمنځ د نښتو له شدت موندلو سره هممهاله، سیمهییزو سرچینو افغانستان اینټرنشنال ته ویلي چې د دې ولسوالۍ په ځینو برخو کې انټرنېټ قطع شوی دی.
جهادي شخصیت محمد اسماعیل خان د هرات د سقوط د پنځمې کلیزې په مناسبت ویلي، د طالبانو پر وړاندې مقاومت او د دغه ډلې د واکمنۍ او حکومتولۍ په اړه د خلکو کرکه زیاته شوې ده. نوموړي ویلي، دا وضعیت د طالبانو د «استبداد» د زوال نښه ده.
په نیمروز کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د «سپاهیان میهن جبهې» د غړیتوب په تور د اتو کسانو د نیول کېدو خبر ورکړی دی. سیمهییزې سرچینې وايي چې دغه کسان شاوخوا درې اونۍ وړاندې له ایران نه ایستل شوي او افغانستان ته ستانه کړل شوي وو.
د ایران د دوغارون سرحدي بندر مدیر وايي، د روان کال په لومړیو څلورو میاشتو کې د دوغارون او اسلام کلا ترمنځ د صادراتي باروړونکو موټرو تګ راتګ ۵۷ سلنه زیات شوی او په دې موده کې ۳۳ زره او ۸۲۵ موټرو تګ راتګ کړی دی.
د نی بنسټ راپور ورکړی دی چې د طالبانو په پنځه کلن حاکمیت کې د خبریالانو او رسنیزو کارکوونکو پر وړاندې د تاوتریخوالي تر ۷۰۰ زیاتې پېښې مستندې شوې دي. د دغه راپور پر بنسټ، په دې موده کې لږ تر لږه ۶ خبریالان وژل شوي او شاوخوا ۴۰۰ خبریالان او رسنیز کارکوونکي نیول شوي دي.
په کندهار کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ ویلي چې د اوومې امنیتي حوزې په سیمه کې یوې ښځې د یوه بل نارینه په مرسته خپل خاوند د تبر په وسیله وژلی دی.
د طالبانو د بغلان ولایت د تاله وبرفک ولسوالۍ امنیه قوماندان وايي، ددغه ولسوالۍ د دیوالک په سیمه کې د دوو کورنیو ترمنځ د اوبو د وېش پر سر وسله واله شخړه کې څلور کسان وژل شوي او یو بل تن ټپي دی.
د طالبانو د کډوالو چارو وزارت وايي، تېره ورځ ۳۶۷ افغان کډوالې کورنۍ، چې د غړو شمېر یې ۱۸۸۱ کسان دي، هېواد ته راستنې شوې دي. طالبانو ویلي چې ۱۶۹ کورنۍ خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدول شوې دي.
له افغانستان نه د امریکا وتلو د دغه هېواد مسوولیت پای ته ونه رساوه؛ واشنګټن سملاسي له یوې مهمې ننګونې سره مخ شو: د بشري ناورین مهارول او د افغانستان اقتصاد د بشپړ سقوط مخنیوی.
پولیټیکو په یو راپور کې لیکلي، چې د جرمني د لومړي وزیر فریدریښ مېرڅ حکومت لهخوا له طالبانو سره د افغان کډوالو د اېستلو تړون د زرګونه کډوالو او د بشري حقونو فعالانو ترمنځ د اندېښنې او لاریونونو څپه راپورته کړې ده. دغه کډوال جرمني ته د طالبانو د ځپلو له امله تښتېدلي دي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام په کابل کې د وزیر محمداکبر خان روغتون لپاره د ۲۰۰ کیلو واټه لمریزې برېښنا سیستم نصب کړی، چې د روغتون د برېښنا ستونزې به راکمې او د مهمو روغتیايي خدمتونو د دوام زمینه به برابره کړي.
د بدخشان سیمهییزو سرچینو ویلي، چې د دغه ولایت په نسي ولسوالۍ کې د طالب ځواکونو او د یادې ډلې د ناراضه قوماندان جمعهخان فتح ترمنځ نښتو زور اخیستی دی. د سرچینو په وینا؛ په څو سیمو کې سخته جګړه روانه ده او په نښتو کې دواړه خواوو ته سخته مرګژوبله هم اوښتې ده.
د بشري حقونو سازمان هانا خبرداری ورکړی، چې له ایران نه د بېاسناده افغانانو د اېستلو لړۍ دوام ښځې او ماشومان له جدي بشري او خوندیتوب له ګواښونو سره مخ کولای شي.
د افغان رسنیو ملاتړ سازمان د طالبانو د پنځه کلنې واکمنۍ پرمهال د رسنیو اړوند یو راپور کې ویلي: «د هېواد رسنیز وضعیت له پراخو ننګونو او بدلونونو سره مخ شوی». راپور زیاتوي، د کاري چاپېریال تنګېدل، قانوني پېچلتیاوې او مالي ننګونې د ژورنالیزم د ۲۰ کلنو لاسته راوړنو د ورکېدو لامل شوي.
د ایران د کرنې وزیر غلام رضا نوري قزلجه د چهارشنبې په ورځ (د زمري ۲۱مه) د یو پلاوي په مشرۍ کابل ته ورسېده. په کابل کې د ایران سفارت پر اېکس پاڼه په یوه یادښت کې کابل ته د ایران د کرنې وزیر د سفر موخه له طالب چارواکو سره د نوموړي ناسته او د کرنې له نندارتون څخه لیدنه ښودلې ده.
د افغانستان د ښځو د تاریخ بدلون غورځنګ د طالبانو د واکمنۍ پنځمې کلیزې په مناسبت په یوې اعلامیه کې ویلي، چې تېرو پنځو کلونو افغانستان د خپل معاصر تاریخ له تر ټولو ژورو بشري، سیاسي او اقتصادي ناورینونو سره مخ کړی دی.
د تهران د والي ویاند علي رزازي ویلي، چې په تېرو پنځو میاشتو کې تر ۴۴زره ډېر بېاسناده افغان کډوال په خپله خوښه یا جبري توګه افغانستان ته ستانه شوي دي. هغه ویلي، چې د بېاسناده افغان کډوالو د اېستلو لړۍ په چټکۍ سره روانه ده.
فایننشل ټایمز راپور ورکړی، د طالبانو تر بیا واکمنۍ وروسته په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر حقونو محدودیتونه پراخ شوي او افغان ښځې د تګراتګ له محدودیتونو، کاري بندیزونو او د زدهکړو له محرومیت سره مخ دي او د کورني تاوتریخوالي پر وړاندې یې د قانوني خوندیتوب لارې هم محدودې شوې دي.
د ۱۴۰۰کال (د زمري ۲۱مه) غزني، هرات او د بادغیس مرکز قلعه نو د طالبانو لاس ته ولوېدل. په همدې ورځ طالبانو د یوشمېر ولایتونو زندانونه هم مات کړل او په زرګونه بندیان یې خوشې کړل. د زمري ۲۱مه د افغانستان د جمهوري نظام د سقوط پر لور د چټکو پوځي بدلونونو له مهمو ورځو څخه وه.