د تېر جمهوري نظام د عامې روغتیا پخوانۍ وزیره ثریا دلیل وايي، افغانستان دمګړۍ د سېلابونو له امله سختې ستونزې تجربه کوي. هغه وايي، کورونه او لارې ویجاړې شوي، کرنیزې ځمکې تباه شوي او څاروي لهمنځه تللي دي. نوموړې زیاتوي، خلک په بېړنۍ توګه سرپناه، خوړو او طبي مرستو ته اړتیا لري.
د بښنې نړیوال سازمان وایي، په افغانستان کې د نوي ښوونیز کال له پیل سره، له شپږم ټولګي پورته نجونو زدهکوونکو لپاره ښوونځي لا هم تړلي پاتې دي. دغه سازمان ټینګار کړی، چې طالبان باید خپل تبعیضي سیاستونه پای ته ورسوي او اجازه ورکړي، چې نجونې خپلو زدهکړو ته دوام ورکړي.
د کابل ولایت لپاره د طالبان د رسنیو دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، د نن شپې زلزلې له امله د کابل ولایت د بګرامیو ولسوالۍ اړوند سیمو کې یو کور نړېدلی او له امله یې د یادې کورنۍ ۸ غړي مړه شوي او یو ماشوم ټپي شوی دی.
د قزاقستان چارواکو اعلان کړی، چې دا هېواد په جدي توګه افغانستان کې د کميابو فلزاتو د استخراج د پيلولو ارزونه کوي. دا ګام کولی شي افغانستان د سيمې له مهمو تأمينوونکو څخه يو مهم هېواد وګرځوي چې دغه ستراتيژيک مواد برابروي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبرداری ورکړی، چې د کابل– جلالاباد لویه لاره د باران او سېلابونو له کبله بنده شوې ده. طالب چارواکو له ټولو هېوادوالو او موټر چلوونکو غوښتي، چې د خونديتوب لپاره له دې لارې له سفر کولو ډډه وکړي او ټرافیکي سپارښتنې په جدي توګه مراعات کړي.
د کابل ولایت لپاره د طالبان د رسنیو دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، د نن شپې زلزلې له امله د کابل ولایت د بګرامیو ولسوالۍ اړوند سیمو کې یو کور نړېدلی او له امله یې د یادې کورنۍ ۶ غړي مړه شوي دي.
په امریکا کې د افغان کډوالو د بیا مېشتېدنې همکاره اداره افغان ایواک وایي، داسې ښکاري چې امریکا د ۲۰۲۷ مالي کال په وړاندیز شوې بودجه کې د افغان متحدینو د اېستلو یوازنی پروګرام «دایمي هرکلی» بندوي او ورسره به امریکا ته د افغانانو قانوني تګ لا ستونزمن شي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویاند ډاکټر شرافت زمان وايي، د ۵.۸ درجې زلزلې له ټکانونو وروسته چې کابل او د هېواد یو شمېر ولایتونه یې ولړزول، روغتیايي مسوولینو ته د بشپړ چمتووالي امر شوی، خو تر اوسه د مرګژوبلې په اړه رسمي راپورونه نهدي خپاره شوي.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، چې د ژوند ژغورونکو طبي تجهیزاتو یوه بېړنۍ هوايي محموله، چې ۷۸،۵ ټُنه وزن لري، د جمعې په ورځ دوبۍ کې د دغه سازمان له لوژستیکي مرکز څخه افغانستان ته ورسېده.
د سیمې د امنیتي او سیاسي کړکېچونو له امله هند ته د افغانستان او ایران د وچو مېوو واردات له جدي ستونزو سره مخ شوي، چې له امله یې په بازارونو کې د بادامو، پستو او نورو توکو بیې له ۷۰ تر ۱۰۰ سلنې پورې لوړې شوې دي.
د شانګهای همکارۍ سازمان سره تړلې یوې امنیتي ادارې خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د وسله والو ډلو د فعالیتونو زیاتوالی د سیمې د هېوادونو امنیت ته یو جدي ګواښ دی.
په پکتیا او خوست ولایتونو کې د وروستیو سېلابونو او اورښتونو له امله د دوه مېرمنو په ګډون ۵ کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده. په خوست کې ۳۰ جریبه کرنیزې ځمګې حاصلات له منځه تللې، ۶۵ کورونه او ۸۰ جریبه ځمکه وېجاړ شوې او په پکتیا کې بیا ۲۴ کورونه وېجاړ شوي او ۳۰ څاروي تلف شوي دي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې د وروستیو سختو ورښتونو، سېلابونو او غره ښویېدنې له امله په درېیو ولایتونو کې ځینې مهمې لارې د ترافیکو پر مخ تړل شوې دي. یاد وزارت له مسافرو غوښتي چې تر بلې خبرتیا پورې پر دغو لارو له سفر کولو ډډه وکړي.
د خوړو نړۍوال پروګرام (WFP) خبرداری ورکړی، چې د منځني ختیځ د روانو ناخوالو او کړکېچ له امله افغانستان ته د ۴۰۰ مټریک ټنه ژوند ژغورونکو خوراکي توکو د لېږد لاره تړل شوې او دوی اوس په بېړه د بدیلو لارو په لټه کې دي.
چین د جمعې په ورځ وویل، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د خبرو اترو بهیر په دوامداره توګه روان دی. د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماو نینګ په یوه خبري کنفرانس کې وویل: «پاکستان او افغانستان دواړه د چین منځګړیتوب ته ازښت ورکوي او لېواله دي چې یو ځل بیا د خبرو اترو مېز ته کېني».
د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس راپور ورکړی، چې تېره ورځ د نیمروز، هرات، ننګرهار او کندهار له لارې ۳۰۹کورنۍ له پاکستان او ایران په جبري توګه افغانستان ته ستنې کړای شوې دي.
د طالبانو د ۲۰۷ الفاروق قول اردو مسوولانو د بادغیس ولایت په مقر ولسوالۍ کې ۹۳ مسافر وړونکي او بار وړونکي موټر چې د سختو سېلابونو له امله په اوبو کې بند پاتې وو، را اېستلي دي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر ډاکټر نجیب الله لور هیله نجیب ویلي، افغان نارینهوو د نجونو د زدهکړو په لاره کې قربانۍ ورکړې دي او د طالبانو تر حاکمیت لاندې د خپلو خویندو او لوڼو د حقونو لپاره له سختو فشارونو او زندانونو سره مخ دي.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر نورالله نوري وایي، د افغانستان د ختیځ او لوېدیځ ولسونه د دوی اردو ده او په «جهاد» کې یې د دوی په څنګ کې لویې امپراطورۍ ماتې کړې دي. نوري پر افغانستان د پاکستان د وروستیو بریدونو پر مهال د ولسونو د ملاتړ ستاینه وکړه.
د ناروې د کډوالو شورا خبرداری ورکړی، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د روانې جګړې له امله زرګونه بېځایه شوې کورنۍ په خورا بد وضعیت کې ژوند کوي او که بېړنۍ مرستې ورته ونه رسیږي له ناورین سره به مخ شي.
د پاکستان او طالبانو ترمنځ د کړکېچ په زیاتېدو او له دغه هېواده د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ او محدودیتونو پر دوام په بلوچستان کې له زدهکړو بېبرخې یوشمېر افغان زدهکوونکې خپل راتلونکي ته اندېښمنې دي. دوی د پاکستان له حکومته د زدهکړو د دوام غوښتنه کوي.
د ننګرهار او زابل ولایتونو یو شمیر اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو د جاسوسۍ په پلمه د هغو کسانو د نیولو او راټولولو بهیر پیل کړی چې رواني ستونزې لري. طالبان ادعا کوي چې په ظاهره رواني ناروغ د دوی پر ضد د جاسوسی په تور نیول شوی دی.