افغانستان

ای‌بي‌سي نیوز په خپل یوه تازه راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو له بېرته راګرځېدو څلور کاله وروسته، یوازې د جګړو بڼه بدله شوې او د هوايي بمباریو او ځانمرګو بریدونو پر ځای اوس د طالبانو فرمانونه د خلکو ژوند اغېزمنوي او قربانۍ ترې اخلي.

په ننګرهار کې د طالبانو د عامې روغتیا ریاست سرچینو افغانستان انټرنشنل ته یو نوملړ سپارلی، چې له مخې یې د یاد ریاست رییس امین الله شریف په اړوندو ادارو کې ۳۲ تنه خپلوان او د خپلې ولسوالۍ کسان ګومارلي دي. په دغو ګومارنو کې د ولسوالیو مدیران او د دولتي روغتونونو امرین شامل دي.

د افغانستان لپاره ځانګړي اماني صندوق اعلان کړی چې سویډن شاوخوا ۶،۵ میلیونه ډالر له افغانستان سره مرسته کړې. د یاد صندوق په وینا، دغه مرسته به د بنسټیزو خدماتو د پراختیا، د اقتصادي او اقلیمي مقاومت د پیاوړتیا او د زیانمنو شویو او بې‌ځایه شویو ټولنو د ملاتړ په برخه کې ولګول شي.

په خوست کې ځینو افغان خبریالانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو ددغه ولایت په دیني مدرسو کې پر انځور او ویډیو اخېستو باندې بندیز لګولی دی. دوی زیاتوي، چې دوه ورځې وړاندې د خوست د جهادي مدرسې په کلنۍ دستاربندي کې خبریالانو ته د کمرو د وړلو اجازه نه ده ورکړل شوې.

په ایران کې روان ولسي اعتراضونه، د نړیوالو فشارونو زیاتوالی او د احتمالي بهرنۍ مداخلې بحثونه د سیمې پر هېوادونو، په ځانګړي ډول پر افغانستان هم له ځان سره ژورې اغیزې درلودای شي. که روان وضعیت د ایران د اوسني نظام په سقوط تمامیږي، نو افغانستان به د دغه بدلون له اغېزو خوندي نه وي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ویلي، د کابل پولي‌تخنیک پوهنتون له بېلابېلو پوهنځیو او څانګو څخه تر زرو زیات کسان د لېسانس او ماسټرۍ برنامو څخه فارغ شوي. وایي، دې ډله کې زده‌کړیالانو د ساختماني، الکترومیخانیک، جیولوژۍ، کانونو، کیمیاوي انجینرۍ او جیوماتیک څانګو کې زده‌کړې کړي دي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی چې تېره ورځ (د مرغومې ۲۰مه) له پاکستان او ایران نه ۴۵۲ کورنۍ چې ټولټال غړي یې ۲۴۸۲ کسان کېږي، افغانستان ته ستانه شوي دي.

د افغانستان د مخکېني جمهوري نظام پر مهال د ارګ د. دفتر رییس عبدالکریم خُرم وايي، طالبان غواړي د باغ بالا تپه کې د ودونو تالار او د تیلو پمپ جوړ کړي. همداراز، د کابل نوي ښار پارک کې د لوړپوړیزو ودانیو د جوړولو پلان هم په پام کې نیول شوی دی.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم د یکشنبې په ورځړ(مرغومې ۲۱مه) د یوه پلاوي په مشرۍ عمان ته ولاړ. د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ویلي، چې د دغه سفر موخه د عمان له چارواکو سره لیدنې او د «علمي همکاریو پیاوړتیا» ده.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، د دغه وزارت یو رسمي پلاوی چې له ۲۰ فني او مسلکي کارکوونکو جوړ شوی، د معادن او تخنیکي تفتیش انسټیټیوت غړي د ظرفیت لوړولو او مسلکي ودې د پروګرام په موخه د ۲۸ورځو لپاره ازبکستان ته سفر کړی.

د طالبانو د عدلیې وزارت وايي، د خوست په مرکز کې څه‌ باندې ۱۳۹۱ جریبه ځمکه د دولتي غصب شویو ځمکو قضیو ته د رسېدنې اختصاصي محکمې د حکم له‌مخې دولتي ثابته شوه. دغه ځمکه د خوست ښار په غړومبۍ او مټه‌چینې ساحو کې موقعیت لري.

په هېواد کې د بې‌کارۍ او بې‌وزلۍ د ګراف په لوړېدو سره ډېری ځوانان هڅې کوي، چې د یوې مړۍ ډوډۍ د پیدا کولو لپاره په ناقانونه لارو نورو هېوادونو ته لاړ شي. طالبانو تازه د هغو ۵۰۷ کسانو له نیولو خبر ورکړی، چې غوښتل یې په قاچاقي توګه ایران ته واوړي.

د افغانستان د غالیو د تولیدوونکو او صادروونکو ټولنې مسوولین وايي، د غالیو یوه افغاني شرکت د ترکیې د استانبول په دوموټېکس نړۍوال نندارتون کې د کلاسیک ډيزاین په برخه کې لومړی مقام خپل کړ. په دې نندارتون کې ۱۹ هېوادونو ګډون درلود.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشه‌يي توکو پر وړاندې د مبارزې مرستیال عبدالرحمان منیر په یوې همغږۍ غونډه کې وویل، د نشه‌یي توکو پر وړاندې مبارزه د دوی د ټولو ادارو ګډ مسوولیت دی. سره له دې چې طالبان وايي، د کوکنارو کرکېله صفر ته رسېدلې، خو ایران بیا د طالبانو دغه ادعا نه‌مني.

د افغانستان رسنیو ملاتړ سازمان «امسو» وايي، طالبانو په کندوز کې د ناظره رشیدي په نوم یوه سیمه‌ییزه خبریاله نیولې او ناڅرګند ځای ته یې لېږدولې ده. امسو وايي، دغه خبریاله د تېرې اوونۍ د سې‌شنبې په ورځ د طالبانو له‌خوا نیول شوې او لا تر اوسه یې د برخلیک په اړه معلومات نشته.

د طالبانو د چاپېریال ساتنې ملي ادارې رييس مطیع‌الحق خالص له یوې موسسې سره د یوې هوکړې د لاسلیک پر مهال وویل، د اقلیمي بدلون پر وړاندې د خلکو د پوهاوي کچې لوړول ملي دنده ده. افغانستان یو له هغو هېوادونو دی، چې په چاپیریالي ککړتیا کې دومره ونډه نه‌لري، خو تر ډېرو اغېزمن دی.

د افغانستان رسنیو ملاتړ سازمان ویلي، چې په تېره یوه اوونۍ کې د اسلام‌اباد پولیسو څلور افغان خبریالان او د رسنیو کارکوونکي نیولي او له دې ډلې یې یو په زور افغانستان ته ډیپورټ کړی دی.

د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزیر ندا محمد ندیم د کابل پولي‌تخنیک پوهنتون په یوې فراغتغونډه کې وویل، پوهنتونونه باید له نظري حالت څخه را واېستل شي او زده‌کړیالانو ته د عملي زده‌کړو زمینه برابره شي. له کابل پولي‌تخنیک پوهنتون څخه له نجونو پرته نن څه باندې ۱۰۰۰ کسان فارغ شول.