افغانستان

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز مشر عبدالحی قانت وايي، د سعودي عربستان او پاکستان ترمنځ د «مکې مشترک دفاعي توافق» د سیمې په امنیتي جوړښت کې یو اساسي بدلون رامنځته کوي چې باید په دقت وڅېړل شي. طالبانو په رسمي ډول لا ددغه تړون په اړه غبرګون نه دی ښودلی.

د ایران بهرنیو چارو وزارت په مزارشریف کې پر ایراني کونسلګرۍ د برید او ایراني دیپلوماتانو او یوه خبریال د وژل کېدو د ۲۸ تلین په مناسبت، دغه برید «جنایت» او د دیپلوماتیکو او کونسلي حقونو سرغړونه بللې ده.

د افغانستان متحدې جبهې خبر ورکړی، چې وسله والو یې د کندهار د عینو مېنې ښارګوټي په یوه پارک کې د طالبانو د امر بالمعروف ادارې یو محتسب وژلی دی. دې جبهې د برید یوه ویډیو خپره کړې او موټرسایکل سپاره پکې پر یوه تن، چې سپینه چپنه یې اغوستې، ډزې کوي.

د خوست ځینو اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مرستیال نبي عمري په خوست کې د ۴۴ کورنیو اړوند ۴۴ نومرې «غضب» کړې دي. په را رسېدلو سندونو کې ښکاري، چې د خوست ادارې د طالبانو د کورنیو چارو او ښارجوړونې وزیرانو او د محکمې حکمونه له پامه غورځولي.

د طالبانو مشر ملا هبت‌الله په یوه جوړه شوې غونډه کې له علماوو او د دغه حکومت له یو شمېر چارواکو غوښتي چې د طالبانو د نظام د ټینګښت لپاره کار وکړي او په خپلو لیکو کې اطاعت، اتفاق او یووالی پیاوړی کړي.

د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنګ پخوانی وزیر عبدالکریم خُرم وايي، په سیمه کې د جیوپولیټیک بدلونونو له ژورېدو سره افغانستان له سیمه‌ییزو تحولاتـو څخه څنډې ته پاتې دی او د اوسني انزوا له دوام سره ښايي په راتلونکي سیمه‌ییز امنیتي او دفاعي نظم کې خپل ځای له لاسه ورکړي.

هرات کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ خبر ورکړی چې یوه ښځه یې د یو نیم کلن ماشوم د وژنې په تور نیولې. د معلوماتو له مخې یاده پیښه هغه مهال رامنځته شوې چې دغې میرمنې یو نیم کلن ماشوم له پنځم پوړ نه لاندې غورځولی.

د پاکستان د «جنګ» ورځپاڼې د راپور له مخې، د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي، لوړپوړو چارواکو او سوداګرو په ګډه غونډه کې پرېکړه شوې چې له افغانستان سره ټولې ټرانزیټي لارې بېرته پرانیستل شي.

کرېټک ویباڼې په خپل خپور شوي راپور کې ويلي، چې په افغانستان کې شاوخوا ۱۰ زره عیسویان د خپل مذهبي هویت د څرګندولو له وېرې پټ ژوند کوي او د نیول کېدو اندېښنې له امله له یوه ځایه بل ځای ته کډه کېږي.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت وايي، د هلمند ولایت په مرکز لښکرګاه ښار او یو شمېر ولسوالیو کې یې د تېرو پنځو میاشتو پر مهال ۹۱ میله وسلې او د پوځي تجهیزاتو یوه لویه اندازه نیولې ده. دغه وزارت زیاته کړې چې په دې تړاو یې ۳۰کسان هم نیولي.

د ګارډین ورځپاڼې په یوه راپور کې ویل شوي چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د ښځو د وژنو او کورني تاوتریخوالي ګڼې پېښې ثبت شوي، خو په ډېرو مواردو کې عاملان له مجازاتو پاتې شوي دي.

د افغان ملي اردو یوه پخواني افسر یاسر یرغل ویلي، په ۲۰۲۱ کال کې د افغان امنیتي ځواکونو چټک سقوط یوازې پوځي ماتې نه وه، بلکې د شاوخوا دوو لسیزو په اوږدو کې د پراخو اداري ستونزو، فساد او کمزوري بنسټونو پایله وه.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر وايي، په افغانستان کې د طالبانو له لوري پر ښځو او نجونو لګېدلي محدودیتونه د هغوی پر زده‌کړو، کار، روغتیا او ټولنیز ژوند پراخ اغېز کړی او ښځې یې لا ډېرې له عامه ژوند څخه ایستلې دي.

د جرمونو نړیوالې محکمې قاضیانو پرېکړه کړې چې د طالبانو له لوري د ښځو او نجونو پر وړاندې د جنسیتي ځورونې او تعقیب ادعاوې دې د افغانستان د پخوانۍ قضایي څېړنې څخه جلا وڅېړل شي.

د افغانستان د تېر جمهوري نظام د کانونو او پټرولیم پخوانۍ وزیرې نرګس نهان خبرداری ورکړی چې د طالبانو د تبعیضي سیاستونو دوام به افغانستان ته داسې درنه بیه ولري چې اغېزې به یې د اوسني نسل تر څنګ پر راتلونکو نسلونو هم پاتې شي.

د طالبانو وسله‌والې مخالفې جبهې وايي، چې په تېره یوه اونۍ کې یې په افغانستان کې د خپلو بریدونو لمن پراخه کړې او په نهو ولایتونو کې یې لږ تر لږه ۱۵ عملیات د طالبانو پر مورچلو ترسره کړي دي. په دې بریدونو کې شاوخوا ۳۰ طالبان وژل شوي دي.

د پښتونخوا نشنل عوامي ګوند مشر خوشحال خان کاکړ له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په ځانګړې مرکه کې ویلي، چې د افغانستان او پاکستان اړیکې باید د لاسوهنو پر ځای د متقابل درناوي او ورورولۍ پر بنسټ ولاړې وي او «دواړه هېوادونه باید د یو بل په چارو کې له مداخلې ډډه وکړي».

په هرات کې سرچینې وايي، په تېرو دوو میاشتو کې لسګونه ښځې د هراتي حجاب اغوستلو، د سینګار کولو او یا عطر لګولو له امله د طالبانو له‌خوا نیول شوې دي. د سرچینو په وینا، طالبانو د نیول شویو ښځو د خوشې کولو په بدل کې له ۱۳ زرو څخه تر ۲۰ زرو افغانیو پورې پیسې د «جریمې» په نوم غوښتې دي.