د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) په تازه راپور کې راغلي، د ۲۰۲۶کال له جنورۍ څخه د سپټمبر تر پایه ۱.۲۹ مېلیونه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي چې له دې ډلې ۵۶۷زره او ۴۳۹ کسانو ته مرستې برابرې شوې دي.
د روغتیا نړۍوال سازمان وایي، د ۲۰۲۶کال د اکټوبر تر ۱۱مې پورې په افغانستان کې د پولیو ۳۶ مثبتې پېښې ثبت شوې دي چې یوه تازه پېښه په وروستۍ اوونۍ کې د ننګرهار ولایت په سرهرود ولسوالۍ کې ثبت شوې او د ناروغۍ نښې یې د سپټمبر په ۵مه څرګندې شوې وې.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي په چابهار بندر کې افغانستان ته د ځمکې د ځانګړې کولو په اړه د وروستیو جنجالونو په غبرګون کې ټینګار کړی، چې هیڅ هېواد ته به د ایران خاوره ونه سپارل شي او په دې اړه خپاره شوي برداشتونه د «ناسم پوهاوي» له امله دي.
د جمهوریت پر مهال د دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل وايي، د طالبانو د حاکمیت دوام او د هغوی د لرې کولو لپاره وسلهواله جګړه دواړه افغانستان د کورنیو او نیابتي جګړو له ګواښ سره مخ کوي. هغه د سیاسي بحران د حل لپاره د یوې ټولشموله لویې جرګې جوړول یوازینۍ عملي لار بولي.
د افغان نجونو د زدهکړو د بندیز ۱٬۸۵۰ ورځې پوره کېږي؛ ملګري ملتونه دا د میلیونونو نجونو د حقونو او د افغانستان د راتلونکي لپاره بحران بولي؛ خو د طالبانو په حکومت کې لا هم داسې نښې نه لیدل کېږي چې د نجونو ښوونځي به کله بېرته پرانیستل شي.
د ایران د خراسان رضوي ولایت د سرحدي ځواکونو قوماندان وايي، له افغانستان سره د دغه ولایت پر ګډه پوله د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د تېر کال د ورته مودې په پرتله د صنعتي نشهيي توکو، په ځانګړې توګه د «شیشې» کشف څلور برابره زیات شوی دی.
د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هواپوهنې ریاست د افغانستان په ۱۴ ولایتونو کې د سختو ورښتونو، تالندې او برېښنا، تېزو بادونو او سېلابونو د راوتلو اټکل کړی دی.
د طالبانو یو شمېر تبلیغاتي فعالانو، د پنځو وژل شویو طالب جنګیالیو د پلار، مولوي ګل یمین د مړینې خبر ورکړی. د ۷ زامنو، دغه پلار ته له وژل شویو زامنو پنځه کونډې او ۲۴ یتیمان پاتې وو، چې د طالب چارواکو له مرستې او پاملرنې ګوښی او د بېوزلۍ ژوند یې ورسره تېراوه.
د نسلوژنې د ګواښونو د څار بنسټ «جنوسایډ واچ» وايي، افغانستان کې قومي او مذهبي لږکي او د پخواني حکومت کارکوونکي له ځورونې، تعقیب او وژنو سره مخ دي. دغه بنسټ د نسلوژنې د ګواښ پېژندلو په لس پړاوییز چوکاټ کې د دوی وضعیت د اتم پړاو، یعنې «ځورونې او تعقیب» په کټګورۍ کې ارزولی دی.
ځايي سرچینې وايي، د پنجشېر ولایت د چهار بزې په خواجه عبداللهخېل سیمه کې د طالبانو پر یوه رنجر موټر له چاودنې وروسته، دغې ډلې د سیمې ۲۱ اوسېدونکي نیولي دي. د سرچینو په وینا، په نیول شویو کسانو کې ماشومان او سپینږیري هم شامل دي.
د پاکستان د اطلاعاتو وزارت وايي، د ملګرو ملتونو په یوه راپور کې په افغانستان کې د ټيټيپي د شاوخوا شپږ زره جنګیالیو شتون او له دې ډلې سره د طالبانو د ملاتړ یادونه شوې ده. دغه وزارت له افغان طالبانو غوښتي چې دخبرو پر ځای ددغه ډلې پر ضد عملي اقدامات وکړي.
د نړیوالو اړیکو افغان کارپوه ملک ستېز ، د پاکستان ډیموکراسي «جعلي» او دغه هېواد یې له سیاسي ناورین سره مخ بللی. د هغه په وینا، پاکستاني چارواکي له دې سره بیا هم، ځانته حق ورکوي چې افغانستان ته د حل لارو په نوم نسخې وړاندې کړي.
د طالبانو مشر ملا هبت الله اخوندزاده ته تر ټولو نږدې ۷ طالب والیانو، چې د زونونو په کچه واک ورکړل شوی، کابل کې د هبت الله د فرمانونو د عملي کېدو په تړاو، خپلمنځي غونډه کړې. د امنیتي تدابیرو ارزونه، د دې غونډې بله تر ټولو مهمه مسله وه.
د پخواني ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح تر مشرۍ لاندې زرغون بهیر ادعا کړې چې د تلې په ۲۰مه، د دوشنبې په ورځ یې د پنجشېر ولایت د عبداللهخېل په کلي کې د طالبانو پر یوه پوځي موټر برید کړی او په دې پېښه کې د طالبانو درې غړي وژل شوي دي.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت په کونړ کې د خبریالانو د فکري او عقیدوي روزنې پروګرام جوړ کړی؛ خو پوښتنه دا ده چې د خبریالانو د عقیدې د روزنې اړتیا څنګه تشخیص شوې او دا پروګرام د ژورنالېزم د پیاوړتیا لپاره دی، که د خبریالانو د فکر د یوې ټاکلې تګلارې له مخې برابرولو لپاره؟
د ایران په مشهد ښار کې یوه ۱۵ کلنه افغانه نجلۍ، چې په کم عمر کې واده شوې وه، د خپل ۲۲ کلن مېړه له خوا تر سختې شکنجې وروسته مړه شوې ده. د پېښې تورن، چې د خپلې مېرمنې تر مړینې وروسته له سیمې تښتېدلی و، نیول شوی او زندان ته لېږدول شوی دی.
د ملي جمهوري غورځنګ مشر محسن داوړ وایي، د افغانستان اوسنی وضعیت او د طالبانو نامشروع واکمني، د پاکستان لپاره یو ایډیال حالت دی. د داوړ په خبره، پاکستان له دې تشې څخه په ګټې اخیستنې سره بېګناه ملکي وګړي، روغتونونه، پوهنتونونه او عام ولس په نښه کوي.
د بشري حقونو څار سازمان د افغانستان څېړونکې فرشتې عباسي د افغان کډوالو د ایستلو لپاره له طالبانو سره د اروپايي ټولنې پر همکاریو نیوکه کړې او دا چاره یې د دغې ټولنې له بشري حقونو ملاتړ سره په ټکر کې بللې ده.
د طالبانو مخالفې وسلهوالې ډلې، متحدې جبهې په کندهار ښار کې په ۵۵ بېلابېلو ځایونو کې د خبرتیاوو په لګولو سره له خلکو غوښتي چې خپل اولادونه د طالبانو له لیکو لرې وساتي، د طالبانو لپاره قرباني ورنه کړي او له هغوی واټن وساتي.
د طالبانو د دفاع وزارت لومړي مرستیال ملا حمیدالله اخندزاده د اسلامي همکاریو سازمان د سرمنشي له ځانګړي استازي طارق علي بخیت سره د افغانستان او د دغه سازمان ترمنځ د اړیکو پر پیاوړتیا، بشري او اقتصادي موضوعاتو، ټولنیزو چارو او امنیتي ثبات خبرې اترې کړې دي.
د افغانستان او ایران سوداګریزو پلاویو په شیراز ښار کې د اقتصادي همکاریو د فرصتونو د ارزونې، د سوداګریزو راکړو ورکړو د اسانه کولو او د دواړو هېوادونو د ګډو ظرفیتونو د پېژندلو په موخه ګډه ناسته کړې ده.
د ګارډین ورځپاڼې د رپوټ له مخې، په افغانستان کې د ناقانونه وژنو د تورونو د څېړنې مسوول قاضي وايي، ډېری برېتانوي ځانګړي ځواکونه چې د معلوماتو وړاندې کولو لپاره وربلل شوي وو، پوښتنو ته یې له ځواب ویلو ډډه کړې ده.