د خېبر پښتونخوا په نوښار ولسوالۍ کې د مېشتو افغان کډوالو پرضد د نیولو او بېرته ستنولو بهیر چټک شوی دی. د یادې ولسوالۍ مرستیال کمېشنر ګوهر زمان وزیر ویلي، چې د مرکزي حکومت او ایالتي حکومت د لارښوونو له مخې په روانو عملیاتو کې تراوسه تر ۴۲زره ډېر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي۔
د «لمر ازادۍ» په نوم د افغان معترضو ښځو غورځنګ افغانستان کې د پنځم پرلپسې کال لپاره له نجونو پرته د کانکور ازموینه او له لوړو زدهکړو د هغوی محرومیت غندلی او هغه یې د طالبانو د پلان شویو سیاستونو برخه او د بشر له بنسټیرو حقونو ښکاره سرغړونه بللې.
په برېتانیا کې مېشتې یوشمېر افغان ښځې وایي، له افغانستان نه تر وتلو نږدې پنځه کاله وروسته هم د طالبانو له ګواښونو او فشارونو ځان خوندي نه احساسوي او د خپلو کورنیو د خوندیتوب لپاره چوپ پاتې کېدو ته اړ اېستل کېږي.
د ضربالاجل تر پای ته رسېدو وروسته د خیبر پښتونخوا په چارسده کې د افغان کډوالو پرضد عملیات چټک شوي دي. د چارسدې د ځایي چارواکو د معلوماتو له مخې؛ د روانې جولای میاشتې له ۱۱مې نېټې راهیسې د روانو عملیاتو پرمهال تر ۱۱۵ ډېر افغان کډوال نیول شوي دي.
په کاپیسا کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم ریاست خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د الهسای ولسوالۍ حسناباد سیمه کې د بېرجو کان د کېندنې چارې په رسمي ډول پیل شوې دي. په کاپیسا کې د طالبانو د کانونو رییس عنایتالله ابلاغ ویلي، چې دامهال د مسلکي انجنیرانو په ګډون شاوخوا ۲۵۰ کسان په یاد کان کې پر کار بوخت دي.
د کندهار د ارغستان ولسوالۍ یوشمېر اوسېدونکي او بڼوال وایي، پرلهپسې وچکالۍ، د ځمکې لاندې اوبو ښکته کېدل او د کاریزونو وچېدو د انارو سلګونه جریبه باغونه له ګواښ سره مخ کړي چې له امله یې ګڼ خلک د خپلو باغونو پرې کولو او له سیمې څخه کډه کېدو ته اړ شوي دي.
د اسټراليا د نړۍوالو چارو انسټېټیوټ په یوه نوي راپور کې ویلي، چې اسټراليايي ځواکونه په افغانستان کې په ۲۳ ناقانونه وژنو کې ښکېل بلل شوي. د راپور له مخې؛ د افغانستان د جګړې تجربې ښودلې، چې یوازې د جګړې د نړۍوالو قوانینو مراعتول د سرغړونو د مخنیوي لپاره کافي نهدي؛ بلکې د انسانانو سپکاوی او د خلکو غیرانساني انځورول هم د دغه سرغړونو مهم لاملونه دي.
د اروپايي ټولنې او طالبانو ترمنځ د تعامل د پراخېدو په اړه په خپور شوي تحلیلي راپور کې راغلي، چې بروکسل د افغانستان په اړه په خپلې تګلارې کې عملي بدلون ته مخه کړې او هڅه کوي د کډوالو، کونسلګریزو خدمتونو او اوږدمهاله اړیکو په برخه کې له طالبانو سره همکاري پراخه کړي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د ښځو د ملاتړ له نیمايي ډېر بنسټونه ښايي د راتلونکي یوه کال په ترڅ کې خپل فعالیتونه ودروي.
د بشري حقونو څار بنسټ ویلي، د پاکستان هوايي بریدونو په افغانستان کې د ملکي تلفاتو او د نړیوال بشرپاله قانون د احتمالي سرغړونو په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي. دغه سازمان له ښکېلو لورو غوښتي چې د ملکي وګړو د خوندیتوب لپاره لازم احتیاطي تدابیر ونیسي او د جګړې نړیوال قوانین مراعات کړي
باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې ناپېژاندو موټرسایکلسپرو وسلهوالو د پنجشنبې ورځې تر غرمې وروسته د هرات ښار د ابوالولید په سیمه کې د سیمهییز نفوذ لرونکی شخصیت ارباب وکیل احمد په ډزو وژلی دی.
د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې د کانونو د کېندنې بهیر پراخ شوی، خو د شنونکو او کان کېندونکو په وینا، د کارګرو خوندیتوب ته چندانې پام نهکېږي او ان حفاظتي وسایل هم نهلري. له دې سره سم، طالبان وايي، دمګړۍ د پنجشېر په کانونو کې شاوخوا ۱۵ زره کسانو ته د کار زمینه برابره شوې ده.
د بدخشان د بهارک- فیضاباد تر منځ لاره کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله ۲ کسان مړه او ۴ نور ټپيان شوي دي. د دغه ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین د پېښې د رامنځته کېدو لامل د موټرو ګړندی تګ په ګوته کوي.
د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې رييس نورالدین ترابي د کډوالۍ نړیوال سازمان له رییسې میا پارک سره په کتنه کې وویل، سره له دې چې خوراکي مرستې مهمې دي، خو لومړیتوب باید بنسټیزو او وقایوي پروژو ته ورکړل شي. د هغه په باور، د دغو پروژو اغېز ډېر او پایلې یې دوامداره دي.
په افغانستان کې د یونیسف استازی وايي، ښځینه روغتیاپالې د میندو او ماشومانو د ژوند ژغورلو لپاره حیاتي دي. بل خوا د طالبانو له لوري له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدهکړو د بندیز دوام د هېواد د راتلونکو ښځینه روغتیاپالو او د روغتیايي خدمتونو د کمزوري کېدو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د طالبانو تر چتر لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وايي، په تېرو ۲۳ ورځو کې د ایران څخه د نیمروز د ورېښمو پل له لارې ټول ۱۹ زره او ۳۶۷ کسان افغانستان ته جبري راستانه شوي دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي ویلي، د ملګرو ملتونو د بشري مرستو ۴۵ باروړونکې لارۍ د تورخم له لارې افغانستان ته داخلې شوې دي او نورې مرستندویه لارۍ هم د ننوتلو په حال کې دي.
د ننګرهار ولایت د جلال اباد ښار د اتمې ناحیې یو شمېر اوسېدونکي ادعا کوي، چې د ښاروالۍ مسوولان د ځینو طالب چارواکو په ملاتړ هڅه کوي چې د دوی شخصي ځمکې د دولتي ځمکو په نوم ضبط او زرګونه کورنۍ له خپلو کورونو وباسي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان (اې او ایم) ویلي چې په افغانستان کې یې د ټولنېزو سرچینو مرکزونه د هېواد په بېلابېلو سیمو کې اړینو خدمتونو او فرصتونو ته د خلکو لاسرسی اسانه کړی دی.
تورهان صالح د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د افغانستان لپاره د نوي مقیم استازي په توګه خپله دنده پیل کړه. ښاغلي صالح تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام د عربي هېوادونو لپاره په سیمهییز دفتر کې د لوړپوړي سلاکار په توګه دنده ترسره کوله.
د افغانستان د بشري حقونو د خپلواک کمېسیون پخوانۍ مشرې او د بشري حقونو فعالې شهرزاد اکبر ویلي، که طالبان نړیوال مشروعیت غواړي، باید لومړی د افغان ښځو او نجونو اساسي حقونه او انساني کرامت بېرته ور وګرځوي.
د برېتانیا حکومت اعلان کړی چې د افغانستان د بشري ناورین سره د مبارزې لپاره به په راتلونکو درېیو کلونو کې هر کال ۱۰۵ میلیونه پونډه مرسته ځانګړې کړي او دغه مرستې به د باوري شریکانو له لارې د افغانستان تر ټولو زیانمنو خلکو، په ځانګړي ډول ښځو او نجونو، ته ورسول شي.