په زابل کې د طالبانو تر واک لاندې د عامې روغتیا رییس میرویس افغان وایي، د دغه ولایت په مرکز کلات ښار کې د یوه ۵۸۰ ډوله مساپر وړونکي بس چپه کېدو په پېښه کې ۴۹ کسان ټپیان شوي دي. نوموړي زیاته کړې، چې ټپيان د درملنې لپاره ولایتي روغتون ته لېږدول شوي او تر درملنې لاندې دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، د دوشنبې په ورځ (د زمري ۱۲مه) د هېواد له بېلابېلو لارو ۳۶۳ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۱۹۵۰ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي.
د کاپیسا په کوهبند ولسوالۍ کې د طالبانو امنیه قوماندان امانالله حکیم وايي، د کشفي معلوماتو پربنسټ یې هغه درې کسان نیولي چې په لرغونو سیمو کې یې ناقانونه کېندنې او استخراج کاوه.
په بلخ کې د طالبانو تر واک لاندې د دولتي مسلخ شرکت وایي، چې تاجکستان او ازبکستان ته یې د پسه غوښې صادرات پیل کړي او هره میاشت د شاوخوا ۳۰زره پسونو غوښه دغه هېوادونو ته صادرېږي.
د امریکا یوې فدرالي محکمې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت ته امر کړی، چې د ۱۵ ورځو په موده کې د یوشمېر افغان کډوالو د کورنیو لپاره د سفر اسناد صادر کړي. محکمې ټینګار کړی، چې د افغانستان د وګړو پر سفر بندیز باید امریکا ته د دغه کډوالو د مېرمنو او اولادونو د سفر مخه ونه نیسي.
په داسې حال کې چې له پاکستان نه افغانستان ته د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ روانه ده؛ د خیبر پښتونخوا په بېلابېلو زندانونو کې لاهم سلګونه افغانان بندیان دي. د افغانستان انټرنشنل لهخوا د راغونډ شویو معلوماتو له مخې؛ اوسمهال د دغه ایالت په زندانونو کې ۵۸۸ افغان بندیان دي.
د طالبانو د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هواپوهنې ادارې د هېواد په اتو ولایتونو کې د شدیدو ورښتونو، تالندې برېښنا، تیزو بادونو او ناڅاپي سېلابونو د راوتلو اټکل کړی او له خلکو یې د احتیاطي تدابیرو غوښتنه کړې ده.
د ننګرهار، لغمان او کونړ یو شمېر اوسېدونکي وايي، د طالبانو پر ضد د وسلهوالو مخالفو ډلو له وروستیو پرمختګونو وروسته، د طالبانو استخباراتي ادارو له قومي مشرانو، ملا امامانو او نفوذ لرونکو کسانو څخه د پخواني جمهوري نظام دسرتیرو د معلوماتو او نوملړونو د برابرولو غوښتنه کړې ده.
د زابل ولایت د مرکز قلات اړوند د کابل ـ کندهار پر لویه لار د یوه مسافر وړونکي بس د چپه کېدو له امله ۱۶ تنه ټپیان شوي دي.
د مولداوي د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ تایید کړه چې د طالبانو د کرنې وزارت یوه پلاوي ته یې د سفر ویزې صادرې کړي، خو ټینګار یې کړی چې دا اقدام د طالبانو حکومت د رسمیت پېژندنې په معنا نه دی او د مولداوي چارواکي به له دې پلاوي سره هېڅ رسمي یا دوهاړخیزه لیدنه ونه کړي.
یو افغان چې د افغانستان انټرنشنل ته یې ویډیو او معلومات لېږلي، وايي د اسلامکلا ـ هرات لویه لار، چې د افغانستان د لوېدیځ تر ټولو مهم ترانزیټي مسیر او د هېواد له حیاتي اقتصادي لارو څخه ګڼل کېږي، له جدي خرابوالي سره مخ ده.
عوامي نشنل ګوند د افغانستان څخه د طبي زده کړو په اړوند د پاکستان د طبي شورا يوې پرېکړې ته په غبرګون کې ويلي، «له افغانستان څخه د طبي زده کړو د ترلاسه کوونکو پاکستاني زدهکوونکو له راتلونکي سره لوبې کول د منلو وړ نه دي».
د پاکستان طبي شورا ( پي ایم ډي سي) په افغانستان کې په طبي زدهکړو بوختو پاکستاني محصلینو ته خبرداری ورکړی چې د افغانستان له طبي پوهنتونونو فارغېدل به دوی ته په پاکستان کې د ډاکټرۍ د مسلک د ترسره کولو حق ورنه کړي.
د افغانستان د «ښځو د ازادۍ شبکې» غړو د طالبانو واک ته د بېرته رسېدو د پنځم کال په درشل کې په یوه سولهییز اعتراضي اقدام کې د ښځو د زدهکړې، کار، ازادۍ او برابرۍ غوښتنه وکړه او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل چې د ښځو په اړه د طالبانو د محدودیتونو پر وړاندې عملي ګامونه واخلي.
ملګري ملتونه وايي، په نړۍ کې ماشومانو ته د مور شیدې ورکولو کچه لوړې شوې، خو لا هم میلیونونه میندې اړین ملاتړ نه لري. افغانستان کې بیا یوازې شاوخوا نیمایي ماشومان د ژوند په لومړیو شپږو میاشتو کې د مور په شیدو تغذیه کېږي، حال دا چې میلیونونه ماشومان د خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ دي.
د «د ازادۍ پر لور د ښځو غورځنګ» غړو، د اګست له ۱۵مې، چې د طالبانو د بیا واکمنۍ له پنځم کال سره برابره ده، وړاندې ویلي چې طالبانو د بشري حقونو په پراخ نقض او د اساسي ازادیو په ځپلو سره افغانستان پر یوه زندان بدل کړی دی.
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق وايي، له چینايي چارواکو سره یې د افغانستان له خاورې د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) او د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ د فعالیتونو له امله پر رامنځته شویو ګواښونو خبرې کړې دي.
د جمهوریت پر مهال په پاکستان کې د افغانستان سفیر نجیبالله عليخېل وايي، له چین سره د واخان دهلېز له لارې د افغانستان مستقیم نښلېدل له اقتصادي پلوه ستراتېژیک اهمیت لري، خو جګړو او سیمهییزو سیالیو د دغه مسیر د پراختیا مخه نیولې ده.
د بشري حقونو د څار ادارې د افغانستان برخې څېړونکې فرشته عباسي ویلي، طالبانو د خپلې واکمنۍ له پیل راهیسې په تېرو پنځو کلونو کې په افغانستان کې د بشري حقونو له تر ټولو جدي کړکېچونو څخه یو رامنځته کړی چې د ښځو او نجونو حقونه یې په سیستماتیک ډول له منځه وړي دي.
د امریکا مرکزي استخباراتو (سياېای) پخوانۍ ماموره سار اډمز ادعا کوي چې په متحده ایالاتو کې یو شمېر کسان د طالبانو په استازیتوب فعالیت کوي او د دې ډلې د منتقدانو، په ځانګړي ډول د هغو کسانو چې پر طالبانو نیوکې کوي، معلومات راټولوي.
د ازادۍ جبهې مشر یاسین ضیا وایي، د بدخشان په زیباک ولسوالۍ کې وروستیو نښتو وښوده چې د وسلوال مقاومت د بشپړ پای ته رسېدو په اړه د طالبانو ادعاوې له واقعیتونو لرې دي.
د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویلي، د نیمروز په دښتو کې د ایران پر لور د غیرقانوني سفر پر مهال د مړو شویو ۱۹ کسانو هرې کورنۍ ته به ۲۰ زره افغانۍ ورکړي. ترابي دا پېښه د ټول افغانستان لپاره غمجنه بللې او ویلي دا مرسته به د زیانمنو کورنیو د اړتیاوو یوه برخه پوره کړي.