د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) وايي، په افغانستان کې د نجونو پر مخ د منځنیو ښوونځیو د تړل کېدو نږدې پنځه کاله کېږي؛ خو لاهم مېلیونونه نجونې له زدهکړو محرومې دي او د دغه وضعیت اغېزې د هېواد پر راتلونکې ورځ تر بلې ژورېږي.
د جمهوريت پرمهال د دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل وایي، د افغانستان د روان ناورین د حل لپاره د جګړې پرځای د یوه مشروع او قانونمند نظام جوړېدو ته اړتیا ده. هغه زیاتوي، د کابل او کندهار دوهسری وضعیت له درې سرو جبهو سره یوځای هېواد له روان ناورین او نړۍوالې انزوا نهشي اېستلای.
د «پيبياېس نيوز اور» په یوه ځانګړي راپور کې د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د درېیو کسانو او د هغوی د کورنیو کیسې روایت شوې دي، چې پنځه کاله وروسته د طالبانو تر واکمنۍ لاندې لاهم له ناروښانه برخلیک او وېرې سره مخ دي.
د پاکستان په ملي اسمبلۍ کې د اپوزېسیون مشر محمودخان اڅکزي ویلي، د طالبانو په سفارت د اګست په ۱۵مه د یادې ډلې لهخوا په جوړه شوې غونډه کې یې د چین، روسیې، اروپايي هېوادونو او هند لوړپوړي استازي لیدلي؛ خو د پاکستان له لوري یوازې د بهرنیو چارو وزارت یو ټيټ پوړی غړی حاضر و.
د خوړو نړۍوال پروګرام اعلان کړی، چې د سویلي کوریا لهخوا یې ۳ مېلیون ډالره مرسته ترلاسه کړې ده. د یاد پروګرام په وینا، دغه مرسته به د راتلونکو ۱۲ میاشتو په ترڅ کې په افغانستان کې له شاوخوا ۲۴زره او ۵۰۰ زیانمنو ښځو او ماشومانو سره د خوړو او تغذیې په برخه کې ولګول شي.
په هرات کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست د کرنیزو چارو امر حمیدالله قانت ویلي، چې سږکال په دغه ولایت کې د انګورو حاصلات ۱۰ سلنه ډېر شوي دي. د هغه په وینا؛ د دغه ولایت د انګورو له باغونو شاوخوا ۱۹۱زره او ۹۵۰ ټنه انګور راټول شوي دي.
د امریکا د کالیفورنیا د ایالتي سنا غړې او ډیموکراټې افغانيالاصلې عایشه وهاب د پنجشنبې په ورځ د امریکا د استازو جرګې د یوې تشې څوکۍ د ډکولو لپاره ځانګړې ټاکنې وګټلې. د امریکا ګڼو رسنیو د ټاکنو د پایلو پر بنسټ د هغې بریا اټکل کړې ده.
متحدې جبهې ادعا کړې چې عملیاتي ټیم یې پرون ماسپښین د کندهار ښار د پنځمې امنیتي حوزې اړوند سیمه کې د طالبانو د استخباراتو پر یوه غړي برید کړی او هغه یې وژلی دی.
د کړکېچ نړیواله ډله (کرایسز ګروپ) وايي، د طالبانو له واک ته رسېدو پنځه کاله وروسته افغانستان کې د جګړې او تاوتریخوالي کچه د پام وړ راټیټه شوې، خو په بېلابېلو برخو کې له یوه «ژور نامعلوم او بېثباته راتلونکي» سره مخ دی.
د سویس فدرالي اداري محکمې پرېکړه کړې چې په ځانګړو شرایطو کې ځینې افغان پناه غوښتونکي افغانستان ته ستنول کېدای شي. دغه پرېکړه د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د افغانانو د بېرته ستنولو په اړه د سویس په پالیسۍ کې د احتمالي بدلون نښه بلل کېږي.
د پاکستان د استخباراتي ادارې (اې ایس اې) پخواني مشر اسد دراني له طالبانو څخه د اسلام اباد د ملاتړ له پخوانۍ تګلارې دفاع کړې او ویلي یې دي چې د دغه ډلې له جوړېدو پښېمانه نه دی.
د افغانستان د اسلامي جمعیت مشر صلاحالدین رباني وايي، د طالبانو له لوري وژنې او ګواښل به د افغانانو د «با عزته او قانونمند» راتلونکي لپاره د هغوی هوډ لا پیاوړی کړي.
د حقاني شبکې فعال غړی انس حقاني وايي، په افغانستان کې د سیاسي بحثونو یوه لویه برخه د احساساتي غبرګونونو بڼه لري او اړتیا ده چې د سیاسي اختلافاتو ترڅنګ د «ګډو ارزښتونو، متقابل احترام او عقلاني بحث فرهنګ» هم پیاوړی شي.
متحده عربي امارات او قطر په کابل کې پر یوه ښوونځي له برید ۴ ورځې وروسته یاد برید غندلی دی. د یادو هېوادونو بهرنیو چارو وزارتونو په جلا جلا اعلامیو کې له هر ډول انګېزې او موخې پرته، د تاوتریخوالي، ترهګرۍ او جنایي کړنو پر وړاندې پر خپلو پرېکنده او ثابت دریځونو ټینګار کړی دی.
د هرات د طالبانو امنیه قوماندانۍ په دغه ښار کې د دغه ډلې د لسمې امنیتي حوزې د مرستیال وژل کېدل تایید کړي، خو د پېښې عاملان یې «وسلهوال غله» بللي دي.
د مقاومت جبهې مشر احمد مسعود خبرداری ورکړ، چې د قوماندان حسیب د وینو غچ به واخلي. مسعود طالبانو ته د «تورې تیارې لشکر» خطاب کړی او د ورکولو ژمنه یې کړې ده. د مقاومت جبهې یو قوماندان چې حسیب نومېده نن (پنجشنبه د زمري ۲۹مه) د پروان په سالنګ ولسوالۍ کې د طالبانو له لوري وژل شوی دی.
ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د تخار ولایت په مرکز تالقان ښار کې د پنجشنبې په ماښام د طالبانو یوه ګزمه تر برید لاندې راغلې ده.
د اروپایي ټولنې له خوا د ننګرهار په سپینغر او اچین ولسوالیو کې د ۶،۹ میلیونه افغانیو په ارزښت ۲۹ ډوله کرنیز ماشینونه او وسایل پر شپږو کرنیزو مرکزونو وېشل شوي دي.
د جرمونو نړیوالې محکمې د طالبانو له لوري د ښځو د ځپنې د ادعاوو څېړنه په افغانستان کې د امریکايي ځواکونو د احتمالي جرمونو له پراخې قضیې جلا کړې ده. د افغان بشري حقونو فعالان وايي، د څېړنو دا بېلول ښايي د افغانستان د ټولو ادعا شویو جرمونو په اړه د هراړخیز عدالت بهیر کمزوری کړي.
د هلمند ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، نن (پنجشنبه د زمري ۲۹مه) د باباجي ولسوالۍ د لارې په اوږدو کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله ۳ کسان مړه او ۴ ټپیان شوي دي. د مسوولینو په وینا، پېښه د یوه ټېلري او یوه کوچني موټر د ټکر له امله رامنځته شوې ده.
د روغتیا نړیوال سازمان وايي، د نورستان د پارون ولسوالۍ له سېلابونو وروسته یې د روغتیايي ګواښونو د مخنیوي په موخه له ۶۸۱۴ کسانو سره د پاکو اوبو، حفظالصحې او ساري ناروغیو د مخنیوي په اړه اړین معلومات شریک کړي دي.
د سولې او پخلاینې څېړونکې هیله نجیبالله وايي، د طالبانو د واکمنۍ پنځه کاله وروسته په لوېدیځو رسنیو کې د افغانستان په اړه د «امنیت» او له طالبانو سره د تعامل روایتونه پیاوړي شوي، خو د نوموړې په باور افغانستان لا هم له واقعي سولې، عدالت او انساني امنیت څخه لرې دی.