د بشري حقونو څار بنسټ د افغانستان د برخې څېړونکې فرشته عباسي ویلي، افغان ښځې له خپلو بنسټیزو حقونو، په ځانګړې توګه د ازاد تګ راتګ له حق څخه محرومې دي، خو طالبان کولای شي په نړیواله کچه سفرونه وکړي.
د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د لوګر ولایتي شورا پخوانۍ غړې نفیسه هجران وايي، په هېواد کې د پخوانیو امنیتي ځواکونو او دولتي کارکوونکو پر وړاندې هدفي وژنې او تعقیب د بشري او مسلکي پانګې له منځه وړل دي. هغې زیاته کړې چې سیاسي بدلونونه باید د پخوانیو سرتېرو د ژوند په بیه نه وي.
د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند سیفالاسلام خیبر په هرات کې له یو شمېر ښځو سره د حجاب په پلمه د دوه اونۍ مخکې زورزیاتیو د توجیه لپاره ویلي: «په نړۍ کې هر دولت پر وګړو محدودیتونه لګوي» او زیاتوي یې، که نړیواله ټولنه د تنوع خبره کوي، نو باید دا اصل د اسلامي ټولنو لپاره هم ومني.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) ویلي، په افغانستان کې د خوارځواکۍ له امله زیانمن شوي ماشومان د ځانګړو درملیزو خوړو په ترلاسه کولو سره د روغتیا پر لور بېرته ستنېږي. دغه بنسټ زیاتوي، چې د خوارځواکۍ له ستونزې سره د مخ ماشومانو درملنې او ملاتړ ته به دوام ورکړي.
د طالبانو د کډوالو کمېسیون وايي، پاکستان او ایران یوازې د یکشنبې په ورځ له بېلابېلو لارو ۴۷۷ کډوالې کورنۍ چې شمېر یې ۲۵۷۹ تنه کېږي، په جبري ډول افغانستان ته ستانه کړي. د دغه کمېسیون په وینا، په همدې ورځ ۷۵۷ کورنۍ خپلو سیمو ته لېږدول شوي او له ۷۰۳ کورنیو سره مرستې هم شوې دي.
د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني، د یوازیني او لومړني افغان ستورمزلي عبدالاحد مومند پر مړینه خوشیني ښودلې او ویلي یې دي چې د هغه ناڅاپي مړینې دردولی دی.
د پروان د کوه صافي ولسوالۍ د لارې په اوږدو کې د یوې ټرافيکې پېښې له امله ۵ کسان مړه او ۷ نور ټپيان شوي دي. د پروان ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، په مړه او ټپيانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.
یو شمېر افغان معترضانو د جرمني په مونيخ ښار کې د یوې غونډې پر مهال د هرات د جبرییل سیمې د لاریونونو د ځپلو او پر لاریونوالو د ډزو د پېښې د خپلواکو او نړیوالو څېړنو غوښتنه کړې او له نړیوالو بنسټونو یې غوښتي چې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت ته لا ډېره پاملرنه وکړي.
د غزني ښار په مرکز کې د «سلطان محمود غزنوي» په نوم د شاوخوا ۴۰۰ میلیونه افغانیو په ارزښت ترځمکې لاندې د یوه سوداګریز مارکېټ د جوړولو چارې پیل شوې. دغه سوداګریز مارکېټ به چې ۷۰۰ دوکانونه، جومات، هوټلونه، بانکونه او نورې اړینې اسانتیاوې ولري په دوو کلونو کې جوړ شي.
لومړنی افغان ستورمزلی عبدالاحد مومند د یکشنبې په ورځ د سرطان ناروغۍ له امله په ۶۷ کلنۍ کې په جرمني کې ومړ. د مومند یوه نږدې کس افغانستان انټرنشنل ته د هغه مړینه تایید کړه. مومند لومړنی کس و چې پښتو یې په فضا کې له اورېدل شویو لومړنیو ژبو وګرځوله او له ځان سره یې قران کریم یووړ.
د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت پر ټولنیزو رسنیو د څار ریاست د راه فردا راډیو تلویزیون د نشراتو د بیا پیلولو د اجارې خبر ور کړی. په یوه مکتوب کې ویل شوي چې د یادې رسنۍ پخوانی جواز چې د محمد محقق په نوم و، د طالبانو د استخباراتو او کلتور وزارت په پرېکړه مصادره شوی دی.
د طالبانو د پوهنې وزارت ویلي چې د یادې ډلې مشر مولوي هبت الله اخوندزاده په څلورو ولایتونو کې د نیمه کاره څلورو شپه غالو او یوې دیني مدرسې د پاتې ودانیزو چارو د بشپړېدو لپاره ۹۰ میلیونه افغانۍ منظورې کړې دي.
عراق نجف او بغداد ته د افغانستان او پاکستان پر وګړو د سفر نوي محدودیتونه لګولي دي. د دغې پرېکړې له مخې، له ایران نه دغو هوايي ډګرونو ته د افغان او پاکستاني مسافرینو لېږد تر بلې خبرتیا پورې ځنډول شوی دی.
د ایران د بشري حقونو سازمان ههنګاو خبر ورکړی، چې ایراني چارواکو د همایون نورزي په نوم یو ۷۰ کلن افغان د سیستان او بلوچستان ولایت د زابل په مرکزي زندان کې اعدام کړی دی. دغه افغان کډوال شاوخوا دوه کاله وړاندې د نشهيي توکو په تړاو د تورونو له امله نیول شوی.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د یکشنبې په ورځ د طالبانو د امر بالمعروف ماموران د هرات حوزوي روغتون ته ننوتلي او د روغتون د اداري مدیر په ګډون یې ۱۶ روغتیايي او اداري کارکوونکي نیولي دي.
په کابل کې د ایران سفیر علي رضا بیکدلي د طالبانو د ریاست الوزرا دفتر رییس ملا عبدالواسع ته د دغه هېواد د پخواني مذهبي مشر علي خامنهيي د جنازې او تدفین په مراسمو کې د ګډون په موخه د ملا محمد حسن اخوند په نوم یو رسمي بلنلیک سپارلی دی.
د طالبانو د هرات والي رسنیز دفتر وايي چې د قزاقستان د لومړي وزیر مرستیال سریک ژومانګارین د هرات لپاره د طالبانو له والي مولانا اسلامجار سره وکتل. دواړو لوریو د هرات او قزاقستان ترمنځ د اقتصادي، سوداګریزو او پانګونې اړوند همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزیر نجیب الله حیات حقاني د نوي کابل ښار د صنایع سبز صنعتي ښارګوټي اصلاحي پلان لاسلیک کړ. د دغه پلان له مخې، دا ساحه به د صنعتي فعالیتونو، فابریکو او اقتصادي پروژو د پراختیا لپاره وکارول شي.
په مشهد کې د طالبانو تر واک لاندې افغان کونسلګرۍ مسوول نورمحمد متوکل د بیرجند پوهنتون له ریس سره د افغان محصلانو د تعلیمي او د هغوی د کونسلي چارو اړوند ستونزو د حل په اړه خبرې کړې دي.
په کندهار کې د انځرو یو شمېر بڼوالو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې سږکال یې پر باغونو داسې ناروغي ګډه شوې چې انځر خپل حاصل ته له رسېدو وړاندې خوسا کېږي او پر ځمکه رالوېږي. بڼوال وايي، که د دې ناروغۍ مخنیوی ونه شي ښايي سږکال میلیونونه ډالر زیان ور واوړي.
د طالبانو د ننګرهار د پوهنې ریاست وايي چې ددغه ریاست رییس محمد شریف حلیمي تورخم ته د خپل سفر پر مهال ژمنه کړې چې په دغه ولایت کې سلګونه نوي راستانه شوي لوستي کډوال، چې ددیني زده کړو فارغان هم پکې شامل دي، د ښوونکو په توګه ګومارل کېږي.
ایراني چارواکو ویلې، د عراق او افغانستان ترمنځ د لومړي ځل لپاره د رېل پټلۍ ګډ ترانزیټ پیل شوی او لومړنی ترانزیټي بار د ایران د کرمانشاه ولایت له لارې افغانستان ته لېږدول شوی دی.