افغانستان

په هلمند کې طالب مسوولین وايي، د کوچني اختر د رارسېدو په مناسبت د هبت‌الله اخوندزاده د ځانګړي حکم پر بنسټ د دغه ولایت له زندان څخه ۵۹۶ بندیان ازاد او د ۱۶۲ نورو د بند موده راکمه شوه. طالبانو له خوشي شویو بندیانو غوښتي چې په راتلونکې کې له جرمونو ډډه وکړې.

د بښنې نړیوال سازمان د جنوبي اسیا دفتر خبرداری ورکړی چې د افغانستان ښځې او نجونې د طالبانو د نوې جنايي مقررې له امله له عدالت، مساوات او خپلواکۍ څخه د لاسرسي له محدودیتونو سره مخ کېږي، او د بشري حقونو د دغو سرغړونو په وړاندې بېړنی اقدام اړین دی.

د طالبانو مشر ملا هبت‌الله اخندزاده د کوچني اختر په مناسبت په خپل پیغام کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ وروستیو هوايي بریدونو، پر ډيورنډ کرښه جګړو او د ملکي وګړو مرګ‌ژوبلې په اړه هیڅ یادونه نده کړې.

د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت وایي چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په خوست، نورستان، کونړ او پکتیکا ولایتونو کې د پاکستان په بریدونو کې ۴ ملکي کسان وژل شوي او ۹ نور ټپيان دي. نوموړي ویلي چې په بریدونو کې د ملکي کسانو کورونه په نښه شوي.

د کندز د طالبانو امنیه قومندانۍ ویاند جمعه الدین خاکسار وایي چې یوه ښځینه ډاکټره له خپل درملتون څخه د کور پر لور روانه وه چې نامعلومو کسانو د چاقو برید پرې کړی او وژل شوې ده. خاکسار ویلي چې د پېښي په اړه پلټنې کوي.

د ملګرو ملتونو د هستوګنې اداره (UN-Habitat) وایي د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) سره په ګډه یې پروژه پیل کړې چې له مخې به یې په افغانستان کې د داخلي بېځایه شوو او له نورو هېوادونو راستنېدونکو لپاره د کور، ځمکې او ملکیت حقونه خوندي کړي.

د طالبانو امربالمعروف وزارت ویلي چې په زابل، غزني او تخار کې یې «د ښځو د شرعي حقونو د ساتنې» په موخه ۱۱ ښځې له کورني تاوتریخوالي ژغورلي دي. طالبانو ویلي چې د همدې ښځو قضيې یې د «دیني عالمانو او قومي مشرانو» سره په ګډه څېړلي دي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت ویلي چې یوه پلاوي په ننګرهار کې د پاکستان سره د وروستۍ جګړې له کبله د بې ځایه شویو ۱۴۰ کورنیو سره نغدي او جامو مرستې کړې. طالبانو ویلي چې پر یادو کورنیو ۴۷۵ زره افغانۍ او لس جوړې ښځينه جامې یې وېشلي دي.

د طالبانو تر چتر لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون د تازه معلوماتو له مخې، پرون د نیمروز، هرات او کندهار له لارې ۹۵ کورنۍ هېواد ته جبري راستنې شوې.

ډیموکراټ سناتور کریس کونز د امریکا د کډوالۍ ادارې په توقیف کې د مړ شوي افغان کډوال د دوسیې د څېړنې غوښتنه کړې. د امریکا د کډوالۍ ادارې ویلي ۴۱ افغان محمد نذیر پکتیاوال د دغې ادارې په بندخونه کې د یوې ورځې له تېرولو وروسته د ټېکزاس د دالاس ښار په پارکلنډ روغتون کې مړ شوی دی.

د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو اداره وايي، دغه ۴۱ افغان محمد نذیر پکتیاوال نومېده او د دغې ادارې په بندخونه کې د یوې ورځې له تېرولو وروسته د مارچ په ۱۴مه (شنبه) د ټېکزاس د دالاس ښار په پارکلنډ روغتون کې وفات شوی دی. دغې ادارې یاد افغان د جرمي مخینې لرونکی ناقانونه کډوال بللی دی.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د بندیزنو کمیټې په دې وروستیو کې د طالبانو د هغو لوړپوړو غړو او چارواکو نوملړ خپور کړی، چې د دغې کمیټې له‌خوا له بندیزونو سره مخ دي. په دې نوملړ کې د ملا محمد حسن اخوند، عبدالغني برادر او سراج‌الدین حقاني نومونه هم شامل دي.

د پاکستان حکومت د اپوزیسیون مشر او دوو ګوندونو پر افغانستان د پاکستان په بریدونو کې ولسي وګړو ته د اوښتې مرګ‌ژوبلې په تړاو د اندېښنې څرګندولو سربېره د روانې شخړې د سمدستي پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده. دوی ویلي، پاکستان باید په سیمه کې د سترو قدرتونو د تاوتریخوالي پروژې ختمې کړي.

د خوړو نړۍوال پروګرام ویلي، له هغو کورنیو سره یې د اړینو مرستو وېش پیل کړی چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو نښتو له امله زیانمنې شوې دي. یاد سازمان زیاته کړې، سرحدي نښتو او په منځني ختیځ کې روانو جګړو افغانستان ته د دوی د مرستو رسولو لړۍ له خنډ سره مخ کړې ده.

یونېسف د پکتیکا په جاني‌خېل ولسوالۍ کې له څه باندې ۱۲۰۰ کورنیو سره نغدي مرسته وکړه. دغه مرستې چې ټولټال نږدې ۵ میلیونه افغانۍ کېږي پر هغو کورنیو وېشل شوي، چې ماشومان یې له ۶ تر ۱۲ میاشتو عمرونه لري.

په لغمان کې د طالبانو د ترافیکو مدیر حبیب‌الله مبارز وايي، چې په روان کال کې د لغمان ولایت په بېلابېلو سیمو کې ۸۰ ترافیکي پیښې شوې دي، چې له امله یې ۷۰ کسان مړه او ۲۱۴ نور ټپیان شوي دي.

پښتون سیاستوال او د پاکستان د سنا پخوانی غړی افراسیاب خټک وایي، پر کندهار د پاکستان د تېرې شپې بریدونه له ګواښوونکي پیغام سره سره تر ډېره ننداریز وو. د هغه په وینا، د طالبانو بې‌پيلوټه الوتکو د جګړې څرنګوالی بدل کړی او پاکستان ته یې سرخوږی جوړ کړی دی.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي د دغې ډلې او پاکستان ترمنځ وروستیو نښتو ته په اشارې، له ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره د متقابل درناوي پر بنسټ د ښو اړیکو غوښتنه کړې او ویلي یې دي، چې له هېچا سره جګړه نه غواړي.