په داسې حال کې چې افغانستان له اقتصادي ناورین، اداري کمزورتیا او د عامه خدمتونو له جدي ستونزو سره مخ دی، د طالبانو د لوړو زدهکړو وزیر ندامحمد ندیم له کندهار پوهنتون څخه د لیدنې پرمهال اعلان کړی چې د پوهنتون یوشمېر محصلین به دولتي ادارو ته د مامورینو په توګه معرفي شي.
په لوګر کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ رسنیر دفتر ویلي، چې په دغه ولایت کې د دوو ټرافیکي پېښو له امله ۱۳ کسان ټپیان شوي. یاد دفتر زیاته کړې، لومړۍ پېښه د دغه ولایت مرکز پل علم اړوند په کمبزي سیمه کې شوې چې له امله یې ۱۲ کسان ټپيان شوي دي.
د افغانستان په چارو کې د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي عصمتالله اېرګاشف د پنجشنبې په ورځ (د غویي ۱۷مه) د جایکا ادارې د سویلي اسیا برخې له عمومي مشر تتسویا یامادا سره لیدلي. دواړه خواوو په دغه لیدنه کې په افغانستان کې د ټولنیزې او اقتصادي پراختیا پر ګډو پروژو خبرې کړې.
د طالبانو د کډوالو د دایمي مېشتېدنې او د ځمکو وېش کمېټې خبر ورکړی، چې د تېرې یوې اونۍ په ترڅ کې یې د هېواد په یوشمېر ولایتونو کې پر ۹زره او ۳۵۲ راستنو شویو کډوالو کورنیو د استوګنې نمرې وېشلې دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، تېره ورځ (د غویي ۱۷مه) ۸۷۰ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۴زره او ۵۶۷ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.
د سعودي عربستان رسنیو خبر ورکړی، د دغه هېواد امنیتي ځواکونو هغه پنځه افغانان نیولي چې غوښتل یې په ناقانونه توګه مکې ته داخل شي. راپورونه زیاتوي، چې نیول شویو کسانو د حج د مقرراتو خلاف د یوې صحرايي سیمې له لارې مکې ته د ننوتو هڅه کوله.
د پېښور سترې محکمې هغه پاکستاني وګړي ته د برېښنایي پېژندپاڼې د ورکړې امر کړی، چې کلونه وړاندې یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه جعلي افغان تابعیت کارت جوړ کړی و. دغه کس په ۱۹۸۰کال کې د افغان کډوالو لپاره د نړۍوالو مرستو ترلاسه کولو په موخه جعلي افغان تابعیت کارت جوړ کړی و.
د «افغان ښځو د تاریخ بدلون غورځنګ» د یوې اعلامیې په خپرولو سره په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي، هدفي وژنو او د بشري حقونو د پراخې او سیستماتیکې سرغړونې په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.
یوشمېر افغان پناهغوښتونکو د ترکيې سرحدي ځواکونه تورن کړي، چې د ایران او ترکیې پر پوله یې د دوی پر وړاندې له وهلو او ربړونې کار اخیستی. د افغانستان انټرنشنل لهخوا په ترلاسه شوې ویډیو کې دغه کډوال وايي، چې د ترکيې سرحدي ځواکونو «د کډوالو غوږونه پرې کړي دي».
د پاکستان د خلکو ګوند(پي پي پي) مشر ادعا لري، چې پاکستان کې د ترهګریزو بریدونو ريښه افغانستان کې شته سازمانونو ته رسېږي او په باور یې یاد سازمانونه د هند له ملاتړ هم برخمن دي. طالبانو او هند په وار وار د پاکستان دغه ډول ادعاوې رد کړي او امنیتي مسایل یې د پاکستان کورنۍ مساله بللې.
په فرانسه کې مېشتو یو شمېر جلاوطنه افغان خبریالانو د «نیمروز» په نوم نوې ټلوېزیوني شبکه جوړه کړې ده. د دې رسنۍ مسوولان وايي، چې د دغه ټلوېزیون تمرکز به د افغانستان، سیمې او نړۍ د مهمو پېښو پر پوښښ وي.
هلمند کې د فاطمه بیات د نسايي ولادي ۵۰ بستریز روغتون مسوولین وايي، دمګړۍ د طبي وسایلو او متخصص ډاکټرانو له کمښت، د درملو له نشتوالي او بودجوي محدودیتونو سره مخ دي. د هلمند لپاره طالب مسوولینو د یادو ستونزو په تایید سره ویلي، چې د یاد روغتون د سمبالښت لپاره به یوه موسسه ومومي.
د سعودي عربستان د حج مراسمو امنیتي ځواکونو اعلان کړی، چې پنځه افغانان یې د حج د اصولو د سرغړونې په تور نیولي دي. دغو کسانو هڅه کوله چې د حج له قانوني جواز پرته، په پلي ډول مکې مکرمې ته ننوځي.
د هرات ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر وایي، د دغه ولایت د درملیزو او روغتیايي محصولاتو د کیفیت ازمویلو لابراتوار لپاره د شاوخوا ۵ میلیونه ډالرو په ارزښت پرمختللي وسایل پېرل شوي دي. خو د دغو ۵ میلیونه ډالرو د بودجې د څرنګوالي په تړاو یې هېڅ هم نهدي ویل شوي.
رسمي روغتیايي سرچینو د پنجشنبې په ماښام افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې د هرات ـ کندهار پر لویه لاره د یوه مساپر وړونکي بس د چپه کېدو له امله «لږ تر لږه دوه تنه وژل شوي او ۳۰ نور ټپیان دي». د یوې سرچینې په وینا، په دې پېښه کې د ۱۰ ټپیانو روغتیايي وضعیت نازک ښودل شوی دی.
د جمهوري نظام پر مهال د ملي امنیت ادارې مشر رحمت الله نبیل ویلي، افغانستان د تېرو څه باندې څلورو لسیزو جګړو، بهرنیو لاسوهنو او نیابتي جګړو سره سره لا هم پر خپل ځای ولاړ دی او د هغه په وینا د طالبانو واکمني به هم یوه ورځ پای ته ورسېږي، خو افغانستان به تلپاتې وي.
د جمهوري نظام پر مهال په پاکستان کې د افغانستان پخواني سفیرعاطف مشعل ویلي، د افغانستان د حاکمیت درناوی او د دغه هېواد په کورنیو چارو کې نه لاسوهنه د سیمې د ثبات، اقتصادي همکاریو او ګډې هوساینې لپاره تر ټولو عملي او اغېزمنه لاره ده.
د جمهوري نظام پر مهال د ولسي جرګې پخوانۍ غړې انارکلي هنریار ویلي، افغانستان د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو لپاره په «وینې تویونکي زندان» بدل شوی او د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی ورځ تر بلې زیاتېږي.
د لغمان ولایت په لرې پرته او غرنیزه ولسوالۍ دولت شاه کې اوسېدونکي وایي، چې د طالبانو د واکمنۍ له پیلېدو وروسته د بنسټیزو پراختیايي پروژو نشتوالي او د اقتصادي فرصتونو کمښت د دوی ژوند له جدي ستونزو سره مخ کړی او دا سیمه له پرمختیايي پاملرنې لرې پاتې شوې ده.
له قطر څخه کانګو ته د افغان پناه غوښتونکو د احتمالي لېږلو په درشل کې د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوترېش ویلي، کډوالي بحران نهدی، بلکې بحران د کډوالۍ د مدیریت څرنګوالی دی. بل لور ته امریکا غواړي چې شاخوا ۱۱۰۰ افغان پناه غوښتونکي له قطر څخه کانګو ته ولېږدوي.
ځايي باخبره سرچينو افغانستان انټرنشنل ته ويلي، طالبانو د پنجشنبې په ورځ د (غویي ۱۰مه) د پخواني جمهوري نظام يو پوځي افسر عبدالقدير سکندري د پنجشير ولايت د مسګرانو په سيمه کې نيولی دی.
د سياېای پخوانۍ مامورې سارا اډمز ویلي، د افغانستان په ننګرهار ولایت کې د داعـ. ـش خراسان څانګې د مالي کمېسیون په جوړښت او فعالیتونو تر اوسه د طالبانو د عملیاتو کوم څرګند اغېز نه دی لیدل شوی او د دغه ډلې مالي شبکه لا هم د ننګرهار په اچین ولسوالۍ کې فعاله ده.