د غبرګولي ۸مه (د مې ۲۹مه) د پښتو ژبې ورځ ده. دغه ورځ هر کال نمانځل کېږي، خو په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنېدو وروسته ددې ورځې نمانځلو ته توجه کمه شوې ده. یو شمېر لیکوالان بیا وايي چې د نجونو پر زده کړو د طالبانو بندیز پښتو ژبې ته زیانونه اړولي دي.
د برېتانیا حکومت د سرحدونو د څار د سختولو او د کډوالۍ له قوانینو څخه د ناوړه ګټې اخیستنې د مخنیوي لپاره د یو پراخ پروګرام په چوکاټ کې پرېکړه کړې، چې له راتلونکي کال څخه د پناه غوښتونکو د عمر د دقیقې ارزونې لپاره د مصنوعي ځیرکتیا پر بنسټ د مخ پېژندنې پرمختللې ټېکنالوژي وکاروي.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت ویلي، چې په کابل او یو شمېر نورو ولایتونو کې به د یو شمېر پراختیايي او استوګنیزو پروژو د چارو بشپړېدو سره د استوګنې ستونزې راکمې او د کارموندنې فرصتونو به ډېر شي.
د تېر جمهوري نظام د عدلیې پخواني وزیر فضل احمد معنوي د طالبانو د مشر د اختریز پیغام په غبرګون کې ویلي، چې د افغانستان قضیه یوازې د «عفوې» په نوم په یوه تعارفي کلمه نه حل کېږي، بلکې طالبان باید د هېواد د ورانولو، ډلهییزو وژنو او د خلکو د ازادیو د محرومیت له امله حساب ورکړي.
د پاکستان د قامي اسمبلۍ د اپوزېسیون او د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر محمودخان اڅکزي ويلي، افغانستان د تاريخ په اوږدو کې خپلواک هېواد پاتې شوی او خلک بايد د دغه هېواد په چارو کې لاسوهنه ونه کړي. د هغه په وینا؛ که افغانستان له ناورین سره مخ شي، نو پاکستان او ايران به هم اغېزمن شي.
نن د غبرګولي ۸مه چې د مئ له ۲۹مې سره برابره ده، د پښتو ژبې نړۍواله ورځ ده. دغه ورځ هرکال د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د پښتنو لهخوا د خپلې ژبې، فرهنګ او ادبي هویت د درناوي په توګه نمانځل کېږي.
په هلمند کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست خبر ورکړی، چې سږکال په دغه ولایت کې د سبزیجاتو کرکېله د تېرو کلونو پرتله له ۵ تر ۸ سلنې پورې لوړه شوې ده.
په افغانستان کې د ناخوندي خوړو ناورین په اړه د ملګرو ملتونو د جدي اندېښنو په ځواب کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، د طالبانو له بیا واکمنۍ د څه باندې څلورو کلونو په تېرېدو اوس د دې وخت رارسېدلی چې یاده ډله د افغانانو د روغتیا او هوساینې د ملاتړ په برخه کې رغنده رول ولوبوي.
وروسته له هغې چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ بهیر له خنډونو، محدودیتونو او د لارو پرلهپسې تړل کېدو له امله له بندیزنو سره مخ شو، په افغانستان او په ځانګړي ډول د کندهار د درملو بازارونه سخت اغېزمن شوي دي.
د طالبانو دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد د روسیې په کوربهتوب د امنیت شورا نړۍوال فورم په لومړۍ غونډه کې ویلي، دوی د یوه داسې ځواکمن دفاعي سیستم جوړولو په لټه کې دي چې د افغانستان د امنیت په ګډون د سیمې د ټیکاو لامل شي.
د روسیې د دفاع وزارت مرستیال واسیلي اوسماکوف د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۷مه) په مسکو کې د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب مجاهد سره لیدلي دي. د روسیې دفاع وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې په دغه غونډه کې د سیمهییزو امنیتي مسلو او دوه اړخیزه پوځي همکاریو په اړه خبرې شوې دي.
په غزني کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی، چې تېره ورځ د دغه ولایت د مالستان ولسوالۍ په یوه بند کې درې ځوانان د لامبو پرمهال په اوبو کې د ډوبېدو له امله مړه شوي دي. د یادې قوماندانۍ په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه پېښه د مالستان ولسوالۍ د شېرداغ په سیمه کې شوې ده.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په خپل تازه راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې د طالبانو غړو او چارواکو له لوري د ۲۱ ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي او جنسي تېري پېښې ثبت او تایید شوې دي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت وایي، د ۲۰۲۶کال په لومړیو پنځو میاشتو کې له منځنۍ اسیا هېوادونو سره د افغانستان د سوداګرۍ کچه له یو مېلیارد او ۲۷۰ مېلیون ډالرو اوښتې چې له دې ډلې شاوخوا ۷۴ مېلیون ډالره یې د افغانستان صادرات او پاتې برخه یې واردات جوړوي.
په سرپل کې د طالبانو د امنیې قومندانۍ ویاند حافظ نقیبالله علم یار وايي، چې د ګوسفندي او سانچارک ولسوالیو ترمنځ پر لویه لار د یوې ټرافیکي پېښې له امله درې کسان مړه او څلور نور ټپیان شوي دي. نوموړي زیاته کړې، چې ټپيان یې سیمهیيز روغتون ته لېږدولي دي.
د طالبانو دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد د مسکو په یوې امنیتي غونډه کې خبرداری ورکړی، چې ځینې هېوادونه هڅه کوي افغانستان د ناورین په لور بوځي. هغه د کوم هېواد نوم اخیستلو پرته ویلي: «هغه چې ناسمه محاسبه یې کړې ده، هیڅکله به خپلو موخو ته ونه رسېږي».
د جرمني «این ډي ار» خبري شبکې راپور ورکړی چې طالبان غواړي له اروپا څخه دافغان کډوالو د ایستلو او بېرته ستنولو په برخه کې له اروپايي هېوادونو سره د همکارۍ په بدل کې، له جرمني وروسته د اروپايي ټولنې نورو غړو هېوادونو ته هم خپل ډېپلوماټان واستوي.
نیویارک ټایمز د طالبانو د چارواکو له قوله وايي، چې یو شمېر افغان جنګیالي له تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) سره یوځای شوي. په داسې حال کې چې د پاکستان پوځ تل ادعا کوي، د ټي ټي پي د بریدونو پر مهال د افغانانو ګډون مخ پر زیاتېدو او د دې ډلې ترڅنګ د پاکستاني ځواکونو پر ضد جګړه کوي.
د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (امسو) د پاکستاني پولیسو له لوري د افغان خبریالانو نیولو ته په اشارې سره وایي چې «کډوالي او ژورنالېزم جرم ده دی». یاد سازمان په دغه هېواد کې د افغان خبریال سید قاسم هاشمي په نیول کېدو اندېښه ښودلې او د هغه د ژر تر ژره خوشې کېدو غوښتنه یې کړې.
د طالبانو تر چتر لاندې افغاني سرې میاشتې ټولنې ویلي چې د قطر هېواد په ملاتړ یې د لوی اختر په مناسبت په پکتیکا او کندهار ولایتونو کې ۱۲۸۰ اړمنو کورنیو ته د قربانۍ غوښه وېشلې ده.
د طالبانو د دفاع وزیر مولوي محمد یعقوب مجاهد په مسکو کې د سفارت د کارکوونکو د فعالیتونو، منظمې همغږۍ او په روسیه کې د طالبانو د استازولۍ د چارو ستاینه کړې او ویلي یې دي چې د افغانانو لپاره د قونسلي خدمات باید معیاري او پر وخت وي.
د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې ویلي چې په نړۍ کې لا هم میلیونونه ښځې او نجونې د حیض یا میاشتني عادت له امله د تبعیض، شرم او د لومړنیو اړتیاوو له کمښت سره مخ دي. افغانستان هم یو له هغو هېوادونو دی چې په کې د حیض اړوند ناسم دودونه او د امکاناتو کمښت د نجونو پر ژوند اغېز کوي.