ایران په خپل څو کلن سوداګریز پلان کې له افغانستان سره د سوداګرۍ کچې هدف تر لس میلیارده ډالرو ټاکلی دی. د ایران د خراسان رضوي والي وايي، چې ددوی یو پلاوی په همدې موخه په کابل کې د طالبانو له ادارې سره په خبرو اترو بوخت دی.
په کابل کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ ویلي، چې د کابل ښار په شپږمه امنیتي حوزه کې پر درېیو نجونو د موټر برید عامل له خپل موټر سره یو ځای نیول شوی او دامهال تر څېړنو لاندې دی.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په کابل کې به د سېشنبې په ورځ د ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز په کوربهتوب د افغانستان، منځنۍ اسیا او اذربایجان د مخکښو څېړنیزو مرکزونو یوه مهمه او په لوړه کچه ناسته ترسره شي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) په تازه راپور کې راغلي، چې په ۲۰۲۶کال کې به په افغانستان کې شاوخوا ۳.۷ مېلیونه ماشومان پر خوارځواکۍ اخته شي او که د ژوند ژغورونکو او مخنیوي وړ تغذیوي پروګرامونو پراختیا ته بېړنۍ پاملرنه ونه شي؛ نو دغه وضعیت به لا کړکېچن شي.
د طالبانو روغتیا وزارت وايي، چې په ننګرهار او فراه ولایتونو کې یې د خوراکي توکو د کیفیت، نېټې تېر درملو، بیو او ورته نورو برخو څارنه کړې ده. یاد وزارت زیاته کړې، چې د څار پرمهال یې ۸ درملتونونه او لابراتوارونه د سرغړونې له امله تړلي دي.
د طالبانو مخالفې مقاومت جبهې ویلي، چې د هرات ولایت په انجیل ولسوالۍ کې یې د عملیاتو پرمهال دوه طالبان وژلي دي. د یادې جبهې په وینا؛ دغه عملیات د شنبې په شپه (د غبرګولي ۲۳مه) ترسره شوي دي.
په بلخ کې د طالبانو د عامې روغتیا ریاست خبر ورکړی، چې د دغه ولایت په حوزوي روغتون کې یوې مېرمنې په یو ځل پنځه ماشومان زېږولي. بلخ کې د روغتیايي مسوولینو په وینا؛ له دغه پنځو ماشومانو درې یې نجونې او دوه هلکان دي.
په غزني کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د درېیمې امنیتي حوزې اړوند د دښت کیوان په سیمه کې د یوې ناچاوده مرمۍ د چاودنې له امله یو ماشوم مړ او دوه نور ټپیان شوي دي.
د لوګر ولایت د «ابچکان کلي» اوسېدونکو د طالبانو د سترې محکمې پر هغه پرېکړه نیوکې کړې، چې د دوی شخصي زرګونه جریبه ځمکه یې د بل چا په نوم کړې ده. طالبانو ویلي، پر دغه ځمکه تېر حکومت پرېکړه کړې او دوی یې عملي کوي؛ خو خلک بیا وایي ځینو کسانو د پېسو او واسطې په زور پرې اسناد جوړ کړي.
پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د دغه هېواد د سند ایالت د چچرو په سیمه کې د پولیسو او استخباراتي ادارو د ګډو عملیاتو په ترڅ کې ۱۵ افغان وګړي نیول شوي دي. ځایي اوسېدونکي وایي، چې ډېری نیول شوي کسان له تېرو شلو کلونو راهیسې په دغه سیمه کې اوسېدل او د فرنیچر په کاروبار بوخت وو.
په هرات او د افغانستان په نورو ولایتونو کې د طالبانو لهخوا د ښځو د نیونې او همدارنګه د هرات په جبرییل سیمه کې د ولسي لاریونونو ځپلو په غبرګون کې د کاناډا په ونکوور ښار کې لسګونه جلاوطنه افغانان واټونو ته راووتل او یوه اعتراضي غونډه یې ترسره کړه.
په هلمند کې د طالبانو د صنعت او کانونو ریاست وایي، چې له دغه ولایت څخه شاوخوا ۸۰ زره مټریک ټنه پنبه بهرنیو هېوادونو ته صادره شوې ده. د یاد ریاست په وینا؛ د هلمند پنبه اوسمهال چین، ترکیې، ایران او ازبکستان ته صادرېږي.
خوست کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د باک ولسوالۍ مانه کلي په یوه کور کې د چت پرېوتو له امله د یوې کورنۍ څلور غړي مړه او یو اته کلن ماشوم ټپي شوی دی. دغه پېښه د یکشنبې په سهار (د غبرګولي ۲۴مه) شوې ده.
د افغانستان د علماوو د څېړنیزې ټولنې مرستیال طارق عثمان د حجاب په اړه پر دودیزو تعبیرونو نیوکه کړې او ویلي یې دي چې ځینې ملايان حجاب له «ستر عورت» سره ګډوي، حال دا چې د ده په وینا ستر عورت تر ډېره یوه اخلاقي موضوع ده، نه د زور له لارې د پلي کېدو وړ شرعي حکم.
د ډېپلوماټ ورځپاڼې په یوه تازه مقاله کې پوښتنه راپورته شوې چې نړیواله ټولنه تر کومې کچې د طالبانو د واکمنۍ له داخلي پالیسیو، بشري حقونو له وضعیت او د امنیتي اندېښنو له راپورونو سره د افغانستان د اوسني وضعیت د ګواښونو ارزونه کړې، او ولې د اغېزمن نړیوال اقدام بهیر محدود پاتې شوی.
د جمهوریت پر مهال په پاکستان کې د افغانستان سفیر عاطف مشعل وایي، چې افغانه مېرمن لسیزې کېږي د افراط او تفریط ترمنځ د ناسم تعبیر قرباني ده او د تعلیم له اساسي حقه د محرومولو او یا هم د بهرنیو فرهنګي اجنډاوو تر اغېز لاندې راوستلو دواړه تګلارې د ټولنې له واقعیتونو سره سمون نه لري.
د طالبانو تر چتر لاندې د پېښو سره د مبارزې او چمتوالي ادارې رییس ملا نورالدین ترابي د پېن موسسې له مرستیال سره په لیدنه کې د بشري مرستو د یوې روانې پروژې د پلي کولو پر څرنګوالي او د ۱۸۰ زره امریکایي ډالرو د نوې بودجې د لګښت پر وېش هوکړه کړې ده،.
په افغانستان کې د روغتیا نړیوال سازمان وایي، چې د خوندي وینې برابرول تصادفي نه دي، بلکې د نړۍ د میلیونونو رضاکارو او بېبدله وینه ورکوونکو د خاموشه بشرپاله مرستې پایله ده، چې د ناروغانو ژوند ژغوري او د روغتیايي سیستمونو د پیاوړتیا بنسټ جوړوي.
د بشري حقونو د څار بنسټ د افغانستان څانګې څېړونکې فرشته عباسي وايي، په داسې حال کې چې افغانان لا هم له پراخې ځپنې او محدودیتونو سره مخ دي، د اروپايي هېوادونو له لوري له طالبانو سره د کډوالۍ د هوکړو پر لور حرکت د اندېښنې وړ دی.
په زابل کې د بوشکهيي ماینونو کشف او خنثی یو ځل بیا هغه جګړې ته پام ورګرځوي چې په تېرو شلو کلونو کې د ورته وسایلو پراخه کارول د وسلهوالو طالبانو له مهمو بریدیزو تاکتیکونو ګڼل کېدل. تازه یې کشف نوې اندښنې او ګواښونه رامنځته کړي.
د طالبانو تر چتر لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وایي، چې نن یک شنبه له بېلابېلو لارو ۵۳۵ کډوالې کورنۍ چې ۲۹۴۷ کسان کېږي، په جبري ډول افغانستان ته راستانه شوي او هممهاله زرګونو راستنو شویو ته د لنډمهاله خدماتو ترڅنګ د هستوګنیزو ځمکو نمرې هم وېشل شوې دي.
د طالبانو د امر بالمعروف وزارت وایي، چې په سرپل، فاریاب، غزني او کابل ولایتونو کې یې د درېیو مېرمنو د جبري ودونو مخه نیولې. دا اعلان په داسې وخت کې شوی چې په هرات کې د ښځو پر وړاندې د سختو اقداماتو او نیونو د طالبانو د ښځو د حقونو د پالیسۍ په اړه پراخې نیوکې راپورته کړې دي.