په ایران کې د افغان کډوالو د وضعیت په اړه د ناروې د کډوالو شورا د راپور تر خپرېدو وروسته د بېځایه شویو نړۍوال سازمان هم ویلي، چې په ایران کې افغان کډوال د جګړې، کډوالۍ او تړلو پولو ترمنځ بند پاتې دي.
د ۲۰۲۶کال د داخلي بېځایه شویو کلني راپور له مخې؛ تېر کال په افغانستان کې شاوخوا ۷ مېلیونه خلک د هېواد دننه د اوږدو جګړو او طبیعي پېښو له امله بېځایه شوي دي. دغه شمېره د ۲۰۲۵کال د سویلي اسیا د کورنیو بېځایه شویو نیمایي نفوس جوړوي.
د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (سياې ای) پخوانۍ کارکوونکې سارا اډمز خبرداری ورکړی چې د افغانستان د جمهوري نظام د سقوط او په سوریه کې د وروستیو بدلونونو له امله د القاعـ. ـده او داعـ. ـش په څېر وسلهوالو ډلو فعالیتونو د پام وړ چټکتیا موندلې ده.
د خوړو نړۍوال پروګرام په بغلان کې له ۵۰۰ اړمنو کورنیو سره د یوې اندازې خوراکي توکو مرسته وکړه. د دغه سازمان په وینا، په دغو مرستو کې اوړه، غوړي، دال، مالګه او نور اړین توکې شامل دي.
د افغانستان د ولسي جرګې پخوانۍ غړې فوزیه کوفي د طالبانو له خوا د بې ګناه کسانو نیول په کلکه غندلي او ویلي یې دي چې دا ډله د خلکو د ازادۍ په سلبولو سره غواړي د ازادۍ غوښتنې غږ خاموش کړي. نوموړې د طالبانو دا کړنې د عدالت د اصولو خلاف بللې دي.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان عمومي رييس ريچارډ ټرينچارت د ننګرهار ولایت لپاره د طالبانو له والي سره په کتنه کې ویلي، که څه هم په عموم کې د بودجې د کمښت خبرې کيږي، خو دغه سازمان د کرنې او اړوندو نورو چارو لپاره کافي بودجه لري او ننګرهار ته يې لومړيتوب ورکړی دی.
ګڼو سرچينو افغانستان انټرنشنل ته ويلي، د طالبانو استخبارات له څه مودې راهيسې هغه افغان وګړي، چې له ايران څخه افغانستان ته راګرځي، د اسلامکلا په سرحدي دروازه کې د هغوی ګرځنده ټيلیفونونه پلټي. د سرچينو په وينا، د موبایلونو پلټنه کله ناکله له شلو دقيقو تر نيم ساعت پورې وخت نيسي.
د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت اړوند د هوا پوهنې ادارې د هېواد په ۱۷ ولایتونو کې نن او سبا ورځ د سختو بارانونو، تالندې برېښنا، بادونو او ناڅاپي سېلابونو د راوتلو په اړه جدي خبرداری ورکړی دی.
مېټا کمپنۍ د طالبانو اړوند د ډېریو وزارتونو، ریاستونو، ولایتونو او نور وټساپ ګروپونه لهمنځه وړي دي. طالبانو هم په خپلو اړوندو ګروپونو کې د دغې چارې یادونه کړې ده، خو مېټا کمپنۍ لا تر اوسه په دې تړاو څه وضاحت نهدی ورکړی.
باخبره سرچینو د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تېر جمهوري نظام د کورنیو چارو وزارت پخوانی افسر شفیقالله قاطع له دوو میاشتو راهیسې د طالبانو په بند کې دی او د هغه د نامعلوم برخلیک په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
د پاکستان لپاره د روسیې سفیر البرټ خوریف ویلي، چې د طالبان باید په افغانستان کې د اساسي بشري حقونو، په ځانګړي ډول د زدهکړو حق ته درناوی وکړي او د ټولنې ټولو قشرونو ته د بنسټیزو حقونو د برابرولو مسوولیت پر غاړه واخلي.
په بدخشان کې د مرسل عطايي په نوم یوې نجلۍ په دوو کلونو کې د قرانکریم یوه نسخه په خپل لاس لیکلې ده. دغه نجلۍ چې ښوونکې هم ده، د دغې چارې لامل له قرانکریم سره مینه او د اسلامي هنرونو ساتنه بللې ده.
د افغانستان د مخکني جمهوري نظام مرستیال ولسمشر احمدضیا مسعود افغانستان انټرنشنل ته په یوه مقاله کې طالبان په افغانستان کې د قومي حکومت وروستۍ او تر ټولو څرګنده بېلګه بللې ده. نوموړي خبرداری ورکړی، چې له قومي حکومتونو ملاتړ په پای کې د ملي پاشلتیا او د هېواد د بحران لامل کېږي.
د متحدې جبهې مشر جنرال سمېع سادات وايي، طالبانو افغانستان د القـ. ـاعدې پر مرکزي پناهځای او عملیاتي مرکز بدل کړی دی. د نوموړي په وینا، د شمالي افریقا او منځني ختیځ جنګیالي د کندهار په شاوخوا کې د القـ. ـاعدې په کمپونو او پوځي تاسیساتو کې روزل کېږي او بیا جنګي سیمو ته لېږل کېږي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق ویلي، چې په لرې پرتو سیمو کې روغتیايي خدماتو او رواني مشورو ته د افغان ښځو لاسرسی کولی شي د هغوی پر جسمي او رواني وضعیت مثبت اغېز ولري.
په خوست کې د طالبانو والي عبدالرحمن حقاني په یوې ولسي غونډه کې له خلکو غوښتي چې د خپلو سرونو په بیه د دوی له نظام څخه دفاع وکړي. هغه زیاته کړې چې د دغه اسلامي نظام، جغرافیې او فضا ساتنه پر خلکو فرض ده.
افغانستان لپاره د پاکستان پخواني استازي اصف دُراني افغانستان انټرنشنل ته ويلي، اسلاماباد په کابل کې د رژيم بدلون هڅه نه کوي او نه غواړي طالبان د هغوی له مخالفانو سره بدل کړي. هغه وويل، پاکستان د ټولو افغان اړخونو سره په اړيکه کې دی، خو د دغو اړيکو موخه د طالبانو نسکورول نه دي.
سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي، چې د کونړ ولایت د پېچ درې ولسوالۍ په ماڼوګي کلي کې له سوات څخه د راغلو کډوالو په یوه کور کې چاودنه شوې، چې له امله یې د یوې ښځې او درې ماشومانو په ګډون پنځه کسان وژل شوي دي.
د افغان کرېکټ ملي لوبغاړو محمد نبي او راشد خان د هند په یوه روغتون کې د افغان کرېکټ د پخواني ملي لوبغاړي شاپور ځدراڼ پوښتنې ته ورغلي دي. محمد نبي ویلي، د شاپور ناروغي «عادي» نهده او راشد خان د هغه د رغېدو لپاره د دعاګانو هیله کړې ده.
په افغانستان کې پر سنیو د طالبانو له بندیزونو سره سم د کاناډا په ټورنټو کې د بیان ازادۍ مرکز درېیمه کلنۍ ناسته کړې ده. د ناستې جوړونکو ویلي، چې په دې غونډه کې د افغان خبریالانو په ګډون شاوخوا درې سوه جلاوطنه خبریالانو، د رسنیو فعالانو، اکاډمیکو او سیاسي څېرو ګډون کړی و.
د افغانستان د پخواني جمهوري نظام پر مهال د چارو ادارې مشر فضل محمود فضلي ویلي، چې د خیبر پښتونخوا د اعلی وزیر سهیل خان اپریدي وروستیو څرګندونو په سیمه کې د پاکستان د «ډالري جګړې» حقیقت بربنډ کړی دی.
د طالبانو د ریاست الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي په مشرۍ د دې ډلې د عامې روغتیا وزیر او د دفاع، کورنیو چارو، لوړو زدهکړو او مالیې وزارتونو او د استخباراتو استازو په افغانستان کې د غوره روغتیايي خدماتو برابرولو په اړه ناسته کړې ده.