بدخشان کې وروستۍ پېښه باید د طالب قوماندانانو ترمنځ سیمهییز اختلاف یا د سرو زرو د کانونو پر سر محدوده شخړه ونه ګڼل شي. دغه ولایت کې روان وضعیت ښايي د طالبانو د حکومت د یوه مهم جوړښتي تناقض نښه وي؛ داسې تناقض چې ریښې یې د وسلهوالو ډلو په اقتصادي منطق او د «غنیمت» په مفهوم کې دي.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخوانی ځانګړی استازی اصف درانی وايي، طالبان باید د یوې وسلهوالې ډلې په څېر چلند څخه واټن واخلي او د یوه مسوول حکومت او د نړیوالې ټولنې د یوه غړي په توګه چلند وکړي، نه د یوې نیمهپوځي ډلې په څېر.
د ملګرو ملتونو د نړیوالو اړیکو مشرې ملیسا فلمینګ وايي، په افغانستان کې د ښځو او نجونو د حقونو بحران کمساری دی او نړیواله ټولنه باید دا وضعیت هېڅکله هېر نه کړي.
د طالبانو مخالفې ډلې، ازادۍ جبهې د کابل په لویدیځ کې د یوه ښوونځي مخې ته چاودنه غندلې او ویلي یې دي چې په دې پېښه کې له ۵۰ ډېر کسان، چې ډېری یې زدهکوونکي دي، ټپیان شوي دي. دوی زیاته کړې چې د دشت برچي چاودنه د طالبانو د امنیت ادعا درواغ ثابتوي.
د ښځو او ماشومانو د حقونو د څېړنې بنسټ له طالبانو غوښتي چې د دغه بنسټ شپږ نیول شوي کارکوونکي دې سمدستي او له کوم قید او شرط پرته خوشې کړي.
د ملګرو ملتونو د ښځو برخې اجراییه مشرې سیما باهوس د طالبانو د بیا واکمنېدو د پنځم کال په مناسبت ویلي، په افغانستان کې د ښځو او نجونو محرومیت باید هېڅکله عادي ونه ګڼل شي.
د طالبانو په اداره کې دننه ځینو سرچینو افغانستان انټرنشنل ویلي، په کندهار کې د طالبانو د مشر هبتالله اخوندزاده نږدې کړۍ له ۱۲ یا ۱۳ کلونو څخه د لوړ عمر لرونکو نجونو پر مخ د دیني مدرسو د تړلو طرحه ارزوي.
د افغانانو د لېږد او بیا مېشتېدو د ملاتړ بنسټ افغان ایواک په خپل اوونیز راپور کې ویلي چې د زرګونو افغانانو د لېږد بهیر په مهم پړاو کې دی او تمه ده چې د امریکا د ۲۰۲۷ مالي کال د کډوالو د منلو راتلونکې پرېکړه د دغو افغانانو پر برخلیک مستقیم اغېز وکړي.
د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن ویلي، پاکستان او افغانستان تاریخي، مذهبي او کلتوري اړیکې لري او دواړه هېوادونه باید د دوو پیاوړو او سولهییزو ګاونډیانو په توګه د خپل ګډ راتلونکي لپاره نوې او پیاوړې بنسټونه جوړ کړي.
په نوي ډیلي کې د طالب سفیر نوراحمد نور د طالبانو د بیا واکمنېدو د پنځم کال په مراسمو کې له هند سره د اړیکو د لا پراختیا غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې افغانستان باید د سیالیو د ډګر پر ځای د سیمهییز اتصال، همکارۍ او ګډې اقتصادي ودې پُل وګرځي.
د عوامي نشنل ګوند د خیبر پښتونخوا ایالتي مشر میا افتخار حسین ويلي، د پاکستان له واکمنو پوښتم چې که د هند، ایران، امریکا او اسرايیل ترمنځ د شخړو د هواري لپاره هڅې کولی شي، نو له افغانستان سره جګړه ولې نه شي درولی؟.
د امریکا د ملکي استخباراتي پخوانۍ شنونکې بېټ بیلي، چې د افغانستان د جګړې په اړه یې کار کړی، وايي واشنګټن باید له افغان متحدانو سره د کړې ژمنې د پوره کولو لپاره عملي ګامونه واخلي.
په جینوا کې د افغانستان دایمي استازی نصیر احمد اندېشه وايي، د افغانستان د بشري حقونو د څار لپاره د ملګرو ملتونو میکانیزمونه باید په جنیوا کې پاتې شي او ویانا ته یې انتقال به د مدني ټولنې لپاره اضافي ستونزې رامنځته کړي.
د جمهوریت پر مهال د چارو ادارې مشر فضلمحمود فضلي وايي، افغانستان د طالبانو د سیاستونو له امله د مصنوعي ځیرکتیا او ټکنالوژۍ له نړیوال انقلاب څخه د وروسته پاتې کېدو له ګواښ سره مخ دی.
د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې پخوانۍ ماموره سارا اډمز وايي، د طالبانو د مشر هبتالله اخوندزاده له خپلو جنګیالیو او پلویانو څخه د «اطاعت» غوښتنه په داسې وخت کې شوې چې د دې ډلې په منځ کې د واک او نفوذ پر سر، په ځانګړې توګه د شمالي ولایتونو د کنټرول په اړه، اختلافات ژور شوي دي.
په اسلام اباد کې د طالبانو سفير سردار احمد شکېب ويلی، طالبان د مقابلې یا شخړې سیاست نه تعقیبوي او چاته اجازه هم نه ورکوي چې د افغانستان خاوره «د کوم بل هېواد د امنیت او ثبات پر ضد وکاروي».
د مقاومت په نامه طالب ضدې وسله والې جبهې ادعا کړې چې د بغلان ولایت د فرینګ ولسوالۍ پر مرکز یې په برید کې د طالبانو درې غړي وژلي او ټپیان کړي دي.
د بښنې نړیوال سازمان د جنوبي اسیا سیمهییز دفتر وايي، د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو بیا واکمنېدو په افغانستان کې په پراخه کچه د بشري حقونو بحران رامنځته کړی دی.
د بشري حقونو د څار سازمان د افغانستان د برخې څېړونکې فرشته عباسي وايي، افغانستان د طالبانو تر واک لاندې د افغانانو د جبري ستنولو لپاره خوندي هېواد نه دی او بېرته ستانه شوي کسان د ځورونې، خپلسرو نیونو او شکنجې له ګواښ سره مخ کېدای شي.
د کابل ښار د لویدیځ د دشت برچي په مهدیه ښارګوټي کې د یوه ښوونځي دننه د لاسي بم په چاودنه کې لږ تر لږه ۵۲ کسان ټپیان شوي چې د امنیتي سرچینو په وینا، ډېری یې ماشومان دي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ ویلي، پر ښځو او نجونو د طالبانو محدودیتونه پراخې ټولنیزې، اقتصادي او رواني اغېزې لري. نوموړي افغان ښځو ته په خطاب کې ویلي:«تاسو یوازې نه یاست، موږ تاسو نه یاست هېر کړي.»
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني په خوست کې د خپل ورور بدرالدین حقاني په نوم ۲۰ بستریز روغتون پرانېست. بدرالدین حقاني د حقاني شبکې یو له مهمو قوماندانانو و چې په ۲۰۱۲ کال کې په شمالي وزیرستان کې د امریکا په بېپیلوټه هوايي برید کې ووژل شو.