د افغانستان د ښځو اعتراضي خوځښتونو ایتلاف ویلي چې طالبان په هرات کې ښځې له نیولو وروسته د پیسو په بدل کې خوشې کوي او د هغوی دا عمل یې د «یرغملنیونې او منظمې باج اخیستنې» سره برابر بللی دی.
طالب ځواکونو د جمعې په ورځ، د هرات د یو شمېر اوسېدونکو سولهییز لاریون وځپی. عیني شاهدان او ځايي اوسېدونکو افغانستان انټرنشنلل ته ویلي چې یو شمېر کسانو د طالبانو د والي د دفتر مخې ته راټول شوي وو، خو طالبانو د اعتراض ځپلو لپاره ډزې وکړې.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت مالي او اداري مرستیال عبدالولي صدیقي وایي، د روان کال تر پایه به د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې ۶۱ نوي روغتونونه جوړ او ګټې اخیستنې ته وسپارل شي.
د یو شمېر اوسېدونکو د جمعې په ورځ، په هرات کې د طالبانو د والي د دفتر مخ ته لاریون وکړ. عيني شاهدانو ویلي، چې د ښاریانو له راټولېدو وروسته طالبانو ډزې کړي دي.
د طالبانو مخالفې مقاومت جبهې ویلي چې په بدخشان ولایت کې یې د طالبانو پر امنیتي پوستو د بریدونو په پایله کې ۲ طالبان وژلي او ۳ نور یې ټپیان کړي دي.
په هرات کې د ښځو د پراخو نیونو او د اعتراضونو د ځپلو له پېښو وروسته، یو شمېر دیني عالمانو د جمعې لمانځه په خطبو کې له طالبانو د دغو اقداماتو په اړه د وضاحت غوښتنه وکړه.
په کندهار کې باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې تېره چارشنبه د هبت الله په مشرۍ په دغه ولایت کې د کابینې غونډه شوې ده. په دې غونډه کې د طالبانو رییس الوزرا هم ګډون درلود او پر ۱۱ موضوعاتو خبرې شوي دي. طالبانو تروسه ددې غونډې جزییات نه دي خپاره کړي.
د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت ویلي چې د کډوالو د دایمې مېشتېدنې او ځمکو وېش کمېټې په تېره یوه اوونۍ کې راستنو شویو کډوالو ته په بېلابېلو ولایتونو کې نږدې ۵۸۷۳ د استوګنې نمرې وېشلي دي.
په خوست کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو د دغه ولایت ټولو دولتي ادارو ته امر کړی، چې خپل ځیرک موبایلونه که مات وي او که روغ خپلو اړوندو ادارو ته وسپاري. سرچینو ویلي، یوازې تېره ورځ د خوست د کرنې ریاست څخه ۹۰ موبایلونه راټول شوي دي.
د طالبانو د سرحدي پولیسو ویاند عبادالله فاروقي ویلي، چې د اسلامکلا په بندر کې یې د څه باندې ۴۰۹ زره امریکايي ډالرو د قاچاق مخه نیولې ده. نوموړي ویلي، یادې پیسې په غېرقانوني ډول له افغانستان څخه بهر انتقال کېدل.
د افغانستان انټرنشنل تر راپورونو وروسته، د طالبانو د غصب د مخنیوي کمېسیون په امر د دغه ډلې د مخابراتو وزیر ملا عبدالاحد فضلي له لوري د هلمند امنیه قومندانۍ ته څېرمه د شنې سیمې د غصب مخه نیولې ده. په ویډیوګانو کې ښکاري چې پر غصب شوې ځمکه جوړ شوي دېوالونه بېرته نړول شوي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د هغه افغان ماشومانو شمېر په بېساري ډول لوړ شوی، چې خپل راتلونکی د کورنۍ لپاره د یوې ګوله ډوډۍ په پيدا کولو قرباني کوي. په سویلي حوزه کې د ماشومانو وضعیت تر پخوا ډېر خراب شوی او ګڼ ماشومان په درنو کارونو بوخت دي.
په هلمند کې د طالبانو د کرنې ریاست وایي، چې پر شاوخوا ۳۰۰ جریبه ځمکه د خرما بڼونه جوړ شوي او د دغه بڼونو ډېری ونې اوس د حاصل ورکولو پړاو ته رسېدلې دي. یوشمېر بزګران وایي، د هلمند ګرم اقلیم او مناسبه هوا د خرماوو د ودې لپاره مناسب شرایط برابر کړي دي.
د پېښور سترې محکمې د یوه افغان د زېږون اسنادو او پاکستاني رسمي اسنادو پربنسټ اړوندو ادارو ته امر کړی، چې نوموړي ته پاکستانی تابعیت ورکړي او د هغه افغان تابعیت او د کډوالۍ (پي او ار) کارت لغوه کړي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی ریچارډ بېنېټ وايي، چې په هرات کې د ښځو د نیولو پرضد د پلان شويو لاریونونو په ترسره کېدو باید ټول له زغم او احتیاط کار واخلي.
ځایي سرچینو د جمعې په سهار افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې له تېرې شپې راهیسې په هرات کې د درنو وسلو سره طالب ځواکونه په پراخه کچه ځای پرځای شوي دي. د افغانستان انټرنشنل لهخوا ترلاسه شوي انځورونه په ټول ښار کې د طالبانو پوځي موټرونه ښیي، چې په درنو وسلو سمبال دي.
د رویټرز خبرياژانس د راپور له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره پلان لري، چې د افغانانو په ګډون د کډوالو یوه ډله مرکزي افریقا ته انتقال کړي. په راپور کې راغلي، چې د امریکا او مرکزي افریقا ترمنځ په دې اړه یوه نوې هوکړه هم شوې ده.
سرچینو د کابل په لوېدیځ دشت برچي سیمه کې د طالبانو له پراخ حضور خبر ورکړی. د ترلاسه شویو راپورونو له مخې؛ د طالبانو دغه اقدام د هر ډول احتمالي لاریونونو او راټولېدنو د مخنیوي په موخه شوی دی.
د کندهار یوشمېر اوسېدونکي وایي، په وروستیو ورځو کې د طالبانو د امربالمعروف محتسبینو لهخوا د خلکو د ظاهري بڼې، په ځانګړي ډول د ږېرو د لنډولو یا خرېلو په تړاو اقدامات زیات شوي او له همدې امله ګڼ شمېر کسان نیول شوي، پوښتنې ترې شوې او ځینې یې توقیف خونو او زندان ته لېږدول شوي دي.
بلجیم د اروپايي ټولنې او طالبانو ترمنځ د افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه د پلان شویو خبرو لپاره د طالب پلاوي د غړو امنیتي ارزونې پیل کړې دي. د بلجیم د بهرنیو چارو وزیر مکسیم پریوټ منلې، چې اروپايي کمېسیون بروکسل ته د احتمالي سفر لپاره د طالبانو د استازو نوملړ دوی ته سپارلی دی.
د جرمني په هامبورګ ښار کې یوشمېر افغانانو د یوې اعتراضي غونډې پرمهال په هرات کې د طالبانو لهخوا د ښځو د نیولو لړۍ د درېدو غوښتنه کړې. د غونډې ګډونوالو د ښځو نیول او د هرات د جبرییل سیمې له اوسېدونکو سره د طالبانو تاوتریخجن چلند غندلی.
په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ښځینه خبریالانې له سختو محدودیتونو سره مخ دي. د راپورونو له مخې؛ ښځینه خبریالانې د افغانستان په یوشمېر ولایتونو کې د ټلوېزیون پر څپو له راڅرګندېدو منع شوې او د خبري ناستو پرمهال د پوښتنو او معلوماتو ته د لاسرسي حق هم نهلري.