د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي او د سره صلیب نړیوالې کمېټې د عملیاتي چارو مشرې یاسمین پراز ډسیماز د لیدنې پرمهال د راستنېدونکو کډوالو د ستونزو او روغتیايي خدمتونو په اړه غږېدلي دي.
د افغانستان د عدلیې پخواني وزیر فضل احمد معنوي د طالبانو د پولیسو نوی قانون تر جدي پوښتنې لاندې راوستی او ویلي یې دي، یوازې د شریعت نوم په کارولو سره یو قانون شرعي کېدای نه شي، بلکې باید وکتل چې ایا په حقیقت کې د دغه قانون مواد له حنفي فقې سره مطابقت لري او که نه.
د افغانستان پخواني ولسمشر اشرف غني ویلي، که د ۱۴۰۰ کال د زمري پر ۲۴مه په افغانستان کې پاتې شوی وای نیول کېده، شکنجه کېده او اړ کېده چې د طالبانو واک ته رسېدل مشروع وبولي. هغه وایي، له وتلو پښېمانه نه دی او غوښتل یې د تاریخ «ژوندی شاهد» پاتې شي.
د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، په افغانستان کې د سرپناه، ځمکې او مېشت ځایونو د همغږۍ بشري غبرګون له جدي مالي کمښت سره مخ دی. اوچا وايي، د ۲۰۲۶کال لپاره د دغه اړتیاوو پوره کولو په موخه ۱۶۰ مېلیون ډالرو ته اړتیا ده؛ خو تراوسه یوازې ۴.۷سلنه بودجه برابره شوې ده.
د طالبانو د چارو ادارې یو مکتوب افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی، چې د عامې روغتیا وزارت ته لارښوونه شوې، چې د یادې ډلې د وزارتونو او امارتي ادارو د لرې کړل شویو کارکوونکو شکایتونو ته دې رسېدنه نه کېږي. د سند لهمخې، دا پرېکړه د طالبانو د وزیرانو شورا ناسته کې په شفاهي ډول شوې ده.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي چې په تېره یوه میاشت کې یې د کابل ښار په بېلابېلو ناحیو کې له ۷۲۱ درملتونونو څارنه کړې او د بېلابېلو سرغړونو له امله یې د ۸۰ درملتونونو د تړلو تر څنګ یې ۷۰۸ ډوله نېټه تیر او قاچاقي درمل هم راټول کړي دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو د ۲۱۵ عزم قول اردو رییس ارکان ملا بسمالله فرهادي د هلمند په ګرشک ولسوالۍ کې پر دولتي ځمکه د میلیونونو افغانیو په ارزښت د تېلو پمپ او د موټرو اړوند تجارتي تاسیسات جوړ کړي دي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وایي، په ننګرهار کې د څارنې او پلټنې مسولینو یې د تېر یوه کال په لړ کې د یاد ولایت له بیلا بیلو سیمو د روغتیايي مرکزونو او خوراکي توکو پلورنځیو ۴۴ ټنه نېټه تېر او بې کیفیته درمل او خوراکي توکي راټول کړې او سوځولي دي.
د طالبانو دښاري اوبو رسولو او فاضلابو دولتي شرکت وايي، د پلازمېنې کابل په ګډون ځینې نور ولایتونه د اوبو د سخت کمښت له سخت ګواښ سره مخ دي. په ورته مهال طالبانو ویلي چې یوې ځانګړي کمېټي د اوبو د کمښت ستونزې مخنیوي او حل لارې لپاره طرحه جوړه کړې او هبت الله هم تایید کړې ده.
د ازادۍ جبهې ادعا کړې، چې د بدخشان ولایت د زیباک ولسوالۍ اړوند یې له طالبانو سره په تازه نښته کې لس طالبان وژلي او شپږ نور ټپیان دي. یادې جبهې ویلي، دغه نښته چې د سېشنبې په ورځ (د وږي ۳مه) د دوی د ځواکونو او طالبانو ترمنځ پیل شوې وه د شپې تر ناوخته یې دوام وکړ.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، ښوونکی او پر طالبانو نیوکه کوونکی نویدالله فطرت د چهارشنبې په ورځ په هرات کې د طالبانو لهخوا نیول شوی دی. نوموړي په دې وروستیو کې د طالبانو پر کړنو او سیاستونو نیوکې کړې وې.
په بامیان کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند محمداسماعیل ثاقب وایي، چې په تېرو شپږو میاشتو کې په دغه ولایت کې ۳۷ ترافیکي پېښې ثبت شوې دي. نوموړي ویلي، چې د همدې پېښو له امله ۵ کسان مړه او ۳۵ نور ټپیان شوي دي.
په بلخ کې د طالبانو د زندانونو چارو د سمون ادارې خبر ورکړی، چې د یادې ډلې د مشر ملاهبت الله اخوندزاده د فرمان له مخې یې د دغه ولایت له مرکزي زندانه ۱۲۶ بندیان خوشې کړي دي. په هرات کې هم طالبانو ویلي، چې له مرکزي زندانه د ۳۵ ښځو په ګډون ۲۸۶ بندیان خوشې شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په خپل تازه راپور کې ویلي، په افغانستان کې د وسلهوالو مخالفو ډلو فعالیت، په بدخشان او ځینو نورو سیمو کې نښتو د داخلي بېځایه کېدو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د پيبياېس نیوز په راپور کې راغلي، د امریکا د بهرنیو مرستو د کمښت له امله افغانستان تر ټولو زیات اغېزمن شوی او د روغتیايي خدمتونو د کمښت له امله د افغان مېندو او ماشومانو وضعیت لا کړکېچن شوی دی. د راپور له مخې، د مرستو د کمښت له امله په افغانستان کې تر ۱۶۰ ډېر کسان مړه شوي دي.
د روغتیا نړۍوال سازمان د ګوزڼ ناروغۍ د بېړني وضعیت کمېټې په خپل تازه راپور کې ویلي، چې افغانستان لاهم د ګوزڼ ویروس د انتقال له اصلي مرکزونو شمېرل کېږي او کور په کور د واکسیناسیون نشتوالي د ګوزڼ د لهمنځه وړلو هڅې له جدي ننګونو سره مخ کړې دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل پښتو ته خبر ورکړی، چې ناپېژاندو وسلهوالو د بلوچستان په کوټې ښار کې د شیخ زاید روغتون ته څېرمه د افغانستان دوه پخواني پوځیان په ډزو وژلي دي. ځایي پولیسو هم د پېښې پخلی کړی؛ خو د وژل شویو کسانو د هویت په اړه یې معلومات نهدي خپاره کړي.
د بشري مرستو نړۍوال سازمان «انټرسوس» په خپل تازه راپور کې ویلي، افغانستان لاهم د نړۍ تر ټولو سختو او اوږدمهاله بشري ناورینونو سره مخ دی. د یاد سازمان په وینا؛ دامهال په افغانستان کې ۲۱.۹ مېلیونه کسان د خپلو لومړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره بشري مرستو ته اړتیا لري.
په پنجشېر کې د طالبانو د والي ویاند سیف الدین لټون خبر ورکړی، چې د ۳۳ مېلیونه افغانیو په ارزښت یې په کورنیو سوداګرو د پنجشېر ۳زره او ۸۴۲ قيراطه زمرد د یوې داوطلبۍ له لارې پلورلي دي.
د افغانستان د څېړونکو شبکې د تازه راپور له مخې، افغان کورنۍ له اقتصادي ځوړ، د دندو له لاسه ورکولو او د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو له بېوسۍ وروسته له لوږې څخه د ځان ژغورلو او د ژوند د دوام لپاره بېړنیو او له ناچارۍ ډکو بېلابېلو لارو ته مخه کړې ده.
د طالبانو د واکمنۍ پنځمې کلیزې په مناسبت د هالنډ په امسټرډام ښار کې یوشمېر افغان مېرمنو او د هغوی ملاتړو د اعتراض پرمهال خبرداری ورکړی، چې له طالبانو سره نړۍوال تعامل باید د افغان ښځو د حقونو د قرباني کېدو لامل نهشي.
د مدني ازادیو د څار نړۍوالې شبکې په یوه تازه راپور کې ویلي، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته هم په افغانستان کې مدني فضا «تړلې» پاتې ده او خبریالان، مدني فعالان، د ښځو د حقونو مدافعان او پر طالبانو نیوکه کوونکي له نیولو، ګواښونو او محدودیتونو سره مخ دي.