د افغانستان د پخوانۍ ولسي جرګې مشر عبدالروف ابراهیمي وایي چې د ازبکي ژبې او د هېواد ترکتوکمو ته، هم د مخکېني جمهوریت پر مهال او هم د طالبانو تر اوسنۍ واکمنۍ لاندې چندان پاملرنه نه ده شوې. هغه د دې ژبې د ودې او پراختیا لپاره د ځانګړې بودیجې د ټاکلو غوښتنه کړې ده.
د خیبرپښتونخوا د ۱۲ قبایلي ولسوالیو د تازه جوړ شوي سکرتریت ویاند محمود جان بابر ادعا لري، چې افغان طالبان او تحریک طالبان پاکستان سره یو لاس دي. خو افغان طالبانو په وار وار دغه ادعا رد کړې، چې ګواکې له پاکستاني طالبانو سره یو لاسي دي.
د طالبانو په واک کې د المپیک، بدني روزنې او سپورټ عمومي ریاست وايي، د تکواندو د ازادو سیالیو څوارلسم پړاو د کابل په ګډون د پنځو ولایتونو د ۱۰۰ ورزشکارانو په ګډون پیل شوی دی.
د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې د یو ورځنیو نړیوالو درې اړخیزو سیالیو لوبلړۍ په دویمه لوبه کې د بنګلهدېش ملي لوبډلې ته هم ماتې ورکړې او د روانو سیالیو پایلوبې ته یې لاره وموندله. د دغې لوبلړۍ پایلوبه به د راروانې جمعې په ورځ د افغانستان او زېمبابوې کرېکټ ملي لوبډلو ترمنځ ترسره شي.
بامیان ولایت کې ځايي سرچینو د چهارشنبې په ورځ د تلې په ۲۹مه، افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د ملګرو ملتونو یو کارکوونکی د ډزو موخه ګرځېدلی دی. ډیپلوماتیکي سرچینې وایي، د ملګرو ملتونو دغه کارکوونکی له دغه امنیتي پېښې څخه روغ رمټ وتلی دی.
سنټرل ایشیا ټایمز رسنۍ په یو تحلیل کې ویلي، که څه هم د منځنۍ اسیا هېوادونو له طالبانو سره سوداګریزې او اقتصادي اړیکې پراخې کړې دي، خو په افغانستان کې د داعـ .ـش خراسان او نورو وسلهوالو ډلو د شتون له امله امنیتي اندېښنې لا هم پر ځای پاتې دي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان برېښنا شرکت رییس عبدالحق همکار په دوبۍ کې د ویټېکس (WETEX) په نړۍوال نندارتون کې ویلي، چې د برېښنا د تولید، لېږد او وېش په برخو کې د پرمختللو تجهیزاتو او معیاري ټکنالوژیو کارول د افغانستان برېښنا شرکت له مهمو لومړیتوبونو څخه دي.
افغانستان انټرنشنل ته سرچینو د چهارشنبې په ورځ، د تلې په ۲۹مه، راپور ورکړی، چې د بامیان ولایت په یوه امنیتي پېښه کې د ملګرو ملتونو یو کارکوونکی د ډزو موخه ګرځېدلی دی.
ځايي سرچینې وايي، د طالبانو مامورینو د کابل په لوېدیځ کې، په ځانګړي ډول دشت برچي او شهرک اتفاق کې، د بېجوازه ودانیو په پلمه د یو شمېر کورونو د ویجاړولو او د اوسېدونکو د ایستلو اقدام کړی دی. سرچینې وايي، ځینې کورنۍ د کورونو د ژغورلو لپاره طالب چارواکو ته د پیسو ورکولو ته اړ شوي.
د طالبانو مخالفې وسلهوالې ډلې، متحدې جبهې ادعا کړې چې د غزني ولایت په قرهباغ ولسوالۍ کې یې د طالبانو پر یوه پولیس برید کړی او هغه یې وژلی دی. د دغې جبهې له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې دغه عملیات د قرهباغ ولسوالۍ اړوند د کامدیشک په کلي کې ترسره شوي دي.
خوست لپاره طالب مسوولین وايي، په دغه ولایت کې یو شمېر زرګرۍ او د خوراکي توکو پلورنځي یې تړلي او هټۍوال یې «نظارت خونې» ته لېږدولي دي. د مسوولینو په وینا، یادو کسانو د قانوني لایحې څخه سرغړونې کړي. دا په داسې حال کې ده چې طالبان د پخوا په پرتله اوس د څار پر ځای په نیونو تکیه کوي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت په چوکاټ ک د ټاپي پروژې د همغږۍ مسوول محمد نظیم سمون د ترکمنستان په پلازمېنه عشقاباد کې ویلي، چې په افغانستان کې د ټاپي نللیکې د غځولو کار د دغې سیمهیزې پروژې تخنیکي او عملي امکان ثابت کړی دی.
د نجونو د زدهکرو په اړه د «امر ثاني» یو صادرونکی ندا محمد ندیم وايي، هېواد د علم په واسطه ابادېدای او پرمختګ کولای شي. د چارو یو شمېر څارونکي وايي، د علم د ارزښت په تړاو د ندیم اعتراف په داسې حال کې دی، چې نجونې له شپږم ټولګي او له پوهنتوني زدهکړو بېبرخې دي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د عمومي اسامبلې په درېیمه کمېټه کې د کلتوري حقونو په اړه وینا کې ویلي، طالبان تر خپل واک لاندې د «جهادي مدرسو» په پراختیا سره د عصري زدهکړو سیسټم کمزوری کوي او په ټولنه کې افراطیت او طالباني ایډیالوژي ترویجوي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، چې مسکو غواړي له طالبانو سره د ترهګرۍ، نشهیي توکو د قاچاق پر ضد مبارزې او دفاعي چارو په برخو کې خپلې همکارۍ پراخې کړي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت په ۱۰ سکټورونو او ۳۲ برخو کې د پانګونې زر فرصتونه معرفي کړه او وايي، چې افغانستان هر کال شاوخوا ۱۱ میلیارد ډالره واردات لري او د پانګونې د جلب کمېټې له جوړېدو راهیسې د ۴۳ میلیارد ډالرو په ارزښت پانګونه شوې ده.
د ترکمنستان د ترکمنګاز شرکت مشر مقصد بابایف وايي، هېواد یې پلان لري چې په ۲۰۲۶ کال کې د ټاپي نللیکې له لارې افغانستان ته د ګازو لېږد پیل کړي. د ټاپي نللیکه په کال کې د ۳۳ میلیارد متر مکعب ګازو د لېږد وړتیا لري او د سرحداباد او هرات ترمنځ یې د جوړولو چارې روانې دي.
د ایران سویلي خراسان چارواکي وايي، تېر کال له دغه ولایت څخه افغانستان ته د ۱،۸۵ میلیارد ډالرو په ارزښت توکي صادر شوي دي. ایراني چارواکو د دواړو هېوادونو د ګډې پولې سوداګریز ظرفیتونه، د راکړې ورکړې پراختیا، د کارموندنې او د سرحدي سیمو د اوسېدونکو د عاید لوړولو لپاره مهم بللي دي.
په پاکستان کې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ استازې نوریکو تاکاګي پر پاکستان غږ کړی چې د هغه افغان کډوالو د ستنولو لړۍ ودروي چې افغانستان کې یې ژوند له جدي خطرونو سره مخامخ کېږي.
د کندهار یو شمېر پخواني نظامیان او اوسېدونکي وايي، د طالبانو د امر بالمعروف محتسبان خوا څارل او تعقیبیږی. دوی وايي، دې وضعیت یې د کار، عبادت او ورځني ژوند چارې له ستونزو سره مخ کړې او له کوره د وتلو پر مهال د نیول کېدو او تور لګېدو وېره لري.
د طالبانو د عدلیې وزارت خبر ورکړی چې د مرکزي زون د غصب شویو ځمکو قضیو ته د رسېدنې ځانګړې محکمې د کابل په پغمان ولسوالۍ کې ۵۰ جریبه ځمکه دولتي اعلان کړې ده. د یاد وزارت په ویا، د غصب شویو ځمکو ځانګړې محکمې د متصرفینو د اسنادو او املاکي دفترونو له ارزونې وروسته دا پرېکړه کړې ده.
ځايي سرچینو افغانستان انټرنشل ته ویلي چې د عزیز توخي په نوم یو ځوان تېره شپه د کندهار په عینو مېنه کې د ګاز نیونې له امله مړ شوی دی. د سرچینو د معلوماتو لهمخې، عزیز توخی له ۹ کلونو وروسته خپل کور ته راستون شوی و.