افغانستان

پښتون سیاست‌وال او د پاکستان د سنا پخوانی غړی افراسیاب خټک وايي، د ښځو نړۍواله ورځ د پښتنو لپاره ځانګړی اهمیت لري؛ ځکه په ټولنیز ژوند کې ښځو ته لازم ځای نه ورکول کېږي او دا د پښتنو د بدبختیو لوی لامل دی.

په هرات کې د طالبانو رسنیز مرکز خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د چشت شریف ولسوالۍ په مرکزي بازار کې یې د احتکار او لوړو بیو له امله د خوراکي توکو یوشمېر هټۍ تړلې دي. یاد مرکز د دغه هټیو شمېر نه‌‌دی شریک کړی.

د طالبانو تر واک لاندې د دولتي شرکتونو ریاست خبر ورکړی چې د بریښنا شرکت او عزیزي انرژي شرکت په همکارۍ په غزني ولایت کې د ۱۳۰ میګاواټه په ظرفیت د لمریزې برېښنا تولید دستګاوې جوړوي.

د افغانستان د ښځو د ملاتړ بنسټ (راواه) د مارچ ۸مه، د ښځو د نړیوالې ورځې په مناسبت، د افغانستان ښځو د دوامداره تبعیض او حقونو د سرغړونو په اړه نړیوالې ټولنې ته خبرداری ورکړی او ټینګار یې کړی چې د ښځو غږونه باید په هر ډول پرېکړو کې شامل وي.

د جمهوري نظام پر مهال د عامې روغتیا وزیره ثریا دلیل، د افغانستان د ازبک ښځو د ژوند کړاوونو او انساني حقونو د وضعیت په اړه یوې تازه څېړنې ته پام اړولی، چې په کې د جنسیت، ژبني محرومیت، قومي هویت او جغرافیايي واټن له امله د ښځو د ګډو ستونزو وضاحت شوی دی.

د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې یادې ډلې د ښځو پر وړاندې یوه سخت‌دریځه او محدودوونکې تګلاره خپله کړې. طالبانو په خپلې څلور نیم کلنې دوره کې ان هغه غږونه ډب کړل، چې یا یې د دوی پر تګلارو نیوکې کړې او یا یې هم د بې‌عدالتیو پر وړاندې غږ پورته کړی دی.

ملګرو ملتونو اعلان کړی، چې د هغو افغانانو د ملاتړ لپاره چمتووالی نیسي چې ښايي په راتلونکو میاشتو کې د سیمې د کړکېچ د زیاتېدو له امله له ایران څخه افغانستان ته راستانه شي.

د پاکستان د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان د افغان طالبانو په اړه د پاکستان پر پالیسیو سختې نیوکې کړي او وايي، چې د افغانستان اوسني حاکمانو ته د «دوست حکومت» ارزښت ورکول د پاکستان د حکومت تېروتنه وه.

د بې پولې خبریالانو سازمان خبرداری ورکړی، چې د پاکستان او طالبانو تر منځ د جګړې له زیاتېدو سره سم، هغه افغان خبریالان چې پاکستان ته یې پناه وړې د نیولو او شړلو له نوې څپې سره مخ شوي دي. دغه سازمان یو ځل بیا له پاکستانه غوښتي چې د افغان خبریالانو له اېستلو ډډه وکړي.

په برېتانیا کې د سهیل په نوم یو افغان چې په ناقانونه ډول برېتانیا ته تللی، له ښځو څخه په «پرله‌پسې ډول د بوسې غوښتلو» او د هغوی د جنسي ځورونې په جرم په بند محکوم شو. دې کس واده کړی، دوه اولادونه لري. هغه پر دوو ښځو د جنسي ځورونې او پر بلې ښځې د جنسي تېري د هڅې په تړاو اعتراف کړی.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په کابل کې د قرغزستان د سفارت له سوداګریزې اتشې او د یاد هېواد د سوداګرۍ خونې له ځانګړي استازي سره په کتنه کې د سوداګریزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د دغه هېواد امنیتي ځواکونو د کراچۍ په ښار کې له ۲۵۰ډېر افغان کډوال چې د استوګنې قانوني اسناد یې نه لرل، نیولي دي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د جمعې په ورځ د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي سره په ټیلیفوني اړیکه کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ روان کړکېچ د کمولو غوښتنه کړې. لاوروف د ډیپلوماتیکو لارو د کابل او اسلام اباد ترمنځ د اختلافاتو د حل کولو پر اړتیا ټینګار وکړ.

د ملګرو ملتونو یوه لوړپوړې چارواکې وایي، چې افغانستان په داسې حال کې له بېلابېلو بحرانونو سره مخ دی چې له ایران څخه د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو د زیاتېدو احتمال هم شته، او د دغو کډوالو وضعیت ته رسېدنه به یوه لویه ننګونه وي.

د څو ولایتونو اوسیدونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو په زور او ګواښ سره خلک د پاکستان پر ضد لاریونونو ته اړ کړي. د دوی په وینا، طالبانو دوکانداران، سوالګر، سوداګر، ځوانان او عام خلک اړ کړي چې د پاکستان پر ضد لاریونونو کې برخه واخلي.

د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د پرتو ولایتونو ځینو قومي مشرانو او پخوانیو نظامیانو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل چې طالبانو د پاکستان پرضد جګړه او لاریونونو کې له د دوی ملاتړ ترلاسه کړی دی. دوی زیاتوي، چې په خوست او پکتیکا کې ځینې پخواني نظامیان د پاکستان پرضد جګړه کې برخه لري.

په روزګان کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ ټولو هټۍوالو ته خبرداری ورکړی، چې د اختر په شپو او ورځو کې د پلاستیکي وسلو او پټاکیو راوړل، ساتل او پلور منع دی. طالبانو ویلي، چې له سرغړونکو سره به سخت قانوني چلند وشي.

د هرات په اسلام‌کلا بندر کې د طالبانو کمیسار سید حصرت الله زعیم اغا وایي، چې په ایران کې وروستيو کړکېچونو د اسلام‌کلا له بندر نه د تګ‌راتګ پر کچې هیڅ اغېز نه‌دی کړی او د هرات له اسلام‌کلا بندر له لارې د ټرانزیټي موټرو تګ‌راتګ په عادي توګه دوام لري.