افغانستان

د پنجشېر لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، په دغه ولایت کې ترلاسه شوي ۳۲۱ کیلوګرامه نشه‌يي توکي یې د پنجشنبې په ورځ سوځولي دي. طالب مسوولینو په دې اړه چې د دغو توکو د لېږد په تړاو څومره کسان نیول شوي، څه نه‌دي ویلي.

په ملګرو ملتونو کې د متحده عربي اماراتو استازي محمد ابوشهاب د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) له نوې مشرې رباب فاطمې سره لیدنه کې ټینګار کړی چې افغانستان کې د ښځو او نجونو د حقونو له بشپړ او برابر تضمین پرته ثبات، امنیت او هوساینې ته رسېدل ناشوني دي.

د پخواني پارلمان دوو غړو، شکریه بارکزۍ او شینکۍ کړوخېل، د ښځو پر وړاندې د طالبانو چلند غندلی او ویلي یې دي، طالبان د حجاب په پلمه ښځې ځوروي او د زده‌کړو حقونه یې محدود کړي. دا څرګندونې وروسته له هغې کېږي چې ملګرو ملتونو په کابل او هرات کې د ۵۲ ښځو او یوې نجلۍ نیول کېدل تایید کړل.

د سمنګان لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، په دغه ولایت کې د دوو ټرافیکي پېښو له امله دوه کسان مړه او ۳ نور ټپيان شوي دي.

د سویډن رسنیو د راپور له‌مخې، په استکهُلم کې د مخکیني افغان سفیر عباس نویان د پناه‌غوښتنه قضیه رد شوې ده. ویل شوي چې د دغه هېواد د کډوالۍ ادارې د عباس نویان د اېستنې پرېکړه کړې، خو نوموړي اعتراض کړی او دمګړۍ یې دوسیه په کډوالۍ محکمه کې تر ارزونې لاندې ده.

د امریکا د جګړې وزیر پیټ هګسېت د ډونالډ ټرمپ د حکومت له لوري سوریې او عراق څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو بهیر د جو بایډن د ولسمشرۍ پر مهال له افغانستان څخه د وتلو له بهیر سره پرتله کړی. هغه ویلي، له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو څرنګوالي د امریکا اعتبار ته زیان ورساوه.

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت وايي، د تېر کال د ۳۰ زره حاجیانو له ډلې یې تر اوسه څه باندې ۲۰ زره ته د حج له لګښتونو اضافه شوې پیسې بېرته ورکړي. په داسې حال کې چې افغان حاجیانو په مراسمو کې د منظم ټرانسپورټ او مناسبو خدماتو او امکاناتو له نه شتون څخه شکایت درلود.

د روادارۍ په نوم د بشري حقونو بنسټ په هسپانیا کې د یوې غونډې له لارې له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو پر وړاندې د دریځ نیولو او د افغان ښځو لپاره د ولسي محکمې د پرېکړې د عملي کېدو غوښتنه کړې ده. دوی ویلي چې د طالبانو د ښځو ضد سیاستونه باید عادي ونه ګڼل شي

د جمهوري نظام پر مهال د افغانستان د دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل وايي، افغانستان له څو لسیزو سیاسي، امنیتي او ټولنیزو بحرانونو وروسته د خپل راتلونکي لپاره ملي اجماع ته اړتیا لري او په وینا یې، «واقعي لویه جرګه چې د افغانستان د خلکو استازولي وکړای شي» د حل لار ده.

د افغانستان کرېکټ ملي لوبډله نن، د تلې په ۱۷مه، په ابوظبۍ کې د بنګله‌دېش پر وړاندې د یوازېنۍ ټېسټ لوبې ډګر ته وځي. دا لوبه به د رحمت شاه زرمتي لپاره د ټېسټ لوبډلې د کپتان په توګه لومړۍ رسمي سیالي وي او دواړه لوبډلې به د شیخ زاید کرېکټ لوبغالي پر میدان سره مخ شي.

د طالبانو مخالفې وسله‌والې ډلې، متحدې جبهې ادعا کړې چې د کندهار ولایت په ارغستان ولسوالۍ کې یې د طالبانو دوه غړي وژلي دي. د دغې جبهې په خبرپاڼه کې راغلي چې دغه عملیات د یادې ولسوالۍ اړوند په «نرغل» سیمه کې ترسره شوې دي.

د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق (یونیسف) وايي، په افغانستان کې د ټولنې پر بنسټ لومړني روغتیايي خدمتونه پیاوړي کوي او د میندو، نوي زېږېدلو ماشومانو روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي د پراخولو لپاره کار کوي.

د طالبانو مخالفې وسله‌والې ډلې، متحدې جبهې ویلي چې د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو پخواني غړي لا هم په خپل هېواد کې له ګواښونو سره مخ دي او په وینا یې، میلیونونه افغانان د یوه نظام له «وحشت» څخه د تېښتې وروسته د بل لوري له تاوتریخوالي سره مخ شوي دي.

د طالبانو یو لوړپوړی چارواکی، شهاب‌الدین دلاور ادعا کوي چې افغانستان د نړۍ له امنو هېوادونو څخه دی او د هر وګړي ځان او مال خوندي دی او هېڅوک حق نه لري چې د بل چا پر ځان او مال تېری وکړي. خو یوناما همدا نن په بېلابېلو ولایتونو کې د ۵۲ ښځو پر نیول کېدو اندېښنه ښودلې ده.

د مقاومت جبهې د سیاسي دفتر مشر عبدالله خنجاني ویلي، د ښځو پر وړاندې د طالبانو جنایتونه باید په هېواد کې فرعي مسله ونه ګڼل شي. هغه ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د جنایت د مفهوم تاریخي بیا تعریف روان دی او طالبان باید د ښځو پر وړاندې د خپلو کړنو حساب ورکړي.

د افغانستان د پخوانۍ ولسي جرګې غړې فوزیه کوفي د پوښتنې په ډول ویلي، چې نړۍ ولې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې له پرله‌پسې ګواښونو، ځورونو، نیونو او له ټولنې د هغوی د اېستلو سره عادي شوې ده.

د طالبانو له واک ته رسېدو پنځه کاله وروسته، وسله‌واله مخالفه مبارزه د افغانستان له شمالي سیمو ورهاخوا د هېواد نورو برخو ته د پراخېدو په حال کې ده. د مقاومت د ډلو جغرافیایي پراختیا او د پخوانیو افغان ځواکونو د غړو بیا تنظیمېدل د طالبانو لپاره د امنیتي ننګونې نوې بڼه رامنځته کوي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، روانه اونۍ ۴۰۶ افغان کډوال د پاکستان له بندخونو ازاد او هېواد ته راستانه شوي دي. دغه وزارت په پاکستان کې د یادو افغانانو د نیول کېدو د لامل په اړه څه نه‌دي ویلي، خو دغه هېواد کې ډېری افغانان د ویزو د نه‌لرو له امله نیول کېږي.