د ملګرو ملتونو د تعلیمي، علمي او کلتوري سازمان (یونسکو) د کابل دفتر وايي، په نړۍ کې د بیان ازادي له ۲۰۱۲ کال راهیسې ۱۰ سلنه راکمه شوې او د خبریالانو د ځانسانسور کچه ۶۳ سلنه لوړه شوې.ورته مهال په افغانستان کې پر رسنیو محدودیتونه او د خبریالانو نیونو رسنیز چاپېریال اغېزمن کړی.
ملګرو ملتونو ویلي، پر خبریالانو بریدونه د بیان ازادۍ پر ضد بریدونه دي او حکومتونه باید د مطبوعاتو د ازادۍ د خوندیتوب ژمنې عملي کړي. د ملګرو ملتونو په وینا، د مې درېیمه هر کال د رسنیو د ازادۍ نړیوالې ورځې په توګه نمانځل کېږي او د باوري معلوماتي سرچینو اړتیا تر هر وخت ډېره شوې.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپورونکي ریچارډ بېنېټ د اپرېل ۳۰مه په جینوا کې ویلي، چې له طالبانو غواړي ټول نیول شوي خبریالان پرته له کوم شرطه ژر تر ژره خوشې کړي او تضمین ورکړي چې د رسنیو کارکوونکي به له وېرې او غچ اخیستنې پرته خپل کار ته دوام ورکړي.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وایي، چې طالب وزیر مولوي نور جلال جلالي د هېواد شمالي زون ته سفر کړی او د شاوخوا ۳۰۰ میلیونه افغانیو په ارزښت یې د ۷ روغتیايي پروژو د بنسټ ډبرې اېښودې دي. د یاد وزارت په وینا، دغه پروژې په جوزجان، سمنگان او کندز ولایتونو کې پلي کېږي.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت د افغانستان لپاره د بریتانیا د ځانګړی استازي ریچارډ لېنډسي، وروستۍ څرګندونې رد کړې او دا یې «یو اړخیزې» او د ډیورنډ کرښې د ستونزو د ژور درک پرته بللي دي.
د افغانستان د کرکټ د کورنیو سیالیو په لړ کې د «امید وطن» د شلاوریز جام سیالۍ د افغانستان کرکټ بورډ تر څار لاندې روانې دي، چې په وروستیو لوبو کې یې د مس عینک او بُست لوبډلو بریاوې خپلې کړې دي.
د طالبانو د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت ویلي، تر دې مهاله د مسافروړونکو او باروړونکو موټرو د نوبت، احصایې او د عوایدو په برېښنايي سیستمونو کې، ټولټال ۱۰۷ زره او ۴۵۵ موټر ثبت شوي دي. د وزارت په وینا، دا بهیر د ټرانسپورټي چارو د شفافیت او د خدماتو د کیفیت د لوړولو لپاره روان دی.
په تهران کې د طالبانو د سفارت سرپرست مولوي فضلمحمد حقاني د ایران د عدلیې وزارت له مرستیال عسکر جلالیان سره لیدنه کړې ده. خبرپاڼه وایي، دې لیدنه کې د عدلي او قضايي همکاریو د پراخېدو او د افغان بندیانو د لېږد د بهیر د نوي پړاو پر پیل خبرې شوې دي.
د ملګرو ملتونو د ماینپاکۍ پروګرام اعلان کړی، چې د جګړو زیاتوالي او د بشري مرستو کمښت، په افغانستان، سوریې او غزه کې د ماینپاکۍ چارې له جدي ستونزو سره مخ کړې دي. د یاد سازمان د شمېرو له مخې، په افغانستان کې هره ورځ یو ماشوم د جګړې له پاتې شویو چاودېدونکو توکو له امله وژل کېږي.
د امریکايي رسنیو د راپورونو له مخې، په امریکا کې یوه فدرالي قاضي د ډونالډ ټرمپ د حکومت د کډوالۍ د پالیسیو یوه مهمه هغه برخه لغوه کړې، چې له مخې یې د ګڼو هېوادونو د کډوالۍ او پناهغوښتنې دوسیو ارزونه په پراخه کچه درول شوې وه.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې له طالبانو سره هېڅ ډول عارضي اوربند نهدی شوی او یوازې د اختر درې ورځو کې وقفه رامنځته شوې وه او هغه هم پای ته رسېدلې ده. د دغه وزارت ویاند نن په اسلاماباد کې وویل، اوسني وضعیت ته د «اوربند» کلیمه کارول ناسمه ده.
د ننګرهار ځايي طالب چارواکي وایي، چې په دې ولایت کې د دوو جلا پېښو پر مهال درې کسان په اوبو کې د ډوبېدو له امله مړه شوي دي.
د قطر د بهرنیو چارو وزیر محمد ال ثاني د ایران اسلامي جمهوریت د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په ټیلیفوني اړیکه کې د سمندري تګ راتګ ازادي یو بنسټیز او نه منل کېدونکی اصل وباله.
د جرمني په برلین ښار کې د کاناډین نورث اکاډمي په نوښت، د افغانستان د اوسني بحران او راتلونکي وضعیت د ارزونې لپاره علمي او څېړنیزه ناسته، نن د شنبه د غویي پر ۱۲مه ترسره شوه.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویلي، چې د نشهيي توکو د قاچاق او خرڅلاو په تړاو یې لږ تر لږه ۷۵ کسان په څوارلس ولایتونو کې نیولي دي. دغه وزارت د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې دا عملیات د نشهيي توکو ضد پولیسو له لوري د هېواد په ختیځ، سویل، مرکزي او شمالي ولایتونو کې ترسره شوي دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویلي، چې سراج الدین حقاني د یادې ډلې د کار او ټولنیزو چارو وزیر عبدالمنان عمري سره په لیدنه کې د افغانستان دننه او بهر د کاري فرصتونو پر رامنځته کولو خبرې کړې دي.
هغه سندونه چې افغانستان انټرنشنل ترلاسه کړي ښيي، چې د طالبانو مشر ملاهبتالله اخوندزاده په دولتي چوکاټ کې د «ملي» کلیمې پر کارولو بندیز لګولی دی. د دغه حکم پر بنسټ، د یو شمېر امارتي ادارو له نومونو څخه د ملي کلمه لرې شوې او پر ځای یې د «عمومي» کلمه کارول کېږي.
د طالبانو د مشر ملاهبت الله اخوندزاده وروستۍ وینا، چې په کې یې د خپل ځان بې قید او شرطه اطاعت غوښتی، د دغې ډلې د ځینو غړو له سختو نیوکو سره مخ شوې ده. نیوکه کوونکي وایي چې د ملاهبتالله دا ډول څرګندونې ښیي چې هغه ځان له نورو انسانانو څخه لوړ ګڼي.
د ازادۍ جبهې په نوم د طالبانو وسلهوالې مخالفې ډلې د یوې خبرپاڼې په خپرولو ادعا کړې، چې د جمعې په ماښام یې د لوګر ولایت ودانۍ ته نږدې پر یوه امنیتي پوسته په یوه هدفي برید کې ۴ طالبانو مرګژوبله اړولې ده.
د افغانستان د خبریالانو مرکز په تېرو ۱۲ میاشتو کې د رسنیو د ازادۍ د نقض لږترلږه ۱۵۰ پېښې ثبت کړې دي. د دغه مرکز د موندنو له مخې، که څه هم د نیونو کچه د تېر کال پرتله کمه شوې، خو رسنۍ د سانسور او کیفیت له امله ډېر سخت او بحراني حالت کې دي.
افغانستان انټرنشنل د طالبانو د ۲۰۷ الفاروق قول اردو د مسوولانو یو غږیږ پیغام ترلاسه کړی، چې خپلو ټولو وسلهوالو ته یې امر کړی، چې نور به په نظامي مرکزونو کې ځیرک مبایلونه نه کاروي او د اړیکې ساتلو لپاره دې ساده مبایلونه وکاروي.
د کونړ یو شمېر قومي مشرانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د کونړ او باجوړ د قومي مشرانو ترمنځ د پاکستان له پوځ سره د دایمي اوربند پر سر پیل شوې خبرې د پاکستان د وروستیو بریدونو امله له ناکامۍ سره مخ شوې دي. دوی ویلي، پرېکړه شوې وه چې راتلونکې ناسته به په باجوړ کې ترسره شي.