په غزني کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند خالد سرحدي وایي، په دغه ولایت کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله دوه کسه مړه او ۴ نور ټپیان شوي دي. د نوموړي په خبره؛ دغه پېښه د کابل- کندهار پرلویه لار د روضې کوتل په سیمه کې شوې ده.
د خوړو نړۍوال پروګرام وایي، په ټول افغانستان کې ۳.۷ مېلیونه ماشومان او ۱.۲ مېلیونه ښځې له سختې خوارځواکۍ سره مخ دي. یاد سازمان زیاتوي، چې له افغان مېندو او ماشومان سره خپلو مرستو ته دوام ورکوي.
د ایران په مشهد ښار کې د طالبانو قونسل نورمحمد متوکل د دغه ولایت د بهرنیو وګړو د چارو رییس جعفر سیدابادي سره د افغان کډوالو د حقونو او پر ناقانونه لارو د تګراتګ د مخنیوي پر مسایلو خبرې کړې او د ګډې همکارۍ پر دوام یې ټینګار کړی.
د طالبانو د ۲۰۵ البدر قول اردو وایي، په سپین بولدک ولسوالۍ کې یې د ۳زره ګرامه سپينو زرو او ۶۱۶ پسونو د قاچاق مخه نیولې چې پاکستان ته په ناقانونه ډول لېږدول کېدل. د یادې قول اردو په وینا؛ ۹ کارټنه درمل یې هم ترلاسه کړي، چې له پاکستان نه افغانستان ته راوړل کېدل.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په کندوز، هرات، لغمان، هلمند او سمنګان ولایتونو کې یې ۹ کسان د «غلا، ځنګلونو پرېکولو او ناقانونه وسلو د لېږد» په تور نیولي دي. د دغه وزارت په وینا؛ نیول شوي کسان به تر پښتنو وروسته عدلي او قضايي ادارو ته ور وپېژندل شي.
د کرېکټ ستوری راشدخان وايي، هغه لېواله دی چې افغانستان په راتلونکي کې خپله د ښځو کرېکټ ملي لوبډله ولري او سیالۍ وکړي. نوموړی وایي، د کرېکټ د نړۍوالې شورا له لوري د افغانستان د بشپړ غړیتوب لپاره د ښځو لوبډلې لرل د دغې شورا له شرطونو او معیارونو څخه دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وایي، یوازې پرون (دوشنبه د سلواغې ۲۰مه) له بېلابېلو لارو له ایران او پاکستان نه ۳۹۶ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې، چې ۶۶۷ نورې کورنۍ بیا خپلو سیمو ته لېږدول شوې دي.
د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام ویلي، د اروپايي ټولنې تمویل شوې «وي لیډ» پروژې په افغانستان کې د ښځو اقتصادي ځواکمنتیا ته وده ورکړې. دوی وایي، یاده پروژه ښځو ته د مالي خدمتونو لاسرسی اسانوي او د هغوی سوداګریز فعالیتونه پیاوړي کوي؛ څو په سخت اقتصادي وضعیت کې یې اقتصاد پیاوړی شي.
د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ په ټولو هېوادونو غږ کړی، چې پر طالبانو فشار راوړي او له هغوی سره د اړیکو له عادي کولو لاس واخلي. هغې ویلي، چې د نجونو پر زدهکړو د طالبانو بندیز د اسلامي پيغام خلاف دی او دغه ډله نهشي کولی د دین په نوم نجونې له زدهکړو بېبرخې کړي.
د کډوالو سره د مرستې نړۍوال سازمان اعلان کړی، د امریکا یوې محکمې د ټرمپ ادارې ته امر کړی چې د افغان کډوالو د ځانګړې کډوالۍ «اېسایوي» ویزو غوښتنلیکونو ارزونه له سره پیل کړي.
په سمنګان کې د طالبانو د کور او ښار جوړونې رییس مولوي محمدامین نوري وایي، چې د دغه ولایت په حضرت سلطان ولسوالۍ کې تازه ستنو شویو ۲زره او ۵۰۰ کډوالو ته د ځمکو د وېش لړۍ پیل شوه.
په جېنوا کې د افغانستان استازي نصیراحمد اندېشه ویلي، چې افغانستان لا هم د کډوالو په برخه کې د نړۍ له تر ټولو اوږدمهاله او پېچلو ناورینونو سره مخ دی. هغه له نړۍوالې ټولنې او د کډوالو له نوي عالي کمېشنر څخه غوښتي، چې د افغانستان روان بشري ناورین د خپلو لومړیتوبونو په سر کې وساتي.
د ایران د رېل پټلۍ ټرانزیټ په برخه کې په وروستیو میاشتو کې د پام وړ بدلون راغلی دی. د خواف–هرات رېل پټلۍ له لارې د توکو لېږد نږدې ۵۰۰زره ټنو ته رسېدلی او د ایران او افغانستان ترمنځ د رېل پټلۍ له لارې سوداګري له ۱۸ تر ۳۸ برابره زیاته شوې ده.
د ناروې پولیسو د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۰مه) وویل، چې په برګېن ښار کې په یوې تاوتریخجنه پېښه کې یو افغان وژل شوی او مېرمن یې ټپي شوې ده. د وژل شوي افغان کورنۍ افغانستان انټرنشنل ته ویلي، دغې جوړې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ناروې ته پناه وړې وه.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ وزیر عطاءالله عمري په ننګرهار کې پر راستانه کړل شویو افغانانو د مرستو د وېش په مراسمو کې وویل، د دوی له بیاځلي حاکمیت راهیسې له بېلابېلو هېوادونو ۴نیم میلیونه افغان کډوال په زوره افغانستان ته لېږل شوي دي.
د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف چې د دوشنبې په ورځ د دغه هېواد د ملي اسمبلۍ په غونډه کې وینا کوله، د افغانستان په جګړو کې یې د ګډون په اړه د پاکستان د پخوانیو مشرانو جنرال ضیاءالحق او جنرال پروېز مشرف پر پرېکړو نیوکه وکړه.
د افغانستان د تېر نظام د ملي امنیت شورا د سلاکار حمدالله محب تر مدیریت لاندې "اوربېټورکس" شرکت د ابوظبي له حکومت سره د پراختیايي پروژو د دقیقې څارنې په موخه د سپوږمکۍ له معلوماتو (ډېټا) څخه د ګټنې یو تړون لاسلیک کړ.
په پاکستان کې له شاوخوا ۴۰ کلونو راهیسې یو زیات شمېر افغانان په خېبرپښتونخوا، پنجاب او بلوچستان کې پر کرنیزو چارو بوخت وو، خو اوس چې سلګونه زره افغانان له دغه هېواده په جبري ډول اېستل کېږي، نو په کرنیزه برخه کې یوه نسبي تشه رامنځته شوې ده.
د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي، چې په تېرو څلورو میاشتو کې په کابل کې د یوې کورنۍ د خوراکي توکو د کڅوړې بیه شاوخوا ۲۲۵۰ افغانۍ لوړه شوې ده.
طالبانو له بیا واکمنېدو شاوخوا یوه میاشت وروسته نجونې زدهکوونکې له شپږم ټولګي پورته د «امر ثاني» په نوم له زدهکړو منع کړې. له همدې نېټې پوره ۱۶۰۴ ورځې تېرې شوې، خو لا هم د دغو نجونو زدهکوونکو د برخلیک په تړاو د پام وړ کار نهدی شوی.
په مسکو کې د طالبانو سفارت خبر ورکړی، چې مولوي ګل حسن په روسیه کې له مېشتو افغان سوداګرو سره د هغوی پر ستونزو هر اړخیزې خبرې کړې دي. د سفارت په وینا، په دې ناسته کې د دوه اړخیزو همکاریو، همغږۍ او اقتصادي اړیکو په اړه هم سلا مشورې شوې دي.
نن دوشنبه په مسکو کې د طالبانو سفیر گل حسن حسن او روسیه مېشتو افغان سوداگرو لیدلي دي. په دې کتنه کې د اقتصادي اړیکو د لاپیاوړتیا بحث سربېره، د افغانستان او روسیې ترمنځ د سوداگرۍ په برخه کې د شته ستونزو د هواري په اړه هم خبرې کړي دي.