د ترکیې او ایران ترمنځ په سرحدي سیمه کې د اتو افغان کډوالو د جسدونو تر موندلو وروسته، یوشمېر مخالفو سیاستوالو د پېښې د څېړلو غوښتنه کړې ده. د ترکیې پارلمان کې د خلکو د ډیموکراسۍ او برابرۍ ګوند استازې ګلجان کچماز سایغیت د قربانیانو د هویت او د مړینې لامل روښانه کېدو غوښتنه کړې.
په هلمند کې د طالبانو ۲۱۵ عزم قول اردو خبر ورکړی، د درېیو ښځو په ګډون یې ۲۵ کسان نیولي چې غوښتل یې په ناقانونه توګه پاکستان ته واوړي. د طالبانو په وینا، د کرښې په اوږدو کې یې ۴۱ کارټنه درمل، ۱۳ کارټنه د رنګمالۍ تېل او یوه مخابره هم نیولې چې پاکستان ته قاچاق کېدل.
په ننګرهار کې د ډینګي تبې د پېښو له زیاتېدو او د مخنیوي په برخه کې د خلکو له نیوکو سره هممهاله، یونېسف روغتونونو ته د درملو او تشخیصي توکو د برابرولو ډاډ ورکړی دی.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) ویلي، چې د ۲۰۲۶کال د جنورۍ له لومړۍ د اکتوبر تر ۳۱مې پورې له ګاونډیو هېوادونو ۵۹۰زره او ۵۸۶ راستنو شویو افغان کډوالو مرستې ترلاسه کړې دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وايي، له ۲۰۲۲کال راهیسې یې د خپلو سیمهییزو پراختیايي هڅو له لارې څه باندې ۸،۳ مېلیونه کسانو ته رسېدنه کړې او له ۲۸زره او ۶۰۰ څخه ډېرو کوچنیو او منځنیو سوداګریزو کاروبارونو سره یې مرسته کړې ده.
د کابل په تاریخي بالاحصار کلا کې د لرغونپېژندنې کېندنو د مغولي دورې د یوه ماڼۍ، بودايي صومعې او د افغانستان د څه باندې دوه زره کلن تمدن د پاتې شونو نښې له خاورو راایستلې دي.
د طالبانو د هلمند د ۲۱۵ عزم قول اردو وايي، پر ډیورنډ کرښه د درې ښځو په ګډون ۲۵ تنه چې غوښتل یې په غیرقانوني ډول پاکستان ته واوړي نیولي دي. همدارنګه په دې عملیاتو کې ۴۱ کارټنه انساني درمل، ۱۳ کارټنه د رنګمالۍ تېل او یوه مخابره هم نیول شوې ده.
د پاکستان د اپوزېسیون مشر محمود خان اڅکزي په پښین کې یوې غونډې ته وویل چې پر افغانستان د پخواني شوروي او امریکا له یرغل وروسته دا هېواد ویجاړ شوی دی. هغه زیاته کړه چې دغه قدرتونه د افغان ولس پوروړي دي او باید د افغانستان په بيا رغونه کې خپله ونډه واخلي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اړوند پولیسو راډیو خبر ورکړی، چې د تخار ولایت په خواجهغار ولسوالۍ کې د یوه پخواني پاتې شوني لاسي بم د چاودنې له امله یو کس وژل شوی او یو بل تن ټپي شوی دی. دا پېښه د زړو اوسپنو د راټولولو پر مهال رامنځته شوې ده.
په کابل کې سیمه ییزې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وايي چې د طالبانو د عدلیې وزارت د دوشنبې په ورځ د لړم پر ۱۸مه، یو ځل بیا د کابل په لوېدیځ کې د امېد سبز ښارګوټي یو شمېر ګذر وکیلان او مخور احضار کړي او تر هغه وروسته یې نیولي دي.
په کابل کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، د کابل ـ هرات پر لویه لاره د مساپر وړونکو موټرو مالکانو د دوشنبې په ورځ د لړم په ۱۸مه د طالبانو په پلازمېنه کابل کې د ټرانسپورتي لګښتونو د زیاتوالي پر ضد لاریون وکړ.
په نیمروز کې د طالبانو د روغتیا عامې ریاست د پاکستانیو درملو کارول، پېرل، پلور او لېږد منع اعلان کړل. طالبانو خبرداری ورکړی چې د دې امر د سرغړونې په صورت کې به موندل شوي پاکستاني درمل راټول او وسوځوي.
له ایرانه د افغان کډوالو د اېستلو په زیاتېدو سره، په افغانستان کې د بېسرپرسته او د کورنۍ له ملاتړه بېبرخې ښځو د وضعیت په اړه اندېښنې ډېرې شوې دي. دا ښځې په هرات کې د اسلامقلعه له پولې تر تېرېدو وروسته، له بېسرپناهۍ او د طالبانو د کسانو له ځورونو سره مخ کېږي.
د افغانستان او زیمبابوې د کرکټ د ملي لوبډلو ترمنځ لومړۍ ټېسټ لوبه له پنځو ورځو سیالۍ وروسته مساوي پای ته ورسېده. په دې لوبه کې افغان توپوهونکو په زړه پورې لوبه وکړه او رحمانالله ځدراڼ، صدیقالله اتل او رحمت شاه وتوانېدل چې درې سلیزې ثبت کړي.
په پاریس کې د یوه فرانسوي هنرمند نندارتون د بامیان د بودا د تاریخي مجسمو او د هغوی د ویجاړېدو برخلیک ته د نړیوالو پام یو ځل بیا را اړولی دی. د بودا دا سترې مجسمې چې نږدې ۱۵۰۰ کاله د بامیان په ډبرو کې ولاړې وې، په ۲۰۰۱ کال کې د طالبانو له خوا په بمونو والوزول شوې.
مریم حسيني په مزارشریف ښار کې د ملکي وګړو له ډله ییزې وژنې یو کال وروسته زېږېدلې، د ماشومتوب کلونه یې د نیکه د ادبي کتابونو، د مور د بېساري ملاتړ او د نړۍ په اړه د پلار د علمي پوښتنو په درشل کې تېر کړل.
په ننګرهار کې د طالبانو ولایتي ادارې ویلي، چې د دغه ولایت په نهو ولسوالیو کې پر ۱۹ زره او ۲۲۰ جریبه ځمکه ګني کرل شوي او اټکل کېږي چې سږکال به ترې ۱۸۱ زره مټریک ټنه حاصل ترلاسه شي.
په جلال اباد کې د طالبانو د ښاري نظم کمېسیون پرېکړه کړې، چې غیرقانوني هډې او د سوداګرۍ لوی اصناف به له ښاره بهر سیمو ته ولېږدوي. یو شمېر سوداګر بیا اندېښمن دي، چې دا پرېکړه یې ښایي سوداګري زیانمنه او د کاروبار مناسب بدیلونه ورته ونه موندل شي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د نورستان ولایت له بېلابېلو کانونو راایستل شوې قیمتي او نیمه قیمتي ډبرې د داوطلبۍ له لارې وپلورل شوې. د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، یاد کاني توکي د څه باندې ۲۸ میلیونه افغانیو په ارزښت پلورل شوي دي.
د پاکستان او سعودي عربستان د پانګوالو ګډې شورا د دوه اړخیزې سوداګرۍ او پانګونې د پراخولو لپاره یو ګډ مالي صندوق جوړ کړی دی. دغه صندوق په سلګونو میلیونه ډالره لومړنۍ پانګه لري او موخه یې په بېلابېلو برخو کې د فرصتونو زیاتول دي. .
پنځه ویشت کاله وړاندې د ۲۰۰۱ کال د نومبر پر نهمه د بلخ ولایت مرکز مزارشریف ښار د طالبانو له واکه ووت. دې پېښې د افغانستان د جګړې مسیر بدل کړ او په څو اونیو کې طالبانو په پرله پسې ډول نور ولایتونه او سیمې هم له لاسه ورکړل.
د ایران د رضوي خراسان ولایت د اقتصادي امنیت پولیسو د ایران او افغانستان پر پوله د شل زره لېتره قاچاقي ډېزلو د نیولو خبر ورکړی دی. د ایراني رسنۍ د راپور له مخې، د دغه ولایت یوه پوځي چارواکي احمد نګهبان وویل، د دوغارون په ګمرک کې څلور باروړونکي موټر درول شوي دي.