د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (امسو) په هېواد کې د طالبانو په بند کې د زنداني خبریالانو او رسنیزو فعالانو د وضعیت په اړه ژوره اندېښنه ښودلې او د هغوی پر وړاندې روان چلند یې ناعادلانه بللی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) په خپل تازه خپور کړي راپور کې ویلي، چې د اپریل میاشتې پر مهال د طالبانو لاسوهنو، د مرستندویه کارکوونکو پر وړاندې محدودیتونو او د لاسرسي نورو خنډونو په افغانستان کې د بشري مرستو ۴۸عملیات ځنډولي او یا یې هم ګډوډ کړي دي.
د مقاومت جبهې په نوم د طالبانو مخالفې ډلې په هرات ولایت کې د دوو جلا عملیاتو پر مهال د یوه طالب وسلهوال د وژلو او د پنځو نورو د ټپي کولو ادعا کړې ده.
په تاجکستان کې د افغانستان د سفارت مرستیالې اسیه توحیدي په یوه نړیوال تخصصي فورم کې ګډون کړی، چې د اوبو کمښت، اقلیمي بدلونونو او د خوړو د خوندیتوب د نړیوالو ننګونو په اړه جوړ شوی وو.
د روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو ایچ او) د لوی اختر له رارسېدو سره هممهاله د څارویو د ذبح کولو پر مهال د روغتیايي او خوندیتوب سپارښتنو پر مراعاتولو ټینګار کړی او ویلي یې دي چې دغه چارې د ګواښونکو ناروغیو د خپرېدو په مخنیوي او د کورنیو د روغتیا په ساتنه کې مهم رول لري.
د ایران په مشهد کې د طالبانو قونسلګرۍ ویلي، چې د ایراني چارواکو سره یې د افغان کډوالو د چارو د ښه تنظیم، ټرانزیټي ستونزو د حل او د سوداګریزې راکړې ورکړې د پراختیا پر لارو چارو خبرې اترې کړي دي.
د روسیې د درمل جوړونې شرکت «فارماسینټېز» ویلي چې په نږدې راتلونکي کې به افغانستان ته د درملو صادرات پیل کړي. دغه شرکت وايي چې په دې اړه یې د طالبانو له روغتیا وزارت سره هوکړه کړې ده.
په کابل کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو د پخوانۍ ولسي جرګې غړی الله ګل مجاهد د خپل زوی احسان الله مجاهد په جنازه کې له ګډون وروسته بېرته زندان ته لېږدولی دی. الله ګل مجاهد د یو طالب د قتل په تور طالبانو محاکمه کړ او اوس په څرخي پله زندان کې دی.
د طالبانو د کندهار والي د دغه ولایت د ۱۲ ولسوالیو له ولسوالانو سره په غونډه کې ویلي چې ملاهبت الله د کندهار د امنیتي حوزو او ولسوالیو لپاره کافي امنیتي تشکیل ور کړی او د امنیت په برخه کې هیڅ عذر د منلو وړ نه دی.
د ایران د تایباد ولسوالۍ چارواکو ویلي، چې له افغانستان سره د ګډې پولې له امله د دوغارون رسمي بندر د نشه یې توکو د قاچاق له جدي خطر سره مخ دی او په دغه بندر کې د کنټرول لپاره د پرمختللو کشفي وسایلو (سکنرونو) ډېرول اړین دي.
د طالبانو د زندانونو چارو د تنظیم ادارې ویلي، چې د لوی اختر په مناسبت یې د کابل، بلخ او غزني له زندانونو ۲۴۹ تنه بندیان خوشې کړي دي. دغه بندیان ددې ډلې د سترې محکمې د حکم پر بنسټ له بنده خوشې شوي دي.
د طالبانو تر ولکې لاندې د بلخ د درملو سکټور پلاوي د تاشکند د سفر پر مهال د ازبکستان د درملو تولید له پنځو شرکتونو سره د ۵ میلیونه ډالرو په ارزښت د درملو د وارداتو تړونونه لاسلیک کړي دي. طالبانو ویلي، چې یاد درمل به د هېواد شاوخوا« ۲۵ سلنه اړتیاوې» پوره کړي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې په کابل کې د قطر سفیر مردف القاشوطي له امیر خان متقي سره د افغانستان او قطر د دوه اړخیزو اړیکو او یولړ سیمهییزو مسایلو په اړه خبرې کړې دي. متقي دغه راز پر قطر د وروستیو بریدونو په اړه له نوموړي سره خپله خواخوږي شریکه کړې.
د طالبانو د بلخ والي دفتر وايي، چې د ازبکستان د ۳۲۰ ټنه بشري مرستو یوه لویه جوپه د بلخ ولایت په حیرتان بندر کې د طالبانو سیمه ییزو چارواکو ته سپارل شوې ده. په دې مرستو کې اوړه، وریژې، غوړي، بوره او نور خوراکي توکي شامل دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وايي، چې د راتلونکی لوی اختر په شپو ورځو کې په ټول هېواد کې د امنیتي تدابیرو د نیولو لپاره پلان جوړ شوی دی. د طالبانو مشر ملاهبت الله هم په خپل اختریز پېغام کې طالب چارواکو ته سپارښتنه کړې، چې د اختر لپاره د خلکو امنیت وساتي.
افغان سوداګر وايي، د هرمز تنګي د تړل کېدو له امله افغانستان ته د یو کانټینر توکو بیه له درې زرو څخه ۷زرو او ځینې وخت ۱۱ زره ډالرو ته لوړه شوې. سوداګر وايي، د ایران له لارې له چین نه د واردېدونکو توکو بیه هم له ۱۵ سوه ډالرو نه ۱۵ زره ډالرو ته لوړه شوې، چې لس برابره ګرانښت ښيي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت وايي، تهران په سیمه کې د جګړې د پای ته رسولو او د کړکېچونو د کمولو پر هڅو تمرکز کړی دی. د یاد وزارت ویاند ویلي، چې ایران د طالبانو او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي د کمولو او کړکېچ د ختمولو لپاره هر ډول همکارۍ ته چمتو دی.
د طالبانو مالیې وزارت ویلي، چې په تېرو دوو اونیو کې یې د کندهار، نیمروز، ننګرهار او هلمند په ولایتونو کې په لوړه کچه قاچاقي توکي نیولي دي. په دغو توکو کې له پاکستان نه ۲۲ زره کیلوګرامه قاچاق کېدونکي درمل هم شامل دي.
له پېښو سره د طالبانو د مبارزې چمتووالي ادارې ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په پکتیا، بغلان، پنجشېر او تخار ولایتونو کې د سختو ورښتونو، سېلابونو، تالندې او برېښنا له امله ۱۱ تنه مړه شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.
د نورستان لپاره د طالبانو امنیه قوماندانۍ په دغه ولایت کې د اختر په ورځو کې پر سېلانیانو د موسیقۍ په تړاو د بندیزونو د پلي کېدو خبر ورکړی دی. د دغو نویو بندیزونو له مخې، په نورستان کې د موسیقۍ هر ډول الات منع دي او د پارون ښار په دروازه کې به ضبط او له منځه وړل کېږي.
د طالبانو ټرانسپورټ او هوایي چلند وزارت د ملاهبت الله د حکم په خپرولو سره ویلي، چې د هېواد په ټولو زونونو، د موټرو اډو او ترمینلونو کې یې د مسافر وړونکو او بار وړونکو موټرو د کرایې لایحه چمتو کړې او زر به عملي شي.
د طالبانو د هرات ولایت د نشه يي توکو پر وړاندې د مبارزې مدیریت وایي، په تېرو څلورنیمو کلونو کې په دغه ولایت کې د شاوخوا ۴۰ زره هغو کسانو درملنه شوې، چې په نشه يي توکو روږدي وو.