د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف درانی وایي چې طالبان د ترهګرو ډلو د پناه ورکولو له امله د نړیوال مشروعیت له کمښت سره مخ دي او که دا وضعیت دوام وکړي، سیمه به له جدي امنیتي خطرونو سره مخ شي.
د برېتانوۍ خبریالې چارلي فالکنر د ۲۰۲۱ کال د اګست د کابل د سقوط هغه ورځې په تفصیل سره بیان کړې چې پکې شل کلن جمهوري نظام پای ته ورسېد، طالبان واک ته ورسېدل او د کابل له کوڅو تر هوايي ډګره د وېرې، بېباورۍ او نامعلوم راتلونکي یوه اوږده کیسه جوړه شوه.
پاکستان او روسیې په اسلاماباد کې د ترهګرۍ پر ضد د ګډې کاري ډلې دولسمه غونډه ترسره کړې، چې پکې د افغانستان امنیتي وضعیت، د ترهګرۍ ضد همکاري او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ د پراختیا پر لارو چارو خبرې شوې دي.
د برېتانيا د کارګر ګوند د مشرتابه نوماند انډي برنهام ويلي، که د لومړي وزير په توګه واک ته ورسېږي، نو د رد شویو افغان پناه غوښتونکو د بېرته ستنولو لپاره به له طالبانو سره هوکړهليکونه لاسليک کړي.
په تهران کې د ایران د پخواني مشر علي خامنهیي د جنازې په مراسمو کې د طالب چارواکو او د دې ډلې د مخالفو څېرو هممهاله ګډون په ټولنیزو شبکو کې د طالب پلویانو پراخ غبرګونونه راپارولي دي.
د مقاومت جبهې د سیاسي دفتر رییس عبدالله خنجاني وایي، عبدالرشید دوستم او محمد محقق په تېرو پنځو کلونو کې د دغې جبهې د مشر احمد مسعود اصلي متحدین او نږدې همکاران پاتې شوي دي. هغه ټینګار کړی، چې د دغو مشرانو ترمنځ همکاري د ګډو اهدافو پر بنسټ ولاړه ده.
سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې د غزني د واغظ ولسوالۍ اړوند په ګوډلو سیمه کې تېره شپه (پنجشنبه د چنګاښ ۱۱مه) شاوخوا دولس بجې ناپېژاندو وسلهوالو د خالد مسعود په نوم د ټيټيپي یو قوماندان په ډزو وژلی دی. طالبانو لا تراوسه په دې تړاو څه نهدي ویلي.
په افغانستان کې د لومړي ځل لپاره د اعصابو د جراحي ملي ټولنې دفتر پرانېستل شو. د اعصابو د جراحي متخصص ډاکټر خالد ځدراڼ اعلان وکړ، چې د دغې ټولنې پرانېستل د هېواد په طبي برخه کې یو «تاریخي» ګام دی او د افغان ډاکټرانو د مسلکي یووالي لپاره به کار وکړي.
د «ښځې د ښځو لپاره» نړۍوال سازمان افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه،چې د طالبانو د محدودیتونو له امله یې په افغانستان کې له ۲۵ کلونو وروسته خپل فعالیت پایته رسولی دی. دغه سازمان وايي، د دوی پر دفترونو د طالبانو چاپو او د کارکوونکو د نیول کېدو له امله د فعالیتونو دوام ناشوني شوي وو.
د خبریالانو د خوندیتوب نړيوالې کمېټې (سيپيجې) پر طالبانو غږ کړی، چې د تمدن خصوصي ټلویزیون مسوول مدیر محمد رحمتي او د همدې رسنۍ کارکوونکی محمد رضا دې خوشې کړي.
د افغان اېواک بنسټ مشر شان وانډیور په یوه پرانیستي لیک کې پر امریکایي چارواکو کلکه نیوکه کړې، چې لا یې هم د افغان کډوالو د لېږد، د ویزو ورکولو او د مېشتېدنې ځانګړي پروګرامونه بند ساتلي دي.
له کابل څخه عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې د جمعې په شپه شاوخوا اته بجې د کابل پوهنتون په لیليه کې چاودنه شوې ده. عیني شاهدان د چاودنې نوعيت لاسي بم بولي، خو لا تراوسه طالبانو په دې تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلوېزیون خبر ورکړی، چې په پلازمېنه کابل کې د کورونو کرایې تر پخوا په بې ساري ډول لوړې شوي او د خلکو اقتصادي ژوند یې له سختو ستونزو سره مخ کړی دی. کابل ښاریان نیوکه کوي، چې طالبان د کرایو کنټرول کې پاتې راغلي دي.
د جمهوري نظام پر مهال د کانونو او پټرولیم پخوانۍ وزیرې نرګس نهان په خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې طالبانو په تېرو پنځو کلونو کې افغانستان د ښځو او نجونو لپاره په یوه ډلهییزه «هدیره» بدل کړی دی.
د پنجشېر لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، یو ۲۲ کلن ځوان د دویمې امنیتي حوزې اړوند په یوه کانال کې د لامبو پر مهال ومړ.
د پولنډ پولیسو اعلان کړی چې د دغه هېواد په سرحد کې یې د ۱۵ افغانانو په ګډون ۵۴ پناه غوښتونکي نیولي دي.د پولنډ چارواکي وایي دا کسان له لیتوانیا څخه په ناقانونه توګه پولنډ ته داخل شوي وو او ډېر ژر به بېرته لیتوانیا ته واستول شي.
په کابل کې د ایران د سفارت په بلنه د افغانستان او ایران د څه باندې ۲۰۰ اقتصادي فعالانو، صنعتکارانو او پانګوالو په ګډون یوه مسلکي سوداګریزه ناسته شوې، چې په ترڅ کې یې په بېلابېلو صنعتي او سوداګریزو برخو کې د ګډې همکارۍ درې هوکړه لیکونه هم لاسلیک شوي دي.
افغانستان د ژغورنې لپاره د ملي مقاومت عالي شورا ویاند وایي چې په تهران کې به د طالبانو او د هغوی د مخالفو مشرانو ترمنځ هېڅ ډول لیدنه نه ترسره کېږي.
د ننګرهار د اچین ولسوالۍ اوسېدونکی ۱۸ کلن صفی الله ۳۳ ورځې مخکې د اروپا پر لور د قاچاقي سفر پر مهال د ایران پر پوله د ایراني ځواکونو په ډزو وژل شوی و، مړی یې تر یوې میاشتې وروسته د سره صلیب په مرسته کورنۍ ته وسپارل شو. کورنۍ یې وایي، بېکاري او ناچارۍ دې خطرناک سفر ته اړ کړی و.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د رییسانو په کچه د سیاسي سلا مشورو دویم پړاو په کابل کې ترسره شو. د دواړو لوریو د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا، د سیمې او نړۍ د وروستیو سیاسي تحولاتو، سیمهییز ثبات، امنیت او ګډو ګټو اړوند موضوعاتو په اړه خبرې کړي دي.
په کابل کې د طالبانو باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، د دغې ډلې ناراضه قوماندان جمعه فاتح کندهار ته د تګ او هبت الله سره د لیدنې وړاندیز رد کړی دی. سرچینې زیاتوي، که چېرې دغه وړاندیز ونه منل شي او فاتح له بدخشان څخه ونه وځي، نو ښايي په بدخشان کې جګړه نښلي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندهیر جېسوال یو ځل بیا پر افغانستان د پاکستان بریدوه غندلي او ټینګار کوي چې نوی ډیلي د افغانستان د ځمکنۍ بشپړتیا او ملي حاکمیت ملاتړ ته ژمن دی.