د جمهوري نظام پر مهال د کانونو او پټرولیم وزیره نرګس نهان وايي، د طالبانو له واک ته رسېدو پنځه کاله وړاندې یوازې حکومت نه، بلکې د افغانستان ټولنه، هېواد، د خلکو ارمانونه او په ځانګړي ډول د ښځو اساسي حقونه هم له لاسه ورکړل شول.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام په افغانستان کې د لمریزې انرژۍ پر کارونې ټینګار کړی او وايي، باوري، ارزانه او چاپېریالساتونکې انرژۍ ته لاسرسی کولای شي د محلي کاروبارونو د ودې او اقتصادي فعالیتونو په پیاوړتیا کې مهم رول ولري.
د جمهوري نظام پر مهال د دفاع وزارت سرپرست وزیر شاه محمود میاخېل د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پر وروستۍ وینا نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د یوه لوړپوړي حکومتي چارواکي خبرې باید په مؤدبه او مناسبه لهجه وي.
سي اېن اېن په خپل خپور کړي راپور کې ويلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته، افغانستان له جګړې څخه د وتلو باوجود لا هم له پراخو بشري او اقتصادي ستونزو سره مخ دی.
د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې پخوانۍ ماموره سارا اډمز وايي، القاعده د افغانستان د شل کلنې جګړې پر مهال د طالبانو ترڅنګ په مستقیم ډول جګړه کړې او اوس د طالبانو د بیا واکمنېدو له امله په افغانستان کې د خپل پخواني امن ځای د بېرته ترلاسه کېدو لمانځنه کوي.
د سولې د نوبل جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ ويلي، طالبان باید پوه شي چې د واکمنۍ د پنځمې کلیزې د نمانځلو لپاره هېڅ دلیل نهلري، ځکه د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې به د دوی د ترسره شویو «جنايتونو» حساب و کتاب ورسره وشي.
د پاکستان د استخباراتي ادارې (ایاېسای) پخواني مشر اسد دراني افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبان او هېڅ بلې ډله په تېرو دوو لسیزو کې په افغانستان کې د پاکستان نیابتي ځواک نهوو.
طالبانو د واک ته د بېرته رسېدو د پنځمې کلیزې په مناسبت په پکتیا کې پر امریکايي ځواکونو د چاودنې او بریدونو یوه صحنه د تمثیلي نندارې په بڼه نندارې ته وړاندې کړه. هممهاله په کندهار کې طالبانو او د هغوی پلویانو د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ مجسمه په لارو کوڅو کې وګرځوله او ووهله.
د بدخشان ولایت له بېلابېلو سیمو څخه را رسېدلي معلومات ښيي، چې د شنبې په ورځ (د زمري ۲۴مه) د دغه ولایت په پنځو ولسوالیو کې د طالبانو او د دې ډلې د وسلهوالو مخالفینو ترمنځ سختې نښتې شوې دي.
د ازادۍ جبهه وايي، چې د دې جبهې ځواکونو د شنبې په ورځ (د زمري ۲۴مه) د بدخشان د زېباک ولسوالۍ په سنګلېچ کلي کې د طالبانو یو رنجر موټر په نښه کړی دی. د دې جبهې په وینا، د طالبانو موټر له دې برید وروسته درې ته لوېدلی دی.
د طالبانو رییسالوزرا ملا محمد حسن اخوند ويلي، چې دوی د ګاونډیانو په ګډون د سیمې او نړۍ له ټولو هېوادونو سره د متقابل درناوي پر بنسټ د دوستانه اړیکو غوښتونکي دي او غواړي له ټولو هېوادونو سره خپلې سیاسي، اقتصادي او د همکاریو اړیکې لا پیاوړې کړي.
د جمهوري نظام د ولسمشرۍ ماڼۍ د عامه او ستراتیژیکو اړیکو مسوول وحید عمر وایي، د جمهوريت د ړنګېدو مهم عوامل د امریکا او ناټو د اوږدمهاله حضور پر وړاندې د سیمې هېوادونو مخالفت، پر بهرنیو مرستو د افغانستان د اقتصادي او امنیتي بنسټونو اتکا او د امریکا د پاتې کېدو په اړه ناسم اټکل وو.
د افغانستان د عدلیې پخواني وزیر فضلاحمد معنوي د طالبانو د بیا واک ته رسېدو د پنځمې کلیزې په مناسبت ویلي، چې د پنځو کلونو تېرېدو نه یوازې د طالبانو د مشروعیت کړکېچ نهدی هوار کړی، بلکې دغه کړکېچ یې لا ژور او څرګند کړی دی.
سرچینو افغانستان انټرنشنل–پښتو ته ویلي، چې هبتالله شنبه (د زمري ۲۴مه) د ورځې شاوخوا ۱۲ بجې له منډيګک ماڼۍ څخه د شهیدانو چوک او دو راهي پورې موټر کې ګرځېدلی او د طالبانو پنځمې کلیزې مراسمو ته تللی. هبتالله ویلي، چې کندهار ښار کې یې له خلکو سره په لاس روغبړ کړی دی.
ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د شنبې ماښام (د زمري ۲۴مه) د بدخشان د مایمي ولسوالۍ په دروازها سیمه کې د طالبانو او وسلهوالو کسانو ترمنځ نښته پیل شوې ده.
په افغانستان کې د اروپايي ټولنې پخوانی ډېپلوماټ مایکل سمپل وایي، چې طالبان په تېرو پنځو کلونو کې د حکومتولۍ په مخته وړلو کې «ناکام» شوي دي. هغه له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې وویل، چې دغې ډلې یوازې پر تبلیغاتو تکیه کړې ده.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزير ندا محمد ندیم په پروان پوهنتون کې د طالبانو د پنځه کلنې واکمنۍ او د یو شمېر زدهکړیالانو په فراغت مراسمو کې وویل: «د اسلامي نظام پر وړاندې بغاوت ناجایز او باغي واجب القتل دی».
د ملګرو ملتونو مرستيالې امنه محمد د طالبانو د واکمنۍ د پنځمې کلیزې په تړاو ويلي، په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ د پنځو کلونو په تېرېدو سره افغان ښځې لا هم د بې برخې شويو حقونو بار پر اوږو وړي او لا هم له خپلو حقونو بې برخې دي.
مقاومت جبهې د جمهوري نظام د نسکورېدو او د طالبانو د بیا واکمنېدو د پنځمې کلیزې په مناسبت یوه اعلامیه کې د طالبانو حکومت «ناقانونه او ځپونکی» بللی. دغه جبهه وایي، افغانستان د خپل تاریخ په یوه حساس او برخلیک ټاکونکې پړاو کې دی.
د طالبانو د اقتصاد وزارت د معلوماتو له مخې، د کاري عمر خلک د افغانستان شاوخوا ۴۹ سلنه نفوس جوړوي او له دې نږدې ۲۶ سلنه کاري ځواک بېکاره دی. د نړیوالو مرستو او پراختیايي پروژو کمېدو هم د بېکارۍ کچه ډېره کړې ده.
د افغانستان په لویدیز کې یو شمېر ښځې وايي، له کوره بهر کار او د هنري فعالیتونو په برخه کې ونډه اخیستل ورسره د خپګان او نورو رواني ستونزو په کمولو کې مرسته کوي. د هرات په تاریخي کلا کې په یوه هنري مرکز کې دغه ښځې او نجونې په رغدن، خامکګنډلو، مینیاتورۍ او نقاشۍ بوختې دي.
د ملګرو ملتونو د مېرمنو دفتر واک ته د طالبانو د بېرته راستنېدو د پنځمې کلیزې په تړاو خبرداری ورکړ، چې د افغانستان راتلونکی به د مېرمنو له ګډون پرته جوړ نه شي. دغه دفتر د یو انځور په خپرولو سره، له ژوند او عامه فضا څخه د افغان ښځو او نجونو د حذفولو بهیر ښودلی دی.