د افغانستان د سوداګرۍ خونې یوه پلاوي د ایران د سوداګرۍ خونې له مرستیال سره په کتنه کې د یوې ګډې کاري ډلې پر رامنځته کولو هوکړه وکړه. د دغې هوکړې لهمخې به د دواړو هېوادونو د سوداګرو پر وړاندې د شته ستونزو اړوند موضوعات په منظم ډول تعقیب او د حل لپاره يې عملي لارې چارې ولټول شي.
عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د طالبانو محتسبانو په هرات کې د جمعې په ورځ، د زمري په ۳۰مه، څلور نجونې د دغې ډلې د خوښې وړ حجاب د نه لرلو په تور نیولې دي. د شاهدانو په وینا، دغو نجونو د نیول کېدو پر مهال اوږده حجابونه او ماسکونه درلودل.
د امریکا او ایران ترمنځ جګړې او له پاکستان سره سرحدي کړکېچونو د افغانستان پر سوداګرۍ او ډیورنډ کرښې ته د نږدې سیمو پر کارګرو منفي اغېز کړی دی. په اسلام کلا کې د توکو او خلکو تګ راتګ کم شوی او په سپین بولدک کې د لارې اوږدمهاله تړل کېدو ګڼ سوداګر او کارګر بېکاره کړي دي.
سعودي عربستان او قطر په کابل کې پر یوه ښوونیز مرکز برید غندلی دی. دواړو هېوادونو په جلا جلا اعلامیو کې د تاوتریخوالي، ترهګرۍ او جنایتکارانه کړنو پر وړاندې خپل کلک دریځ څرګند کړی او له افغان ولس نه یې خپل ملاتړ اعلان کړی.
د افغانستان د پخواني ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح د حسیب پنجشیري د وژل کېدو په غبرګون کې نوموړی د میلیونونو هغو افغانانو د ملي ارمانونو لپاره مبارز بللی چې د ده په وینا، اوس مهال «په اسارت» کې دي. صالح نوموړی یو زړور کس یاد کړی.
د ۱۴۰۰ کال په زمري میاشت کې د کابل له سقوط نه د ۱۴۰۵ کال تر زمري پورې د طالبانو د مخالفو جبهو څه باندې لس قوماندانان وژل شوي. په دې ډله کې د پخوانیو دفاعي او امنیتي ځواکونو جنرالان، د ځانګړو ځواکونو او کومانډو افسران او د وسلهوالو مخالفو ډلو سیمهییز قوماندانان شامل دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراجالدین حقاني له بهر مېشتو افغان سیاسي مشرانو وغوښتل چې افغانستان ته بېرته ستانه شي او ویې ویل چې هېواد د ټولو افغانانو ګډ کور دی. حقاني ویلي، چې د دوحې هوکړې له مخې ټولبښنه شوې او له هیچا سره حساب نه کېږي، خو د نظام او امنیت ګواښونکي به تعقیبېږي.
د افغانستان د پخواني حکومت د سولې مرکچي پلاوي مشر معصوم ستانکزي د حسیب پنجشیري د وژل کېدو په غبرګون کې ویلي، چې د مخالفانو پر وړاندې د ځپنې او ناوړه چلند سیاست نه یوازې د افغانستان هیڅ ستونزه نه حل کوي، بلکې د هېواد کړکېچ لا پېچلی او ژوروي.
ازادۍ جبهې ادعا کړې چې د بغلان د اندراب ولسوالۍ د بنو په میروا کلي کې یې د طالبانو پر یوې ګزمې برید کړی، چې په پایله کې یې دوه طالبان وژل شوي او یو بل ټپي شوی دی. یادې جبهې ویلي چې دغه برید تېره شپه، د زمري پر ۲۹مه شوی. طالبانو تراوسه ددغه برید په اړه څه نه دي ویلي.
د پښتنو یو شمېر سیاسي څېرو او فعالانو د مقاومت جبهې د قوماندان حسیب پنجشیري پر وژل کېدو غبرګونونه ښودلي. دوی وايي، نوموړی د طالبانو له واکمنۍ وروسته په افغانستان کې پاتې شوی و او وسلهوال فعالیت کاوه. هغوی دغه راز د نوموړي له جسد سره د طالبانو د سرتېرو پر چلند هم نیوکې کړې دي.
د تاجکستان د ملي امنیت دولتي کمېټې ویلي چې له افغانستان سره پر پوله په وسله واله نښته کې دوه افغانان وژل شوي دي. د دغې ادارې په وینا، وژل شوي کسان د نشه یي توکو د قاچاق لپاره په ناقانونه توګه تاجکستان ته اوښتي وو
د ملي مقاومت جبهې ادعا کړې چې د بغلان په ګذرګاه نور ولسوالۍ کې یې پر طالبانو راکټي برید کړی، چې په پایله کې یې یو طالب وژل شوی او دوه نور ټپیان دي. د یادې جبهې په خبرپاڼه کې ویل شوي چې دغه برید تېره شپه شاوخوا ۹ بجې شوی دی. طالبانو ددغه برید په اړه تر دې دمه څه نه دي ویلي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي، پلاوي یې په بیلاروس کې د دغه هېواد له چارواکو سره د سوداګرۍ، صادراتو، د نفتي توکو وارداتو، پانګونې او د صنعت او انرژۍ په برخو کې د همکاریو پر پراختیا خبرې کړې دي. د وزارت په وینا، بیلاروس د نفتي توکو په برخه کې د همکارۍ ډاډ ورکړی.
پخواني ولسمشر حامد کرزي ویلي چې د طالبانو نړیواله رسیمت پېژندنه او مشروعیت د ځینو شرطونو له پوره کولو ترلاسه کېږي او په دې برخه کې باید نجونې بېرته ښوونځیو ته ولاړې شي او ښځې په کار شي.
پخواني ولسمشر حامد کرزي بلومبرګ ته په مرکه کې ویلي، چې د افغانستان په تړاو د پاکستان په سیاست کې ستونزه شته. کرزي د پاکستان او طالبانو ترمنځ پخوانیو اړیکو او اوسنیو شخړو ته په اشارې وویل، « دا ثابتوي چې پاکستان له هڅ افغان حکومت سره ژوند نه شي کولی».
د طالبانو مخالفو سیاسي مشرانو محمد محقق، کریم خلیلي او سرور دانش په جلا جلا پیغامونو کې د ملي مقاومت جبهې د یو قوماندان حسیب پنجشیري او د هغه د ملګرو پر مړینه خواخوږي ښودلې ده.
پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي، د طالبانو له مشرانو سره لا هم خبرې کوي او باور لري چې د روانو ستونزو د حل لپاره باید د طالبانو په ګډون ټول افغانان د خبرو او ګډ تفاهم له لارې یوې حللارې ته ورسېږي. کرزی وايي، طالبان او مخالفان یې ټول افغانان دي، باید په ګډه دا شخړه پای ته ورسوي.
د روزګان ولایت د خاص روزګان ولسوالۍ اوسېدونکي وایي، څو کلنه پرلهپسې وچکالي، د څښاک اوبو نشتوالي او د کرنیزو حاصلاتو کمښت د دوی ژوند له جدي ګواښ سره مخ کړی دی. خلک وایي، وچکالۍ د دوی کرنه او مالداري سخته زیانمنه کړې او که یې ستونزې همداسې دوام وکړي دغه سیمه به ټوله وچه شي.
د بلغاریا دولتي خبري اژانس بيټياې راپور ورکړی، چې د دغه هېواد سرحدي پولیسو د مالکو ترنوو په سیمه کې له یوه مساپر وړونکي موټر ۳۵ بېاسناده کډوال نیولي دي. د پولیسو په وینا، نیول شوي کډوال افغانان دي.
د افغانستان پخوانی لوی څارنوال محمد فرید حمیدي وايي، چې د طالب ځواکونو لهخوا د مړو او جنګي بندیانو جسدونو ته سپکاوی د «جهالت اوج، د اخلاقو زوال او د انسانیت پر وړاندې جرم» دی. هغه ټینګار کړی، چې دغه کړنې له نړۍوالو قوانینو او اسلامي اصولو او ارزښتونو ښکاره سرغړونه ده.
د خیبر پښتونخوا د کوز دېر ولسوالۍ ځایي ادارې د افغان کډوالو پرضد د اقداماتو اعلان کړی او ځايي اوسېدونکو ته یې سپارښتنه کړې، چې په خپلو کورونو، هټیو، هوټلونو او پلازو کې د مېشتو افغان کډوالو بشپړ معلومات دوی ته وسپاري.
د طالبانو د ۲۰۱ خالد بن ولید قول اردو رسنیز دفتر خبر ورکړی، چې د نورستان په نورګرام ولسوالۍ کې د یو ډاډسن موټر چپه کېدو پېښه کې موټر چلوونکی مړ او د درېیو مېرمنو په ګډون ۹ کسان ټپيان شوي دي.