د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق ویلي، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته تر ۲.۶ مېلیونه ډېرې افغانې نجونې له منځنیو زدهکړو محرومې شوې دي او د دغه وضعیت اغېزې د مېلیونونو نجونو پر راتلونکي او د افغانستان پر پرمختګ پرېوتې دي.
د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، له پاکستان نه افغانستان ته ستنېدونکي افغانان د ځمکې، سرپناه، کار او لومړنیو خدمتونو له جدي ستونزو سره مخ دي او د خپلو ماشومانو د زدهکړو او روغتیايي خدمتونو په اړه اندېښنې لري.
د «اېم اېس» مجلې په یوه تحلیلي مقاله کې راغلي، چې د افغان ښځو او نجونو ستونزه یوازې د افغانستان کورنۍ مسله نهده؛ بلکې د ښځو د حقونو نړۍوالې مبارزې یوه مهمه برخه ده.
د بلوچستان د کوټې ډویژن کمېشنر ذېشان لاشاري ویلي، لاهم شاوخوا ۲۳زره افغان کډوال په دغه ښار کې ژوند کوي او د افغان کډوالو د اېستلو بهیر دوام لري. د هغه په وینا، تر دې دمه له بلوچستان نه شاوخوا ۸۰۰زره افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د کانګو ډیموکراتیک جمهوریت استازي ویلي، چې په ټولنیز ژوند کې د ښځو ګډون افغانستان ته د نړۍوالې ټولنې د بېرته ستنېدو اساسي شرط دی. هغه ټینګار کړی، د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکې هم باید وکړای شي چې له خنډ پرته خپلو دندو ته ستنې شي.
رویټرز په یوه راپور کې ویلي، د ایران اقتصادي ناورين، لوړې بیې او د خلکو د پېرلو کمزوري ځواک زرګونه افغان کډوال اړ اېستي چې له کلونو کډوالۍ وروسته بېرته هغه هېواد ته ستانه شي چې پهکې پر ښځو او نجونو پراخ محدودیتونه لګېدلي دي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د یونان استازي ویلي، د طالبانو جزايي اصولنامې د مېړه او ښځې د جلا کېدو په برخه کې د ښځو پر وړاندې محدودیتونه زیات کړي او کورني تاوتریخوالي او د ماشومانو ودونو ته یې مشروعیت ورکړی دی.
په سمنګان کې د طالبانو د کرنې ریاست د کرنیزو چارو مشر عبدالخلیل کریمی وايي، سږکال د دغه ولایت په فیروزنخچیر او حضرت سلطان ولسوالیو کې له بڼونو څه باندې ۱۸زره مټریک ټنه انګور راټول شوي دي.
د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د کولمبیا استازي په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو پر دوام اندېښنه ښودلې. نوموړي له یادې شورا غوښتي، چې د ښځو او نجونو د حقونو محدودولو او د هغوی د «ځپلو او ځورولو» له امله د طالبانو کړنې وغندي.
د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا غونډه د چهارشنبې په ورځ د ۱۴۰۵ کال د وږي په ۲۵مه، په نیویارک کې جوړه شوه. د یوناما سرپرستې جورجت ګانیون د افغانستان د امنیتي، سیاسي، بشري حقونو او اقتصادي وضعیت په اړه د دې ادارې تازه راپور وړاندې کړ.
د لوګر ولایت لپاره د طالبانو امنیه قومندانۍ له مرکز پل علم او محمد اغې ولسوالۍ څخه د ۳۰ سوالګرو له راټولولو خبر ورکړ. دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر «اوچا» ویلي، چې سږکال د افغانستان نږدې نیمايي خلک بشري مرستو ته اړتیا لري.
په ملګرو ملتونو کې د اېټالیا دایمي استازولۍ اعلان کړی، چې دغه هېواد له فرانسې، اروپايي ټولنې او ۴۲ نورو هېوادونو سره په ګډه په افغانستان کې د طالبانو له لوري د ښځو او نجونو دوامداره او سیستماتیک ځپل او جنسیتي تبعیض په کلکه غندلی دی.
د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې رييس ملا نورالدین ترابي د پیوستون کمېټې له مسوولینو سره په کتنه کې ویلي، دا یو حقیقت دی چې خلک خوراکي او غیرخوراکي مرستو ته اړتیا لري. د ملګرو ملتونو د راپورونو پر بنسټ، دمګړۍ په افغانستان کې ۷۵ سلنه کورنۍ له بېوزلۍ سره مخ دي.
سرچینو افغانستان انترنشنل ته ویلي چې د غزني په جاغوري ولسوالۍ کې د کانکور ګډونوال له شاوخوا ۲۶۸۰ تنو څخه ۱۱۰ تنو ته کم شوي دي. سرچینې وايي، له زده کړو د نجونو محرومول، د ځوانانو نهیلي، اقتصادي ستونزې او له هېواده بهر کډوالي د دې کمښت مهم عوامل دي.
ځايي سرچینې او عیني شاهدان وايي، د چهارشنبې په ماښام شاوخوا ۸:۵۰ بجې د کابل ښار د یوولسمې امنیتي حوزې اړوند د سرای شمالي په سیمه کې د یوې نسبتاً زورورې چاودنې غږ اورېدل شوی دی. له چاودنې څو ساعته وروسته د ازادۍ جبهې یوې سرچینې د دغه برید مسوولیت منلی دی.
د ترکیې د استخباراتو مشر ابراهیم کالن او د قطر د امنیت شورا مرستیال حمد بن خمیس الکبیشي په یوه ناڅاپي سفر کابل ته تللي او د طالبانو له لوړپوړو چارواکو سره یې لیدلي دي. هغه څه و چې کالن او الکبیشي یې اړل کړل چې کابل ته سفر وکړي او له طالب چارواکو سره وګوري.
په ملګرو ملتونو کې د پاناما استازي د امنیت شورا په غونډه کې ویلي چې د ښځو د زدهکړو، کار او ټولنیز مشارکت حقونه د افغانستان د خلکو له هویت، کلتور یا دین سره په ټکر کې نه شي راتلای.
د ترکیې دولتي خبري اژانس انادولو وايي، د دغه هېواد د استخباراتو رييس کابل ته له سفر سربېره کندهار ته هم تللی دی. دغې رسنۍ د کندهار د سفر په تړاو نور جزییات نهدي ورکړي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت دویم سیاسي رييس ذاکر جلالي هم یوازې کندهار ته د ابراهیم کالن د سفر پخلی کړی دی.
د خاتمالنبیین خصوصي پوهنتون د امتیاز خاوند محمدجواد محسني وايي، د دغه پوهنتون د نږدې دوو لسیزو فعالیتونو وروسته یې د کار جواز د طالبانو د عدلیې وزارت تر فشارونو لاندې او د «مذهبي او نژادي» لاملونو له امله لغوه شوی دی.
د طالبانو له پېښو سره د مبارزې مشر د یونېسف له استازو سره په کتنه کې له هغوی غوښتي چې، په ګودامونو کې شته مواد پر مستحقو کسانو ووېشي. نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې په ګودامونو کې باید مواد تر اوږدې مودې ونهساتل شي، بلکې پر مستحقو کسانو ووېشل شي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې مکې ته څېرمه د ایران په ملاتړ د یمني یاغیانو لهخوا د بېپیلوټه الوتکې برید د ژورې اندېښنې وړ بللی او د مکې مکرمې او مدینې منورې پر سپېڅلو ځایونو یې هر ډول برید غندلی دی.
په قطر کې د طالبانو سفیر سهیل شاهین په دوحه کې د تانزانیا له سفیر حبیبو اویسي محمد سره په کتنه کې په داوړو هېوادونو کې د یو بل د ډيپلوماټيکو استازولیو د پرانېستنې غوښتنه کړې.