افغانستان

د افغانستان د فوټبال تر ۲۰ کلونو کم عمره ملي لوبډلې د ۲۰۲۷ کال د اسیا جام ته د لارموندنې سیالیو په لړ کې خپله درېیمه لوبه له بحرین څخه وګټله.

د ملګرو ملتونو د ښځو برخې اجراییه مشرې سیما باهوس له طالبانو غوښتي چې پر افغان ښځو او نجونو لګېدلي ټول محدودیتونه لغوه کړي.

په ملګرو ملتونو کې د مالیزیا استازي ویلي، چې د طالبانو له لوري د ښځو پر زده‌کړو، کار او ټولنیز ګډون لګېدلو بندیزونو په افغانستان کې د ښځو راتلونکی له ګواښ سره مخ کړی دی.

د جمهوري نظام پر مهال د افغانستان د مالیې وزیر حضرت عمر زاخېلوال وايي، د پښتو او دري ژبو په اړه تفرقه‌اچوونکي بحثونه د افغانانو ترمنځ د نفاق او بېلتون لامل کېږي او دواړه ژبې باید د هېواد د ګډ فرهنګي میراث په توګه وساتل او وپالل شي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې ویلي چې په ټول افغانستان کې د دغه سازمان دفترونو ته د افغان ښځینه کارکوونکو د ننوتلو او کار د بندیز یو کال پوره شوی، خو لا هم دغه بندیز پر خپل ځای پاتې دی.

د بښنې نړیوال سازمان له پاکستان څخه غوښتي چې د بشري حقونو دوه وکیلان، ایمان مزاري او هادي علي چټه چې له اووه میاشتو راپدیخوا په بند کې دي، سمدستي او بې‌قیدوشرطه خوشې کړي او ایمان مزاري ته دې عاجله روغتیايي پاملرنه برابره کړي.

د افغانستان د جمهوري نظام پخواني عدلیې وزیر فضل احمد معنوي د هرات د طالبانو والي نوراحمد اسلام‌جار د مذهبي لیکنو په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، هغه څرګندونې چې په کې شیعه مذهب «تکفیري» او «افراطي» بلل شوی، د افغانستان د میلیونونو شیعه مسلمانانو په اړه جدي پوښتنې راپورته کوي.

د طالبانو مخالفې وسله‌والې ډلې، د ازادۍ جبهې ویلي چې ځواکونو یې د بدخشان ولایت په زیباک ولسوالۍ کې د طالبانو او د هغوی د «بهرنیو متحدو وسله‌والو» پراخ برید په شا تمبولی او برید کوونکي یې له خپلو سنګرونو څخه شاتګ ته اړ کړي دي.

د افغانستان د چارو ادارې پخوانی رییس فضل‌محمود فضلي وايي، د سعودي دلتا انرژي شرکت او طالبانو ترمنځ د تېلو او ګازو د قرارداد د لاسلیک پر مهال د زلمي خلیلزاد حضور د حیرانتیا وړ نه دی. فضلي ویلي، چې خلیلزاد له ۳۰ کلونو راهیسې له طالبانو سره «غیرمشروع» اړیکې لري.

په ملګرو ملتونو کې د جاپان استازي په افغانستان کې د بشري حقونو، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر وړاندې د سیستماتیک تبعیض له امله ژوره اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې د طالبانو محدودیتونه نه یوازې د نجونو پر اوسني ژوند اغېز کوي، بلکې د افغانستان راتلونکی هم ګواښي.

په ملګرو ملتونو کې د روسیې استازي وویل، چې هېواد یې د افغانانو حقونه درک کوي او د دغه هېواد له چارواکو غواړي چې د خلکو حقونو ته ژمن پاتې شي او له ترهګرۍ او نشه‌يي توکو سره مبارزه وکړي. نوموړي دغه راز وویل چې لوېدیځ له افغانستان سره «دوه‌ګونی چلند» کوي.

په ملګرو ملتونو کې د کاناډا استازې په افغانستان کې له بشري حقونو سیستماتیکې سرغړونې په کلکه وغندلې او ویې ویل چې ښځې، ماشومان او لږکي د دغو سرغړونو قربانیان دي.

په ملګرو ملتونو کې د ایران استازې وویل، چې له زده‌کړو محرومیت، د ټولنیز او پرمختیایي وروسته پاتې والي لړۍ لا پسې ژوروي او پایلې به یې نه یوازې افغانستان، بلکې ټوله سیمه اغېزمنه کړي.

په ملګرو ملتونو کې د بلجیم استازي ویلي، چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته دې ډلې افغانستان د خپل ایډیولوژیک لیدلوري له مخې جوړ کړی او د خلکو حقونه او ازادۍ یې محدود کړي دي. نوموړي د ښځو او نجونو وضعیت تیاره او ناوړه بللی او وايي، هغوی له سیستماتیک تبعیض سره مخ دي.

د پاکستان استازي د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا غونډه کې وویل چې اسلام‌اباد داسې افغانستان غواړي، چې له خپل ملت او ګاونډیانو سره په سوله او ثبات کې ژوند وکړي. هغه له طالبانو وغوښتل چې په افغانستان کې د ټولو ترهګرو ډلو پر وړاندې اقدام وکړي.

په ملګرو ملتونو کې د قطر استازي وویل، چې افغانستان له «ستر بشري بحران» سره مخ دی او ۴۵ سلنه نفوس یې بشري مرستو ته اړتیا لري. د قطر استازي وویل، چې ناامني، اقتصادي ستونزو، د وګړو بې‌ځایه کېدو او د افغانستان د شتمنیو کنګل کېدا د ناامنۍ او بې‌ثباتۍ خطر زیات کړی دی.

په ملګرو ملتونو کې د ایټالیا استازي ویلي، چې د طالبانو قوانین او سیاستونه به په افغانستان کې ښځې لا پسې حاشیې ته بوځي. نوموړي زیاته کړې، چې د ماشومانو لپاره د حمایوي سیستمونو له منځه تلل به ښځې له لا ډېر تاوتریخوالي سره مخ کړي.

د ناروې د کډوالو شورا مشر یان ایګلنډ د طالبانو د اقتصاد له وزیر دین محمد حنیف سره په لیدنه کې ویلي، چې دې شورا په تېرو ۱۸ میاشتو کې ۷۵ زره اړو کسانو ته د سرپناه او شاوخوا ۹۰ زرو کسانو ته د حفظ الصحې خدمتونه وړاندې کړي دي.