د طالبانو امربالمعروف هرات کې څلور تنه د «فلمي اکټونو» په تور نیولي

د طالبانو د بلخ والي رسنیز دفتر نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه د یوسف وفا له قوله وویل، چې له قزاقستان سره به د اقتصادي همکاریو پیاوړتیا د دواړو هېوادونو په ګډه ګټه تمامه شي.

د طالبانو په خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د قزاقستان د ولسمشر د ځانګړي استازي پرکین توکوموف له قوله ویل شوي، چې نوموړي په دې کتنه کې ویلي، «بلخ ولايت د قزاقستان لپاره په سوداګرۍ، پانګونې او بشري همکاریو کې یو مهم ستراتیژیک ځای لري او هڅه کوو خپلې بشري او اقتصادي مرستې لا پراخې کړو».

توکوموف ویلي، چې قزاقستان غواړي د حیرتان بندر له لارې د اوسپنې پټلۍ لاره د قزاقستان د اوسپنې پټلۍ له شبکې سره ونښلوي چې د سیمې د ترانسپورټ او سوداګرۍ دهلیزونه نور هم اسانه او چټک شي.

همدارنګه هغه د مجهزو روغتونونو او ښوونځیو د جوړولو ژمنه کړې او زیاته کړې یې ده چې هېواد یې په افغانستان کې د بشري او ټولنیزو پروژو د پراختیا لپاره هڅې کوي.

دا کتنه داسې مهال کېږي، چې د روان کال د لړم ۷مه د قزاقستان د لومړي وزیر مرستیال او د ملي اقتصاد وزیر سیرک ژومنګرین په افغان ـ قزاق فورم کې د دوو اړخیزو همکاریو پر پراختیا ټینګار کړی و او ویلي و، چې د تېر کال په پر تله سږکال له قزاقستان نه افغانستان ته صادرات څو برابره ډېر شوي دي.

نوموړي ویلي، چې په ۲۰۲۴ کال کې د قزاقستان او افغانستان ترمنځ د ۵۴۵،۲ مېلیونه ډالرو په ارزښت سواګري شوې او د ۲۰۲۵ کال د جنوري او او اګسټ ترمنځ د سوداګرۍ حجم ۳۳۵،۹ میلیونه ډالرو ته رسېدلی دی.

د ایران د ولسمشر لومړي مرستیال محمد رضا عارف د افغانستان د چارو د همغږۍ په ناسته کې ویلي، چې له افغانستان سره یو لړ خنډونه لرې شوې او طالبانو له ایران سره د اړیکو پیاوړتیا په برخه کې چمتوالی ښودلی دی.

نوموړي ویلي، چې د افغانستان اوسني حاکمان له ایران سره د اړیکو پراختیا ته ژمن دي او په تېر یوه کال کې له افغانستان سره د راکړې ورکړې د حجم زیاتوالی او د پیغامونو تبادله له یاد هېواد سره د اړیکو د ژورتیا ښه بیلګه ده.

محمد رضا عارف ویلي:«د دوه اړخیزو اړیکو پراختیا او ژوروالی کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د خنډونو په لرې کولو او د تفاهم په رامنځته کولو کې مرسته وکړي.»

د ایران د ولسمشر مرستیال ویلي، چې د خصوصي سکتور پیاوړتیا دې د ګډې سوداګرۍ او همکاریو په پالیسۍ کې ځای شي او د ایران د صادراتو کیفیت دې په دوامداره توګه لوړ او ثابت وساتل شي.

عارف زیاته کړې:«له افغانستان سره د اړیکو پراختیا د ګاونډیتوب د پالیسۍ برخه ده او په دې برخه کې د ادارو او لوړ پوړو چارواکو ترمنځ همغږي بنسټیر ارزښت لري او د بهرنیو چارو وزارت باید وړاندې شي او د ګډو همکاریو کمیسیون هم باید فعاله او جدي ونډه واخلي.»

د ایران د ولسمشر مرستیال له افغانستان سره د کلتوري، علمي، ټکنالوژۍ او تعلیمي اړیکو پر پیاوړتیا هم ټینګار کړی او وايي، دغه ډول اړیکې باید نورې هم پیاوړې شي.

په ورته وخت کې نوموړي د ایران د کورنیو چارو وزارت ته لارښورونه کړې، چې د افغان کډوالو په ځانکړې ډډول پانګوالو لپاره دې هر اړخیزه پالیسې جوړه شي.

د ایران دغه لوړپوړي چارواکي له افغانستان سره د همکاریو د پراختیا تګلارې پلان او د ګډو همکاریو کمیسیون جوړولو امر کړی او وايي، په دې اړه ټاکلي وړاندیزونه او هر اړخیز پلان دې د راتلونکې یوې میاشتې په موده کې چمتو شي.

ایران په دې وروستیو کې د افغانستان تر ټولو ستر وارداتي مارکیټ دی او له پاکستان سره د طالبانو د اړیکو له ترینګلتیا وروسته د تهران او کابل اړیکې نورې هم پیاوړې شوې دي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه وویل چې د یاد وزارت وزیر نورالدین عزیزي په کابل کې د چین له سفیر جاو شینګ او سوداګریز استازي سره وکتل.

د یاد وزارت په وینا، په کتنه کې نورالدین عزیزي په سوداګریزه برخه ک د لا زیاتو اسانتیاوو د رامنځته کولو پر اړتیا ټینګار کړی او ویې ویل چې افغانستان له چینایي پانګوالو سره د همکارۍ پراخولو ته بشپړ چمتو دی.

طالبانو دا نه دي ویلي، چې په افغانستان کې د چینايي پانګوالو پر وړاندې ستونزې او ننګونې څه دي.

چین تر اوسه پورې د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژنی خو دواړو لوريو یودبل رسمي سفیران منلي دي.

د طالبانو د هرات والي ویاند محمد یوسف سعدي په اېکس کې لیکلی، چې د هرات د پلاستیک تولیدوونکو د اتحادیې د معلوماتو له مخې، د ۸ فعالو شرکتونو ترڅنګ ټولټال ۶۵ میلیونه ډالره پانګونه شوې ده.

دوی زیاتوي، چې یو شمېر نور شرکتونه هم د جوړېدو په حال کې دي چې د دغو نویو فابریکو له فعالېدو سره به په دې برخه کې ټولیزه پانګونه نږدې ۱۰۰ میلیونو ډالرو ته ورسېږي.

د طالبانو دغه محلي چارواکی وایي، چې د هرات سیمه‌ییزې ادارې د کورنیو صنعتونو ملاتړ ډېر کړی او پانګوالو ته د اسانتیاوو رامنځته کول د دې ودې یو مهم عامل دی.

شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني د دوحې فورم پر دویمه ورځ، نن یکشنبه، د لیندي پر۱۶مه، وویل چې د قطر د منځګړیتوب تجربه څرګندوي چې له ټولو ښکېلو لوریو سره سیاسي خبرې د هر ډول سوله‌ ییز پرمختګ اساسي شرط دی.

هغه زیاته کړه چې په افغانستان کې هم همدا تګلارې تعقیب شوې او پایله یې بریالۍ وه.

قطر د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې مذاکراتو کوربه و، چې په ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په میاشت کې د «دوحې تړون» په لاسلیک ختم شول. د افغانستان د پخواني حکومت ګڼ چارواکي او منتقدین وايي چې دغه تړون د هغه وخت حکومت کمزوری کړ او طالبانو ته یې د بېرته راتګ لار هواره کړه.

د قطر د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړ چې د دوی د هېواد تګلاره پر ډیپلوماسۍ او همکارۍ ولاړه ده او په نورو بحرانونو کې هم له همدې لارې د سولې هڅې کېږي.

هغه وویل چې قطر هڅه کوي له ټولو لوریو سره د اړیکو کرښې فعالې وساتي، څو د ټولو لپاره د منلو وړ حل لارې وموندل شي.

شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم ال ثاني روښانه کړه چې هره جګړه خپل ځانګړی جوړښت او پیچلتیاوې لري، له همدې امله د امریکا او افغانستان ترمنځ منځګړیتوب له هغه وضعیت سره نه شي برابرېدای چې د اسراییل او حماس ترمنځ روان دی.

نوموړي وویل، چې اصلي ستونزه دا وه چې د منځګړیتوب یو مهم لوري، متحده ایالاتو، په پیل کې یوازې له اسراییلي اړخ سره تعامل درلود. د ده په وینا، کله چې واشنګټن له دواړو اړخونو سره خبرې پیل کړې، دغه بدلون د غزې د اوربند په لور مهم پرمختګ رامنځته کړ.

د دوحې فورم د قطر له مهمو کلنیو نړیوالو غونډو ګڼل کیږي، چې د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه دولتي چارواکي، څېړونکي، دیپلوماتان او د نړیوالو بنسټونو استازي پکې برخه اخلي.