په هرات کې د پلاستیک او بوجیو صنعت برخه کې د ۶۵ میلیون ډالرو پانګونه شوې ده

شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني د دوحې فورم پر دویمه ورځ، نن یکشنبه، د لیندي پر۱۶مه، وویل چې د قطر د منځګړیتوب تجربه څرګندوي چې له ټولو ښکېلو لوریو سره سیاسي خبرې د هر ډول سوله‌ ییز پرمختګ اساسي شرط دی.

هغه زیاته کړه چې په افغانستان کې هم همدا تګلارې تعقیب شوې او پایله یې بریالۍ وه.

قطر د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې مذاکراتو کوربه و، چې په ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په میاشت کې د «دوحې تړون» په لاسلیک ختم شول. د افغانستان د پخواني حکومت ګڼ چارواکي او منتقدین وايي چې دغه تړون د هغه وخت حکومت کمزوری کړ او طالبانو ته یې د بېرته راتګ لار هواره کړه.

د قطر د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړ چې د دوی د هېواد تګلاره پر ډیپلوماسۍ او همکارۍ ولاړه ده او په نورو بحرانونو کې هم له همدې لارې د سولې هڅې کېږي.

هغه وویل چې قطر هڅه کوي له ټولو لوریو سره د اړیکو کرښې فعالې وساتي، څو د ټولو لپاره د منلو وړ حل لارې وموندل شي.

شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم ال ثاني روښانه کړه چې هره جګړه خپل ځانګړی جوړښت او پیچلتیاوې لري، له همدې امله د امریکا او افغانستان ترمنځ منځګړیتوب له هغه وضعیت سره نه شي برابرېدای چې د اسراییل او حماس ترمنځ روان دی.

نوموړي وویل، چې اصلي ستونزه دا وه چې د منځګړیتوب یو مهم لوري، متحده ایالاتو، په پیل کې یوازې له اسراییلي اړخ سره تعامل درلود. د ده په وینا، کله چې واشنګټن له دواړو اړخونو سره خبرې پیل کړې، دغه بدلون د غزې د اوربند په لور مهم پرمختګ رامنځته کړ.

د دوحې فورم د قطر له مهمو کلنیو نړیوالو غونډو ګڼل کیږي، چې د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه دولتي چارواکي، څېړونکي، دیپلوماتان او د نړیوالو بنسټونو استازي پکې برخه اخلي.

د طالبانو د ټولګټو وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه په یوه ویډیويي پېغام کې له خلکو غوښتنه کړې ده، چې د بار وړونکو موټرو په شمول ټول موټر کولی شي سر له سبا د سالنګ لوېې لار باندې سفر وکړي.

نوموړي له موټر چلوونکو غوښتي، چې د ورښتونو لپاره ټول وسایل له ځانونو سره ولري او ټرافیکي قوانین مراعات کړي.

له دې وړاندې د یادې ډلې د ټولګټو وزارت ویلي و، چې د سالنګ لویې لارې دننه تونل او د ۱۵مې او ۱۶مې ګالري په برخه کې د کانکریټي پوړ پر سر قیر اچوي او له همدې امله یې سالنګ لویه لاره تړلې وه.

له تېرو څلورو کلونو راهسې طالبان په دې نه دي توانیدلي چې د سالنګ لویه لاره په بشپړ ډول جوړه کړي او ګټې اخیستنې ته یې وسپاري.

د سالنګ لویه لار د هېواد له مهمو ټرانزیټي لارو یوه ده چې د هېواد پلازمېنه کابل له شمالي ولایتونه سره نښلوي او له منځنۍ اسیا سوداګریز توکي پرې رالېږدیږي.

عبدالحي قانت د دوحې فورم په دوهمه ورځ سیمه ییز اتصال کې د افغانستان د رول په اړه پنل کې ګډون کړی او وايي، چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته د سیمې هېوادونه دوه ډوله لید لري.

د نوموړي په وینا، د سیمې ځینې هېوادونه د افغانستان په اړه پخوانی امنیتي او د کړکېچ لید لري، خو د ځینو هېوادونو لید بیا اقتصاد محوره دی.

نوموړي زیاته کړې:« ځینې هېوادونه غواړي افغانستان د سیمه ییز اتصال برخه جوړ شي، ډیرې همکارۍ رامنځته کړي او غواړي افغانستان له سیمې سره وصل شي. دا دوهمه تګلاره د افغانستان په اړه ازبکستان تر لاس لاندې لري. له ۲۰۲۱ کال راهیسې په همدې فکر له افغانستان سره مخ ته ځي.»

نوموړي ویلي، چې له تېرو څلورو کلونو ارزونو وروسته په ډاګه شوې، چې د افغانستان په اړه د ازبکستان تګلاره د سوداګرۍ، ترانزیت او اتصال په برخه کې خورا بریالۍ وه.

پر همدغه مهال عبدالحي قانت د طالبانو او پاکستان ترمنځ نښتو ته غبرګون ښودلی او وايي، چې د افغانستان او پاکستان له نښلولو پرته، د منځنۍ اسیا هیوادونه له سویلي اسیا سره نښلول ناممکن دي او دا ننګونې باید د خبرو اترو له لارې حل شي.

نوموړي د خپلو خبرو په دوام ویلي، چې طالبان په خپل بهرني سیاست کې پر اقتصاد محوره پالیسۍ تمرکز کوي او د خبرو له لارې د ستونزو پر حل باور لري.

د کونړ مرکز اسعداباد ځينو اوسیدونکو نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه وویل، چې تېره ورځ د یوه ښوونځي زده کوونکي د دوولسم ټولګي د فراغت غونډې لپاره راټول شوي ول او له سندونو ترلاسه کولو وروسته یې پر جامو د افغانستان ملي بیرغ او لاسلیکونه کړي ول.

د طالبانو د کونړ امربالمعروف محتسبین پارک ته داخل شول او د زده کوونکو د فرافت مراسم یې ګډوډ کړل او هغه زده کوونکي یې ونیول چې ملي بیرغ یې پر جامو رسم کړی و..

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلې ویډیو کې ښکاري، چې د طالبانو د امربالمروف ریاست متحسبین په زوره یو شمېر زده کوونکي موټر ته پورته کوي.

تر اوسه د نیول شویو زده کوونکو د خوشې کولو په اړه راپورونه نشته.

تېر کال هم د طالبانو استخباراتو د کونړ په مرکز اسعد اباد کې تر ۲۵ ډېر زده کوونکي د فراغت مراسمو کې پر جامو ملي بیرغ ته ورته لاسلیکونو د کولو له امله په یوه پارک کې ونیول.

د افغانستان په ختیځ کې د لېسو او پوهنتونونو ګڼ زده کوونکي د فراغت غونډو کې د یادګار په توګه ملي بیرع یا هم د یو بل پر جامو لاسلیکونه کوي.

د طالبانو ۲۱۵ قول اردو د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یادې قول اردو د قوماندان محمد ایوب خالد په مشرۍ پلاوي نیمروز ولایت ته سفر کړی او ددې ډلې د نیمروز والي او نورو سیمه ییزو طالب چارواکو سره یې کتلي دي.

طالبانو ویلي، په یاده ناسته کې افغانستان ته د بې کیفیته تیلو د وادرولو د مخنیوي، په سرحدي سیمو او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د غیر قانوني صادراتو او وارداتو د مخنیوي او همدارنګه د انساني قاچاق د مخنیوي په اړه خبرې شوې دي.

طالبانو یاده ناسته پرداسې مهال کړې ده، چې له پاکستان سره د سوداګریزو لارو له بندېدو وروسته اوس ځینې توکي په قاچاقي ډول افغانستان ته واردیږي او په افغانستان کې د بې کارۍ له امله ګڼ ځوانان پر غیر قانوني لارو ایران ته سفرونه کوي.