معلومات او ټېکنالوژي

شین چای یو ګټور څښاک دی چې د انټي اکسیدنټونو له امله روغتیايي ګټې لري، خو تودوخه او اندازه یې مهمه ده. ډېر ګرم چای د مرۍ زیانمنولو خطر زیاتوي، ډېر چای کافین لري او د خوب او زړه ستونزې جوړولی شي او له ډېرې بورې سره چای د وزن او شکر خطر زیاتوي.

د سپېس اېکس د فالکن ناین توغندي یوه څلور ټنه ټوټه، چې له تېر کال راهیسې په فضا کې سرګردانه وه، ټاکل شوې چهارشنبه سهار د سپوږمۍ له سطحې سره په لوړ سرعت ټکر وکړي.

ځینې کسان د لږو خوړو په خوړلو هم ژر چاغېږي، خو ځینې نور بیا له ډېرو خوړو سره هم وزن نه اخلي. متخصصان وایي، د بدن د انرژۍ د سوځېدو کچه، جنیټیک، هورمونونه، د خوړو ډول، فزیکي فعالیت، خوب او ذهني فشار د وزن په زیاتېدو او کمېدو کې مهم رول لري.

خرما له هغو خوږو مېوو څخه ده چې نه یوازې خوندوره ده، بلکې د بدن لپاره ګڼ مهم د خوړو ګټور مواد هم لري. دا مېوه طبیعي بوره، فایبر، منرالونه او انټي اکسیدنټونه لري، چې د انرژۍ په برابرولو، د هاضمې په ښه والي او د بدن د عمومي روغتیا په ساتلو کې مرسته کوي.

رویټرز راپور ورکړی چې «اوپن‌ای‌ای شرکت» د یوې هک کېدو پېښې د څېړنې پر مهال موندلې چې د مصنوعي ځیرکتیا ځینو خپلواکو پروګرامونو په نورو مواردو کې هم له ټاکل شوي محدود چاپېریال څخه د وتلو هڅه کړې ده.

په جرمني کې یوه نوې ترسره شوې طبي څېړنه ښيي چې پر انټرنېټ د ډېر وخت تېرول د انسان د شخصیت لپاره ویجاړونکی تمامېدای شي او د سخت رواني فشار لامل ګرځي.

نیګي، چې د پیاز له کورنۍ سره تړاو لري، د جاپان په خوړو کې یو له تر ټولو ډېر کارېدونکو سبزیو څخه ده. دا سبزي که د خوند لپاره نرۍ ټوټه شي او د خوړو پر سر وشیندل شي، یا په غټو سپینو ټوټو کې پخه شي، د جاپاني پخلنځي ځانګړی خوند او رنګ جوړوي.

سګریټ څکول په نړۍ کې د مړینې او جدي ناروغیو له مهمو لاملونو څخه ګڼل کېږي. روغتیايي متخصصین وایي، د سګریټ لوګی زرګونه زیانمن کیمیاوي مواد لري چې د سږو، زړه، دماغ او د بدن د نورو غړو د ناروغیو خطر زیاتوي.

د هرات پنځو افغان نجونو د کورونا وبا پرمهال د روغتیایي وسایلو د کمښت له امله د موټرو او موټرسایکلونو له زړو پرزو د مصنوعي تنفس دستګاه (وېنټیلیټر) لومړنۍ بېلګه جوړه کړې ده. یونېسف دغه نوښت د افغان نجونو د علمي وړتیا او تخلیقي فکر یوه مهمه بېلګه بللې ده.

نن د (جولای ۲۸مه) د زیړي «هيپاټایټس» نړۍوالې ورځې سره سمون لري. د روغتیا نړۍوال سازمان ویلي، که څه هم افغانستان د ویروسي هپاتیت (زیړي) پر وړاندې د مبارزې په برخه کې یو څه پرمختګ کړی؛ خو لاهم ګڼ شمېر ناروغان نه‌دي تشخیص شوي او له درملنې بې‌برخې دي.

د امریکا فضايي څېړنیزې ادارې (ناسا) د «نانسي ګرېس رومن» فضايي تلسکوپ د توغولو په لور یو مهم ګام پورته کړی او د دې پرمختللي څارونکي د سون‌توکو د ډکولو چارې یې بشپړې کړې دي. ټاکل شوې دغه تلسکوپ د اګست په ۳۰مه د سپېس‌اېکس په «فالکن هېوي» توغندي کې فضا ته ولېږدول شي.

د روغتیا نړیوال سازمان او د تغذیې متخصصین وایي، د سهار ناشته یا سهارنۍ د ورځې تر ټولو مهم خواړه دي. مناسبه سهارنۍ بدن ته انرژي ورکوي، تمرکز ښه کوي او د چاغښت، شکر او زړه ناروغیو خطر کموي، خو د سهارنۍ پرېښودل روغتیا ته زیان رسولای شي.

مرخیړي یو طبیعي پڼس دی چې د پروټین، فایبر، ویټامینونو او منرالونو ښه سرچینه ګڼل کېږي. روغتیاپالان وایي، د سالم غذایي رژیم برخه کېدای شي، خو د وحشي او ناپېژندل شویو مرخیړیو خوړل د مسمومیت او جدي روغتیايي ستونزو لامل کېدای شي.

روغتیايي متخصصین وایي، زیتون او د زیتون غوړي د ګټورو غوړو، ویټامین اي او انټي اکسیدنټونو بډایه سرچینه ده. د څېړنو له مخې، د زیتون منظم استعمال د زړه او دماغ روغتیا پیاوړې کوي، التهاب کموي، هاضمه ښه کوي او د ځینو مزمنو ناروغیو د خطر په راکمولو کې مرسته کوي.

شات یوازې یو طبیعي خوږ خوراک نه، بلکې د علمي څېړنو له مخې د انټياکسیدنټونو، ویټامینونو او ګټورو مرکباتو بډایه سرچینه هم ده. څېړنې ښيي چې شات د ټوخي په کمولو، د زخمونو په رغېدو، د هاضمې په ښه کېدو او د بدن د دفاعي سیستم په پیاوړتیا کې مرسته کولای شي، خو باید په اندازه وکارول شي.

امریکا او چین به د سپټمبر په میاشت کې د مصنوعي ځیرکتیا په اړه رسمي خبرې وکړي. ټاکل شوې په دغو خبرو کې د پرمختللو مصنوعي ځیرکتیايي ماډلونو د ګواښونو، د فکري ملکیت حقونو، امنیتي اندېښنو او د دواړو هېوادونو د اړوندو تګلارو په اړه بحث وشي.

ډېری خلک شکایت کوي چې غوماشې دوی تر نورو ډېر چیچي. علمي څېړنې ښيي چې د انسان د بدن طبیعي بوی، د ساه ایستلو پر مهال د کاربن ډای اکسایډ اندازه، د بدن تودوخه، خوله او ځینې نور بیولوژیکي عوامل ددې سبب کیږي، چې غوماشي ځینې کسان تر نورو ډېر وچیچي.

د روغتیا نړیوال سازمان وایي، بوره د انسان د بدن لپاره د انرژۍ مهمه سرچینه ده، خو د ازادې بورې زیات مصرف د چاغښت، د دوهم ډول شکرې، د زړه ناروغیو او د غاښونو د خرابوالي خطر زیاتوي. کارپوهان سپارښتنه کوي چې د بورې مصرف دې په اعتدال کې وساتل شي.