د امریکا د سوداګرۍ وزارت د تازه پرېکړې له مخې؛ هغه امریکایي شرکتونه چې د مصنوعي ځیرکتیا (AI) چېپونه چین ته صادروي، باید د پلور له عوایدو ۱۵سلنه د صادراتو د جواز شرط په توګه ورکړي.
یاد شرط په ځانګړي ډول د نوېدیا د H20 او AMD د MI308 چېپونو لپاره وضع شوی دی. دغه دواړه چېپونه د لوړې محاسبوي وړتیا له امله د پوځي او ستراتیژیکو چارو لپاره هم کارېدای شي.
د اسراییل پوځ د یکشنبې په ورځ وویل، چې په غزه کې یې د یوه برید پر مهال د الجزیرې خبریال انس الشریف وژلی دی. د اسراییل پوځ د خپل دغه اقدام د توجیه لپاره یاد خبریال د غزې په سیمه کې د حماس د یوې څانګې مشر بللی دی.
د اسراییل د پوځ په یوه اعلامیه کې ویل شوي: «انس الشریف د حماس د یوې ترهګرې څانګې مشر و او د اسراییل د ملکي وګړو او د د دفاعي ځواکونو پر ضد د توغندیزو بریدونو د ترسره کولو مسوولیت یې درلود.»
د غزې ښار د الشفاء روغتون مسوولانو ویلي، چې د الجزیرې خبریال انس الشریف له خپلو درېیو همکارانو سره یوځای د اسراییل په برید کې په دې سیمه کې وژل شوی دی.
د الجزیرې شبکې لیکلي، چې ۲۸ کلن انس الشریف د یکشنبې په ورځ هغه مهال ووژل شو، کله چې د خبریالانو پر خیمې چې د روغتون د اصلي دروازې مخې ته وه، ډزې وشوې. د دې رسنۍ د راپور له مخې، انس الشریف چې د الجزیرې د عربي څانګې پېژندل شوی خبریال و، د شمالي غزې په اړه یې ډېر شمېر راپورونه چمتو کړي وو.
یادې رسنۍ دغه راز څرګنده کړې، چې محمد قریقه (خبریال)، ابراهیم ظاهر او محمد نوفل (د دې شبکې انځور او ویډيو اخیستونکي) هم د قربانیانو په ډله کې دي.
د الجزیرې شبکې په وروستیو کې د اسراییل پوځ په غزه کې د خپلو خبریالانو پر ضد د «تحریک د کمپاین» له امله وغندله.
د اسراییل د پوځ ویاند اویخای ادرعي په جولای میاشت کې په ټولنیزو رسنیو کې یوه ویډیو بیا خپره کړې وه، چې پکې الشریف د حماس د پوځي څانګې غړی بلل شوی و؛ دا ادعا د الجزیرې له لوري په کلکه د دروغو په توګه رد شوې ده.
د راپورونو له مخې، په غزه کې د جګړو له پیل راهیسې څه باندې ۲۳۰ خبریالان وژل شوي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې څه موده مخکې د فلسطین د خبریالانو اتحادیې دا وژنې د رسنیو د غلي کولو یوه منظمه هڅه بللې وه.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت سرپرست نور جلال جلالي د افغانستان لپاره د روغتیا نړۍوال سازمان له مشر ایډوین سنیزا سلاوډر سره په کتنه کې په هېواد کې د سرطاني ناروغیو د درملنې په برخه کې د همکاریو غوښتنه وکړه.
د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې، نور جلال جلالي په دې کتنه کې د سرطاني ناروغیو د درملنې په برخه کې د روغتیايي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې، د سرطاني ناروغیو د روغتونونو لپاره د طبي تجهیزاتو د برابرېدو، د عامې روغتیا وزارت د جوړې شوې پالیسۍ د تطبیق او د نویو ستراتیژیو د جوړیدو په تړاو د همکاریو غوښتنه وکړه.
نوموړي همداراز وویل، د شري ناروغۍ د واکسین ملي کمپاین باید په ښه توګه ترسره شي او د شري ناروغۍ د مخنیوي لپاره باید مناسب پلان جوړ او عملي شي.
په افغانستان کې د روغتیا نړۍوال سازمان مشر په دې کتنه کې په یادو برخو کې د همکارۍ ډاډ څرګند کړ.
دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې د سرطان ناروغي ورځ تر بلې مخ په زیاتېدو ده، خو د تشخیص، درملنې او تخصصي روغتیايي مرکزونو کمښت له دې ناروغۍ مړینه زیاته کړې.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د اټکل له مخې، هر کال زرګونه افغانان د سرطان له بېلابېلو بڼو سره مخ کېږي، خو یوازې محدود شمېر یې په داخل هېواد کې درملنه مومي. د امکاناتو، تجهیزاتو، متخصصو ډاکترانو او درملو نشتوالی خلک اړ باسي، چې بهرنیو هېوادونو ته مراجعه وکړي، چې دا کار له اقتصادي او ټولنیز پلوه ډېرو کورنیو ته ستونزمن تمامېږي.
د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت وايي، د فراه ولایت په پرچمن ولسوالۍ کې ۳ نارینه له خپلو ښځو سره د ناوړه چلند له امله نیولي دي.
د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې، یادې درې ښځې له څو کلونو راپدېخوا له جدي کورني تاوتریخوالي سره مخ وې او بالاخره د دغه ولایت د امربالمعروف او نهی عن المنکر محتسبینو د یادو تاوتریخوالو عاملین یعنې د دغو ښځو مېړونه نیولي او هغوی ته یې لازمې سپارښتنې هم کړې دي.
دا په داسې حال کې ده چې د مدني فعالانو په وینا، د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت کارکوونکي په ځينو مواردو کې په کابل ښار او نورو لویو ښارونو کې ځینو ښځو ته د حجاب د نه مراعاتولو له امله په عام محضر کې سپکې سپورې وايي او په لومړیو کې یې ځينې ښځې وهلي هم دي.
له دې سره سم، هغه نجونې او ښځې چې د طالبانو له بند خونو ازادې شوي بیا په زندانونو کې له دوی سره شوی چلند بوږنونکی بولي، خو طالبان او په ځانګړې توګه د امربالمعروف اداره یې بیا په دې اړه چوپه خوله دي.
د ایران ولسمشر په یوه ناسته کې پر خبرو اترو ټینګار کړی او وايي، د خبرو نه کولو صورت کې [اسراییل او امریکا] بیا راځي او برید کوي. پزشکیان په خپلو خبرو کې وویل، « خبرې نه کوې؟ ښه، نو څه غواړې؟ غواړې وجنګېږې؟ ښه، راغی او ویې ویشتې؛ اوس چې بیا هرڅه جوړ کړو، بیا راځي بیا [مو] ولي».
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د یکشنبې په ورځ، د زمري پر ۱۹مه، د دغه هېواد د رسنیو له مدیرانو سره په یوه ناسته کې وویل، چې « یار او سر » دواړه نه شي کېدای او چې استقلال او خپلواکي ساتل غواړي، بندیزونه به هم زغمل کیږي.
هغه وویل، چې د اسلام سپارښتنه ده، چې که دښمن سوله وړاندیز کوي، باید له خبرو اترو ډار ونه شي.
د پزشکیان پر خبرو ددغه هېواد سپاه پاسداران ته نږدې خبري اژانس تسنیم تبصره کړې او د هغه د خبرو اترو ویډیو یې خپره کړې ده. اژانس ویلي، چې دا خبرې دښمن هم اوري.
دغه اژانس په خپله تبصره کې ویلي، چې « ښاغلیه پزشکیان! داسې خبرې او خپله کمزوري ښودل د هغې مذاکرې لار هم بندوي چې تاسې پرې باور لرئ او دا د ملي ګټو په زیان دي».
پزشکیان وايي، چې دوی د خپل مشر له مشورې پرته هیڅ کار نه کوي، خو هرڅه چې د هېواد او خلکو په ګټه وي، باید ترسره شي.
د امریکا د ناروغیو د کنټرول او مخنیوي مرکز وايي، د کرونا ویروس نوې بڼه چې «سټراټوس» نومېږي، په دغه هېواد کې په چټکۍ خپرېږي. د نړیوالو معلوماتو له مخې، په دغه ویروس د اخته کېدو کچه د می په لومړیو کې ۷،۴ سلنه وه، خو اوس په ۳۸ هېوادونو کې ۲۲،۷ سلنې ته رسېدلې.
هغه ایالتونه چې د دغه ویروس لوړه کچه پکې ثبت شوې،الاسکا، کالیفورنیا، کولراډو، نیواډا او یوتا دي.
که څه هم د کوویډ–۱۹ له امله د روغتونونو بیړنيو څانګو ته د مراجعې کچه په ټولیز ډول ټیټه ده، خو د تېرې اونۍ په پرتله یې زیاتوالی ښودلی دی.
دغه نوې بڼه لومړی ځل د جنوري په میاشت کې د جنوب ختیزې اسیا په یوه برخه کې وپېژندل شوه.
بریتانیا، فرانسه، جرمني، هسپانیا، ایټالیا، بلجیم، هالېنډ، پرتګال او سویډن هم ورته پېښې موندلې دي.
د روغتیا نړیوال سازمان دا نوې بڼه کروناپه خپل څارنوملړ کې شامله کړې ده.
اوسنۍ څېړنې ښيي چې د دې ناروغۍ خپرېدل د پخوانۍ کرونا د موسمي خپرېدا له ډول سره توپیر لري.
پخوا د کوویډ پېښې زیاتره د ژمي په میاشتو کې کېدې، خو اوس شواهد ښيي چې دا ډول په دوبي کې هم خپرېدای شي.
د دې بدلون لاملونه لا تر اوسه په بشپړه توګه نه دي روښانه، خو کېدای شي د ویروس په جوړښت کې بدلون، د موسمونو له مخې د انسانانو چلند، یا د ناروغیو پر وړاندې د ټولنې د وګړو د معافیت کموالی یې لامل وي.
په دې ناروغۍ کې تبه یا رېږدېدل، ټوخی، د ساه لنډوالی، د ستوني خوږ یا خارښت، د پزې بهېدل یا بندېدل، د خوند یا بوی له لاسه ورکول، ستړیا، د غړو یا بندونو درد، سردرد او زړه بدوالی شامل دي.
ځینې ناروغان د غږ خرابېدو شکایت هم کوي.
په شدیدو حالاتو کې ساتنګي، د سینې درد یا فشار، ناڅاپي ګډوډي، زر نه ویښېدل، یا د شونډو، نوکانو او پوستکي د رنګ بدلون سملاسي طبي پاملرنې ته اړتیا لري.