د افغانستان د ملي امنیت ادارې پخواني رییس رحمتالله نبیل په هېواد کې د نوي تعلیمي کال له پيل سره سم ویلي، چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو تړل یوازې د زدهکړو مخه نه نیسي، بلکې د افغانستان د راتلونکې دروازه هم تړي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د ولسي جرګې پخوانۍ غړې مریم سلیمانخېل وايي، په افغانستان کې به نوی تعلیمي کال پيل شي، «خو د نجونو لپاره نه». هغه زیاتوي، د پنځم کال لپاره له شپږم ټولګي پورته د نجونو زدهکوونکو څوکۍ لا هم خالي پاتې دي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د ولسي جرګې پخواني غړي کمالناصر اصولي د نوي ښوونیز کال د پیلېدو په درشل کې غوښتنه کړې، چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو زدهکوونکو پر مخ د ښوونځيو دروازې باید پرانېستل شي.
د بشري حقونو په برخه کې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي د نوروز او نوي تعلیمي کال د پیل په اړه پیغام کې ویلي، چې په افغانستان کې د یو بل نوي تعلیمي کال په پیل کې هم نجونو ته ښوونځیو ته د تګ اجازه نه ورکول کېږي.
پخواني ولسمشر حامد کرزي د جرمني د فرانکفورټ ښاروالۍ شورا ته د هوسۍ اندړ د بریالیتوب له امله مبارکي ویلې او زیاته کړې یې ده، که زمینه برابره وي افغان ښځې په داخل او خارج کې د ژوند په هره برخه کې ځلېږي.
د بشري حقونو په چارو کې د فرانسې سفیره ایزابل روم وایي، هېواد یې له طالبانو سره هر ډول خبرې اترې ردوي او هغه محدودوونکي قوانین غندي چې د ښځو بنسټیز حقونه او عامه ځایونو ته د هغوی لاسرسی یې په نښه کړی دی. مېرمن روم وویل، افغان مېرمنې باید په هره پرېکړه کې د بحث پر مېز حضور ولري.
د ملګرو ملتونو ښوونیز، علمي او کلتوري سازمان (یونسکو) وايي، چې په ټوله نړۍ کې ښځې او نجونې ترټولو ډېر د خپلو کورنیو او ټولنو لپاره د اوبو په برابرولو کې کلیدي رول لوبوي؛ پهداسې حال کې چې د اوبو د سرچینو د مدیریت او مشرتابه په کچه یې ونډه خورا کمه ده.
د جمهوریت پرمهال د افغانستان د ملي امنیت رییس محمدمعصوم ستانکزي ویلي، هېڅ سالم عقل او د اسلامي امت اجماع دا نه مني ښځې چې د هېواد نیمایي نفوس جوړوي؛ پرمخ یې د زدهکړو دروازې تړلې پاتې شي.
«د ښځو فریاد غورځنګ» په افغانستان کې د نوي تعلیمي کال پیلېدل یو عادي پیل نه، بلکې د «نړۍوال وجدان» لپاره یوه برخلیک ټاکونکې مسله اعلان کړې ده. دغه غورځنګ خبرداری ورکړی، له زدهکړو د افغان ښځو او نجونو محرومول د بشري حقونو ښکار نقض او د «بشریت د راتلونکې» پر وړاندې «جنایت» دی.
د افغانستان د مشرانو جرګې پخواني مشر، فضل هادي مسلمیار، د نوي کال او نوروز د رارسېدو په مناسبت پیغام کې له طالبانو غوښتي چې د نوي تعلیمي کال له پیل سره سم د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې پرانیزي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د دایمي استازولۍ سرپرست، نصیراحمد فایق، ویلي چې سږکال نوروز په داسې وخت کې رارسېږي چې لا هم د نجونو پر مخ ښوونځي تړلي دي او افغانان له سختو او ستونزمنو حالاتو سره مخ دي.
د افغانستان د ښځو او بشري حقونو د ملاتړ بنسټ وايي، چې نوروز په افغانستان کې د استبداد، جنګ او محرومیت تر درانده سیوري لاندې د خپل تاریخ له تر ټولو تورو ورځو څخه یوه تجربه کوي. نن په داسې حالاتو کې چې له وېرې، تبعیض او بېعدالتی څخه ډک دي، نوروز د غمجنو زړونو سره نمانځو.
د امریکا د پخواني ولسمشر جورج ډبلیو بوش بنسټ (پنجشنبه د کب ۲۸مه) اعلان وکړ، چې متحده ایالاتو کې یې د افغان ښځو اېتلاف (USAWC) جوړ کړی دی. د دې اېتلاف د موخو په اړه ویل شوي، چې د افغان ښځو او ماشومانو اړوند تګلارې پیاوړې کوي، یووالی رامنځته او د زیانمنو افغانانو غږونه پورته کوي.
د جرمني د سترالسوند ښار په «شنه دفتر» کې د «افغانستان مېرمنې» په نوم د افغان ښځو د ژوند، زړورتیا او د ظلم د پای ته رسېدو د هیلو انځورونه نندارې ته وړاندې شوي دي. دا نندارتون د افغانې هنرمندې حفیظه قاسمي هنري کارونو ته ځانګړی شوی چې د ښځو د ژوند ستونزې، مقاومت او هیلي بیانوي.
د بلجیم د سنا مجلس غړې ویوین ټایټلبام له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، په افغانستان کې پر ښځو روان بندیزونه او ورسره کېدونکی چلند په ښکاره توګه «جنیستي اپارټایډ» دی. نوموړې وایي، د ښځو پر وړاندې د طالبانو اوسني سیاستونه د بشریت پر ضد جنایت دی.
افغانه فعاله هوسۍ ظریف اندړ د فرانکفورټ ښاروالۍ شورا ته بریالۍ شوه. هغې په یوه ویډيويي پيغام کې ویلي، چې د ۵۳زره رایو په ترلاسه کولو یې د جرمني فرانفکورټ ښاروالۍ شورا ته لاره موندلې. هغې هیله ښودلې، چې له دې لارې به وکولای شې خپلو هېوادوالو ته خدمت وکړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش یو ځل بیا په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر زدهکړو بندیز ته په اشارې سره وویل، چې هغوی په سیستماتیک ډول له عامه ژوند څخه اېستل شوې دي. ګوترېش خبرداری ورکړ، چې د جنسیتي برابرۍ په برخه کې شاتګ مخ په زیاتېدو دی.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې مشرې سوزن فرګوسن ویلي، چې په ایران کې د روانو جګړو او کړکېچ له امله افغان ښځې اړې شوې دي، چې له خپلو کورنیو سره بېرته افغانستان ته ستنې شي. هغې زیاته کړې، دا مېرمنې داسې مهال هېواد ته راستنېږي چې طالبانو پر ښځو سخت محدودیتونه لګولي دي.
د بښنې نړیوال سازمان د جنوبي اسیا دفتر خبرداری ورکړی چې د افغانستان ښځې او نجونې د طالبانو د نوې جنايي مقررې له امله له عدالت، مساوات او خپلواکۍ څخه د لاسرسي له محدودیتونو سره مخ کېږي، او د بشري حقونو د دغو سرغړونو په وړاندې بېړنی اقدام اړین دی.
د کندز د طالبانو امنیه قومندانۍ ویاند جمعه الدین خاکسار وایي چې یوه ښځینه ډاکټره له خپل درملتون څخه د کور پر لور روانه وه چې نامعلومو کسانو د چاقو برید پرې کړی او وژل شوې ده. خاکسار ویلي چې د پېښي په اړه پلټنې کوي.
د طالبانو امربالمعروف وزارت ویلي چې په زابل، غزني او تخار کې یې «د ښځو د شرعي حقونو د ساتنې» په موخه ۱۱ ښځې له کورني تاوتریخوالي ژغورلي دي. طالبانو ویلي چې د همدې ښځو قضيې یې د «دیني عالمانو او قومي مشرانو» سره په ګډه څېړلي دي.
په داسې شرایطو کې چې طالبان ښځو ته د زدهکړو او کار اجازه نه ورکوي؛ یوشمېر افغان نجونو د «کابل پټ مطالعاتي کلب» په نوم یو فلم جوړ کړی. دغه نجونې له دې لارې غواړي، خپل غږ نړۍ ته ورسوي.