اروپايي ټولنه وايي، چې د افغانستان خلک له بېوزلۍ، د خوړو نا امنۍ، اقلیمي بدلون او بېځایه کېدو سره مخ دي. یادې ټولنې د افغانستان د خلکو لپاره په خپل ملاتړ ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې په دغه هېواد کې د ښځو او نجونو پر وړاندې د لګېدلو محدودیتونو لرې کول اړین دي.
د طالبانو د امربالمعروف وزارت خبر ورکړی، چې په کونړ کې یې ۴ سوالګرې ښځې «د فحشا» د ترویج په تور نیولې دي. یاد وزارت زیاته کړې، چې د سیمې د اوسېدونکو، قومي مشرانو او جوماتونو د امامانو د پرلهپسې غوښتنو وروسته یې دغه اقدام کړی.
په بدخشان کې د مرسل عطايي په نوم یوې نجلۍ په دوو کلونو کې د قرانکریم یوه نسخه په خپل لاس لیکلې ده. دغه نجلۍ چې ښوونکې هم ده، د دغې چارې لامل له قرانکریم سره مینه او د اسلامي هنرونو ساتنه بللې ده.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق ویلي، چې په لرې پرتو سیمو کې روغتیايي خدماتو او رواني مشورو ته د افغان ښځو لاسرسی کولی شي د هغوی پر جسمي او رواني وضعیت مثبت اغېز ولري.
د بېځایه شویو نړۍوال سازمان وایي، د کابل ترسقوط وروسته په ایران، پاکستان او نورو هېوادونو کې افغان مېرمنو د لاسي کالیو جوړولو، غالیو اوبدلو، دودیزو خوړو، مېوو او نورو لاسي صنعتونو له لارې کلتوري میراث ژوندی ساتلی. د یاد سازمان په وینا؛ ښځې د نړۍ د بېځایه شویو نږدې نیمايي جوړوي.
د روغتیاپالو د نړۍوالې ورځې په مناسبت اروپايي ټولنې اعلان کړی، چې په افغانستان کې د روغتیاپالو د زدهکړې او مسلکي ودې ملاتړ کوي. اروپايي ټولنې ټینګار کړی، چې ښځې د افغانستان د روغتیايي ځواک یوه مهمه برخه جوړوي او د ژوند په ژغورلو کې مهم رول لوبوي.
د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون پخوانۍ مشرې سیما سمر، ویلي چې په افغانستان کې د تلپاتې سولې او پراختیا لپاره یوازې سیاسي هوکړې بسنه نه کوي، بلکې د ښځو واقعي ګډون، عدالت او انساني کرامت ته درناوی اساسي شرطونه دي.
د ښځو د سولې او امنیت د شاخص (WPS) له مخې، افغانستان او یمن د ښځو لپاره د نړۍ د تر ټولو خطرناکو هېوادونو په سر کې دي. افغانستان په ۰،۲۷۹ ټیټې نومرې سره د نوملړ له پایه لومړی او یمن په۰،۳۲۳ نومرې دویم ځای لري.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت بوږنوونکی وباله او ټینګار یې وکړ، چې دغه سیستماتیکه ځپنه د «بشریت پر وړاندې جنایت» ګڼل کېږي.
د سوکوهنې افغانه کډواله لوبغاړې فاطمه جعفري د پاکستان د سوکوهنې په څانګه کې د «بلوچستان لپاره سوله» په نوم سیالیو کې د اتلولۍ لقب خپل کړ.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) د مور نړیوالې ورځې په مناسبت په افغانستان او نړۍ کې د میندو د رول ستاینه کړې او ویلي یې دي چې د سوله ییزو ټولنو په رامنځته کولو کې د هغوی ونډه اساسي او مهمه ده.
نړیوالو رسنیو راپور ورکړی، چې د افغانستان د ښځینه کرکټ ملي لوبډلې جلاوطنه غړو د کرکټ له نړیوالې شورا غوښتي چې دوی د یوې رسمي ملي لوبډلې په توګه په رسمیت وپېژني.
د پاکستان د سند ايالت په کراچۍ ښار کې د ښځو لاريون بنسټ (عورت مارچ) د مور نړیوالې ورځې په مناسبت جوړه کړې غونډه کې غوښتنه کړې، چې ښځې دې د برابر انسان په توګه وپېژندل شي او پوره حقونه دې ورکړل شي.
د افغانستان د ازادۍ لپاره د متحده ښځو غورځنګ په یوې اعتراضي ناسته کې ویلي، چې په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې پر تاوتریخوالي او جنایتونو چوپتیا، ظلم ته لا اسانتیا او لار برابروي. دوی د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسېدو او د ښځو د بشري حقونو د جدي ملاتړ غوښتنه کړې.
افغانې شاعرې او خبریالې شمیم فروتن د ایټالیا په نړیوال ادبي فستیوال «فرانکو لوی» کې د اوولسم پړاو جایزه ګټلې ده. د راپورونو له مخې، د دې ادبي فستیوال ګټونکي په دې وروستیو کې د ګروتاماره په ښار کې وستایل شول.
افغان الاصله مېرمن رابعه نسیمي د بریتانیا د کارګر ګوند له لوري د لوېدیځ لندن د محلي شورا په ټاکنو کې له ۱۲۰۰څخه د زیاتو رایو په ترلاسه کولو بریالۍ اعلان شوې ده.
پاکستاني سناتورانو په هېواد کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د زیاتېدونکو جرمونو په اړه اندېښنه ښودلې او له حکومت څخه یې غوښتي، چې د دغو پېښو له عاملینو سره تر نیونې وروسته جدي او قانوني چلند وکړي. په ۲۰۲۵ کال کې شاوخوا ۴۷۰ ښځې د ناموسي وژنو په لړ کې وژل شوې دي.
د «افغان ښځو د تاریخ بدلون غورځنګ» د یوې اعلامیې په خپرولو سره په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي، هدفي وژنو او د بشري حقونو د پراخې او سیستماتیکې سرغړونې په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.
د جمهوري نظام پر مهال د ولسي جرګې پخوانۍ غړې انارکلي هنریار ویلي، افغانستان د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو لپاره په «وینې تویونکي زندان» بدل شوی او د ښځو پر وړاندې تاوتریخوالی ورځ تر بلې زیاتېږي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګه وایي، په افغانستان کې ښځې او نجونې له ګڼو او یو بل سره تړلو ګواښونوسره مخ دي او په ځانګړي ډول بېسرپرسته ښځې د لوږې، ناامنۍ او اقتصادي فشارونو تر ټولو لوی ګواښ احساسوي.
د فرانسې په پارلمان کې د افغانستان اړوند غونډې ته د ښځو د حقونو فعالې سیما نوري ویلي، چې افغانستان له داسې یوه بحران سره مخ دی چې پولې نه پېژني او د ښځو پر وړاندې روان وضعیت یوازې تبعیض نه، بلکې «بشپړ جنسیتي اپارتاید» دی.
دا د یوې اتلس کلنې ښځې کیسه ده چې له وېرې یې د مېړه له کوره د خسر کور ته پناه یووړه، بیا بېرته ستنه کړلی شوه او په پای کې ووژل شوه. غور له کلونو راهیسې د ډېرو ښځو نومونه د ویر او غم له کیسو سره د افغانستان په حافظه کې خوندي کړي دي.