د خوړو نړیوال پروګرام خبرداری ورکړی چې په یمن کې د جګړو بیا پیلېدل به د دغه هېواد د خوړو خوندیتوب لا پسې خراب کړي. د دغه پروګرام سرپرست مشر کارل سکاو وایي، په زرګونو کسان په داسې حال کې کمپونو ته ورځي چې هېڅ هم ورسره نشته.
د هند د ممبۍ ښار پولیس وايي چي د دغه ښار په چترپتي شیواجي مهاراج نړیوال هوایي ډګر کې یې دوه افغان وګړي د جعلي اسنادو او ناسمو معلوماتو په کارولو سره د هند د پاسپورټونو د ترلاسه کولو په تور نیولي دي.
د نیویارک ښاروال زهران ممداني وايي، چمتو دی له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د نیویارک ښار د ژوند د لګښتونو د کمولو لپاره، سره له سیاسي اختلافاتو، ګډ کار وکړي.
د بشري حقونو په چارو کې د فرانسې ځانګړې استازې ایزابل روم، ویلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته هم په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت باید د نړیوالې ټولنې له لومړیتوبونو څخه وي.
د پاکستان او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په څنډه کې داسې تړون لاسلیک کړ، چې له مخې به یې له دې وروسته د دواړو هېوادونو د ډېپلوماټیکو او ځانګړو پاسپورټونو لرونکو د سفر لپاره د ویزې اړتیا نه وي.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې وړاندیز کړی چې د منځني ختیځ د انرژۍ د زیانمنو شویو زېربناوو د بیارغونې او د هرمز تنګي له لارې د تېلو او ګازو پر لېږد د سیمې د اتکا کمولو لپاره د ۵ میلیارد ډالرو په ارزښت د پانګونې صندوق جوړ کړي.
یو شمېر افغان ښځینه فعالانو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ د ۸۱مې غونډې په څنډه کې په یوه ناسته کې له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د افغان ښځو د وضعیت په اړه له اندېښنو څرګندولو او تکراري ژمنو تېر شي او د عدالت، حساب ورکونې او په سیاسي بهیرونو کې د ښځو د ګډون لپاره عملي اقدامات وکړي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي خبرداری ورکړی، چې د جګړو ډېرېدو د نړۍ وضعیت خراب کړی دی. نوموړي زیاته کړې چې اختلافاتو د امنیت شورا کار فلج کړی او بېوزله خلک یې له سختو شرایطو سره مخ کړي دي.
په غزه کې سلګونه زره فلسطیني ماشومان، له نږدې درې کلن ځنډ وروسته د لومړي ځل لپاره بېرته ښوونځیو ته ستانه شول. دا زدهکوونکي په داسې حال کې ویجاړو شویو ودانیو، لنډمهالو ټولګیو او خېمو ته لاړل چې د زدهکړې د لومړنیو توکو له سخت کمښت سره مخ دي.
د سره صلیب نړیواله کمېټه وايي، په ټوله نړۍ کې د وسلهوالو شخړو شمېر د ریکارډ تر کچې لوړ شوی او لا هم د زیاتېدو په حال کې دی او له امله یې د ملکي وګړو پر وړاندې د جګړو ویجاړونکي اغېز لا پراخ شوی دی.
د ښځو او نجونو په چارو کې د بریتانیا ځانګړې استازې هریټ هارمن، ویلي چې لندن د طالبانو له لوري د افغان ښځو او نجونو پر حقونو، ازادیو او ټولنیز مشارکت د لګېدلو «سیستماتیکو محدودیتونو» په اړه ژوره اندېښنه لري او غندي یې.
د ایرلنډ د بهرنیو چارو وزیرې هلېن مکنټي، ویلي چې نړیوالې ټولنې د افغانستان د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه کافي خبرې کړې دي او اوس د عملي اقداماتو وخت رارسېدلی دی.
په داسې حال کې، چې ګڼو افغانانو پر کونړ او پکتیکا د پاکستان بریدونو غندلي، د طالبانو رییس الوزرا ملامحمد حسن اخوند د دې بریدونو د غندلو پر ځای د متحده عربي اماراتو د ولسمشر مرستیال او د دوبۍ حاکم شیخ محمد بن راشد ال مکتوم ته د هغه د ورور پر مړینه تسلیت ویلی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر فولکر تورک وایي، د ښځو حقونه باید له طالبانو سره د نړیوالې ټولنې د تعامل په مرکز کې وي. نوموړي د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې وویل، نړۍ په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو پر وړاندې لازم دریځ نه دی نیولی.
د اسلامي همکاریو سازمان د وزیرانو د تماس ډلې په اروپا کې د مسلمانانو پر وړاندې د کرکې زیاتېدو او پر اسلامي سپېڅلو ځایونو د بریدونو له ډېرېدو اندېښنه څرګنده کړې او د مسلمانانو د حقونو د خوندي کولو غوښتنه یې کړې ده.
د اتریش د اساسي قانون محکمې د دوشنبې په ورځ وویل، چې په ښوونځیو کې به له ۱۴ کلونو څخه د کم عمره مسلمانو نجونو پر حجاب د نوي بندیز په اړه د راتلونکي کال په لومړۍ نیمایي کې پرېکړه وکړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یکشنبې په ورځ د یمن له ولسمشر رشاد العليمي سره ټیلیفوني خبرې کړې دي. له موضوع د څلورو باخبره سرچینو په وینا، په دې خبرو کې د ایران پلوه وسله والو له خوا د بابالمندب تنګي شاوخوا مهمو سیمو د نیولو په اړه بحث شوی، خو ټرمپ د مرستې ژمنه نه ده کړې.
د سپاه پاسداران ویاند حسین محبي، العالم ټلوېزیون سره په خبرو کې ویلي: «جګړه پای ته نهده رسېدلې او دوام لري. سپاه پاسداران هم د یوې اوږدې جګړې لپاره چمتووالی لري». د سپاه پاسداران ویاند په وینا: «که یو وار بیا یرغل وشي، موږ به خامخا د جګړې جغرافیه بدله کړو».
د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو له زیاتېدو سره (د وږي په ۳۰مه) د اسیا په بازارونو کې د تېلو بیې راټیټې شوې. د بازار د تازه معلوماتو له مخې، د برنېټ خامو تېلو بیه ۱.۲۵ سلنه راټیټه شوې او په هر بېرل کې ۱۰۲ ډالرو او ۵۷ سېنټو ته رسېدلې ده.
د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي د امریکا د استخباراتو د مرکزي ادارې (سيایاې) له مشر جان رتکلیف سره په کتنه کې د ایران د کړکېچ د پایته رسولو، سیمې ته د ثبات د ستنولو او د نړیوالې سمندري بېړۍ چلونې د ازادۍ د تضمین لپاره د یوې هر اړخیزې هوکړې د ترلاسه کېدو غوښتنه کړې.
رویټرز د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې امریکا د جرمونو د نړۍوالې محکمې پر وړاندې د بندیزونو لګولو لپاره چمتووالی نیسي او په وینا یې ډېر ژر به یې اعلان کړي. دغې محکمې پروسږکال د طالبانو د مشر او د سترې محکمې د قاضيالقضات د نیولو حکمونه هم صادر کړي دي.
د قطر لومړي وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني د بلومبرګ خبري اژانس سره په مرکه کې د امریکا او اسراییل لخوا پر ایران د بریدونو اقتصادي پایلې یوې سختې زلزلې ته ورته بللې دي. هغه خبرداری ورکړی چې د دې جګړې ټکانونه د منځني ختیځ له پولو هم بهر وتلي دي.