د قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارتونو په جلاجلا اعلامیو کې د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې د شیعهګانو پر جومات خونړی برید غندلی او د قربانیانو له کورنیو سره یې خپله خواخوږي څرګنده کړې ده.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې پر شعیه لمونځ کوونکو برید په سختو ټکو غندلی او وايي، چې پر ملکي وګړو او عبادت ځایونو بریدونه په هېڅ ډول د منلو وړ نه دي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په اسلاماباد کې له شوي برید سره هېڅ تړاو نه لري او پاکستان د خپلو داخلي ستونزو د جدي حل پر ځای پر نورو د ملامتیا ګوتې نیولو سره ځان غولوي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین په اسلاماباد کې پر شیعهګانو د خونړي برید په تړاو خواشیني څرګنده کړې، خو وایي د حیرانتیا وړ دا ده چې حکومت په اسلاماباد کې د سولهییزو لاریونونو مخه نیولی شي، خو ولې د دغه ډول بریدونو مخه نهشي نیولی؟
د زاهدان د جمعې امام مولوي عبدالحمید، د دې ښار د جمعې د لمانځه په خطبه کې د ۱۴۰۴ لمریز کال د مرغومي میاشتې د معترضانو د ځپلو او وژنو په اړه خبرې کړي او د ایران له حکومت سره د ځینو علماوو پر چوپتیا او ملګرتیا یې سختې نیوکې وکړې.
د ایران د مشهد ښار امام، احمد علمالهدی، دایران او امریکا ترمنځ روانو مذاکراتو ته په اشارې سره ویلي، هغه خبرې اترې چې د زور او ګواښ تر سیوري لاندې ترسره کېږي، هیڅ ارزښت نه لري.
د اروپایي ټولنې مشرې اورزولا فون ډیرلاین،د جمعې په ورځ د سلواغې په ۱۷مه نېټه وویل چې دغې ټولنې د روسیې پر وړاندې نوې تحریمیزه بسته وړاندیز کړې ده، چې پکې د روسیې د تېلو د صادراتو لپاره د سمندري خدماتو بشپړ بندیز شامل دی.
هندي چارواکو ویلي، چې ددغه هیواد د شمال ختیځ په جاینتا هیلز سیمه کې د ډبرو سکرو په یوه کان کې د چاودنې له امله لږ تر لږه ۱۸ کسان وژل شوي او ۸ نور ټپیان شوي دي. پولیسو د ژغورنې او پلټنې عملیات پیل کړي دي.
د عمان په پلازمېنه مسقط کې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې پای ته ورسېدې. له خبرو اترو وروسته د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل:«له امریکا سره خبرې اوږدې او جدي وې.» هغه زیاته کړه:«د خبرو اترو د دوام لپاره یوه هوکړه وشوه خو څرنګوالی او وخت به وروسته وټاکل شي.»
د عمان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د دې هېواد د بهرنیو چارو وزیر بدر بن حمد البوسعیدي د جمعې په سهار له عباس عراقچي، سټیو وېټکاف او جېرډ کوشنر سره جلا جلا سلا مشورې ترسره کړې.
روسي رسنیو خبر ورکړی چې د دغه هېواد یو لوړپوړی جنرال، ولادیمیر الکسییف، نن جمعه د سلواغۍ په ۱۷ مه نېټه په مسکو ښار کې د ډزو موخه ګرځېدلی دی.
د پاکستان پولیسو خبر ورکړی، چې د اسلاماباد په شهباز ټاون کې د شیعهګانو پر یوه جومات چاودنه شوې ده. چاودنه د جمعې د لمانځه پر مهال د اسلاماباد د خدیجه کبرا په جومات کې شوې او د مرګ ژوبلې کره شمېره یې لا نهده اعلان شوې.
د امریکا پوځ په ارام سمندر کې پر یوې کښتۍ برید کړی، چې له امله یې دوه کسه وژل شوي. د امریکا سوېلي قوماندې (سېنټکام) پرون پنجشنبه ویلي، چې په دغه برید کې «د نشهیي توکو قاچاقکوونکي» وژل شوي دي.
ايراني رسنيو راپور ورکړی، چې د ایران او امريکا ترمنځ خبرې اترې د عمان په پلازمېنه مسقط کې څو شېبې وړاندې پيل شوې. د راپورونو له مخې؛ د ایران د مذاکره کوونکي پلاوي مشري عباس عراقچي کوي او د امريکا په پلاوي کې سټيو وېټکاف او جرد کوشنر شامل دي.
له واشنګټن سره د خبرو لپاره د عباس عراقچي په مشرۍ ایراني پلاوی د عمان مرکز مسقط ته رسېدلی او په څو شېبو کې به خبرې اترې پيل شي. عراقچي د خبرو تر پیلېدو وړاندې د عمان د بهرنیو چارو له وزیر بدر البوسعیدي سره هم لیدلي دي.
په مسقط کې د امریکا سره د خبرو اترو له پیل څخه شاوخوا یو ساعت مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، چې تهران به د تېر کال پېښو له هېرولو پرته مذاکراتو ته کېني.
ټایمز اف اسراییل رسنۍ د منځني ختیځ د ډیپلوماتانو په حواله راپور ورکړی، شپږ اسلامي هېوادونه هڅه کوي چې امریکا او ایران د جمعې په ورځ په عمان کې په روانو خبرو اترو کې له پوځي اقدام څخه تېر او یوې هوکړې ته سره ورسېږي.
د یونان خیوس ټاپو ته نږدې د پناهغوښتونکو د لېږد یوه چټکه کښتۍ د یونان د ساحلي ګارډ له بېړۍ سره ټکر شوې، چې له امله یې شاوخوا ۱۵ کسان مړه شوي دي. د راپورونو له مخې؛ په دغه کښتۍ کې ډېری سپاره کسان افغان کډوال وو.
د ایرانیانو لپاره د امریکا مجازي سفارت په خپلې تازه خبرتیا کې چې د جمعې په سهار خپره شوې، له امریکايي وګړو غوښتي چې له ایران نه ووځي او د وتلو لپاره داسې پلان ولري چې د امریکا د حکومت په مرسته تکیه ونه کړي.
د اسراییل ۱۲ ټلوېزیوني شبکې راپور ورکړی، چې د دغه هېواد لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د «کنست» د بهرنیو اړیکو او دفاعي کمېټې په یوه محرمه ناسته کې ویلي، چې وضعیت د داسې یو کړکېچ پر لور روان دی چې کېدای شي د ایران د نظام د نسکورېدو لامل شي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په فارسي ژبه د خپلې رسمي اېکسپاڼې له لارې د مارکو روبیو وروستۍ څرګندونې بیا ځلې خپرې کړې دي؛ هغه په دغو څرګندونو کې د ایران له اسلامي جمهوریت سره د هر ډول احتمالي هوکړې پر امکان شک څرګند کړی دی.
ټایمز اف اسراییل د منځني ختیځ د ډیپلوماټانو په حواله راپور ورکړی، چې شپږ مسلمان هېوادونه هڅه کوي چې په عمان کې د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو په ترڅ کې د «یرغل نه کولو» یو تړون لاسلیک شي.