نړۍ

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف د پنجشنبې په ورځ د څو ساعته لنډ سفر لپاره سعودي عربستان ته تللی. د شریف سفرداسې مهال دی، چې بلومبرګ د نوموړي د ویاند له قوله راپور ورکړ چې پاکستان د منځني ختیځ د تاوتریخوالي په زیاتېدو سره چمتو دی د اړتیا په وخت کې د سعودي عربستان ملاتړ وکړي.

اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس راپور ورکړی، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په پېښور کې خپله کونسلګري د تل لپاره تړي. دا د امریکا هغه ډيپلوماټيک ماموریت و، چې ډیورنډ کرښې ته نږدې او پر افغانستان د ۲۰۰۱کال تر برید مخکې د جګړې پرمهال او تر هغې وروسته د لوژستیک مهم مرکز ګڼل کېده.

د ناروې پولیسو په اوسلو ښار کې د امریکا سفارت مخې ته د ماین چاودنې پېښې په تړاو درې عراقي وروڼه نیولي دي. دوی د یکشنبې په ورځ د امریکا سفارت دروازې ته نږدې تر ماین چاودنې وروسته ونیول شول، دغه چاودنې مرګ ژوبله نه‌لرله.

د امریکا دوو خبري شبکو راپور ورکړی، چې د «لومړنیو پوځي څېړنو د موندنو» له‌مخې، په میناب ښارګوټي کې یو لومړنی ښوونځی د امریکايي ځواکونو له لوري په تېروتنې سره په نښه شوی.

د امریکا د انرژۍ وزیر کریس رایټ وايي، امریکا به د تېلو د بیو د راټیټولو په موخه له خپلو ستراتیژیکو زېرمو څخه ۱۷۲ میلیونه بېلره تېل بازار ته عرضه کړي.

د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا په افغانستان کې د امریکايي پوځي وسایلو د پرېښودلو او د بګرام له هوايي ډګر څخه د وتلو پر څرنګوالي سختې نیوکې وکړې. هغه وویل، له افغانستان څخه وتل د امریکا په تاریخ کې د شرم یوه ورځ وه.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د چهارشنبې په ورځ په ۱۳ موافقو او پرته له کومې مخالفې رایې، یو داسې پرېکړه‌لیک تصویب کړ چې پر سعودي عربستان، قطر، کویټ، متحده عربي اماراتو او نورو هېوادونو یې د ایران بریدونه غندلي دي.

د ايټالیا چارواکو ویلي، چې د یاد هېواد د ترهګرۍ ضد څانګې یو ۲۲ کلن مصری ځوان له داع-ش خراسان سره د تړاو په تور نیولی دی. یاد ځوان د برګامو پر کلیسا د برید د پلانولو، مذهبي افراطیت ته د لمن وهلو او د «جهاد او شهادت» د ستاینې په تور تورن شوی دی.

د روغتیا نړۍوال سازمان ویلي دي، چې په منځني ختیځ کې د جګړو د زیاتېدو له امله نه یوازې د ښکېلو هېوادونو روغتیايي سکټور تر سخت فشار لاندې راغلی، بلکې افغانستان ته د حیاتي روغتیايي مرستو د لېږد بهیر هم له جدي ستونزو سره مخ شوی دی.

د امریکا د متحدو ایالتونو د فدرالي پلټنو ادارې (اېف‌بي‌ای) اعلان کړی، چې د مارچ په ۹مه نېټه امریکا افغانستان د «ناعادلانه زندانیانو د ملاتړ کوونکي هېواد» په توګه نومولی. یاده اداره وایي، خپلو فدرالي او نړۍوالو شریکانو سره د همکارۍ ژمنه لري، ترڅو امریکايي وګړي بېرته راستانه کړي.

د امريکا متحده ايالات وايي، سره له دې چې په افغانستان کې وضعيت يوې «انساني فاجعې» ته ورته بلل کېږي، خو دې هېواد ته نړۍوالې مرستې بايد و ارزول شي، ځکه طالبان لا هم پر خپلو دريځونو ټينګ ولاړ دي او ښځې يې له بنسټيزو حقونو بې‌برخې کړې دي.

د امريکا د کانګرس دوو استازو د ډونالډ ټرمپ د حکومت له هغې پرېکړې هرکلی کړی، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان يې د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړ، چې په ناقانونه توګه امریکایي وګړي زنداني کوي. دوی ټينګار کړی، چې د طالبانو «د برمته کولو ډيپلوماسي» نور د زغملو نه ده.

د امریکا ولسمشر له «فاکس‌نیوز» سره په مرکه کې ټینګار وکړ، چې د ایران پر وړاندې د امریکا او اسراییل د ګډو پوځي عملیاتو لومړنۍ پایلې «له تمې ډېرې زیاتې» وې. نوموړي وویل، چې د بریدونو په لومړۍ څپه کې د ایران شاوخوا ۵۰ سلنه توغندیز توان له منځه وړل شوی دی.

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د ایران خلکو ته په یوه پیغام کې ویلي، چې د ازادۍ لپاره په «تاریخي جګړه» کې ښکېل دي او دا د ایران د خلکو لپاره یو بې‌ساری فرصت دی، څو د ایت‌الله رژیم نسکور او خپله ازادي ترلاسه کړي.

د چين د بهرنيو چارو وزير وانګ‌ يي د سې‌شنبې په ورځ له افغان طالبانو او پاکستان څخه وغوښتل، چې د تاوتريخوالي له لا زياتېدو څخه ډډه وکړي او ژر تر ژره د خبرو او مذاکراتو مېز ته بېرته راوګرځي.

د کاناډا پوليسو د سې‌شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د ټورنټو په ښار کې د امريکا پر قونسلګرۍ شوی بريد «د ملي امنيت پېښه» بلل کېږي او په تړاو يې دوه کسان نيول شوي دي. د راپورونو له‌مخې، د سهار شاوخوا څلور نيمې بجې د قونسلګرۍ پر ودانۍ ډزې شوې دي.

د فرانسې خبري اژانس راپور ورکوی چې د ایران کردي وسله‌والې ډلې وایي، د تهران د حکومت پر ضد د مقابلې لپاره چمتو دي او د یوه پاڅون په تمه ناست دي. د ایران اسلامي جمهوري دولت بیا دغه ډلې «ترهګر سازمانونه» بولي او د هغوی فعالیت د امنیتي ګواښ په توګه تعریفوي.

د همت په نامه د افغان مېرمنو غورځنګ په برازیل کې د برازیلۍ مېرمنو سره په ګډه، د افغان مېرمنو د ازاد ژوند په موخه د نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې. د غورځنګ غړو ټینګار کړی چې افغان ښځې باید د زده‌کړې، کار او بشري حقونو برابر فرصت ولري او د جنسیتي توپیر پر ضد مبارزه دې نړیوال ملاتړ ومومي.