نړۍ

د امریکا د ملي استخباراتو د ادارې مشرې تولسي ګبارډ له خپلې دندې استعفا وکړه. هغې د دغې چارې لامل د خپل مېړه چې د هډوکو پر یوه نادره سرطان اخته شوی، پالنه په ګوته کړې ده. هغې د جمعې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) په سپینه ماڼۍ کې د امریکا ولسمشر ته خپله استعفا وړاندې کړې ده.

رویټرز اژانس د لبنان د روغتیا وزارت له قوله راپور ورکړی، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د لبنان په سوېل کې د اسراییل په دوو جلا بریدونو کې ۶ روغتیايي کارکوونکي وژل شوي دي. د لبنان د روغتیا وزارت پر عامه تاسیساتو بریدونه د نړیوالو بشري قوانینو څخه ښکاره سرغړونه بللې ده.

امریکا مرکزي قوماندانۍ اعلان کړی، چې ایران د سوېلي سمندري محاصرې له پیل راهیسې لږ تر لږه ۹۷ سوداګریزې بېړۍ د خپلو لارو بدلولو ته اړې شوې او څلور نورې بېړۍ هم له بریدونو وروسته د امریکايي ځواکونو له‌خوا له فعالیته غورځول شوې دي.

د برېتانیا څارنوالۍ ویلي، چې ۷ افغان ځوانان یې د ماشومانو پر وړاندې د جنسي تېري او ناوړه جنسي استفادې په تورونو نیولي دي. د نیول شویو کسانو عمرونه له ۲۰ نه تر ۲۱ کلونو پورې ښودل شوي دي.

د ایران خبري اژانس اېرنا په اسلام اباد کې د یوې ډیپلوماتیکې سرچینې په حواله راپور ورکړی، چې د پاکستان د پوځ مشر فیلډ مارشال عاصم منیر ایران ته رسېدلی او ټاکل شوې ده، چې د ایران له لوړپوړو چارواکو سره وګوري.

د اروپايي ټولنې شورا اعلان کړی، چې د ایران پر ضد یې د خپلو بندیزونو حقوقي چوکاټ پراخ کړی دی. د دغه ګام اصلي موخه د هغو کسانو او ادارو په نښه کول دي چې د ایران په ملاتړ یا ملګرتیا د هرمز تنګي له لارې د سوداګریزو بېړیو قانوني تګ راتګ ګډوډوي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېنشرۍ اعلان کړی، چې د روانې اوونۍ په لومړیو کې په ختیځ اوکراین کې د یادې ادارې پر یوه ګودام باندې د روسیې د توغندیز برید له ‌امله د یو میلیون ډالرو په ارزښت بشري مرستې او توکي له‌منځه تللي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د ناټو غونډې په څنډه کې د ایران له حکومت سره د روانو مذاکراتو په اړه وویل، چې واشنګټن د دغه خبرو پایلو ته په انتظار دی. د هغه په وینا؛ په دغه خبرو کې د پرمختګ ځینې نښې لیدل شوې دي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر یوهان وادېفول ویلي، چې هېواد یې د برېتانیا په مشرۍ د هغو نړۍوالو هڅو او پلانونو لپاره چمتووالی نیسي، چې موخه یې د هرمز تنګي د امنیت ټینګښت دی. نوموړي‌ ټینګار کړی، چې په دې برخه کې د ناټو سازمان کوم ځانګړی یا رسمي ماموریت شتون نه لري.

روسي چارواکو ویلي، د دغه هېواد تر کنټرول لاندې د لوهانسک په سیمه کې د محصلانو پر یوه لیلیه باندې د اوکراین د بې‌پیلوټه الوتکو په برید کې لږ تر لږه ۴ کسان وژل شوي او ۳۵ نور ټپیان دي.

د انټرنېټ څار نړۍوالې ادارې «نېټ‌بلاکس» د جمعې په سهار (د غبرګولي لومړۍ نېټه) اعلان وکړ، چې په ایران کې د انټرنېټ پرې کېدو لړۍ ۸۴مې ورځې ته وغځېده او نړۍوالو شبکو ته د خلکو پراخ لاسرسی لا هم د څه باندې ۱۹۹۲ ساعتونو راهیسې پرې دی.

په تهران کې د پاکستان سفارت اعلان کړی، چې د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په تهران کې لیدلي دي. په ایران کې د پاکستان سفارت دغه لیدنه «د اختلافاتو د حل لپاره د وړاندیزونو ارزونې ناسته» بللې ده.

د پاکستان تر ولکې لاندې د کشمیر په مظفراباد کې د تحریک انصاف ګوند یو مخکښ غړی چوهدري عدالت د ناپېژاندو وسله‌والو له‌خوا په ډزو وژل شوی دی. دغه پېښه هغه مهال رامنځته شوې، چې نوموړی د برنالې له محکمې نه د خپل وراره او ملګري سره بېرته د ستنېدو په حال کې و.

د برېتانیا د سمندري سوداګرۍ مرکز د منځني ختیځ په سمندري سیمه کې د ګواښ کچه لاهم «جدي» بللې او ویلي یې دي، چې د هرمز تنګي له لارې تګ‌راتګ لا هم په څرګند ډول کم شوی؛ خو په تېرو ۴۸ ساعتونو کې په دغه سیمه کې د امنیت اړوند هېڅ پېښه نه‌ده راپور شوې.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې د کیوبا هېواد د امریکا «د ملي امنیت لپاره ګواښ» دی. هغه وایي، چې له هاوانا سره د یوې ډیپلوماتیکې هوکړې د رامنځته کېدو احتمال ډېر کم دی.

اسراییلي چارواکو د پنجشنبې په ورځ (د غویي ۳۱مه) خبرداری ورکړی، چې ښایي ایران د فارس خلیج هېوادونو او اسراییل په وړاندې د توغندیو او ډرون په کارولو سره د ناڅاپي برید پلان ولري.

د برېټانیا د مشرانو جرګې غړې بارونس فیونا هاجسون افغانستان انټرنشنل ته په یوې مرکې کې د طالبانو تر واک لاندې د ښځو وضعیت «بوږنوونکی» بللی. هغې ویلي، طالبان دا نه درک کوي چې ښځې د افغانستان لپاره «یوه ستره بشري پانګه او شتمني» ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، ښايي د خپل مشر زوی جونیور ډونالډ ټرمپ د واده په مراسمو کې ګډون ونه کړي، ځکه د هغه په وینا د دغو مراسمو وخت ورته مناسب نه دی او دا مهال د «ایران موضوع او نورو مسایلو» سره بوخت دی.