د همت په نامه د افغان مېرمنو غورځنګ په برازیل کې د برازیلۍ مېرمنو سره په ګډه، د افغان مېرمنو د ازاد ژوند په موخه د نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې. د غورځنګ غړو ټینګار کړی چې افغان ښځې باید د زدهکړې، کار او بشري حقونو برابر فرصت ولري او د جنسیتي توپیر پر ضد مبارزه دې نړیوال ملاتړ ومومي.
وروسته له هغه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په اسټرالیا کې د ایران د ښځینه فوټبال ملي لوبډلې د پنځو لوبغاړو د پناه غوښتنې ملاتړ وکړ، د ایران فوټبال فدراسیون له فیفا څخه وغوښتل چې د فوټبال په برخه کې د ټرمپ د «سیاسي لاسوهنې» مخه ونیسي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمهوري غوښتونکو ګوند د استازو د کلنۍ غونډې په څنډه کې د خپلو هغو پخوانیو څرګندونو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې چې له ایران سره جګړه «یو لنډ ماموریت» دی، وویل چې دا نښته به «ډېر ژر» پای ته ورسېږي.
په داسې حال کې چې افغانستان د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له لوري د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل شوی چې بهرني وګړي یرغمل نیسي، د امریکا استازي طالبانو ته ګواښ کړی چې د ونزوېلا او ایران له برخلیک څخه ووېرېږي.
د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو اعلان وکړ، چې د امریکا حکومت افغانستان د «ناحقه نیونو د ملاتړو هېوادونو» په توګه پېژندلی دی. هغه پر اېکسپاڼې لیکلي، چې طالبان لا هم د سیاسي امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره د ترهګرو له تګلارو سره ورته لارې چارې کاروي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل، اسټرالیا هېواد ته د ایران د ښځینه فوټبال ملي ټیم د لوبغاړو د بېرته ستنېدو په اجازه ورکولو سره، «یوه لویه بشري تېروتنه» کوي. هغه د اسټرالیا له لومړي وزیر څخه وغوښتل، چې د دې ټیم غړو ته پناه ورکړي.
یوې امریکایي رسنۍ راپور ورکړی، چې د قطر په یوه پوځي کمپ کې بند پاتې افغان پناهغوښتونکي د ایران د بریدونو له کبله د «دوزخ په څېر» ژوند تېروي. د راپور لهمخې، هره ورځ د امریکا د دغو افغان متحدینو ژوند له ګواښ سره مخ دی چې پهکې ماشومان او ښځې هم شته.
د قطر لومړي وزیر محمد بن عبدالرحمان الثاني له سکاینیوز سره په مرکه کې ویلي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ روان کړکېچ باید د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو له لارې حل شي.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې د غزې د سولې خبرې، چې د متحده ایالاتو په منځګړیتوب روانې وې، د امریکا، اسراییل او ایران ترمنځ د جګړې له پیل وروسته درېدلې دي.
رویټرز خبري اژانس وایي، د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ښايي د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړي چې د بهرنیو وګړو د غیرقانوني نیولو ملاتړ کوي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک وایي چې د دغه بانک مرستیال صدیق الله خالد په افغانستان کې د یوناما له مرستیال اندریکا راټواټ او د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام مشر سټیفن روډریکس سره لیدلي او د بانکي سکتور د پیاوړتیا پر ګډ چوکاټ یې خبرې اترې کړې دي.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وایي چې کیېف د ایران له ګاونډیو هېوادونو، یو شمېر اروپايي دولتونو او امریکا نه د امنیتي مرستو ۱۱ غوښتنې ترلاسه کړې دي. هغه وویل دغو هېوادونو د بېپیلوټه الوتکو د مخنیوي وسایلو، د برېښنایي جګړې سیستمونو او پوځي روزنې غوښتنه کړې ده.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنیټ ویلي چې پر ښځو د طالبانو محدودوونکي سیاستونه افغان روغتیايي برخې ته جدي ستونزې پېښولی شي.
ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن د مارچ په ۹مه د افغانستان د وضعیت په اړه غونډه وکړي، چې د نیویارک پر وخت به د ماسپښین په درې بجو او د کابل پر وخت د شپې په ۱۱:۳۰ بجو پیل شي.
د افغانستان د پخواني جمهوري نظام د ملي امنیت رییس رحمت الله نبیل ویلي، د تېرې یوې پېړۍ د امریکا د ستراتیژیو پایله دا شوې چې په ډېرو هېوادونو کې د واکمنانو بدلونونه رامنځته شوي، چې په دې کې افغانستان، عراق، ویتنام او ایران هم شامل دي.
د مارچ اتمه د ښځو د نړۍوالې ورځې په مناسبت د اسپانیا په مادرید کې د افغان ښځو په ګډون یو زیات شمېر ښځو لاریون وکړ. په دغه لاریون کې افغان ښځو وویل، د مارچ ۸مه په داسې حال کې نمانځي چې افغان ښځې په اسارت کې دي.
د قطر لومړي وزیر شېخ محمد بن عبدالرحمان الثاني د منځني ختیځ د جګړې له ټولو ښکېلو لوریو وغوښتل، چې د کړکېچ د کمولو لپاره ګامونه پورته کړي.
ټرمپ د تېلو د بیو د لوړېدو په غبرګون کې په «ټروتسوشیال» شبکه کې لیکلي: «د تېلو د بیو لنډمهاله لوړوالی چې د ایران د اټومي ګواښ له منځه وړلو وروسته به په چټکۍ سره راکم شي، د امریکا او نړۍ د امنیت او سولې لپاره خورا کوچنۍ بیه ده». هغه زیاته کړه: «یوازې احمقان په بل ډول فکر کوي».
په غزه کې روغتیايي چارواکو رویټرز اژانس ته ویلي، چې د یکشنبې په ورځ په غزه کې د اسراییل په دوو جلا هوايي او راکیټي بریدونو کې د دوو نجونو په ګډون شپږ فلسطینیان وژل شوي دي.
د ملګرو ملتونو روزنیز، علمي او کلتوري سازمان (یونسکو) په منځني ختیځ کې د مخ پر زیاتېدونکو جګړو په ترڅ کې د زدهکړې، کلتور، رسنیو او چاپېریال ساتنې د وضعیت په اړه خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړه.
د مارچ اتمه چې د ښځو له نړۍوالې ورځې سره برابره ده، هر کال د نړۍ په ګوټ ګوټ کې د نمانځنې ترڅنګ د ښځو پر حقونو او لاسته راوړنو ټینګار کېږي. د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر ولکر تُرک وايي، په نړۍ کې ښځې د نارینهوو پرتله یوازې له ۶۴ سلنې قانوني حقونو څخه برخمنې دي.
ټاکل شوې ده چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا به سبا (دوشنبه، د کب۱۸مه) په یوه غونډه کې د افغانستان پر وضعیت بحث او ارزونه وکړي.