د افغانستان د سولې او عدالت ملي حرکت د امریکا او ایران ترمنځ د اوربند تمدید او د سوداګریزو لارو د پرانیستلو د پرېکړې هرکلی کړی او دا پرمختګ یې په سیمه او نړۍ کې د کړکېچ د کمولو، د امنیت د ټینګښت او د ثبات د رامنځته کولو لپاره یو مهم ګام بللی دی.
د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) د ماموریت د یو کال لپاره د غځولو هرکلی کړی او ویلي یې دي چې یوناما په افغانستان کې د بشري مرستو په همغږۍ کې مهم رول لري.
د ایران د پخوانۍ شاهي کورنۍ غړي رضا شاه پهلوي په لندن کې د بریتانیا د پارلمان د بهرنیو اړیکو کمېټې له غړو سره تر لیدنې وروسته ویلي، هره هغه هوکړه چې د ایران د اوسني رژیم د بقا او ژغورنې لامل شي، یوه ستراتیژیکه تېروتنه ده او د ایران خلک به یې ونه مني.
د اوکراین ډرون برید د مسکو د تیلو په یوه لویه تصفیهخونه کې اور بل کړی او د راپورونو له مخې یې دغه تاسیسات له کاره غورځولي دي. دغه برید د «ګازپروم» د تصفیهخونې پر یوه مهمه برخه شوی، چې د دغې فابریکې شاوخوا ۵۳ سلنه تولیدي ظرفیت جوړوي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې له ایران سره د لنډمهاله هوکړې متن به ډېر ژر عام شي او دا به په روښانه ډول تضمین کړي چې تهران به اټومي وسلې نه لري.
بریتانیا او اروپایي ټولنه د جولای پر۲۲مه خپله دویمه سرمشریزه غونډه کوي. د لومړي وزیر کیر سټارمر حکومت هڅه کوي له اروپایي ټولنې سره اړیکې بیا تنظیم کړي او د سوداګرۍ، امنیت او اقتصاد په برخو کې نږدې همکاري پیاوړې کړي.
د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر د سې شنبې په ورځ وویل چې خپل روسي سیال ته یې په تور سمندرګي کې له داسې ګامونو د ډډې کولو ویلي چې سیمه ییز امنیت او د ترکیې ګټې ګواښي. هاکان فیدان د کییف او مسکو ترمنځ د منځګړیتوب لپاره د ترکیې وړاندیز هم تکرار کړی دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې روسیه باید له اوکراین سره د سولې هوکړه وکړي. هغه زیاته کړې چې د فرانسې په کوربه توب د اوو سترو صنعتي هېوادونو (۷ډلې) د سرمشریزې په څنډه کې یې د اوکراین له ولسمشر سره «ډېره ښه» لیدنه کړې او د جګړې د پای ته رسولو لپاره به هر ممکن اقدام وکړي.
د اسراییل پخواني لومړي وزیر نفتالي بېنېټ د ایران اسلامي جمهوریت ته خبرداری ورکړی او ویلي یې دي، تر هغه به له دې هېواده لاس وانخلي چې د ده په وینا، د ایران خلک ازاد شوي نه وي او تهران اټومي وسلې ونه لري.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي ویلي چې اوکرایني ځواکونو د اوږد واټن بریدونو په ترڅ کې د روسیې د مسکو په سیمه کې د تېلو یوه تصفیهخونه، چې شاوخوا ۵۰۰ کیلومتره لرې موقعیت لري، په نښه کړې ده. نوموړي دا برید د روسیې د بریدونو پر وړاندې «عادلانه ځواب» بللی دی.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق (یونیسف) په یوه نوي راپور کې ویلي چې شاوخوا ۱،۱ میلیارده ماشومان نږدې د نړۍ نیمایي، اوس مهال لږ تر لږه له درېیو هممهاله اقلیمي ګواښونو سره مخ دي، چې د هغوی روغتیا، زدهکړې او ژوند ته جدي خطر پېښوي.
د بشري حقونو څار سازمان وايي چې په تېرو دوو کلونو کې په نړۍ کې پر تعلیمي بنسټونو لږ تر لږه ۸ زره او ۵۰۰ بریدونه ثبت شوي دي. دغه سازمان افغانستان یادونه هم کړې چې د طالبانو لهخوا د نجونو پر زدهکړو بندیزونه او د ښځینه ښوونکو نیول یې د «زدهکړو پر ضد مستقیم برید» کڼلی.
رویټرز د برېتانیا د جرمونو ملي ادارې (NCA) په حواله راپور ورکړی چې د مانش کانال کې بریتانوي سمندریزو ځواکونو د روسیې د نفت ایستلو بیړۍ چلونکی هندی اجی پینټ، په دې تور نیولی چې د روسیې نفت او نفتي محصولات یې د نړیوالو بندیزونو خلاف نورو هېوادونو ته لېږدول.
د امریکا په کلیفورنیا کې د هوايي ځواک یوه بې۵۲ سټراټوفورټرېس بم غورځونکې الوتکه د دوشنبې په ورځ د اډوارډز له هوايي اډې څخه له پورته کېدو لږ وروسته راغورځېدلې ده. د دغې هوايي اډې چارواکي وايي، داسې انګېرل کېږي، چې په الوتکه کې سپاره د عملې ټول غړي یعنې ۸ کسان وژل شوي دي.
د منځنۍ اسیا هېوادونو او د اروپايي ټولنې چارواکو د قزاقستان په الماتي ښار کې په یوې غونډه کې د افغانستان د وضعیت، د سیمې پر امنیت د هغه د اغېزو او د نړیوالو همکاریو د پراختیا پر لارو چارو خبرې اترې کړې دي.
د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملاله یوسفزۍ ویلي، بروکسل ته د طالبانو د استازو بلنه او له دې ډلې سره د کډوالۍ د هوکړې په اړه خبرې یو ګواښونکی پیغام لېږدوي؛ داسې پیغام چې یو رژیم کولای شي افغان ښځې او نجونې په سیستماتیک ډول وځپي، خو بیا هم د یوه ډیپلوماټیک شریک په توګه منل کېږي.
د رویټرز د راپور له مخې، امریکایي چارواکو ویلي چې له ایران سره یې د نږدې څلور میاشتنۍ شخړې د پای ته رسولو د تفاهم یو یادښت لاسلیک کړی او د هرمز تنګي له لارې د سمندري تګ راتګ کچه به په تدریجي ډول لوړه شي. پر هوکړه د امریکا مرستیال ولسمشر او د ایران د پارلمان رییس لاسلیکونه کړي.
د بریټانیا لومړی وزیر کیر سټارمر وايي چې تر راتلونکي پسرلي پورې به له ۱۶ کلونو کم عمره کسان له ټیکټاک، یوټیوب او نورو ټولنیزو رسنیو منع شي.
د امریکا او ایران چارواکو اعلان کړی چې دواړو هېوادونو د جګړې د پای ته رسولو او د هرمز تنګي د بیا پرانستلو پر سر هوکړه کړې ده. هوکړه په رسمي ډول د جمعې په ورځ په سویس کې لاسلیک کیږي.
د اسراییل د دفاع وزارت یو لوړپوړی چارواکی وایي چې اروپایي هېوادونو د روسیې د احتمالي ګواښ له امله د خپلو هوايي دفاعي وړتیاوو د پیاوړتیا لپاره د اسراییل د توغندیو ضد سیستمونو غوښتنې زیاتې کړې دي او تمه کېږي چې په راتلونکو اونیو کې به یو نوی لوی قرارداد هم لاسلیک شي.
په داسې حال کې چې د ډونالډ ټرمپ اداره له ایران سره د «سولې هوکړې» ته د نږدې کېدو خبره کوي، دغه هوکړه په اسراییل کې له سختو نیوکو سره مخ شوې ده. اسراییلي نیوکه کوونکي وایي، چې دغه هوکړه د ایران د حکومت په اړه د دوی مهمې امنیتي اندېښنې له پامه غورځوي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا کړې، چې د ایران اسلامي جمهوریت سره د امریکا هوکړه نهايي شوې ده. ټرمپ په یوه پیغام کې ویلي: «ټولو ته مبارکي وایم. له ایران اسلامي جمهوریت سره هوکړه اوس نهايي شوې ده.»