د اوکرایني چارواکو په وینا، د روسیې د ډرون بریدونو په ترڅ کې د دغه هېواد په دنیپروپېتروفسک او سومي سیمو کې درې ملکي وګړي وژل شوي او څو نور ټپیان شوي دي، چې په ټپیانو کې دوه ماشومان هم شامل دي.
د هواپېژندنې چارواکي وایي، د اروپا په لوېدیځ کې د لسګونو کسانو د مړینې لامل شوې سختې ګرمۍ څپه اوس ختیځ لور ته خپرېږي او تمه ده چې په جرمني او پولنډ کې د تودوخې کچه نږدې ۴۰ درجې سانتيګراد ته ورسېږي، په داسې حال کې چې په ځینو سیمو کې تر ۴۱ درجو پورته تودوخه هم ثبت شوې ده.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د متحده ایالاتو د جوړېدو، د لوېدیځو سیمو د پراختیا او د غلامۍ د ختمېدو تر شا د خلکو مذهبي باورونو مهم رول لوبولی او امریکا یې د نړۍ په تاریخ کې په یوه استثنايي هېواد بدله کړې ده.
د ایران د زاهدان ښار د اهلسنتو د جمعې امام مولوي عبدالحمید، ویلي چې د ایران او امریکا د ملي ګټو تړل له اسراییل او لبنان سره سمه تګلاره نه ده او دواړه هېوادونه باید لومړی خپلې دوه اړخیزې ستونزې د خبرو له لارې حل او عادي ډیپلوماټیکې اړیکې دې رامنځته کړي.
امریکايي خبري شبکې «فاکس نیوز» د یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي له قوله راپور ورکړی، چې د امریکا پوځ د جمعې په ورځ د شپږو پوځي الوتکو په کارولو سره د ایران پر څلورو هدفونو هوايي بریدونه کړي دي.
د ايران سپاه پاسداران ډلې ويلي چې سمندري ځواک یې د هغه څه ځواب ورکړی چې دوی یې د «امریکا تېری او د ژمنو ماتول» بولي. د سپاه پاسداران د عامه اړيکو دفتر په يوه خبرپاڼه کې وویل چې په سیمه کې یې د امریکا د پوځ د ځای پر ځای کېدو پر ځایونو بریدونه کړي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کمېشنر ولکر تورک، بلجیم ته د طالب چارواکو له سفر وروسته په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې. هغه ویلي چې په اوسنیو شرایطو کې د افغان کډوالو جبري ستنول د توجیه وړ نه دي، ځکه چې ښایي له شکنجې او جدي امنیتي ګواښونو سره مخ شي.
د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) ويلي، چې ځواکونو یې د جون د مياشتې پر ۲۶مه، پر هغې سوداګریزې بېړۍ پر وړاندې چې د هرمز تنګي څخه د تېرېدو په حال کې وه او ایران د خپل برید موخه ګرځولې، په غبرګون کې پر ايران بریدونه کړي دي.
د پرتګال سترې محکمې په دغه هېواد کې د دووه اسماعیلیه ښځو پر وژنه د تورن افغان کډوال عبدالبشیر د دوسيې د بیا ځلې رواني طبي ارزونې امر کړی، ترڅو د دغه افغان تورن جزايي مسوولیت وټاکي. پر دغه افغان تور دی چې په ۲۰۲۳م کال کې یې په لیزبون کې په یوه اسماعیلیه مرکز کې دوه ښځې وژلې وې.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، ایران د هُرمز تنګي له لارې پر تېرېدونکو بېړیو د بریدونو په ترسره کولو سره د اوربند له هوکړې سرغړونه کړې او خبرداری یې ورکړی چې که امریکا غبرګون وښيي، پایلې به یې څرګندې شي.
د ترکیې د ادرنه ښار پولیس وایي چې د دوو جلا عملیاتو په ترڅ کې یې لږ تر لږه ۴۰ بېاسناده کډوال نیولي دي. پولیسو زیاته کړې چې په نیول شویو ناقانونه کډوالو کې افغان وګړي هم شامل دي.
د هند د پنجاب ایالت د امرتسر ښار پولیسو ویلي چې د وسلو، نشهیي توکو او د حوالې له لارې د پیسو مینځلو یوه له پولو اوښتې شبکه یې له منځه وړې ده. دوی وایي چې د دغه عملیاتو په ترڅ کې یې اووه کسان، چې یو افغان وګړی هم په کې شامل دی، نیولي دي.
رویټرز خبري اژانس په امریکا کې د اسراییل د سفیر له قوله راپور ورکړی، چې امریکا، اسراییل او لبنان د یوې درېاړخیزې هوکړې چوکاټ لاسلیک کړی دی.
د بښنې نړیوال سازمان ويلي، افغانستان ته د کډوالو د بېرته ستنولو په اړه د اروپايي ټولنې هر ډول تعامل، بېپروايي او له ګواښ څخه ډک اقدام دی او وایي چې دا د اروپايي ټولنې لپاره د خپلو قانوني ژمنو او مسؤلیتونو له پامه غورځول دي.
د ایران د اسلامي جمهوریت د مرکچي پلاوي اقتصادي غړي، حسین قربانزاده ویلي چې د هُرمز تنګي له لارې له تېرېدونکو بېړیو څخه د محصول اخیستل د هوکړې د عملي کېدو لپاره د ۶۰ ورځو لپاره ځنډول شوي، خو له دې مودې وروسته به دغه لړۍ بېرته پیل شي.
تاجکستاني رسنیو د دغه هېواد د بېړنیو حالاتو کمېټې له قوله راپور ورکړی چې د تاجکستان د بدخشان د خودمختاره ولایت د مشر، عليشېر ميرزا نبات، مړی د افغانستان پر پوله د پنج سیند څخه موندل شوی دی.
د ملګرو ملتونو په جنیوا کې د افغانستان د دایمي استازولۍ استازي نصیر احمد اندېشه، ویلي چې ۴۱ هېوادونو د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا په غونډه کې په یوه ګډه اعلامیه کې د طالبانو تر واک لاندې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې «سیستماتیک ظلم او تبعیض» غندلی دی.
د اسراییل د دفاع وزیر یسراییل کاتز ویلي چې که ایران پر اسراییل برید وکړي، نو خپله به تر ټولو ستره تېروتنه ترسره کړي. هغه ایران ته خبرداری ورکړی چې ځواکونه یې چمتو دي، څو کار پای ته ورسوي.
د سویلي کوریا د دفاع وزارت وایي، هېواد یې د شمالي کوریا د ګواښونو د مخنیوي لپاره ۵۰۰ زره سرتېرو ته د ډرون روزنه ورکوي. د سویلي کوریا چارواکو ویلي، د ډرون او ډرون ضد وړتیاوې به پراخې کړي او لسګونه زره بې پیلوټه سیسټمونه به د لومړۍ کرښې پوځي واحدونو ته وسپاري.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي خبر ورکړی چې هېواد یې وکولای شول ۱۶۰ اوکرایني پوځیان د روسیې له اسارت او بند څخه بېرته هېواد ته ستانه کړي. نوموړي ویلی یاد اوکرایني پوځیان د ۲۰۲۲ کال راهیسې په روسیه کې بندیان وو.
د نیویارک ښاروال زهران ممداني د عاشورا په مراسمو کې ګډون کړی او د محرم میاشتې د لسمې ورځې په مناسبت یې په یوه پیغام کې د عدالت، انساني کرامت او د ظلم پر وړاندې د مبارزې پر ارزښتونو ټینګار کړی دی.
د تهران د جمعې موقت امام محمدجواد علي اکبري ویلي، که له امریکا سره د سیمه ییزو او نړیوالو ملاحظاتو له مخې کومه هوکړه وشي، هغه به ستراتیژیکه نه، بلکې موقتي وي. نوموړي امریکا او اسراییل د یوې سکې دوه مخونه بللي او ټینګار یې کړی چې ایران د امریکا پر ژمنو او هوکړو هېڅ باور نه لري.