نړۍ

د پاکستان د پنجاب ایالت په قصور ولسوالۍ کې د تېرې سې‌شنبې په ورځ تر سختو ورښتونو او تېزو بادونو وروسته د واده تالار یو دېوال نړېدو له امله دوه ماشومان مړه او پنځه نور ټپيان شوي دي. پولیس وايي، یاده پېښه د قصور ولسوالۍ شیخوم کلي ته څېرمه شوې ده.

وال سټریټ ژورنال د سې‌شنبې په ماښام (د وري ۱۱مه) د عربي چارواکو په حواله راپور ورکړی، متحده عربي امارات چمتووالی نیسي چې د پوځي فشار په کارولو سره د هرمز تنګي په پرانیستلو کې له امریکا او نورو متحدینو سره مرسته وکړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې امریکا په جګړه کې د ایران پر وړاندې د هغوی د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو پروګرام، د هوايي او سمندري ځواک له‌منځه وړلو او د توغندیو توغولو سیستمونو کمزوري کولو هڅه کړې او اوس د دغه اهدافو لویه برخه ترلاسه شوې ده.

د امریکا دفاع وزیر پېټ هېګسټ یو ځل بیا د ایران د جګړې پر وړاندې د واشنګټن د متحدینو پر دریځ نیوکه وکړه او ټینګار یې وکړ، چې د هرمز تنګي کړکېچ د امریکا له ګټو پورته موضوع ده او نور هېوادونه هم پر وړاندې یې مسوولیت لري.

د هه‌نګاو په نوم د ایران د بشري حقونو یو سازمان وایي، د ۲۰۲۶ کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د ایران په بېلابېلو زندانونو کې لږ تر لږه ۱۶۰ بندیان اعدام شوي دي. یاد سازمان د یوه راپور په خپرولو سره زیاته کړې، چې دا شمېره د ۲۰۲۵ کال د همدې مودې پرتله ۳۱ سلنه کموالی ښيي.

د بښنې نړۍوال سازمان خبرداری ورکړی، چې د فوټبال په میلیونونو مینه‌وال چې غواړي د ۲۰۲۶ کال په نړۍوال جام کې ګډون وکړي، د «بشري حقونو د پام وړ ګواښونو» سره مخ دي. دغه بنسټ وايي، دا سیالۍ له هغو «خوندي، ازادو او ټولګډونه» معیارونو څخه لرې شوې دي، چې وړاندې یې ژمنه شوې وه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د یوې بیانیې په خپرولو سره په عراق کې د یوې امریکایۍ خبریالې تښتول کېدل تایید کړل او اعلان یې وکړ، چې له دغې تښتونې سره په تړاو یو تن نیول شوی، چې د ایران تر ملاتړ لاندې وسله‌والې ډلې «کتایب حزب‌الله» سره تړاو لري.

اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس د امریکايي چارواکو له قوله لیکلي، که څه هم امریکا د ایران په کړکېچ کې د منځګړیتوب لپاره د پاکستان د لېوالتیا هرکلی کړی، خو اوس له ایران سره د غېرمستقیمو مذاکراتو او د خبرو اترو د ځای په توګه د اسلام‌اباد پر غوره کېدو بې‌باوره شوې ده.

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ادعا کړې، چې د ایران پر وړاندې د وروستیو پوځي عملیاتو په پایله کې یې یو سټراټیژیک بدلون رامنځته کړی او د "ایت‌الله‌ګانو رژیم" یې تر بل هر وخت کمزوری کړی دی.

د عراق د کورنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې تایید کړې، چې په دغه هېواد کې یوه ښځینه خبریاله تښتول شوې، خو د هغې د هویت په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي. ورته مهال، د عراق دوو امنیتي چارواکو اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس ته ویلي، چې تښتول شوې خبریاله د امریکا تابعیت لري.

د امریکا د استازو جرګې غړې سیډني کاملاګر ډوو د سې‌شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې کانګرس د افغان ښځو د حقونو د خوندیتوب په تړاو د بهرنیو اړیکو د کمېټې هغه طرحه تصویب کړه، چې د دواړو ګوندونو ملاتړ ورسره و.

یو شمېر افغان فعالانو د یوه نوي کمپاین په پیلولو سره له اروپایي ټولنې غوښتي، چې طالبان د یوه ترهګر سازمان په توګه وپېژني. د دغه کمپاین تنظیموونکي وایي، چې تر دې دمه لسګونه لاسلیکونه راټول شوي او دوی پلان لري چې د اروپایي پارلمان مخې ته پرلت ووهي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سې شنبې په ورځ په خپلو تازه څرګندونو کې هغو هېوادونو ته سخت خبرداری ورکړ چې د ایران پر وړاندې له امریکا سره ولاړ نه دي او اوس د تېلو له کمي سره مخ دي.

جرمني، فرانسه، ایټالیا او انګلستان د اسراییل پارلمان د اعدام د قانون د پلي کېدو په اړه ژوره اندیښنه څرګنده کړې او په ګډه یې خبرداری ورکړی چې دا قانون به د انساني حقونو او د اسراییل د جمهوري اصولو لپاره جدي خطرونه رامنځته کړي.

د اسوشیټډ پرېس د راپور له مخې، د امریکا، اسراییل او عرب هېوادونو چارواکو ویلي د خلیج فارس د عربو هېوادونو په ځانګړې توګه سعودي عربستان او امارات پر ډونالډ ټرمپ فشار راوړی چې «تر هغه وخته جګړه جاري وساتي څو تهران بشپړ کمزوری شي.» قطر او عمان بیا د ډیپلوماټیک حل ملاتړ کوي.

اروپايي هوايي امنیت ادارې (EASA) خبرداری ورکړی چې د منځني ختیځ پراخېدونکې جګړې او په هوا کې د ډرونونو زیاتېدونکي استعمال د نړیوالو الوتنو په خوندیتوب جدي اغېزې کړي دي.

د امریکا د تابعیت او کډوالۍ خدماتو ادارې د دوشنبې په ورځ وویل چې د ټرمپ اداره به د ځینو پناه غوښتونکو د قضیو پروسس بیا پیل کړي. په امریکا کې د یو کډوال له خوا د ملي ګارډ پر دوو غړو د برید وروسته دغه غوښتنې درولې وې.

د فارس خبري اژانس د دوشنبې په ورځ په خپله اېکس‌پاڼه کې لیکلي، چې د ایران د اسلامي شورا مجلس د ملي امنیت کمېسیون د هرمز تنګي د مدیریت طرحه تصویب کړې ده.