نړۍ

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام او د اکسفورډ پوهنتون د بېوزلۍ او بشري پرمختګ نوښت په یوه ګډ راپور کې چې د بې وزلۍ سره د مبارزې ورځې په مناسبت خپور شوی ویلي، چې په نړۍ کې نږدې ۱،۲ میلیارده کسان له سختې څو اړخیزې بېوزلۍ سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې ویلي، چې په ۲۰۲۶ کال کې په ټوله نړۍ کې ۴۲۶ میلیونه ښځې او نجونې په خورا بېوزلۍ کې ژوند کوي. دغه سازمان د بېوزلۍ د له منځه وړلو د نړیوالې ورځې په مناسبت د ښځو د ملاتړ لپاره د ټولنیز خوندیتوب، روغتیا او زده‌کړو په برخو کې د لا زیاتو پانګونو غوښتنه کړې ده.

په یمن کې د سعودي عربستان په مشرۍ د ملاتړ ایتلاف وايي، د سعودي عربستان پر لور توغول شوی یو بالستیک توغندی، دوه کروز توغندي او د پنځو بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه یې شنډ او له منځه وړي دي.

د اوکراین په ختیځه جبهه کې د سټارلنک انټرنېټي خدمتونو کمزورتیا، د اوکرایني ځواکونو اړیکې ګډې وډې کړې او د روسي ځواکونو د هدفونو په نښه کولو بهیر یې ستونزمن کړی دی. دا وضعیت وروسته له هغې رامنځته شوی چې امریکا د اوکرایني پوځ لپاره د سپوږمکۍ ځینې پوځي خدمتونه محدود کړل.

د ملګرو ملتونو په وینا، د اقلیمي بدلونونو د ناورینونو د زیاتېدو په درشل کې، د اقلیم ۳۱م نړیوال کنفرانس باید نړیوالې ژمنې په عملي اقداماتو بدلې کړي او د زیان‌منونکو خلکو د ساتنې لپاره د هېوادونو ترمنځ باور پیاوړی کړي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت ویاند پر خلیج هېوادونو د بریدونو له امله پر ایران له نیوکو سره زیاته کړه، چې پر سعودي عربستان د حوثي ډلې بریدونه هېڅ توجیه نه‌لري. هغه دا هم وویل، چې په دوحه کې له امریکایي اډې د ایران پر ضد هېڅ ډول کار نه‌دی اخیستل شوی.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال سعید خطیب زاده ویلي، سعودي عربستان د یمن د کړکېچ او د حوثیانو په تړاو د تهران د منځګړیتوب وړاندیز ته لا تراوسه مثبت ځواب نه‌دی ورکړی. د سعودي یوه چارواکي ایران د یمن د حوثیانو پر ملاتړ او هڅونه تورن کړی، خو تهران دا تور نه‌مني.

رویټرز خبري اژانس وايي، د ملګرو ملتونو د نوي سرمنشي د ټاکلو سیالۍ کې د دغه سازمان د سوداګرۍ او پرمختګ کنفرانس د اوسنۍ مشرې ربیکا ګرینسپان د بریالیتوب چانسونه زیات شوي دي. دا ۷۰ کلنه ډيپلوماټه که دا څوکۍ وګتي، د ملګرو ملتونو په ۷۷ کلن تاریخ کې به لومړنۍ ښځینه سرمنشۍ وي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلېنسکي په بروکسل کې د اروپايي ټولنې د مشرانو په غونډه کې ګډونوالو ته وویل، چې روسیه هېڅکله ریښتینې سوله نه‌غواړي او له همدې امله یې د سولې په بهیر کې د اروپايي متحدینو د پیاوړې ونډې هرکلی کړی دی.

د امریکا د ولسمشر ټرمپ نوې ویانده کېټي زکریا په سپینه ماڼۍ کې د کار له پیله پنځه ورځې وروسته له خپلې دندې ګوښه کړای شوه. دوو امریکایي چارواکو د جمعې په ورځ تایید کړه، چې زکریا تر سختو نیوکو او د هغې د حقوقي اسنادو په اړه د پوښتنو تر راپورته کېدو وروسته، له دندې ګوښه شوې ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وايي، تهران په سیمه کې د امریکا د هر ډول حضور په اړه اندېښنه لري، خو پر ارمنستان باور لري او ډاډه دی چې د ایران امنیت ته به زیان ونه رسوي.

د پاکستان پارلمان ته د وړاندې شویو معلوماتو له‌مخې، په روان کال کې تر ۱۵ زره ډېر لوستي او مسلکي پاکستانیان بهر ته تللي دي. په دې ډله کې ډاکټران، انجنیران، محاسبین او استادان شامل دي. په تېرو دوو کلونو کې هم لسګونو زره مسلکي کادرونه د کار موندلو په موخه له خپل هېواده وتلي دي.

د اروپايي ټولنې مشرانو په بروکسل کې له ولادیمیر زلنسکي څخه خپل ملاتړ اعلانولو سره همهاله د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د روسیې پر تصفیه‌خونو د اوکراین هوایي بریدونه شرموونکي بللي دي. ټرمپ دا بریدونه د نړۍ د تېلو د بیو د لوړېدو لامل وبلل.

د سي‌بي‌اېس نیوز د راپور له مخې، د ستراتیژیکو او نړۍوالو مطالعاتو مرکز د اټکل پربنسټ د امریکا پوځ له ایران سره د جګړې پرمهال د تاد توغندیو شنډولو له ۱۹۰ تر ۲۹۰ توغندي مصرف کړي چې د جګړې له پیل وړاندې د دغه توغندیو د زېرمو شاوخوا ۸۲ سلنه جوړوي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش په یوه ویډیوي پیغام کې ویلي، چې تېرکال په نړۍ کې شاوخوا ۶۴۵ مېلیونه خلک له لوږې سره مخ وو او نږدې ۲.۷ میلیارده خلکو د مغذي خوراکي توکو د برابرولو توان نه‌درلود. نوموړي ویلي، خواړه د هر انسان بنسټیز حق دی.

د امریکا د اورېګن ایالت په یوه ښوونځي کې د ډزو په پېښه کې لږترلږه درې ماشومان او یو ځوان وژل شوي دي. د «سي‌بي‌اېس نیوز» د راپور له مخې، امنیتي چارواکو ویلي چې د پېښې ۱۶ کلن بریدګر هم په سیمه کې د یو کس په ډزو وژل شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایي، ایران ته د امریکايي ځواکونو د لېږد په اړه فکر نه‌کوي او د دغه هېواد پر وړاندې به اټومي وسلې ونه کاروي. دغه څرګندونې داسې مهال کېږي، چې د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پراخېدو احتمال او پر تهران د فشار لپاره د واشنګټن هڅې د سیمې مهم بحثونه دي.

د امریکا سپینې ماڼۍ او پنټاګون د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په امر د ایران پر پوځي اهدافو د برید لپاره د ټولو بمونو مور په نوم د دروند هوايي بم د کارولو پلانونه چمتو کړي دي. سي‌بي‌اېس نیوز د موضوع له جزییاتو د باخبره سرچینو په حواله دا خبر ورکړی دی.