د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د حماس د سیاسي دفتر له مشر خلیل الحیه سره په ټلیفوني خبرو کې ویلي، چې د وروستیو تحولاتو او د امریکا او اسراییل له بریدونو سره سره، د فلسطین مسله لا هم د ایران د بهرني سیاست اصلي محور او د اسلامي نړۍ لومړنۍ موضوع ده.
امریکا او پاکستان په واشنګټن کې د ترهګرۍ ضد مبارزې څلورم پړاو خبرو اترو کې د ترهګرۍ پر ضد مبارزې، د سرحدي امنیت پر پیاوړتیا او د سختدریځو ډلو د ملاتړو شبکو پر له منځه وړلو کې د ګډو همکاریو پر دوام ټینګار وکړ.
د ګواتیمالا چارواکو د دوشنبې په ناوخته شپه د فوېګو اورغورځوونکي غره ته څېرمه د دوو سیمو د اوسېدونکو د احتیاطي ایستلو امر وکړ. د دغه اورغورځوونکي غره د اورغورځونې فعالیت لا پسې شدید شوی، ایرې یې خپرې کړي او د غره له لمنو یې اورغورځوونکي بهیرونه راکوز شوي دي.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي وايي، په پلازمېنې کییف او شاوخوا سیمو باندې د روسیې په پراخ توغندیز او بېپیلوټه الوتکو برید کې لږ تر لږه ۱۷ کسان وژل شوي او ۴۴ نور ټپیان دي.
شهزاده رضا پهلوي د اساسي قانون د فرمان د لاسلیک د کلیزې په مناسبت پر اېکس پاڼه په یوه پیغام کې د اساسي قانون غورځنګ د ایران د معاصر تاریخ یو له سترو غورځنګونو څخه وباله.
د شمالي کوریا د مشر کیم جونګ اون خور کیم یو جونګ د چهارشنبې په ورځ خبرداری ورکړی چې پیونګ یانګ به د جاپان د پوځي ځواک د پراختیا په غبرګون کې «اضافي پوځي اقدامات» وکړي. د هغې دا څرګندونې له هغه وروسته شوي چې جاپان د امریکا جوړ توماهاک کروز توغندی وازمویه.
د امریکا مرکزي قوماندې (سنټکام) ویلي، چې د هرمز تنګي سویلي لار د ټولو سوداګریزو بېړیو پر مخ خلاصه او خوندي ده. د سنټکام په خبره، امریکایي ځواکونو په تېرو درېیو میاشتو کې له ۱۰۰۰ نه ډېرو بېړیو سره مرسته کړې چې د هرمز تنګي څخه په بریالیتوب تېرې شي.
د ملګرو ملتونو اړوند د نړیوالې سوداګرۍ مرکز وايي، د هرمز تنګي د سوداګریزو لارو ګډوډۍ د انرژۍ، سرې او صنعتي توکو پر نړیوالې سوداګرۍ پراخ اغېز کړی او د مایع طبیعي ګاز صادرات ۹۵ سلنه کم شوي دي.
د امریکا د جګړې وزیر پیټ هېګست د سياېناېن هغه راپور رد کړی چې پکې ادعا شوې وه، د امریکا پوځ له ایران سره د جګړې پر مهال د «تاد» توغندیو نږدې ۸۰ سلنه زېرمې کارولې دي. هغه پر اېکس د سياېناېن د راپور سرلیک له بیا خپرولو سره لیکلي: «دا سرلیک رښتیا نه دی. سياېناېن دې وشرمېږي».
نږدې درې کاله وروسته له هغه چې د غزې ښار پر څو استوګنیزو ودانیو د اسراییل برید شوی و، د ۱۱۲ فلسطینیانو جسدونه، چې د ۴۰ ماشومانو جسدونه هم په کې شامل دي، له خاورو راایستل شوي او د سېشنبې په ورځ په ډلهییز ډول خاورو ته وسپارل شول.
د اسپانیا چارواکو د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې ۱۷ کډوال د دغه هېواد بالیاریک ټاپوګانو ته د رسېدو پر لاره، له ۱۵ ورځو سمندري سرګردانۍ وروسته، مړه شوي دي.
د قطر دولتي اژانس راپور ورکړی چې د دغه هېواد امیر شیخ تمیم بن حمد آل ثاني، د سېشنبې په ورځ د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمې وروستي پرمختګونه، په ځانګړي ډول د امریکا او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو او د دواړو لورو د دریځونو د نږدې کولو هڅې، ارزولي دي.
د پاکستان د اطلاعاتو او خپرونو وزارت د نويو لارښوونو له مخې، ټول بهرني خبریالان او د بهرنیو رسنیو کارکوونکي اړ دي چې له اسلام اباد، لاهور او کراچۍ څخه بهر د خبري پوښښ او راپور جوړولو لپاره د دغه وزارت اجازه لیک ترلاسه کړي.
قطر وايي چې د واشنګټن او تهران ترمنځ د روانې جګړې د پای ته رسولو او هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو په موخه په پیل شویو ډیپلوماټیکو هڅو کې پام وړ پرمختګ شوی دی.
د رویټرز د راپور له مخې، ایران له عمان سره د هرمز تنګي د بیا پرانیستو په اړه د موقتي پلان پر سر خبرې کړې دي او غواړي د ورتلونکو بېړیو کنټرول او د وتونکو بېړیو څارنه په خپل واک کې ولري. راپور وایي، د هرمز تنګي پر سر اختلاف لا هم د امریکا او ایران د خبرو مهمه لانجمنه موضوع ده.
د بښنې نړیوال سازمان د عمران خان د بند د درېیم کال په پوره کېدو سره له پاکستاني چارواکو غوښتي چې د پخواني لومړي وزیر او د هغه مېرمن بشرا بي بي ته د کورنۍ، وکیلانو او طبي درملنې حقونه بېرته ورکړي او انفرادي بند یې پای ته ورسوي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان یوې غونډې ته د وینا پرمهال ویلي، چې هېواد یې د خپلو پولو دفاع کوي؛ خو د جګړې په لټه کې نهدی. هغه د خپلې استعفا په اړه هم د خپرو شویو راپورونو په اړه ویلي: «که زه استعفا ورکړم، نو په رسمي ډول به اعلان وکړم چې ما استعفا ورکړې ده».
د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، چې تلابیب له نوي ډیلي سره د خپلو اړیکو پراختیا لپاره پراخه پانګونه کوي. نوموړي د هند لومړی وزیر نرېندرا مودي د اسراییل له «تر ټولو سترو او نږدې ملګرو» بللی دی.
د سپاه پاسداران اړوند یوې رسنۍ ویلي: «یوه بېړۍ چې د سپاه پاسداران لهخوا د تګراتګ لپاره له ټاکل شويو قوانینو یې سرغړونه کړې وه، د عمان د سواحلو په شاوخوا کې په توغنديز برید کې په نښه شوه».
نیویارک ټایمز د تهران او مسقط له خبرو د باخبره ایراني او امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې ایران او عمان د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو لپاره یوې هوکړې ته نږدې شوي دي. دوو ایراني چارواکو هم ویلي، چې له دغه عوایدو څخه به د ایران او عمان ونډه مساوي وي.
ګارډین ورځپاڼې د یوه لوړپوړي پاکستاني چارواکي په حواله راپور ورکړی، چې اسلاماباد د اوسني کړکېچ سربېره لاهم د امریکا او ایران ترمنځ د تاوتریخوالي د کمولو لپاره پټې ډیپلوماټیکې هڅې روانې ساتلې او د منځګړي رول لوبوي.
روسي ورځپاڼې ایزوستیا په یوه تحلیلي راپور کې لیکلي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر ایران د پراخ پوځي برید د لغوه کولو له پرېکړې سره سره، واشنګټن ښايي په قصدي ډول د رواني فشارونو او متضادو پیغامونو له لارې تهران مغشوش کړي، څو د احتمالي ناڅاپي پوځي برید لپاره زمینه برابره شي.