د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ټکساس ایالت په یوه انتخاباتي غونډه کې ویلي، چې امریکا د ایران جګړه نه ده پیل کړې، بلکې د ده په وینا، د ایران اسلامي جمهوریت له ۱۹۷۹ کال راهیسې د امریکا پر وړاندې جګړه پر مخ وړي.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې اجرایيه مشرې سیما باهوس ویلي، په افغانستان کې ښځې او نجونې په سیستماتیک ډول له عامه ژوند څخه ایستل کېږي او د خپل هېواد په راتلونکي کې له ونډې اخیستو محرومې دي. هغې خبرداری ورکړی، چې د جګړو له زیاتېدو سره په سولهییزو هڅو کې د ښځو ونډه هم محدودېږي.
جنیوا کې د ملګرو ملتونو په دفتر کې د افغانستان استازي نصیر احمد اندېشه ویلي، چې د افغانستان د راتلونکي سیاسي نظام او اصلاحاتو لپاره باید داسې واقعبینانه چوکاټ جوړ شي، چې نړیوال ارزښتونه له اسلامي او تمدني فکري دودونو سره همغږي کړي.
د قطر امیر تمیم بن حمد ال ثاني د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره په لیدنه کې ویلي، چې د تهران او واشنګټن ترمنځ کړکېچ د منځني ختیځ سیمه له سختو شرایطو سره مخ کړې ده.
د بشري حقونو څارونکو د ملګرو ملتونو د سرمنشي څوکۍ ته د اماراتي ډیپلوماټې لانا نصیبې پر نوماندۍ نیوکه کړې او تور یې پورې کړی، چې هغه د سوډان په جګړه کې د اماراتو د رول په اړه حقایق ردوي. خو نصیبه وايي، د سوډان د جګړې د پای ته رسولو ملاتړ کوي.
اردن وايي په سوریه کې یې د اسلامي دولت ډلې (داعش) پر پټنځایونو د هوايي بریدونو پر مهال تر ۲۰ ډېر وسلهوال وژلي دي. دا بریدونه په اردن کې پر یوه کلېسا له خونړي برید وروسته شوي. دمشق وايي په بریدونو کې د درېیو ماشومانو او یوې ښځې په ګډون اووه ملکیان وژل شوي دي.
د جرمني لومړی وزیر فریدریښ مېرڅ وايي، د اوکراین او اروپا له ګډون پرته د امریکا او روسیې ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو هره هوکړه ناشونې ده. هغه ټینګار کړی، چې اروپايي هېوادونه باید په دې اړه خبرو کې شامل وي. د هغه په وینا، تر هغې به د اوکراین ملاتړ کوي، چې پوتین جګړه نه وي درولې.
د اسلامي همکاریو سازمان د خوړو نړیوال سازمان له لوري د غزې نیم میلیون اړو خلکو ته د مرستو بندېدو په اړه غبرګون ښودلی. دغه سازمان ویلي، چې غزه د مرستو بندېدو پر ځای لا ډېر ملاتړ او پاملرنې ته اړتیا لري.
د اُردن چارواکو ویلي، چې د دغه هېواد هوايي ځواک په سویلي سوریه کې د وسله والو پر پټنځایونو بریدونه کړي دي. هغوی زیاته کړې، له څېړنو وروسته څرګنده شوې چې تېره اونۍ په دغه هېواد کې د کلیسا د خونړي برید شکمن کسان په سوریه کې له فعالو «ترهګرو ډلو» سره اړیکې لري.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په خپله کلنۍ غونډه کې د ښځو، سولې او امنیت په اړه د افغانستان په ګډون د جګړهځپلو سیمو د ښځو او نجونو پر وضعیت بحث کوي. ټاکل شوې چې دا غونډه نن د سېشنبې په ورځ (د لړم ۵مه) د ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر نیویارک ښار کې جوړه شي.
د فشر فوک فورم د معلوماتو له مخې، د هند امنیتي ځواکونو د ګجرات ایالت او د پاکستان د سند ایالت ترمنځ په سر کریک سمندري سیمه کې څلور پاکستاني کب نیوونکي نیولي دي. پر نیول شویو کب نیوونکو تور دی چې د سمندري پولو سرغړونه یې کړې ده. هندي ځواکونو د هغوی کښتۍ هم نیولې ده.
په ملګرو ملتونو کې د ایرلنډ مرستیالې استازې نوالا ني مویرکیرتیګ ویلي، په نړۍ کې هېڅ ځای د افغانستان هومره، د ښځو او نجونو حقونه په سیستماتیکه بڼه نه دي ځپل شوي. هغه ټینګار کوي، چې نړۍ باید د افغان ښځو مشرانې واوري او د چارو ملاتړ یې وکړي.
د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بسېنټ د ایران له خلکو غوښتي چې حکومت ته مالیه ورنه کړي او د ژمي په موسم کې د سون توکو او پټرولو احتمالي کمښت ته دې چمتووالی ونیسي.
د ملګرو ملتونو د یوه نوي راپور له مخې، د نړۍ په جګړه ځپلو سیمو کې هره ورځ لږ تر لږه ۲۵ ښځې او نجونې وژل کېږي. دا اداره دا هم وایي، چې په ۲۰۲۵ کال کې پر ښځو د جنسي تاوتریخوالي پېښې نږدې دوه چنده ډېرې شوې دي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش په اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې د اسراییل د اقداماتو په اړه ژوره اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې په سیمه کې د فلسطینیانو د توکمیزې تصفیې ګواښ ورځ تر بلې زیاتېږي.
د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د ابوعلي ابن سینا د ماشومتوب په اړه د «حسین» په نوم د جوړېدونکي تاریخي فلم د ثبت بهیر له نږدې لیدلی او د تاریخ په انځورولو کې د سینما پر رول ټینګار کړی. ابو علي سینا، له افغان مور و پلاره په ازبکستان کې زېږېدلی او په ایران کې خاورو ته سپارل شوی.
په تهران کې د ایران، پاکستان، ترکیې او سعودي عربستان د لوړپوړو چارواکو لومړنۍ څلور اړخیزه امنیتي غونډه پای ته ورسېده. په دې غونډه کې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر، د سعودي عربستان د دفاع وزیر خالد بن سلمان او د ترکیې د استخباراتو مشر ابراهیم کالین ګډون کړی و.
د بلجیم په انتورپن ښار کې د انساني قاچاق د یوې لویې شبکې د غړیتوب په تور د ۳۱ افغان نارینهوو محاکمه پیل شوې ده. د بلجیم څارنوالۍ وايي، د دغې شبکې غړو هغه کډوال وهل، ټکول او زنداني کول چې د قاچاق پیسې یې پر وخت نه شوای ورکولای. یو شمېر قربانیانو د جنسي تېري ادعاوې هم کړې دي.
د ترکیې پولیس وايي، د دغه هېواد په مانیسا ولایت کې یې په یوه مسافر وړونکي بس کې ۵۵ افغان پناهغوښتونکي نیولي، چې له ډلې یې ۱۶ماشومان دي. پولیسو د دوشنبې په ورځ ویلي، چې د نیول شویو پناهغوښتونکو د اداري چارو تر بشپړېدو وروسته یې د بهرنیو وګړو د چارو ادارې ته سپارلي دي.
د یمن د پوځ ویاند ماجد النزیلي ویلي، چې د دغه هېواد ځواکونو په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په بېلابېلو جګړهییزو جبهو کې د ایران له ملاتړ څخه د برخمنو حوثیانو پر مرکزونو ۱۲۷۶ بریدونه ترسره کړي دي.
د لبنان ایران پلوه وسلهواله ډله له تېرو دریو میاشتو راهیسې له اسراییل سره د احتمالي بیا پیل کېدونکو نښتو لپاره چمتووالی نیسي. د لبنان د امنیتي چارواکو په وینا، یادې ډلې په دې موده کې له ایران څخه پام وړ مالي مرسته ترلاسه کړې ده.
د مصر پارلمان د دوشنبې په ورځ ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته اجازه ورکړه چې له سعودي عربستان سره د دفاع په برخه کې د مرستې لپاره «ټول اړین ګامونه» واخلي. دا پرېکړه ښايي قاهره د سعودي عربستان او د ایران د متحدو وسله والو ترمنځ شخړې ته په مستقیم ډول نوره هم ورنږدې کړي.