نړۍ

د رویټرز د راپور له مخې، ایران له عمان سره د هرمز تنګي د بیا پرانیستو په اړه د موقتي پلان پر سر خبرې کړې دي او غواړي د ورتلونکو بېړیو کنټرول او د وتونکو بېړیو څارنه په خپل واک کې ولري. راپور وایي، د هرمز تنګي پر سر اختلاف لا هم د امریکا او ایران د خبرو مهمه لانجمنه موضوع ده.

د بښنې نړیوال سازمان د عمران خان د بند د درېیم کال په پوره کېدو سره له پاکستاني چارواکو غوښتي چې د پخواني لومړي وزیر او د هغه مېرمن بشرا بي بي ته د کورنۍ، وکیلانو او طبي درملنې حقونه بېرته ورکړي او انفرادي بند یې پای ته ورسوي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان یوې غونډې ته د وینا پرمهال ویلي، چې هېواد یې د خپلو پولو دفاع کوي؛ خو د جګړې په لټه کې نه‌دی. هغه د خپلې استعفا په اړه هم د خپرو شویو راپورونو په اړه ویلي: «که زه استعفا ورکړم، نو په رسمي ډول به اعلان وکړم چې ما استعفا ورکړې ده».

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، چې تل‌ابیب له نوي ډیلي سره د خپلو اړیکو پراختیا لپاره پراخه پانګونه کوي. نوموړي د هند لومړی وزیر نرېندرا مودي د اسراییل له «تر ټولو سترو او نږدې ملګرو» بللی دی.

د سپاه پاسداران اړوند یوې رسنۍ ویلي: «یوه بېړۍ چې د سپاه پاسداران له‌خوا د تګ‌راتګ لپاره له ټاکل شويو قوانینو یې سرغړونه کړې وه، د عمان د سواحلو په شاوخوا کې په توغنديز برید کې په نښه شوه».

نیویارک ټایمز د تهران او مسقط له خبرو د باخبره ایراني او امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې ایران او عمان د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو لپاره یوې هوکړې ته نږدې شوي دي. دوو ایراني چارواکو هم ویلي، چې له دغه عوایدو څخه به د ایران او عمان ونډه مساوي وي.

ګارډین ورځپاڼې د یوه لوړپوړي پاکستاني چارواکي په حواله راپور ورکړی، چې اسلام‌اباد د اوسني کړکېچ سربېره لاهم د امریکا او ایران ترمنځ د تاوتریخوالي د کمولو لپاره پټې ډیپلوماټیکې هڅې روانې ساتلې او د منځګړي رول لوبوي.

روسي ورځپاڼې ایزوستیا په یوه تحلیلي راپور کې لیکلي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر ایران د پراخ پوځي برید د لغوه کولو له پرېکړې سره سره، واشنګټن ښايي په قصدي ډول د رواني فشارونو او متضادو پیغامونو له لارې تهران مغشوش کړي، څو د احتمالي ناڅاپي پوځي برید لپاره زمینه برابره شي.

روسیه وايي، اوکراین پر زاپوریژیا اټومي بټۍ خپلو بریدونو ته دوام ورکړی او خبرداری یې ورکړی چې دغه «بې‌پروا» اقدامات له جدي خطرونو سره مل دي.

ملګري ملتونه وايي، په نړۍ کې ماشومانو ته د مور شیدې ورکولو کچه لوړې شوې، خو لا هم میلیونونه میندې اړین ملاتړ نه لري. افغانستان کې بیا یوازې شاوخوا نیمایي ماشومان د ژوند په لومړیو شپږو میاشتو کې د مور په شیدو تغذیه کېږي، حال دا چې میلیونونه ماشومان د خوارځواکۍ له ګواښ سره مخ دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د ایران سره روان کړکېچ «په ډېر ښه ډول» مخته روان دی او په دې برخه کې مهم پرمختګونه روان دي. هغه ادعا کړې چې امریکا د ایران پر ضد د پراخو پوځي عملیاتو د ترسره کولو لپاره چمتو وه، خو تهران له واشنګټن سره اړیکه ونیوله او د خبرو غوښتنه یې وکړه.

روسي چارواکو خبر ورکړی، چې ګندژیک د ساحلي سیمې پر یوه تفریحي مرکز د اوکراین د بې‌پیلوټه الوتکې په قصدي برید کې د ۳ ماشومانو په ګډون ۶ کسان وژل شوي او شاوخوا ۴۰ نور ټپیان دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ویزې د تضمیني پیسو پروګرام دایمي کړی دی. له دې وروسته به د شاوخوا ۵۰ هېوادونو د سوداګریزو او سیاحتي ویزو ځینې غوښتونکي د کونسلي چارواکو د پرېکړې له مخې تر ۲۰ زره امریکايي ډالرو پورې تضمیني پیسې سپاري.

سي‌اېن‌اېن د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، سره له دې چې بېلابېل ډرون بریدونه شوي او د امریکا او ایران ترمنځ کومه هوکړه نه‌ده شوې؛ خو بیا هم هره ورځ د عمان سواحلو ته نږدې د هرمز تنګي له سوېلي لارې له درېیو تر پنځه مېلیون بېرله تېل لېږدول کېږي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي د دوشنبې په ورځ (د زمري ۱۲مه) په یوې خبري غونډه کې ویلي، چې له امریکا سره هیڅ ډول خبرې نه‌لري؛ بلکې له عمان سره «د هرمز تنګي له لارې د خوندي تګ‌راتګ» په اړه خبرې اترې روانې دي.

د ایران د دفاع وزارت سرپرست مجید ابن‌الرضا د ترکیې د دفاع وزیر یاشار ګولر سره په ټیلیفوني خبرو کې ویلي، چې ایران د سیمې د ثبات د بېرته ټینګښت په موخه د اوربند هوکړه منلې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران پر وړاندې د پلان شوي برید د ځنډېدو په اړه ویلي، چې خبرې اترې به د دوشنبې له ماسپښین وروسته پیل شي. هغه ویلي، داسې یو برید یې تر غور لاندې و چې له دویمې نړۍوالې جګړې راهیسې تر ټولو لوی پوځي برید و.

د خېبرپښتونخوا د اطلاعاتو وزير شفيع جان ويلي، د پاکستان تحريک انصاف ګوند له زندانه د خپل بنسټګر عمران خان د خلاصون لپاره ټولې قانوني او اساسي لارې کارولې دي؛ خو انصاف ونه شو نو اوس به ګوند د ولس په ملاتړ د خپلې سوله‌ييزې سياسي مبارزې بل پړاو پیل کړي.