نړۍ

د افغانستان د بشري حقونو د خپلواک کمیسیون پخوانۍ مشرې شهرزاد اکبر پر اروپايي ټولنې توندې نیوکې کړې او ویلي یې دي چې دغه ټولنه چمتو ده د افغان کډوالو د بېرته شړلو د تضمین لپاره د طالبانو له حکومت سره تعامل وکړي.

له ۴۰ څخه زیاتو مدني او د بشري حقونو بنسټونو په یوه پرانیستي لیک کې د اروپايي ټولنې له لوړپوړو چارواکو غوښتي چې افغانستان ته د افغان کډوالو ستنول سمدستي ودروي او له هغو تګلارو ډډه وکړي چې د طالبانو د ادارې د مشروعیت سبب ګرځي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ویلي چې اوکراین او جرمني د بالستیک توغندیو پر ضد د دفاعي وړتیاوو د پراختیا یو تړون لاسلیک کړی او له لوېدیزو متحدانو یې غوښتي چې له دې نوښت سره یوځای شي، څو د ژمي تر رارسېدو مخکې عملي پایلې ترلاسه شي.

د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي وېنس د امریکا او ایران ترمنځ د شوې هوکړې په اړه د اسراییل سخت غبرګون «عجیبه وارخطایي» بللې او ویلي یې دي چې دا دریځ پر امریکا د باور نه درلودو له امله دی.

د روسیې د دولتي اټومي شرکت مشر د پنجشنبې په ورځ ادعا وکړه چې د اوکراین د ډرون برید په ترڅ کې د زاپوریژیا اټومي بټۍ یو مهم کارکوونکی وژل شوی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، ښايي د اسراییل په راتلونکو ټاکنو کې د دغه هېواد د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ملاتړ وکړي، خو ټینګار یې کړی چې لومړی باید وګوري چې نور نوماند څوک دي.

د امریکا او ایران ترمنځ د هوکړې سند له ریموټ لاسلیک کېدا وروسته، سویس ته د پاکستان د لومړي وزیر شهباز شریف پلان شوی سفر لغوه شوی دی. د شریف سفر په داسې حال کې لغوه کیږي، چې د پاکستان لوړپوړي ډیپلوماټان، د دولتي ټلویزیون ټیمونه او یو شمېر خبریالان مخکې له مخکې جنیوا ته رسېدلي.

د جرمني د دفاع وزیر بوریس پیستوریوس ویلي چې هېواد یې په هرمز تنګي کې د احتمالي پوځي ماموریت لپاره سره سمندرګي ته دوه بېړۍ لېږلې دي. دا ګام د امریکا د ولسمشر او ایران ترمنځ د هوکړې له لاسلیکېدو سملاسي وروسته د ماین پاکۍ د غوښتنو په ځواب کې پورته شوی دی.

د قزاقستان ولسمشر قاسم جومارت توکایف په الماتا ښار کې د منځنۍ اسیا او افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د دوامدارې پراختیا موخو د سیمه‌ییز مرکز جوړېدو هوکړې قانون تر تصویب وروسته، توشیح او لاسلیک کړی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان له واشنګټن سره د هوکړه لیک تر لاسلیکېدا وروسته ایران د یوه پیاوړي قدرت په توګه یاد کړی او ویلي یې دي چې نړۍواله سوله یوازې د دوه اړخیز درناوي په سیوري کې رامنځته کېدای شي.

د کرملین یوه لوړپوړي سلاکار ویلي چې دجي۷د وروستۍ غونډې پر مهال اروپایي مشرانو ښايي د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته «زیانمنوونکي نظرونه» ورکړي وي، خو هغه ټینګار کړی چې ټرمپ یو قوي مشر دی او په خپلو نظرونو ولاړ پاتې کېږي.

د امریکا او ایران ترمنځ د تفاهم لیک تر لاسلیک وروسته د تېلو بیې راټیټې شوې او د انرژۍ رسولو د خنډونو په اړه یې اندېښنې کمې کړې دي. د راپور له مخې؛ د برنېټ خامو تېلو بیه ۲.۲ سلنه راکمه شوې او د هر بېرل بیه ۷۷.۷ ډالرو ته رسېدلې ده.

اروپايي پارلمان د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۷مه) د یادې ټولنې غړو هېوادونو کې په ناقانونه توګه د مېشتو کډوالو د بېرته ستنولو په اړه د اروپایي ټولنې په سیاستونو کې پراخ بدلونونه تصویب کړل.

د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې «ټرمپ د چهارشنبې په ورځ د تفاهم یو یادښت لاسلیک کړ چې له ایران سره د جګړې د پای ته رسولو په موخه چمتو شوی دی». د دغه تفاهم یادښت ۱۴ مادې لري.

امریکا بالاخره د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي۲۷مه) د هغه تفاهم د یادښت رسمي متن خپور کړ، چې د تېرې اونۍ په پای کې یې له ایران سره لاسلیک کړی وو. امریکا له دې وړاندې ویلي وو، چې د قطر او پاکستان په غوښتنه او د ایران په ټینګار به دا متن تر جمعې ورځې او د رسمي لاسلیک تر وخته نه‌خپروي.

په جنیوا کې د افغانستان دایمي استازي نصیراحمد اندیشه د بشري حقونو د شورا په ۶۲مه کلنۍ ناسته کې ویلي، چې د طالبانو د مشر احکام او فرمانونه باید د افغانستان د قوانینو یا د خلکو د لید لوري په توګه ونه ګڼل شي.

د امریکا جمهوري‌غوښتونکي سناتور لېنډسي ګراهام ویلي، له ایران سره د تفاهم‌لیک لاسلیکول د امریکا په ګټه دي او کولای شي د هُرمز تنګي د بېرته پرانیستل کېدو، د شخړو د کمېدو او په منځني ختیځ کې د ثبات د ټینګښت لپاره زمینه برابره کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې د فرانسې په اویان-له-بېن ښار کې د جي۷ سرمشریزې په څنډه کې یې د هند له لومړي وزیر نرېندرا مودي، د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین او د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي سره جلا جلا لیدنې او خبرې کړې دي.