نړۍ

ملګرو ملتونو د بشر پالنې ورځې په مناسبت په خپل راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې ۳۵۰ بشري مرستندویه کارکوونکي وژل شوي دي. د راپور له مخې، ۳۲۲ نور ټپیان شوي، ۲۳۵ کسان تښتول شوي او ۲۸۰ نور نیول شوي دي.

د پاکستان د بلوچستان ایالت په بېلابېلو سیمو کې د ډزو په جلا، جلا پېښو کې لږترلږه ۱۲ کسان وژل شوي او درې نور ټپیان دي. د پښین ولسوالۍ په سلیمانزي سیمه کې ناپېژاندو وسله‌والو د سړک جوړولو پر کار بوختو مزدورانو ډزې کړې چې له امله یې پنځه مزدوران وژل شوي او یو بل ټپي دی.

اسراییل حماس ته خبرداری ورکړی، چې له غزې د پتنګ، بالونونو او بې‌پیلوټه الوتکو د الوځولو او د اسراییل پر خاوره د لوېدو په غبرګون کې به پر غزې خپل بریدونه پراخ کړي. د اسراییل دفاع وزیر اسراییل کاتز د دوشنبې په ورځ ویلي، چې د دغه وضعیت پای ته رسولو لپاره به «سخت اقدامات» ترسره کړي.

په افغانستان کې د امریکا پخوانی سفیر رونالډ نیومن وايي، په راتلونکي کې په کابل کې د امریکا سفارت بیا پرانیسته شونې ده. هغه ټینګار کړی، چې طالبان باید له واشنګټن سره د اړیکو عادي کولو لپاره په خپلو پالیسیو کې عملي او مشخص بدلونونه راولي او دغه لړۍ باید ګام په ګام پرمخ ولاړه شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې سوریه یې د «ترهګرۍ» د ملاتړو هېوادونو له نوملړه اېستلې ده. دغه اقدام پر سوریې د لګېدلو بندیزونه د کمښت په برخه کې د ډونالډ ټرمپ حکومت د ژمنې په چوکاټ کې شوی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش په جنوبي سوډان کې د ملګرو ملتونو پر سوله‌ساتو ځواکونو د یوه وسله‌وال برید غندنه کړې او ویلي یې دي چې پر سوله‌ساتونکو بریدونه د نړیوال بشردوستانه قانون جدي سرغړونې دي او ښايي د جنګي جرمونو په کچه حساب شي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال الکساندر علیموف ویلي، که له مسکو څخه غوښتنه وشي، روسیه چمتو ده چې د ایران پر وړاندې د جګړې د پای ته رسولو او په منځني ختیځ کې د ثبات د ټینګښت لپاره د منځګړیتوب له هڅو ملاتړ وکړي.

امریکا د دوشنبې په ورځ له ۴۷ کلونو وروسته سوریه د «ترهګرۍ د ملاتړ کوونکو هېوادونو» له نوملړه وایسته او د هیئت تحریر الشام د «ځانګړي نومول شوي نړیوال ترهګریز سازمان» حیثیت یې هم لغوه کړ.

د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ادعا کړې چې ایران د هغه یو زوی په نښه کړی او هڅه یې کړې چې هغه پیدا او ووژني.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کاناډا ته ګواښ کړی چې د ۲۰۲۷ کال د جنوري لومړۍ نېټې څخه به د دغه هیواد پر ټولو موټرو، د موټرو پر پرزو او فولادو تعرفې ۵۰ سلنې ته لوړې کړي.

رویټر د درېیو پاکستاني سرچینو له قوله راپور ورکړی چې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر تهران ته له سفر مخکې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره ټیلیفوني خبرې کړې دي. سرچینو ویلي، ټرمپ له منیر غوښتي چې دخبرو مېز ته د ایران د بیا هڅونې لپاره د پاکستان له نفوذه کار واخلي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي، د «دښمنانو» کړنو د ایران ستونزې زیاتې کړې او د خلکو وضعیت ته د رسېدو مخه یې نیولې ده. پزشکیان پر یووالي ټینګار کړی او ویلي یې دي، امریکا او اسراییل هڅه کوي زمونږ له کورني اختلافاتو ناوړه ګټه واخلي.

د پاکستان د پوځ مشر سید عاصم منیر او د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي ایران ته تللي دي. د دغه سفر موخه په سیمه کې د سولې او ټیکاو د هڅو پیاوړتیا او په منځني ختیځ کې د روانې شخړې د سوله‌ییز حل په اړه خبرې اترې دي.

پاکستان کې د سختو ورښتونو، سېلابونو او ځمک‌ښویېدنې له امله د مړو شویو کسانو شمېر ۱۶۶ ته رسېدلی او په بېلابېلو پېښو کې شاوخوا ۵۰۰ کسان ټپیان شوي دي. د پاکستان د طبیعي پېښو د مدیریت ادارې ویلي، د جون له ۲۶مې راهیسې د سختو ورښتونو او سېلابونو له امله خلکو ته پراخ زیانونه اوښتي دي.

پر ایران د امریکا د احتمالي بندیزونو د اعلان په درشل کې د برنېټ خامو تېلو بیه له یو سلنې ډېره راټیټه شوه. رویټرز راپور ورکړی، چې د برنېټ خامو تېلو راتلونکې معاملې د هر بېرل بیه ۱.۲۲ ډالره راټیټه او ۹۳.۱۷ ډالرو ته ورسېده.

د سوریې رسمي خبري اژانس وايي، د دغه هېواد او د اسراییل لوړ پوړو چارواکو په اردن کې د امریکا په منځګړیتوب ناسته وکړه؛ ترڅو د اسراییل د بریدونو د درولو او امنیتي هوکړې ته د رسېدو لپاره د خبرو اترو د بیا پیلولو په اړه بحث وکړي.

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون فرانسې ته د سعودي عربستان د ولیعهد محمد بن سلمان سفر د پاریس او ریاض ترمنځ په اړیکو کې یو «مهم پړاو» بللی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر د ۵ ورځني سفر په موخه نن لندن ته ورسېد. اسحاق ډار به له خپل بریتانوي سیال او نورو حکومتي چارواکو سره له کتنو سربېره د ختیځې سیمې د سمندري امنیت په اړه د خبرو لپاره د نړیوال سمندري سازمان له عمومي منشي سره هم وګوري.