د پاکستان د لومړي وزير دفتر ويلي، د اسلاماباد د تفاهملیک د لاسلیکولو په دوام به سبا (یکشنبه) د سویس په بورګنسټاک کې د امریکا او ایران تر منځ په تخنیکي کچه خبرې وشي. په دغو خبرو کې د ګډون په موخه شهباز شریف هم نن ماخوستن (شنبه د غبرګولي ۳۰مه) د سویس پر لوري روان شوی دی.
د ايران د سپاه پاسداران سمندري ځواکونو اعلان کړی دی چې د هرمز تنګی یې د هر ډول بېړیو پر مخ تړلی دی. دغه ځواک د امریکا له خوا د اوربند په پلي کېدو کې د «ژمنو د نقض» او په لبنان کې د «اسراییل د بریدونو» په غبرګون کې له ټولو بېړیو غوښتي چې دغه تنګي ته نږدې نشي.
رویټر خبري اژانس راپور ورکړی چې په لبنان کې د اوربند له پیل څخه یوازې څو ساعته وروسته، د اسراییل په تازه بریدونو کې لږ تر لږه ۱۶ کسان وژل شوي دي. د لبنان دفاع ادارې ویلي، چې دا مرګوني بریدونه د دغه هېواد په سویل او د بقاع په دره کې شوي دي.
د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د ایران له چارواکو سره د خبرو لپاره د شنبې په ورځ، مشهد ته ورسېد. د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي محسن نقوي د امریکا او د ایران ترمنځ د سولې د خبرو په تړاو د پاکستان د منځګړیتوب د هڅو د دوام په ترڅ کې ایران ته سفر کړی دی.
د لبنان دولتي رسنیو راپور ورکړی دی چې د شنبې په ورځ د دغه هېواد په سویل کې د اسراییل په هوايي او بېپیلوټه الوتکو بریدونو کې لږ تر لږه پنځه کسان وژل شوي دي. دا بریدونه د اسراییل او حزب الله ترمنځ د اوربند له عملي کېدو څو ساعته وروسته شوي دي.
د ملګرو ملتونو کارپوهانو خبرداری ورکړی، چې د امریکا او د اسلامي جمهوریت ترمنځ په هر ډول د سولې په تړون کې باید بشري حقونو تر پښو لاندې نهشي.
یوه امریکایي چارواکي رویټرز ته ویلي، چې اسراییل او حزبالله د جمعې په ورځ پر اوربند هوکړه کړې؛ داسې یوه هوکړه چې د هغه په وینا، د امریکایي او قطري مرکچیانو په منځګړیتوب او د ایران په مرسته ترلاسه شوې ده. اسراییل ویلي، که حزبالله خپل بریدونه ودروي، اسراییل به هم بریدونه بند کړي.
د بریتانیا د ترانسپورټ مسوولینو ویلي، چې د جمعې په ورځ یې د لندن شاوخوا ۶۰ میله شمال ته د دوو رېلګاډو د ټکر د راپورونو له ترلاسه کېدو وروسته بېړنی غبرګون پیل کړی دی. سیمهییزو رسنیو ویلي، چې دغه پېښه د ګڼو کسانو د ټپي کېدو لامل شوې، خو د کره شمېر په تړاو یې څه نهدي ویل شوي.
د بلوچستان ايالت سیمهییز حکومت اعلان کړی، ډاکټره ماه نور ناصر چې د کوټې په دولتي روغتون کې پر مخ یې تېزاب پاشل شوي وو، د درملنې لپاره امریکا ته لېږي. د ډاکټرې پلار هم افغانستان انټرنشنل-پښتو ته دغه خبره تاييد کړه.
د امریکا فدرالي څارنوالانو یو پاکستاني الاصله امریکایي سوداګر او ۷ نور کسان د روغتیا برخه کې د ۳۸ میلیونه ډالرو د ادعا شوې درغلۍ په قضیه کې تورن کړي دي. ۷۸ کلن پروېز صدیقي چې په بروکلین کې سوداګر، د درملتون خاوند او د ټولنې مخکښ غړی بلل کېږي، د دې قضیې اصلي تورن دی.
د امریکا د کورني امنیت وزارت اعلان کړی دی چې د دغه هېواد د عدلیې وزارت ۱۵ کسان د څه باندې ۱،۴ میلیونه ډالرو د مالي درغلۍ په یوه قضیه کې تورن کړي دي. په دغو کسانو کې ۱۱ تنه داسې کډوال شامل دي چې په ناقانونه توګه امریکا ته داخل شوي وو.
د ناروې حکومت اعلان کړی چې د راتلونکي ښوونیز کال له پیل سره به د ۱۳ کلونو څخه د کم عمره زده کوونکو لپاره د تولیدي مصنوعي ځیرکتیا (اې ای) کارول منع شي. حکومت وایي دغه پرېکړه یې ځکه کړې ده چې ماشومان د لوست، لیک او ریاضیاتو بنسټیز مهارتونه په ښه توګه زده کړي.
د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه ادعا په کلکه رد کړې چې ګواکې نوموړې په فرانسه کې د جي۷ سرمشریزې پر مهال له هغه څخه د ګډ عکس اخیستو غوښتنه کړې وه. بل خوا، د ایټالیا د بهرنیو چارو وزیر انتونیو تایاني اعلان کړی چې امریکا ته خپل سفر لغوه کوي.
رویټرز د یوه لوړپوړي امریکایي چارواکي له قوله راپور ورکړی چې اسراییل او حزبالله د اوربند پر یوې هوکړې سلا شوي دي. د دغه چارواکي په وینا، ټاکل شوې دغه اوربند نن د جمعې په ورځ د ځایي وخت له مخې د مازدیګر په څلورو بجو په عملي توګه پلي شي.
د سویس د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ چې د امریکا او ایران ترمنځ په بورګنسټوک په سیمه کې کې پلان شوي مذاکرات وځنډېدل. سویس ویلي چې لا هم د دغو مذاکراتو اسانتیا برابرولو ته چمتو دی او لومړني ګامونه یې پورته کړي دي.
د ایران د پارلمان د روغتیا کمیسیون رییس حسینعلي شهریاري ادعا کړې چې پارلمان ځکه تړل شوی څو چارواکي د خپلې خوښې پرېکړې په خپلسري ډول لاسلیک کړي. نوموړي په کلکه ټینګار کړی چې له امریکا سره هر ډول هوکړه لیک باید د پلي کېدو دمخه په قانوني ډول د پارلمان له خوا تصویب شي.
د جاپان د بهرنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې د یوه جاپاني شرکت اړوند تېل وړونکې بېړۍ له هرمز تنګي څخه په خوندي ډول تېره شوې او له فارس خلیج نه وتلې ده. د یاد وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه بېړۍ په فارس خلیج کې د جګړې له امله درېدلې وه او اوس د جاپان په لور خوځېدلې ده.
د اسراییل پوځ وایي، د جمعې په سهار په سویلي لبنان کې څلور اسراییلي سرتېري وژل شوي دي. د اسراییل پوځ دغه پېښه د روانې درې میاشتنۍ جګړې له پیل راهیسې د خپلو ځواکونو لپاره ترټولو خونړۍ پېښه بللې ده.
وال سټریټ ژورنال راپور ورکړی، د امریکا دفاع وزارت له قانون جوړوونکو غوښتي چې د ایران د جګړې او ځینو نورو ژمنو د لګښتونو پوره کولو لپاره ۸۰ مېلیارد ډالره اضافي بودجه ځانګړې کړي. تمه کېږي، چې دغه غوښتنه به ډېر ژر کانګرس ته وړاندې شي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له اکسیوس سره په یوه مرکه کې ویلي، چې امریکا له پوځي اړخه ایران ته «په بشپړه توګه» ماتې ورکړې ده. نوموړي ویلي، چې له ایران سره جګړې هغه ته د خپل ځواک د محدودیتونو په اړه هېڅ درس نهدی ورکړی او لاهم د خپل واک او ځواک لپاره «هیڅ محدودیت» نه مني.
اکسیوس وېبپاڼې د یوه امریکایي چارواکي په حواله راپور ورکړی، په لبنان کې له اوربند نه د اسراییل د سرغړونې په اړه د ایران ادعا ښایي د دې لامل شوې وي چې د جمعې په ورځ په سویس کې د تهران او واشنګټن ترمنځ ټاکل شوې خبرې اترې وځنډېږي.
د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف په یوه پیغام کې مجتبی خامنهیي ته په خطاب له امریکا سره د تفاهملیک په اړه د هغه د «پیغام» هرکلی کړی دی. هغه ویلي، دغه پیغام ښیي چې د تفاهملیک په وروستي کېدو «یوه ستونزمنه او پېچلې لاره» په مخکې ده.