د پاکستان جماعت اسلامي پخوانی مشر سراجالحق ویلي، چې د پاکستان د پور کچه له ۵۵ زره میلیاردو څخه ۸۵ زره میلیاردو کلدارو ته لوړه شوې ده. نوموړي ویلي، تر هغو چې د دغه هېواد مالي نظام له سود څخه پاک نه شي، ریښتینی اقتصادي پرمختګ ناشونی دی.
کرملین د جمعې په ورځ اعلان وکړ، چې ولادیمیر پوتین چمتو دی له «هر چا» او په ځانګړې توګه له اروپایانو سره خبرې وکړي، خو لومړی ګام به نه اخلي. دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې فایننشل ټایمز راپور ورکړ چې د اروپايي ټولنې مشران له پوتین سره مستقیمو خبرو ته چمتووالی نیسي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د جمعې په ورځ د ایټالیا له لومړۍ وزیرې جورجیا میلوني سره کتلي دي. دا لیدنه په داسې حال کې کېږي، چې د ایران د جګړې او پر پاپ لیو د ټرمپ نیوکو د واشنګټن او روم ترمنځ نږدې اړیکې له بېساري فشار او ترینګلتیا سره مخ کړې دي
د اسټرالیا حکومت د جمعې په ورځ د بلوچستان ازادۍ غوښتونکی پوځ او د یادې ډلې پر جګپوړو مشرانو مالي او د ترهګرۍ ضد بندیزونه ولګول. دغه ډله چې د برېتانیا او امریکا له لوري هم د ترهګریز سازمان په توګه پېژندل شوې، په پاکستان کې په ځانمرګو او وسلهوالو بریدونو تورنه تورنه ده.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان ویلي، چې په تېر اپرېل میاشت کې د نړۍ په کچه د خوراکي توکو بیې د درېیمې پرلهپسې میاشتې لپاره لوړې شوې دي. د یاد سازمان په وینا، د ایران جګړې له امله رامنځته شوې کډوډي په ځانګړې توګه د غوړیو بیې په بېساري ډول لوړې کړې دي.
د جمعیت علمای اسلام ګوند د مولانا ادریس د وژنې په اړه د پولیسو پلټنو له بهیر څخه ناخوښي څرګنده کړه او ویلي یې دي، چې د دریېو ورځو په تېریدو لاهم د یادې پېښې په پلټنه او څېړنه کې کوم پرمختګ نهدی شوی.
ګارډین ورځپاڼې د بشري حقونو سازمانونو او ځایي خلکو ته د نږدې سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې ایران نږدې هره ورځ په پټه او ښکاره بندیان اعداموي. د راپور له مخې؛ تېرکال په ایران کې لږترلږه ۱۶۰۰ اعدامونه ثبت شوي، چې ځینې یې د لاریونونو پرمهال یا د امنیتي تورونو له امله ترسره شوي دي.
د پاکستان د پنجاب ایالت په ډېره غازي خان سیمه کې د یوه خصوصي ښوونځي د ټولګي چت پرېوتو له امله لږترلږه څلور ماشومان مړه او شاوخوا ۲۰ نور ټپیان شوي دي. پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، په ټپیانو کې ۱۶ زدهکوونکي، دوه ښوونکي او دوه کارګر شامل دي.
د امریکا مرکزي قوماندانۍ وايي، چې امریکایي ځواکونو د هرمز تنګي له لارې په عمان سمندر کې د درېیو امریکایي جنګۍ بېړیو پرمټ د ایران د توغندیزو، ډرون او کوچنیو کښتیو بریدونه شنډ کړي او بیا یې په یاد هېواد کې د دغه بریدونو پر اصلي سرچینو هم بریدونه کړي دي.
سي این این شبکې د یوې سیمهییزې سرچینې له قوله راپور ورکړی، چې تمه ده ایران به د پنجشنبې په ورځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا وړاندیز ته خپل ځواب د منځګړو له لارې وړاندې کړي.
د سعودي عربستان د حج مراسمو امنیتي ځواکونو اعلان کړی، چې پنځه افغانان یې د حج د اصولو د سرغړونې په تور نیولي دي. دغو کسانو هڅه کوله چې د حج له قانوني جواز پرته، په پلي ډول مکې مکرمې ته ننوځي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د امریکا له اېبيسي نیوز شبکې سره د هُرمز تنګي د وروستیو نښتو په اړه ویلي، چې «اوربند پای ته نه دی رسېدلی او لا هم پر خپل ځای پاتې دی». ټرمپ پر ایران د امریکا وروستي بریدونه «یوازې یو سپک ګوزار» بللی دی.
د سپاه پاسداران د خاتمالانبیا د مرکزي قرارګاه ویاند امریکا تورنه کړه چې د هُرمز تنګي کې یې د ایران د تېلو یوه بېړۍ او یوه بله کښتۍ په نښه کړې او په دې سره یې اوربند مات کړی دی.
د ايران د پلازمېنې تهران او د دغه هېواد د سوېلي سيمو څخه رسېدلي راپورونه ښيي، چې د جمعې ورځې په سهار وختي د ایران په ځینو ښارونو کې بيا هم د چاودنو غږونه اورېدل شوي او د هوايي دفاع سيستمونه فعال پاتې دي.
د کاناډا لومړي وزیر یو ځل بیا په غزه کې د روان بشري ناورین په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړه او په لویدیځه غاړه کې یې د اسراییلي ښارګوټو له پراخولو سره خپل مخالفت تکرار کړ. نوموړي دغه څرګندونې د فلسطین له ولسمشر سره په ټېلیفوني خبرو کې کړې دي.
له قطر څخه کانګو ته د افغان پناه غوښتونکو د احتمالي لېږلو په درشل کې د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوترېش ویلي، کډوالي بحران نهدی، بلکې بحران د کډوالۍ د مدیریت څرنګوالی دی. بل لور ته امریکا غواړي چې شاخوا ۱۱۰۰ افغان پناه غوښتونکي له قطر څخه کانګو ته ولېږدوي.
په داسې حال کې چې امريکا او بحرين هڅه کوي د ملګرو ملتونو په امنيت شورا کې د هُرمز تنګي د بېرته پرانیستلو او د کښتيو د ازاد تګ راتګ په اړه يو پرېکړهليک تصویب کړي، د ايران د بهرنيو چارو وزير عباس عراقچي دغه پرېکړهليک «يو اړخيز او پاروونکی» بللی دی.
د رويټرز د راپور له مخې، هرمز تنګي ته نږدې د چین اړوند د تېلو او کیمیاوي توکو یوه کښتۍ د برید ښکار شوې او اور پرې لګېدلی. چینایي رسنۍ «کایسین» ویلي، دا لومړی ځل دی چې یوه چینایي بېړۍ په دې سیمه کې هدف ګرځي.
د هسپانیا پولیسو ویلي چې کینري ټاپوګانو ته نږدې یې له یوې بېړۍ څخه ۳۰ ټنه کوکایین نیولي او د بېړۍ ۲۳ کسیزه عمله یې هم زنداني کړې ده. چارواکو د دې نشهيي توکو ارزښت له ۸۱۲ میلیونه یورو زیات اټکل کړی.
د چین یوې پوځي محکمې په یوه کمساري پرېکړه کې د دغه هېواد دوه پخواني دفاع وزیران، وي فینګهه او لي شانګفو، د درغلیو او بډې اخیستنې په تور په دوه کاله تعلیقي اعدام محکوم کړي دي.
د کرملین ماڼۍ وایي، چې د مې پر ۹مه د نازي ځواکونو پر وړاندې د «بري ورځې» د مراسمو لپاره د ولسمشر ولادیمیر پوتین امنیت تر پخوا سخت شوی، ځکه مسکو د اوکراین له بریدونو اندېښنه لري.
د اتریش په لېنڅ ښار کې د یوه رسټورانټ مخې ته په ډزو کې درې کسان وژل شوي دي. ځینو رسنیو راپور ورکړی چې په پېښه کې یوه سړي دوه ښځې وژلې دي او وروسته یې ځان هم وژلی، خو چارواکو دا معلومات لا نه دي تایید کړي.