سپینې ماڼۍ ویلي، چې ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ د یوه نوي اجراییوي فرمان په لاسلیک کولو سره د ایران پروړاندې «ملي بېړنی حالت» تمدید کړ او ورسره جوخت یې د هغو هېوادو پر وړاندې د تعرفې لګولو نوی میکانیزم رامنځته کړ، چې له ایران سره راکړه ورکړه لري.
ټېلګراف ورځپاڼې په یوه ځانګړي راپور کې افشا کړې، چې روسیې په ۲۰۱۸ کال کې پر تهران باندې د امریکا د بندیزونو له زیاتېدو سره سم، دوه نیم میلیارده ډالره نغدې پیسې په پټه توګه ایران ته لېږدولې دي.
د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د ایران د امنیتي وضعیت د شدیدې بېثباتۍ په اړه د خبرداري په ورکولو سره، له خپلو وګړو غوښتي چې له دغه هېواده ووځي.
سپینې ماڼۍ په یوې ګډه اعلامیه کې ویلي، چې د امریکا او هند ترمنځ د یو لنډمهالي او متقابل سوداګریز تړون پر چوکاټ هوکړې ته رسېدلي دي. د دواړو هېوادونو په وینا، دا هوکړه د دواړو لوریو د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا لپاره مهم ګام دی او د یوه پراخ او هر اړخیز سوداګریز تړون بنسټ برابروي.
د طالبانو مخالفې وسلهوالې او سیاسي ډلې مقاومت جبهې په اسلاماباد کې د شیعهګانو پر جومات ځانمرګی برید غندلی او ویلي یې دي، چې یاد برید په افغانستان کې د طالبانو د جنایتونو یاد تازه کړ.
یوه سیمهییز ډیپلومات چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، رویټرز اژانس ته ویلي چې ایران په عمان کې د مذاکراتو پر مهال د امریکا هغه غوښتنه رد کړې، چې په خپله خاوره کې دې د یورانیمو بډایه کول ودروي.
د اسلاماباد د ترلای سیمې په یوه جومات کې تر ځانمرګي برید وروسته، په پاکستان کې د امریکا د متحده ایالاتو سفارت یو امنیتي خبرداری خپور کړی او خپلو وګړو ته یې د احتیاطي تدابیرو د نیولو سپارښتنه کړې ده.
د ازادۍ جبهې په اسلاماباد کې وروستي برید ته په غبرګون ویلي، چې دغه ډول بریدونه په تېرو شلو کلونو کې د طالبانو لهخوا د افغانستان د ملکي وګړو او امنیتي ځواکونو پر وړاندې د یوې کړنلارې په توګه کارول کېدې، خو اوس د یادې ډلې د متحدینو لهخوا د ګاونډیو هېوادونو پر ضد کارول کېږي.
د قطر، سعودي عربستان او ناروې د بهرنیو چارو وزارتونو په جلاجلا اعلامیو کې د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې د شیعهګانو پر جومات خونړی برید غندلی او د قربانیانو له کورنیو سره یې خپله خواخوږي څرګنده کړې ده.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد کې پر شعیه لمونځ کوونکو برید په سختو ټکو غندلی او وايي، چې پر ملکي وګړو او عبادت ځایونو بریدونه په هېڅ ډول د منلو وړ نه دي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو لهخوا د خواخوږۍ او ملاتړ د پیغامونو له ترلاسه کېدو مننه کړې او د اسلاماباد نننی ځانمرګی برید یې «زړه بوږنوونکی» بللی. نوموړي ټینګار وکړ، چې د دې ترهګریز برید ټول عاملین به د دولت لهخوا په پوره ځواک عدالت ته وسپارل شي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په اسلاماباد کې له شوي برید سره هېڅ تړاو نه لري او پاکستان د خپلو داخلي ستونزو د جدي حل پر ځای پر نورو د ملامتیا ګوتې نیولو سره ځان غولوي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په اسلاماباد کې پر خدیجهالکبری جومات برید غندلی دی. د دغه وزارت په وینا، دا ډول تاوتریخوالی د منلو وړ نه دی او د نړۍ ټول خلک چې په هر دین او مذهب پورې تړاو لري، باید وکولای شي په امن او سوله کې خپل عبادت وکړي.
د لبنان حزبالله د جمعې په ورځ د خپل لوړپوړي امنیتي چارواکي وفیق صفا استعفا ومنله. دا لومړی ځل دی، چې د دغې کچې یو چارواکی له خپلې دندې ګوښه کېږي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین په اسلاماباد کې پر شیعهګانو د خونړي برید په تړاو خواشیني څرګنده کړې، خو وایي د حیرانتیا وړ دا ده چې حکومت په اسلاماباد کې د سولهییزو لاریونونو مخه نیولی شي، خو ولې د دغه ډول بریدونو مخه نهشي نیولی؟
د زاهدان د جمعې امام مولوي عبدالحمید، د دې ښار د جمعې د لمانځه په خطبه کې د ۱۴۰۴ لمریز کال د مرغومي میاشتې د معترضانو د ځپلو او وژنو په اړه خبرې کړي او د ایران له حکومت سره د ځینو علماوو پر چوپتیا او ملګرتیا یې سختې نیوکې وکړې.
د ایران د مشهد ښار امام، احمد علمالهدی، دایران او امریکا ترمنځ روانو مذاکراتو ته په اشارې سره ویلي، هغه خبرې اترې چې د زور او ګواښ تر سیوري لاندې ترسره کېږي، هیڅ ارزښت نه لري.
د اروپایي ټولنې مشرې اورزولا فون ډیرلاین،د جمعې په ورځ د سلواغې په ۱۷مه نېټه وویل چې دغې ټولنې د روسیې پر وړاندې نوې تحریمیزه بسته وړاندیز کړې ده، چې پکې د روسیې د تېلو د صادراتو لپاره د سمندري خدماتو بشپړ بندیز شامل دی.
هندي چارواکو ویلي، چې ددغه هیواد د شمال ختیځ په جاینتا هیلز سیمه کې د ډبرو سکرو په یوه کان کې د چاودنې له امله لږ تر لږه ۱۸ کسان وژل شوي او ۸ نور ټپیان شوي دي. پولیسو د ژغورنې او پلټنې عملیات پیل کړي دي.
د عمان په پلازمېنه مسقط کې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې پای ته ورسېدې. له خبرو اترو وروسته د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل:«له امریکا سره خبرې اوږدې او جدي وې.» هغه زیاته کړه:«د خبرو اترو د دوام لپاره یوه هوکړه وشوه خو څرنګوالی او وخت به وروسته وټاکل شي.»
د عمان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د دې هېواد د بهرنیو چارو وزیر بدر بن حمد البوسعیدي د جمعې په سهار له عباس عراقچي، سټیو وېټکاف او جېرډ کوشنر سره جلا جلا سلا مشورې ترسره کړې.
روسي رسنیو خبر ورکړی چې د دغه هېواد یو لوړپوړی جنرال، ولادیمیر الکسییف، نن جمعه د سلواغۍ په ۱۷ مه نېټه په مسکو ښار کې د ډزو موخه ګرځېدلی دی.