نړۍ

د اسراییل پوځ د یکشنبې په سهار اعلان کړی، چې د دغه هېواد هوايي ځواک په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د ایران حکومت اړوند د توغندیزو سیسټمونو او هوايي دفاعي شبکو پورې تړلي تر ۱۲۰ زیات هدفونه په نښه کړي دي.

یوه امریکایي چارواکي الجزیرې شبکې ته ویلي، د هغې اېف-۱۵ جنګي الوتکې دویم پیلوټ چې په ایران کې نسکوره شوې وه؛ له یوې سختې نښتې وروسته موندل شوی او ژغورل شوی دی، خو امن ځای ته یې د لېږدولو عملیات لاهم روان دي.

له سپینې ماڼۍ نه پنځو باخبره سرچینو رویټرز ته ویلي، چې ډونالډ ټرمپ په دې اونۍ کې د لوی څارنوال پام بونډي له ګوښه کولو وروسته اوس د خپلې کابینې په کچه د پراخو بدلونونو په اړه غور کوي.

د امریکا ګوښه شوي لوی درستیز جنرال رینډي جورج د پنټاګون چارواکو ته په خپل وروستي استولي برېښنالیک کې ویلي، چې امریکايي سرتېري د «زړورو او با شخصیته» مشرانو مستحق دي. دغه جنرال تېره اونۍ د امریکا د جګړې وزیر په غوښتنه استعفا ته اړ شوی وو.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې په ورځ وویل، چې د دغه هېواد د کډوالۍ ادارې حمیده سلیماني افشار او د هغې لور چې د سپاه پاسداران د قدس څانګې د وژل شوي قومندان قاسم سلیماني خپلوانې دي، نیولې دي.

د ملګرو ملتونو د روغتیا نړیوال سازمان (ډبلیو‌اېچ‌او) خبرداری ورکړی، چې په انټرنېټ کې ښځې او نجونې له ځورونو او ګواښونو سره مخ دي. دغه سازمان خلکو ته سپارښتنه کړې، چې د قربانیانو ملاتړ وکړي.

په داسې حال کې چې په منځني ختیځ کې د روانو جګړو له امله د هُرمز تنګي له لارې د تېلو عرضه ګډوډه شوې، د هند د نفت وزارت د شنبې په ورځ (د وري ۱۵مه) وویل، چې د دغه هېواد د نفتي موادو چاڼځایونو ایراني تېل پېرلي دي.په دې سره هند له اوو کلونو وروسته له ایران څخه تېل وپېرل.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت وایي، د دغه هیواد بهرنیو چارو وزیر محمد اسحاق ډار د ایران له بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره د سیمې د روان وضعیت په اړه په خبرو کې پر دې یې ټینګار کړی، چې ستونزې باید د خبرو او ډیپلوماټیکو لارو حل شي.

روسي رسنیو راپور ورکړی چې د روسیې دولتي اټومي شرکت «روس اټوم» د شنبې په ورځ د ایران له بوشهر اټومي بټۍ څخه خپل ۱۹۸ نور کارکوونکي وایستل. د روسي کارکوونکو د ایستلو دا لړۍ پر ایران د امریکا او اسراییل له بریدونو وروسته پیل شوې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې د دغه هې‍واد د کډوالۍ ادارې چارواکو د قاسم سلیماني ورېره حمیده سلیماني افشار له خپلې لور سره یوځای نیولې ده. روبیو ویلي، چې د سلیماني ورېرې او د هغې د لور ګرین کارتونه لغوه شوي او دواړې د کډوالۍ ادارې له لوري بندي شوي دي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره د امنیتي مسایلو په اړه د خبرو اترو په موخه استانبول ته رسېدلی دی. زېلېنکسي ویلي چې په دغه لېدنه کې به پر سیمه‌ییز ثبات او له منځني ختیځ سره د امنیتي همکاریو پر پراختیا خبرې وشي.

عراق د ایران په خاوره کې په یوه هوايي برید کې د یوه عراقي وګړي له وژل کېدو وروسته له دغه هېواد سره خپله سوېلي سرحدي لاره تړلې ده.

د ټېلګراف ورځپاڼې تازه څېړنې ښيي، چې له چین نه ایران ته د توغندیو د جامدو سون توکو (سوډیم پرکلورایټ) پنځه سترې بار وړونکې بېړۍ لېږدول شوې دي. دغه بېړۍ چې تر بندیزونو لاندې هم دي، د جګړې له پیل راهیسې د دغه هېواد د بندرونو پر لور روانې شوې دي.

د جمعې په ماښام او د شنبې په سهار د سعودي عربستان په ختیځو ولایتونو او بحرین کې د خطر زنګونه وکړنګېدل. د بحرین د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې د دغه هېواد په سیترا سیمه کې د یوې ایرانۍ بې‌‌پیلوټه الوتکې د پاتې شونې له امله ۴کسان ټپیان شوي او څو کورونو ته زیان رسېدلی دی.

د پاکستان په بلوچستان ایالت کې د تېرو څو ورځو پرله‌پسې سختو بارانونو او سېلابونو له امله ۹ کسان مړه او لسګونه نور ټپیان شوي دي. د بلوچستان د ناورینونو مدیریت ادارې په وینا؛ د دغه سېلابونو له امله سلګونه کورنۍ بې‌ځایه شوې هم دي.

د امریکا د ملي امنیت پخواني سلاکار جان بولټن خبرداری ورکړی، که د ایران اوسنی حکومت په واک کې پاتې شي؛ نو د دغه هېواد اټومي پروګرام به بېرته راژوندی شي. هغه وایي، که چېرې اسلامي جمهوري نظام په واک کې پاتې شي؛ نو خپل اټومي پروګرام به له سره ورغوي.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین سره د ټلیفون پر کرښه په خبرو کې ویلي، انقره پر ایران د امریکا او اسراییل د بریدونو او یا هم د ایران د ګاونډیو هېوادونو پر وړاندې د تهران د غچ اخیستونکو بریدونو ملاتړ نه‌کوي.

رویټرز خبري اژانس لیکلې، چې د ایټالیا مرکزي بانک په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د دغه هېواد اقتصادي وده به سږ کال ۰،۶ سلنه او په ۲۰۲۷ کال کې ۰،۵ سلنه وي، چې دا د پخوانیو اټکلونو پرتله کموالی ښيي.