نړۍ

په اردن کې پر یوې کلیسا تر برید وروسته، امریکا له خپلو اتباعو غوښتي چې د پولیسو د زیات حضور تمه ولري، احتیاط وکړي او د دغه هېواد د امنیتي ادارو تازه خبرتیاوې تعقیب کړي.

د یمن د دولت پوځ د جمعې په ورځ (د لړم لومړۍ) اعلان وکړ، چې په تېرو څلورویشتو ساعتونو کې یې د «فجر یمن» په نوم عملیاتو کې د حوثیانو پر مورچو یو زر او ۳۹۲ بریدونه کړي او په «تعز» ولایت کې د له لاسه وتلو سیمو د بېرته نیولو لپاره د دې ډلې هڅې یې ناکامې کړې دي.

اوکراین او روسیې د جمعې په ورځ اعلان وکړ، چې د امریکا د لومړۍ مېرمنې مېلانیا ټرمپ په منځګړیتوب یې د روسیې تر ولکې لاندې په اولشکي ښارګوټي کې پر یوه لنډمهالي اوربند هوکړه کړې ده. د دې هوکړې له‌مخې به د اکتوبر پر ۲۷مه اوربند پلی شي، څو له بشري مرستو سربېره بند پاتې کسان وژغورل شي.

پر ایران د امریکا د بیا ځلي برید له پرله پسې تکرارېدونکي خبرداري سره هم‌مهاله؛ د ایران د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې د دغه هېواد ولسمشر مسعود پزشکیان راتلونکې اونۍ مسکو ته سفر کوي. تهران تېره اونۍ د روسیې د بهرنیو چارو د وزیر کوربه وو.

د متحده عربي امارات پخوانۍ ډیپلوماتې لانا نصیبه د ملګرو ملتونو د عمومي منشي څوکۍ ته خپله نوماندي رسماً ثبت کړه. هغې د نړۍ په روانو ناورینونو کې د دغه سازمان اوسنی رول «نندارچي» ته ورته بللی او ژمنه یې کړې، که بریالۍ شوه دا رول به بدل کړي.

د فرانسې د پلازمېنې په سویل‌لویدیځ تراپ ښار کې یوه وسله‌وال له موټره په کړو ډزو کې یو تن وژلی او پنځه نور یې ټپیان کړي دي. په ټپیانو کې یوه ۱۲ کلنه نجلۍ هم شامله ده چې اته مرمۍ پرې لګېدلې دي. پولیسو ویلي، چې ۳۹ کلن بریدګر یې له یو شمېر وسلو سره نیولی دی.

د نشنل انټرېسټ ویب‌پانې یوه مقاله کې راغلي، منځنۍ اسیا ته د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وروستی سفر د سیمې له هېوادونو سره د سوداګرۍ او پانګونې پراخ فرصتونه رامنځته کوي، خو په افغانستان کې روان سیاسي او امنیتي کړکېچ د واشنګټن د ستراتیژیکو پلانونو پر وړاندې لوی خنډ دی.

د ترکیې، مصر، پاکستان او سعودي د بهرنیو چارو وزیرانو د جمعې په ورځ (د لړم لومړۍ) په استانبول کې د غونډې پر مهال، د سیمې او منځني ختیځ پر وضعیت خبرې کړې دي. دوی په یوې ګډې اعلامیې کې په غزه کې د اوربند او د هُرمز تنګي د پرانیستلو د غوښتنو ترڅنګ پر سعودي د حوثیانو بریدونه غندلي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار په استانبول کې د سعودي عربستان، ترکیې، مصر، بریتانیا او فرانسې د بهرنیو چارو له وزیرانو سره په جلا جلا لیدنو کې د منځني ختیځ د کړکېچ، سیمه‌ییز امنیت او د سولې ټینګښت لپاره د ډیپلوماسۍ پر اهمیت ټینګار کړی دی.

په مسکو کې مېشت امریکایي شنونکی انډریو کورېبکو وایي، که واشنګټن د بګرام هوايي اډې کنټرول بېرته تر لاسه کړي، نو د مسکو، چین او ایران ستراتیژیکې ګټې به زیانمنې شي. د ده په وینا، په افغانستان کې د مخالفو وسله‌والو ډلو په ملاتړ د پاکستان نیابتي جګړه کولای شي منځنۍ اسیا بې‌ثباته کړي.

د اسراییل پوځ اعلان کړی چې د جمعې په ورځ، د لړم په لومړۍ نېټه د اردن سیند په لوېدیځه غاړه کې د الخلیل ښار ته نږدې په یوه وسله‌وال برید کې دوه اسراییلي سرتېري وژل شوي او درې نور ټپیان شوي دي.

د اُردن دولتي ټلویزیون راپور ورکړی، چې په کرک ښار کې په یوې کلیسا کې د جنازې د مراسمو پر مهال د وسله‌والو په برید کې لږ تر لږه ۷ کسان وژل شوي او ۳۴ نور ټپیان شوي دي.

د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لوران نونیز وايي، د شنبې ورځې د لاریونونو د امنیت لپاره به په ټول هېواد کې ۷۰ زره امنیتي ځواکونه ځای پر ځای شي. نوموړي د افراطي کیڼ اړخو له لوري د لوټمارۍ او تاوتریخوالي د زیاتېدو خبرداری ورکړی.

د روسیې دولتي اژانس د دغه هېواد د دفاع وزارت له قوله راپور ورکړی چې روسیې او اوکراین ۲۷۰ جنګ بندیان سره تبادله کړي دي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ په استانبول کې د اوو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو د غونډې کوربه دی. د ترکیې، مصر، پاکستان، سعودي عربستان، بریتانیا، فرانسې او جرمني د بهرنیو چارو وزیران به د سیمه‌ییزو پرمختګونو او د سیمې او اروپا ترمنځ د همکارۍ پر پیاوړتیا خبرې وکړي.

د بحران نړۍوالې ډلې په یوه نوي تحلیلي راپور کې ویلي، د هند له خوا د جمو او کشمیر د ځانګړي خپلواک دریځ له لغوه کولو او پر دې سیمې د مرکزي حکومت د واک له پراخولو اووه کاله وروسته، وسله‌وال فعالیتونه لا هم دوام لري او د سیمې د سیاسي وضعیت په اړه د خلکو ناخوښي زیاته شوې ده.

د هند د سرحدي پولیسو مشر شتروجیت کپور وايي، له څه مودې راهیسې د اروناچل پردېش په ګڼو سیمو کې له چینايي سرتېرو سره نښتې شوي او لا هم دوام لري. هندي رسنیو د نریندار مودي پر حکومت نیوکه کړې چې له چین سره د نښتو راپورونه پټ ساتي.

رویټرز د پنځو باخبره سرچینو له قوله خبر ورکړی، چې د امریکا او سویلي کوریا چارواکي په دې باور دي چې سږ کال د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د شمالي کوریا د مشر کېم جونګ اون ترمنځ د لیدنې احتمال مخ په کمېدو دی.