نړۍ

د کانګو د ختیځ په روبایا سیمه کې د کولتان کان د غورځېدو له امله لږ تر لږه ۲۰۰ کسان مړه شوي او شاوخوا ۲۰ نور ټپیان شوي دي، په مړو شویو کې کان کیندونکي، ماشومان او د ښځې شاملې دي.

د سپینې ماڼۍ سرچینې تایید کړې چې د روسیې د ولسمشر ځانګړی استازی، کریل ډمیترییف، به د جنورۍ په ۳۱ په فلوریډا کې د ټرمپ ادارې لوړپوړو چارواکو سره وګوري.

د ملګرو ملتونو عمومي سرمنشي، انتونیو ګوترېش، ویلي چې د تلپاتې سولې او دوامداره عدالت ارزښتونه بنسټیز اهمیت لري او خلک د همدې ارزښتونو د عملي کېدو لپاره خپل ژوند له خطر سره مخ کوي.

د بشر حقونو د څار ادارې (Human Rights Watch) ټینګار کړی، چې د بیان او رسنیو ازادي نړیوال بشري حقونه دي. خو دا حقونه دا مهال په افغانستان، ایران او پاکستان کې مېشت افغان ژورنالستان له جدي ګواښونو، سانسور او امنیتي ستونزو سره مخ کړي دي.

د کانګو په ختیځ کې د کولتان کان د نړېدو له امله څه باندې ۲۰۰ کسان مړه شوي دي. دغه کان د تېرې چهارشنبې په ورځ نړېدلی او د جمعې تر ماښامه د مړو شمېر معلوم نه‌وو. د کانګو د ختیځې ډېری سیمې د اېم۲۳ یاغي ډلې تر کنټرول لاندې دي.

د اسراییلي رسنیو د راپورونو له‌مخې، د دغه هېواد لوړپوړو پوځي چارواکو تایید کړې ده چې د غزې په جګړه کې شاوخوا ۷۰ زره فلسطینیان وژل شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې تر دې وړاندې اسراییلي چارواکو د غزې د روغتیا وزارت له لوري اعلان شوې د مرګ‌ژوبلې شمېرې ناسمې بللې.

په داسې حال کې چې د تهران او واشنګټن ترمنځ ترینګلتیا په چټکۍ سره د زیاتېدو په حال کې ده، د اوکراین ولسمشر ولاودیمیر زېلېنسکي خبرداری ورکړ چې دا وضعیت کولی شي د کییف او مسکو ترمنځ د سولې د مذاکراتو بهیر له خنډ او ځنډ سره مخ کړي.

یوه لوېدیځه سرچینه چې د امریکايي او اسراییلي چارواکو ترمنځ د همغږۍ له ناستو خبره ده، ویلي دي چې په واشنګټن او اورشلیم کې د پرېکړه‌کوونکو په غونډو کې پر ایران پوځي برید حتمي بلل کېږي او اصلي اختلاف یوازې د عملیاتو د پیل پر وخت پورې محدود دی.

د ایران د زاهدان ښار د اهل‌سنت امام‌ مولانا عبدالحمید په دې هېواد کې پر روان وضعیت سختې نیوکې کړي. هغه وایي، د خلکو پراخه نارضایتي او د چارواکو له‌خوا د ولس غوښتنو ته نه پاملرنې، ایران جدي ناورین سره مخ کړی. دی زیاتوي، په ایران کې وژل شوي کسان بلواګر نه، بلکې معترضین وو.

د ایران پخواني ولسمشر حسن روحاني په یولسم او دولسم دولتونو کې له خپلو یو شمېر مرستیالانو او وزیرانو سره په کتنه کې ویلي: «خلک باید دا احساس کړي چې د هغوی پیغامونه موږ ته رارسېدلي دي».

سعودي عربستان د سوریې حکومت او د کُردانو تر مشرۍ لاندې د «سوریې ډیموکراتیک ځواکونو» (قسد-SDF ) تر منځ د اوربند له هوکړې هرکلی کړی. سعودي همداراز د سوریې د حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او یووالي د ساتنې په برخو کې له ټولو هڅو خپل ملاتړ څرګند کړی دی.

د امریکا د خزانه‌دارۍ وزارت یو ځل بیا د ایران دولت پر ضد له اعتراض کوونکو ملاتړ څرګند کړ او ورسره جوخت یې د دغه هېواد د کورنیو چارو د وزیر سکندر مومني په ګډون ۶ ایراني نظامي چارواکي او یو پانګه‌وال تحریم کړل. دغه وزارت یاد کسان د زرګونه اعتراض کوونکو د وژنې مسوولین ګڼلي دي.

سویلي افریقا د جمعې په ورځ د اسراییل د سفارت یوه لوړپوړي ډېپلوماټ ته امر وکړ چې په ۷۲ ساعتونو کې دې له هېواده ووځي. اسراییل هم په ورته اقدام کې د سویلي افریقا یوه لوړپوړي ډېپلوماټ ته وویل چې په ۷۲ ساعتونو کې له دې هېواده ووځي.

تېلګراف ورځپاڼې په یوه راپور کې لیکلي، هغه څه چې دا مهال په ایران کې روان دي جګړه نه ده، بلکې یو ډله‌ییز قتل‌عام دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر د ترکیې له لوړپوړو چارواکو سره د سلا مشورو لپاره انقرې ته تللی او د جمعې په ماښام یې د دغه هېواد له ولسمشر رجب طیب اردوغان سره لیدلي دي. د خپرې شوې خبرپاڼې له‌مخې، دواړو لوریو د دوه‌اړخیزو اړیکو پر لا پیاوړتیا او سیمه‌ییزې ډیپلوماسۍ ټینګار کړی دی.

د سوریې حکومت او د کُردانو تر مشرۍ لاندې د «سوریې دیموکراتیک ځواکونه» (قسد) د ټولشموله اوربند او د دې ډلې د پوځي او اداري بنسټونو په پړاویز ډول د مرکزي حکومت په جوړښت کې د ادغام پر سر هوکړې ته رسېدلي دي.

د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لېنډسي ویلي، چې یو عادلانه او سوله‌ییز افغانستان یوازې هغه وخت رامنځته کېدای شي چې د ټولو افغانانو حقونو ته درناوی وشي.

کرملین ماڼۍ ویلي، چې روسیه به د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ په غوښتنه تر یکشنبې، د فبرورۍ تر لومړۍ نېټې، پر اوکراین خپل بریدونه ودروي.