نړۍ

اسراییلي پوځ د سې‌شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۹مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د لبنان په سویل کې یې د عیسوي مېشتو سیمو په ګډون د صور ښار اوسېدونکو ته له یادې سیمې د وتلو امر کړی.

فارن پالیسي مجلې په یوه تحلیلي راپور کې د یکشنبې شپې د ایران او اسراییل ترمنځ مستقیمو نښتو ته په اشارې لیکلي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ غواړي د ایران جګړه پای ته ورسوي؛ خو حزب‌‌الله او اسراییل بل ډول نظرونه لري.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ ویلي، د کانګو ډیموکراټیک جمهوریت په ختیځ کې د ایبولا ناروغۍ وروستۍ خپرېدنه د هغو ټولنو لپاره جدي ګواښ رامنځته کړی چې له وړاندې د جګړو او بې‌ځایه کېدو له امله سخت اغېزمنې شوې دي.

په ملګرو ملتونو کې د ازبکستان او ترکمنستان استازو د امنیت شورا په غونډه کې د افغانستان د وضعیت د ښه والي، اقتصادي همکاریو د پراخېدو او د دوامدار ثبات د ټینګښت غوښتنه وکړه.

جرمني او فرانسې پرېکړه کړې چې د نوې نسل د جنګي الوتکې ګډه پروژه لغوه کړي، دا هغه پروګرام دی چې شاوخوا ۱۰۰ میلیارد یورو ارزښت لري او د اروپا تر ټولو لویه دفاعي پروژه بلل کېده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، ایران له واشنګټن څخه غوښتي چې اسراییل ته د بریدونو د درولو پیغام ورسوي. نوموړي زیاته کړې چې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره یې په اړیکه کې د جګړې د پراخېدو د مخنیوي لپاره خبرې کړې دي.

د ملګرو ملتونو په سازمان کې د بحرین استازې د افغانستان په تړاو د دغه سازمان د امنیت شورا د غونډې پر مهال په خپلو خبرو کې د طالبانو له لوري پر ښځو او نجونو د لګېدلو محدودیتونو، په ځانګړي ډول د زده‌کړو، کار او په ټولنیز ژوند کې د ګډون پر بندیزونو اندېښنه څرګنده کړه.

د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د امریکا استازي وايي چې د دوی لومړیتوب په افغانستان کې د خپلو وګړو ساتنه او د ملي امنیت خوندي کول دي او ټینګار یې وکړ چې طالبان لا هم “یرغمل نیونه” د فشار د وسیلې په توګه کاروي. نوموړي د افغان مېرمنو پر وضعیت هم اندېښنه وښوده.

د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د پاکستان استازی وايي، چې افغانستان د ترهګرو ډلو لپاره په خوندي پټنځای بدل شوی او د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د سیمه‌ییز امنیت وضعیت لا خراب شوی دی.

په ملګرو ملتونو کې د فرانسې استازي نن د امنیت شورا په غونډه کې ویلي چې د افغانستان خلک له نږدې پنځو کلونو راهیسې د طالبانو د “قصدي تبعیضي سیاست” لاندې ژوند کوي او د ښځو او نجونو اساسي حقونه په سیستماتیک ډول تر پښو لاندې شوي دي.

په نوي ډیلي کې د پاکستان عالي کمېشنرۍ وايي، چې هندي زیارت کوونکو ته یې په دغه هېواد کې د ګورو ارجن دیو جي د مړینې ورځې په کلنۍ مېله کې د ګډون لپاره ۷۳۷ ویزې صادرې کړې دي. دغه مذهبي مراسم د ۲۰۲۶ کال د جون له ۱۰مې نېټې څخه تر ۱۹مې نېټې پورې په پاکستان کې ترسره کېږي.

اسراییل د دوشنبې په ورځ وویل چې د ایران په جنوب لوېدیز کې یې د یوې پیټروکیمیاوي فابریکې په ګډون پر څو پوځي اهدافو بریدونه کړي دي. دا بریدونه وروسته له هغه وشول چې ډونالډ ټرمپ د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو غوښتنه کړې وه چې نور بریدونه ودروي.

د ایران دولتي خبري اژانس اېرنا د دوشنبې په سهار د سپاه پاسداران د یوې خبرپاڼې په حواله ویلي، چې اسراییل د ایران په خاوره کې د ځینو موخو په نښه کولو لپاره بالستیک توغندي کارولي دي.

اسراییلي پوځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دوی هوايي ځواک په لوېدیځ او مرکزي ایران کې پر ځینو موخو بریدونه کړي دي. اسراییلي پوځ ویلي، چې د برید جزییات به وروسته اعلان شي.

امریکایي رسنۍ «سي‌بي‌اېس» نیوز راپور ورکړی، چې پر اسراییل د ایران له توغندیزو بریدونو څو ساعته وروسته، د نړیوالو بازارونو د اوونیزو معاملو له پیل سره سم د نفتو بیې لوړې شوې دي.

د ایټالیا ساحلي ګارد اعلان کړی، چې مالټا ته نږدې د کډوالو د یوې کښتۍ د چپه کېدو له امله یې د ۱۰ کسانو جسدونه له اوبو راایستلي دي. د چارواکو په وینا، ۴۸ نور کډوال د یوې کب نیوونکې کښتۍ له لوري ژغورل شوي دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې د ایران په اړه هر هغه هوکړه چې متحده ایالات یې وکړي، د اسراییل لومړی وزیر به یې منلو ته اړ وي، ځکه وروستۍ پرېکړه د ده په وینا د امریکا له لوري کېږي.

د ایټالیا په پلازمېنه روم کې د افغانستان سفارت په هرات ولایت کې د طالبانو له لوري د ښځو او نجونو د وروستیو نیونو په اړه د نړیوالې ټولنې پر چوپتیا نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د هېوادونو او نړیوالو بنسټونو دوه‌ګونی چلند د بشري حقونو د ملاتړ د ادعاوو باور تر پوښتنې لاندې راولي.