نړۍ

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، داسې انګېرنه نه لري چې د سپینې ماڼۍ د خبریالانو په مېلمستیا کې د ډزو پېښه دې د ایران له جګړې سره تړاو ولري، خو ټینګار یې کړی چې د پلټنو له بشپړېدو پرته په بشپړ یقین سره څه نه شي ویل کېدای.

د ملګرو ملتونو د روغتیا نړیوال سازمان ویلي، د ۲۰۲۵ کال د پایلو راپور ښيي چې د دې سازمان او شریکانو په ملاتړ، په ټوله نړۍ کې ۱،۷۵ میلیاردو کسانو ته د ښه روغتیايي ژوند زمینه برابره شوې او سلګونه میلیونه نور خلک له بنسټیزو خدماتو او بیړنیو ګواښونو څخه خوندي شوي دي.

د امریکا د کانګرس غړې سیدني کملیجر-دوو ویلي، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې له افغان متحدینو سره د بیا مېشتېدو ژمنه ماته کړې او اوس هغوی ته داسې انتخاب وړاندې کوي چې «د مرګ سزا» سره برابر دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی چې د پټو خدمتونو ځواکونو او پولیسو په چټکۍ او زړورتیا سره د سپینې ماڼۍ د مېلمستیا د ډزو پېښې ته غبرګون وښود او بریدګر یې ونیوه.

د امریکا د واشنګټن په یوه هوټل کې ولسمشر ټرمپ له خبریالانو سره پر ماښامۍ مجلس بوخت وو، چې ورسره جوخت مجلس ته نږدې د ډزو غږونه واورېدل شول. د ډزو له غږونو سره سم، ډونالډ ټرمپ او نور لوړ پوړي چارواکي امن ځایونو ته لېږدول شوي دي. ټرمپ ویلي، بریدګر نیول شوی دی.

د کولمبیا پولیسو رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې د دې هېواد لوېدیځ کاوکا ولایت کې د شنبې په ورځ د یوې چاودنې له امله ۱۳ کسان وژل شوي او ۱۷ نور ټپیان دي.

په خيبر پښتونخوا کې د عوامي نشنل ګوند مشر میا افتخار حسین ويلي، د پاکستان د ولس «بدبختي» دا ده،چې دلته ولسواکي هېڅلکه په ریښتینې معنا وده نه‌ده کړې. هغه زياته کړې، هر ځل چې ډيموکراتیک نظام پیاوړی شوی، «غیر اساسي» اقدامات کېږي او دا نظام له خپل اصلي مسیر څخه لرې کوي.

پر اوکراین د روسیې د پراخو بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه ۷ کسان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان شوي دي. اوکرایني چارواکو ویلي، روسیې په ننني (شنبه د غويي ۵مه) بریدونو کې پر اوکراین له ۶۶۰ څخه ډېر بې‌پیلوټه الوتکې او توغندي توغولي او د اوکراین سوېل ختیځ او څو نورې سیمې یې په نښه کړې دي.

د پاکستان لومړي وزير شهباز شريف په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، چې د شنبې په ماښام (د غويي ۵مه) يې د ايران له ولسمشر مسعود پزشکيان سره د «سيمې د بدلېدونکي حالت» په اړه رغنده ټېليفوني خبرې کړې دي.

د پاکستان حکومت وروسته له هغې چې د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اسلام‌اباد ته د امريکايي پلاوي د سفر د لغوه کېدو اعلان وکړ، په پلازمېنه کې د امنيتي محدوديتونو د کمولو لړۍ پيل کړه.

رویټرز د اوکراین د سیمه‌ییزو چارواکو له قوله راپور ورکړی، چې تېره شپه پر اوکراین د روسیې په بریدونو کې له ۶۶۰ څخه ډېرې بې‌پیلوټه الوتکي او او توغندي کارول شوي، چې په پایله کې ۷ اوکراینیان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان دي.

د برېتانیا د کورنیو چارو وزیرې د هغو افغان پناه غوښتونکو د بېرته ستنولو احتمال رد نه کړ، چې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه یې د دغه هېواد له لوري رد شوي دي. هغې وویل، چې لندن د دې موضوع پر څېړلو بوخت دی او د طالبانو او اروپايي ټولنې ترمنځ په دې اړه روانې خبرې اترې له نږدې څاري.

د ایران دولتي ټلویزیون راپور ورکړی، چې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي په اسلام‌اباد کې د پاکستان د پوځ له مشر عاصم منیر سره د لیدنې پرمهال له امریکا سره د مذاکراتو په اړه د تهران ځوابي وړاندیزونه ورسپارلي دي.

د اوکراین ولسمشرولادیمیر زیلنسکيوایي چې د روسیې د وروستیو بریدونو له امله لږ تر لږه څلور کسان وژل شوي او تر ۳۰ډېر ټپیان دي. نوموړي ټینګار کړی چې د وضعیت د کنټرول لپاره د هوايي دفاع عاجله پیاوړتیا او پر مسکو د نوو بندیزونو لګول اړین دي.

د برېتانیا حکومت د هغو افغان پناه غوښتونکو د بېرته ستنولو د احتمالي لارو په لټه کې دی چې د پناه غوښتنې یې رد شوې دي. په همدې تړاو له طالبانو سره د خبرو د امکان ارزونه هم روانه ده.

افغانستان کې د اسټراليايي ځواکونو پخوانی افغان ژباړن شیراز احمدي، د جګړې د قربانیانو یاد ورځ، د «انزاک ورځې»په نوم مراسمو کې دسفير په توګه ټاکل شوی دی. دا لومړی ځل دی چې يو افغان، غيرنظامي او هغه کس چې د اسټراليا د ځواکونو غړی نه دی دې مقام ته رسېږي.

د امریکا سپینې ماڼۍ اعلان کړی چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړی استازی سټیو ویټکاف او د هغه سلاکار جارد کوشنر نن اسلام‌اباد ته سفر کوي، څو د پاکستان په منځګړیتوب د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو په بهیر کې ګډون وکړي.

د ملګرو ملتونو د روغتیا نړیوال سازمان د ۲۰۲۵ راپور ښيي چې په ۲۰۲۴ کال کې په نړۍ کې د ملاریا شاوخوا ۲۸۲ میلیونه پېښې او ۶۱۰ زره مړینې ثبت شوې دي، حال دا چې افغانستان کې هم سلګونه زره کسان هر کال په دې ناروغۍ اخته کېږي او دا هېواد لا هم د لوړ خطر په کتار کې پاتې دی.