د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق (یونیسف) په یوه نوي راپور کې ویلي چې شاوخوا ۱،۱ میلیارده ماشومان نږدې د نړۍ نیمایي، اوس مهال لږ تر لږه له درېیو هممهاله اقلیمي ګواښونو سره مخ دي، چې د هغوی روغتیا، زدهکړې او ژوند ته جدي خطر پېښوي.
د بشري حقونو څار سازمان وايي چې په تېرو دوو کلونو کې په نړۍ کې پر تعلیمي بنسټونو لږ تر لږه ۸ زره او ۵۰۰ بریدونه ثبت شوي دي. دغه سازمان افغانستان یادونه هم کړې چې د طالبانو لهخوا د نجونو پر زدهکړو بندیزونه او د ښځینه ښوونکو نیول یې د «زدهکړو پر ضد مستقیم برید» کڼلی.
رویټرز د برېتانیا د جرمونو ملي ادارې (NCA) په حواله راپور ورکړی چې د مانش کانال کې بریتانوي سمندریزو ځواکونو د روسیې د نفت ایستلو بیړۍ چلونکی هندی اجی پینټ، په دې تور نیولی چې د روسیې نفت او نفتي محصولات یې د نړیوالو بندیزونو خلاف نورو هېوادونو ته لېږدول.
د امریکا په کلیفورنیا کې د هوايي ځواک یوه بې۵۲ سټراټوفورټرېس بم غورځونکې الوتکه د دوشنبې په ورځ د اډوارډز له هوايي اډې څخه له پورته کېدو لږ وروسته راغورځېدلې ده. د دغې هوايي اډې چارواکي وايي، داسې انګېرل کېږي، چې په الوتکه کې سپاره د عملې ټول غړي یعنې ۸ کسان وژل شوي دي.
د منځنۍ اسیا هېوادونو او د اروپايي ټولنې چارواکو د قزاقستان په الماتي ښار کې په یوې غونډه کې د افغانستان د وضعیت، د سیمې پر امنیت د هغه د اغېزو او د نړیوالو همکاریو د پراختیا پر لارو چارو خبرې اترې کړې دي.
د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملاله یوسفزۍ ویلي، بروکسل ته د طالبانو د استازو بلنه او له دې ډلې سره د کډوالۍ د هوکړې په اړه خبرې یو ګواښونکی پیغام لېږدوي؛ داسې پیغام چې یو رژیم کولای شي افغان ښځې او نجونې په سیستماتیک ډول وځپي، خو بیا هم د یوه ډیپلوماټیک شریک په توګه منل کېږي.
د رویټرز د راپور له مخې، امریکایي چارواکو ویلي چې له ایران سره یې د نږدې څلور میاشتنۍ شخړې د پای ته رسولو د تفاهم یو یادښت لاسلیک کړی او د هرمز تنګي له لارې د سمندري تګ راتګ کچه به په تدریجي ډول لوړه شي. پر هوکړه د امریکا مرستیال ولسمشر او د ایران د پارلمان رییس لاسلیکونه کړي.
د بریټانیا لومړی وزیر کیر سټارمر وايي چې تر راتلونکي پسرلي پورې به له ۱۶ کلونو کم عمره کسان له ټیکټاک، یوټیوب او نورو ټولنیزو رسنیو منع شي.
د امریکا او ایران چارواکو اعلان کړی چې دواړو هېوادونو د جګړې د پای ته رسولو او د هرمز تنګي د بیا پرانستلو پر سر هوکړه کړې ده. هوکړه په رسمي ډول د جمعې په ورځ په سویس کې لاسلیک کیږي.
د اسراییل د دفاع وزارت یو لوړپوړی چارواکی وایي چې اروپایي هېوادونو د روسیې د احتمالي ګواښ له امله د خپلو هوايي دفاعي وړتیاوو د پیاوړتیا لپاره د اسراییل د توغندیو ضد سیستمونو غوښتنې زیاتې کړې دي او تمه کېږي چې په راتلونکو اونیو کې به یو نوی لوی قرارداد هم لاسلیک شي.
په داسې حال کې چې د ډونالډ ټرمپ اداره له ایران سره د «سولې هوکړې» ته د نږدې کېدو خبره کوي، دغه هوکړه په اسراییل کې له سختو نیوکو سره مخ شوې ده. اسراییلي نیوکه کوونکي وایي، چې دغه هوکړه د ایران د حکومت په اړه د دوی مهمې امنیتي اندېښنې له پامه غورځوي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا کړې، چې د ایران اسلامي جمهوریت سره د امریکا هوکړه نهايي شوې ده. ټرمپ په یوه پیغام کې ویلي: «ټولو ته مبارکي وایم. له ایران اسلامي جمهوریت سره هوکړه اوس نهايي شوې ده.»
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف په یوه تازه بیان کې ویلي چې د امریکا او د ایران اسلامي جمهوریت ترمنځ د «سولې هوکړه» ترلاسه شوې ده.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خپل روسي سیال پوتین سره په ټیلیفوني خبرو کې د اوکراین جګړې پای ته رسولو او له ایران سره تړون ته د نږدې کېدو یادونه کړې ده.
د اسراییل پوځ ویلي چې د لبنان د وسله والو یو جګپوړی قوماندان علي موسى دقدوق د سویلي لبنان په یوه هوایي برید کې د جمعې په ورځ وژل شوی دی.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، له ایران سره د یوې موافقې امکان شته او تمه کېږي چې دا توافق په راتلونکو څو ساعتونو کې و شي. ټرمپ دا څرګندونې د فاکس نیوز له خبریال ټري ینګسټ سره په خبرو کې کړې دي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان ویلي، چې د جګړې او مذاکراتو په اړه پرېکړه یوازې د ایران د رهبرۍ او د هېواد د ملي امنیت عالي شورا صلاحیت دی او هېڅ فرد یا ډله باید ځان له رسمي چوکاټونو پورته ونه ګڼي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ایران سره د سولې هوکړې ته د رسېدو په درشل کې د اسراییل لهخوا پر لبنان وروستی برید غندلی او وايي، په داسې حساس وخت کې باید دا برید نه وای شوی.
د ایران جګپوړي مرکچي محمد باقر قالیباف ویلي چې د بیروت پر جنوبي سیمو د اسراییل د یکشنبې برید ښيي چې امریکا نه غواړي یا نه شي کولای خپلې ژمنې عملي کړي. بل پلو، د ایران د ګډو ځواکونو د قوماندې مرستیال ویلي چې پر بیروت به د اسراییل بریدونه بې ځوابه پاتې نه شي.
د پاکستان د پنجاب ایالت په ډېره غازي خان ولسوالۍ کې د پولیسو پر یوې پوستې موټربم برید شوی. سیمه ییزو چارواکو په پېښه کې د یو پولیس د وژل کېدو او څلورو نورو د ټپي کېدو خبر ور کړی. د سیمې د پولیسو په وینا، چاودنه په تونسه شریف سیمه کې پر «جنگوی» پوستې شوې ده.
د روغتیا نړۍوال سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د وینې د خوندیتوب او بسپنې په برخه کې د پام وړ پرمختګ شوی؛ خو لاهم په ټیټ او منځني عاید لرونکو هېوادونو کې د وینې کمښت او د روغتیايي سیستمونو نیمګړتیاوې د خلکو ژوند له ګواښ سره مخ کوي.
یوه لوړپوړي امریکایي چارواکي رویټرز خبري اژانس ته ویلي، واشنگټن په دې باور دی چې له ایران سره یوې «پیاوړې» هوکړې ته رسېدلی دی. په ورته مهال د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند هم ویلي چې په راتلونکو ورځو کې د تهران او واشنگټن ترمنځ د هوکړې د وروستۍ کېدو احتمال ډېر دی.