نړۍ

د وال‌سټریټ ژورنال د راپور له مخې، سعودي عربستان د ایران له لوري پر خپلو د انرژۍ تاسیساتو او ملکي زېربناوو تر بریدونو وروسته، په پټه توګه د ایران دننه د بې پيلوټه الوتکو او توغندیو د توغولو ځینې مرکزونه په نښه کړي دي.

د امریکا مشرانو جرګې د چارشنبې په ورځ هغه طرحه رد کړه چې غوښتل یې د ایران جګړه د کانګرس له اجازې پرته محدوده کړي. د اوریګون سناتور جیف میرکلي له لوري وړاندې شوې طرحه د ۵۰ پر وړاندې د ۴۹ رایو په پایله کې رد شوه.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) مشر براډ کوپر ویلي چې د امریکا د هوايي بریدونو له امله د ګاونډیو هېوادونو او امریکا د ګټو د ګواښلو لپاره د ایران وړتیا په پراخه کچه کمه شوې او د دغه هېواد دفاعي صنعت شاوخوا ۹۰ سلنه زیان لیدلی دی.

رویټرز د سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې عراقي چارواکو په منځني ختیځ کې د روانې جګړې له امله د رامنځته شوي اقتصادي بحران د کابو کولو لپاره د پیسو له نړۍوال صندوق څخه مالی مرسته غوښتې ده.

د جرمني صدراعظم فریدریښ مېرڅ ویلي چې د اروپایي اتحادیې د بودجې اوسنی سیستم زوړ شوی او باید اصلاح شي. د نوموړي په وینا، په دې سره به د دفاعي لګښتونو او د بلاک د اقتصادي سیالۍ وړتیا ته پام ډېر شي.

د چین ولسمشر شي جینپینګ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته ویلي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ خبرې پرمختګ کوي، خو د تایوان په اړه اختلافات کولی شي اړیکې خطرناک لوري ته یوسي او حتا د شخړې لامل شي.

چین یو وار بیا د امریکا د غوښې د سلګونه صادرونکو شرکتونو جوازونه وځنډول. دغه اقدام یوازې څو ساعته وروسته له هغه وشو، چې رویټرز راپور ورکړی و په بیجنېګ کې د ډونالډ ټرمپ او شي جېن پېنګ ترمنځ د غونډې په څنډه کې دغه جوازونه بیا تایید شوي دي.

د پاکستان قامي اسمبلۍ د ګوزڼ د له‌منځه وړلو لپاره نوی قانون منظور کړی، چې له مخې به یې پر هغه کورنیو چې خپلو ماشومانو ته د پوليو ضد واکسينو څاڅکي نه‌ورکوي؛ جريمه او نور بنديزونه ولګول شي.

د پاکستان د قومي اسمبلۍ د اپوزېسیون او د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر محمودخان اڅکزي ويلي، د حکومت د روانو تګلارو له امله په بلوچستان کې د بېلتون غږونه پورته شوي. هغه خبرداری ورکړی، که اوسنی حالت همداسې دوام وکړي؛ نو ښايي په نورو پښتون مېشتو سيمو کې هم ورته غږ راپورته شي.

د پاکستان تحریک انصاف ګوند عمومي منشي سلمان اکرم راجا ادعا کړې، چې د دغه ګوند بنسټګر او د پاکستان پخوانی لومړی وزیر عمران د زندان دننه وهل کېږي او ناسم چلند ورسره کېږي. د هغه په وینا؛ نوموړي د یوې سترګې لید په بشپړه توګه له لاسه ورکړی.

د بلوڅانو د یووالي غورځنګ مشرې ماهرنګ بلوڅ ويلي، په بلوچستان کې د سوله‌ييزو سياسي او ټولنيزو فعاليتونو لپاره فضا ورځ تر بلې تنګېږي او هغه کسان چې د عدالت او حق غوښتنه کوي له ګواښونو او فشارونو سره مخامخ کېږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چین له ولسمشر شي جېن پېنګ سره د لیدنې پرمهال ویلي، چې له شي جېن پېنګ سره یې اړیکه د دواړو هېوادونو د ولسمشرانو ترمنځ تر ټولو اوږده اړیکه وه او دا یې «ستر ویاړ» وباله. هغه ټینګار وکړ، چې د دواړه هېوادونو ترمنځ اړیکې به «تر بل هر وخت ښې شي».

رویټرز راپور ورکړی، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به د چین له ولسمشر شي جېن پېنګ سره په لیدنه کې ترې وغواړي چې له ایران سره د جګړې په پای ته رسولو کې مرسته وکړي. خو دا لا روښانه نه‌ده، چې چین به تر کومه حده چمتو وي‌ پر ایران فشار راوړي او له تهران سره خپلې اړیکې زیانمنې کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چین د امریکا اصلي جیوپولیټیک سیال او «ستر دښمن» دی، خو له دې هېواد سره اړیکې د واشنګټن لپاره تر ټولو مهمې دي او باید په دقت مدیریت شي.

د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (سي‌اې ای) پخوانۍ کارکوونکې سارا اډمز خبرداری ورکړی چې د افغانستان د جمهوري نظام د سقوط او په سوریه کې د وروستیو بدلونونو له امله د القاعـ. ـده او داعـ. ـش په څېر وسله‌والو ډلو فعالیتونو د پام وړ چټکتیا موندلې ده.

متحده عربي اماراتو د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د دفتر هغه ادعا رد کړې چې ګواکې نوموړي د ایران او اسراییل د جګړې پر مهال اماراتو ته پټ سفر کړی او هلته یې له لوړپوړو چارواکو سره لیدلي دي.

د لبنان روغتیايي سکټور د جګړې د پراخېدو، د ټپیانو د شمېر د زیاتوالي او د اسراییل له لوري پر روغتیايي مرکزونو د دوامداره بریدونو له امله له سخت بحران سره مخ شوی او د پاشل کېدو له ګواښ سره مخ دی.

د پاکستان لپاره د روسیې سفیر البرټ خوریف ویلي، چې د طالبان باید په افغانستان کې د اساسي بشري حقونو، په ځانګړي ډول د زده‌کړو حق ته درناوی وکړي او د ټولنې ټولو قشرونو ته د بنسټیزو حقونو د برابرولو مسوولیت پر غاړه واخلي.