د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ نن (پنجشنبه د سلواغې ۹مه) په سپینه ماڼۍ کې د نشه يي توکو د قاچاق او په امریکا کې د روږدي کېدو بحران د مخنیوي په موخه یو نوی اجراييوي فرمان لاسلیک کړ. یاد فرمان په امریکا کې د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې نوی فصل بلل شوی دی.
د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) عمومي رییس ټېدروس ادهانوم ګبریسوس په ایران کې د وروستي وضعیت له امله پر روغتیایي کارکوونکو او روغتیايي مرکزونو د منفي اغېزو په اړه ژوره اندېښنه ښودلې ده.
د طالبانو د تېرې واکمنۍ پر مهال اسلام اباد کې د دغې ډلې سفیر عبدالسلام ضعیف وایي، امریکا جګړې ته له چمتووالي سره سره غواړي له ایران سره د تفاهم لاره پیدا کړي، خو د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو یې جګړې ته هڅوي.
د امریکا د دفاع وزیر پېټ هېګسټ ویلي، چې په ایران کې د اټومي وسلو د جوړولو د مخنیوي لپاره، امریکايي ځواکونه د ډونالډ ټرمپ هرې پرېکړې پلي کولو ته چمتو دي.
امریکن اېرلاینز د پنجشنبې په ورځ وویل، چې د حکومتي اجازې له ترلاسه کولو او د امنیتي ارزونو له بشپړېدو وروسته پلان لري، چې ونزوېلا ته خپلې ورځنۍ الوتنې بېرته پیل کړي. دا اعلان یوازې څو اوونۍ وروسته له هغې شوی چې د امریکا پوځ د یاد هېواد ولسمشر ونیوه.
د بریتانیا پخوانی لومړي وزیر او د نړیوالې زدهکړې په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړی استازی ګورډن براون وایي چې د طالبانو پر وړاندې د نړیوالې ټولنې د سازشي سیاست ناکام شوی او دې تګلارې په افغانستان کې د ښځو او نجونو د ځپلو لړۍ لا پسې شدیده کړې ده.
د افغانستان لپاره د بریتانیا سفارت اعلان کړی چې د روانې اوونۍ په ترڅ کې یې د افغانستان د خلکو د بیړني بشري وضعیت د ارزونې په موخه، د افغان غیر دولتي بنسټونو په ګډون یوه ناسته ترسره کړې ده.
د استرالیا د بهرنیو چارو وزیرې، پني وانګ اعلان کړی چې هېواد به یې د نړیوالو شریکانو سره په ګډه د طالبانو پر ضد حقوقي اقداماتو ته دوام ورکړي. نوموړې ویلي، طالبان په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د هر ډول تبعیض د مخنیوي نړیوال کنوانسیون په پرلهپسې ډول نقض کوي.
فرانس پرېس خبري اژانس د چین د ځايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې نند میانمار پولې ته نږدې د مېشتو جنايي ډلو ۱۱مهم غړي اعدام شوي دي. دغه کسان د انټرنیټي او ټیلیفوني درغلیو په پراخو شبکو کې د لاس لرلو په تور مجرم پېژندل شوي وو.
د سویلي افریقا په ختیځ کوازولوناتال ایالت کې یوه کوچني بس او باروړونکې لارۍ ټکر کړی چې له امله یې لږ تر لږه ۱۱ کسان مړه شوي او اووه نور سخت ټپیان دي. دا پېښه نن د پنجشنبې په سهار وختي د ډربن ښار ته نږدې رامنځته شوې ده.
د عمرانخان د روغتیا په اړه له اندېښنو سره هممهاله د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ وايي، د دغه هېواد پخوانی لومړی وزیر چې په اډیاله زندان کې بند دی؛ د طبي درملنې لپاره د اسلاماباد (پیمز) روغتون ته وړل شوی و. نوموړي د خان روغتیايي حالت د ډاډ وړ ښودلی.
په هند کې د «نیپا ویروس» د خپرېدو له راپورونو وروسته د پاکستان د روغتیا چارواکو په دغه هېواد کې د بېړني حالت خبرداری ورکړی. د پاکستان د روغتیا وزارت په وینا؛ دا مهال په پاکستان کې د نیپا ویروس کومه مثبته پېښه نهده ثبت شوې؛ خو د احتیاطي تدابیرو په توګه جدي اقدامات پیل شوي دي.
د بشري حقونو، رسنیو او مدني ټولنې یوې ډلې په یوې ګډه مقاله کې چې د پولیټیکو په اروپایي ګڼه خپره شوې، خبرداری ورکړی چې اروپایي ټولنه نور نهشي کولی په ایران کې د اعتراضونو د ځپلو په وړاندې د ډیپلوماټیکو تشریفاتو تر شا ځان پټ کړي او باید سملاسي او پرېکنده اقدام وکړي.
د برېتانیا لومړي وزیر کېیر سټارمر د پنجشنبې په ورځ د چین له ولسمشر شي جېن پېنګ سره د لیدنې پر مهال ویلي، چې لندن د ودې او امنیت پیاوړتیا لپاره له بیجېنګ سره د پراخو اړیکو د جوړولو هڅه کوي. ښاغلی سټارمر په تېرو اتو کلونو کې د برېتانیا لومړنی لومړی وزیر دی، چې بیجېنګ ته سفر کوي.
د امریکا د سرشمېرنې ادارې اعلان کړی، چې نږدې درې مېلیونه ناقانونه کډوال په یوه کال کې له امریکا اېستل شوي دي. دغه شمېرې ښيي، چې د امریکا د نفوس وده په تېرو ۱۲ میاشتو کې په څرګند ډول کمه شوې ده.
سياېناېن راپور ورکړی، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران د اټومي پروګرام او بالستیک توغندیو د تولید د مخنیوي په اړه د واشنګټن او تهران ترمنځ د لومړنیو خبرو اترو له ناکامۍ وروسته پر ایران د لوی او پراخه برید په اړه غور کوي.
د کولمبیا دولتي هوايي شرکت ساتینا خبر ورکړی، چې د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۸مه) د دغه هېواد په شمال ختیځ کې د یوې الوتکې پرېوتو له امله د یوه دولتي چارواکي په ګډون ۱۵ کسان مړه شوي دي.
د اروپا د پارلمان مشرې روبرټا متسولا پر خپلې اېکسپاڼې لیکلي: «اروپا دا اوونۍ یو تاریخي فرصت او اخلاقي دنده لري چې بالاخره سپاه پاسداران د یو ترهګر سازمان په توګه وپېژني. دا اقدام یوازې سمبولیک نه دی، بلکې ریښتینی ارزښت لري».
په ملګرو ملتونو کې د اسراییل استازي پر ایراني حکومت سختې نیوکې کړي او ویلي یې دي، چې یاد هېواد د خپلو خلکو د سوکالۍ پر ځای خپله شتمني د نیابتي ډلو پر ملاتړ لګوي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د امریکا د ولسمشر هغو څرګندونو ته په غبرګون کې چې ګواکې «د ایران پر لور به بله سمندري بېړۍ هم ولېږي»، ویلي دي، چې اسلامي جمهوریت د خپل ځان د دفاع بشپړ چمتووالی لري. هغه وایي، د ایران پوځي ځواکونه «ګوته پر ماشه ولاړ دي».
د امریکا لوی شرکت امازون اعلان کړی، چې د لګښتونو د راکمولو او د مصنوعي ځیرکتیا برخه کې د پانګونې د چټکتیا په موخه غواړي ټوله نړۍ کې ۱۶ زره دندې لهمنځه یوسي. دغه برېښنايي سوداګریز شرکت تر دې مخکې هم ویلي وو، چې راتلونکو کلونو کې د مصنوعي ځیرکتیا پراختیا به د دندو د کمېدو لامل شي.
د فرانسې د بهرنیو چارو وزیر وایي، چې پاریس په اروپايي ټولنه کې د ترهګرو ډلو په نوملړ کې د سپاه پاسداران له شاملولو ملاتړ کوي او د پنجشنبې په ورځ به په بروکسل کې د هغو کسانو پر وړاندې بندیزونه تصویب شي، چې په ایران کې یې د اعتراضونو په ځپلو کې لاس درلود.