رویټرز خبري اژانس د ایران له ملاتړه د برخمنو حوثي جنګیاليو په حواله لیکلي، چې د سعودي عربستان د خامو تېلو د لېږد پر تاسیساتو او د ریاض پر هوایي ډګر یې بریدونه کړي دي. تر اوسه د سعودي عربستان چارواکو د دغو بریدونو په اړه څه نهدي ویلي.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، ټاکل شوې، چې د سعودي عربستان، ترکیې او پاکستان لوړپوړي چارواکي نن (دوشنبه د لړم ۴مه) ایران ته لاړ شي او په تهران کې له ایراني چارواکو سره د سیمهییزې همغږۍ په اړه خبرې وکړي.
د برازیل انتخاباتي محکمې د ولسمشرۍ د ټاکنو په دویم پړاو کې د لوییس ایناسیو لولا دا سیلوا بریا تایید کړه. د کیناړخو دغه مشر د فلاویو بولسونارو په ماتولو سره، د څلورم ځل لپاره د برازیل ولسمشر شو، خو د رویټرز په وینا، له یوه محافظهکار کانګرس او اقتصادي فشارونو سره به مخ وي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ملاتړ کړی او د دغه هېواد له خلکو یې غوښتي چې په ټاکنو کې هغه ته رایه ورکړي، څو د ایران د اسلامي جمهوریت پر ضد پیل شوي ګډ پوځي عملیات بشپړ کړي.
د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، چې د ده په وینا، د «ایران پر محور» د بریا بشپړولو ته ډېر واټن نه دی پاتې.
د بشري حقونو بنسټ (اېچاراېف) د پاکستان له حکومت څخه د بلوڅانو د حقونو د فعالې ماهرنګ بلوڅ د خوشې کېدو غوښتنه کړې او د هغې د قضیې په تړاو یې د عدالت غوښتنې، د بیان د ازادۍ او د جبري ورکېدو د قربانیانو د کورنیو پر وضعیت ټینګار کړی دی.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي ویلي، چې امریکا لا هم پر خپلو یو اړخیزو غوښتنو ټینګار کوي. هغه زیاته کړه چې د ایران خلک او حکومت هر ډول احتمالي سناریو او دفاع ته بشپړ چمتووالی لري.
سعودي اعلان کړی، چې د ګوزڼ ناروغۍ پر وړاندې د خوندیتوب لپاره یې تېر کال د روغتیا نړیوال سازمان او یونیسف سره د ۵۰۰ میلیونه ډالرو په ارزښت هوکړهلیکونه لاسلیک کړي. د لومړي هوکړهلیک ۳۰۰ میلیونه ډالر به په لوړ خطر لرونکو هېوادونو، په ځانګړې توګه افغانستان او پاکستان کې ولګول شي.
د یمن حوثي ډلې اعلان کړی چې د یکشنبې په ورځ، د لړم پر درېیمه، یې د سعودي عربستان پر ضد درې پوځي عملیات ترسره کړي او په لسګونو بالستیک توغندي یې د دغه هېواد پر هوايي ډګر او دوو پوځي اډو توغولي دي.
د سریلانکا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د یکشنبې په ورځ وویل، چې دغه هېواد خپلې ساحلي سیمې ته نږدې په نړیوالو اوبو کې له څو سوداګریزو بېړیو څخه د ۴۰ ایراني سمندري کارکوونکو د ژغورلو چارې همغږې کړې او ایران ته یې د هغوی د بېرته ستنېدو په برخه کې مرسته کړې ده.
د سیمهییزو چارواکو په وینا، د اوکراین یوه ډرون د شپې له خوا د روسیې پر سرحدي ښار بلګورود برید کړی، چې له امله یې درې کسان وژل شوي او ۱۳ نور ټپیان شوي دي. د یکشنبې په ورځ، د دغه ښار یوه نږدې کلي کې په جلا ډرون برید کې هم یو کس وژل شوی او بل ټپي شوی دی.
د روسیې د دفاع وزارت وايي، ځواکونو یې د تور سمندرګي د چورنومورسک او اودېسا بندرونو پر لور روانې دوې باروړونکې بېړۍ او د اوکراین په خارکیف ښار کې درې لوژستیکي مرکزونه په نښه کړي دي.
د یمن په جګړه کې د سعودي عربستان په مشرۍ ایتلاف د یکشنبې په ورځ وویل، چې د سعودي ځواکونو د دغه هېواد پر پلازمېنه ریاض او جنوبي سیمو د بېپیلوټه الوتکو او توغندیو بریدونه شنډ کړي دي.
د مسلمانانو نړیوالې ټولنې پر مکې او مدینې د حوثیانو بریدونه په کلکو ټکو غندلي او هغه یې د اسلامي ارزښتونو او بشري اصولو خلاف عمل بللی دی.
د پاکستان او سعودي عربستان د ګډ دفاعي تړون د تصویب قانوني بهیر بشپړ شوی، خو ترکیه لا هم د تړون کورني تصویب ته دوام ورکوي. دا پرمختګ په داسې حال کې دی چې د حوثیانو د بریدونو، د اسراییلو د پوځي تمرینونو او پر ایران د احتمالي نوي پوځي اقدام په اړه سیمهییزې اندېښنې زیاتې شوې دي.
د ملګرو ملتونو ښوونیز علمي او کلتوري سازمان (یونسکو)، د رسنیو او معلوماتي سواد نړیوالې اونۍ په مناسبت د خبریالۍ پر وړاندې د خلکو د باور پر پیاوړتیا ټینګار کړی او وايي چې له هرو لسو کسانو څخه اووه په دې باور دي چې خبریالان په قصدي ډول خلک تېرباسي.
د سپېساېکس مشر ایلن ماسک ادعا کړې، چې اوکراین د بریدګرو ډرونونو لپاره د سټارلینک په کارولو د دې شبکې شرایط مات کړي، خو ټینګار یې کړی چې دغه مخابراتي سیستم لا هم د اوکراین د دفاع لپاره حیاتي ارزښت لري.
د شمالي کوریا مشر کیم جونګ اون په چین کې د کوریا د جګړې د تاریخي یادګار له لیدنې وروسته، د یکشنبې په ورځ خپل هېواد ته ستون شو. د شمالي کوریا دولتي رسنیو ویلي، چې د هغه دا سفر له چین سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د پراختیا په موخه د دواړو هېوادونو د هڅو څرګندونه کوي.
د یمن حوثيانو اعلان کړی، چې د شنبې په ورځ یې د سعودي عربستان د تېلو پر تاسیساتو، هوایي اډو او نړیوالو هوایي ډګرونو پراخ بریدونه کړي دي. په ورته وخت کې د سعودي په مشرۍ پوځي اېتلاف ویلي، د دغه هېواد د دفاعي ځواکونو له لوري د حوثيانو دوه توغندي په هوا کې شنډ او لهمنځه وړل شوي دي.
د امریکا پخواني ولسمشر بارک اوباما په میشیګان کې یوې ټاکنیزې غونډې ته په وینا کې ډونالډ ټرمپ له ایران سره د یوې «غیرضروري» جګړې پر پیلولو تورن کړ او ویې ویل، چې دا جګړه نه یوازې خپلو موخو ته نهده رسېدلې، بلکې د ایران ستراتیژیک موقف یې نور هم پیاوړی کړی دی.
د فرانسې د کورنیو چارو وزارت وايي، په ټول هېواد کې یې د ناامنیو د مخنیوي لپاره ۷۰ زره امنیتي سرتېري ځای پر ځای کړي او خبرداری یې ورکړی چې د افراطي ډلو له خوا د تاوتریخوالي او لوټ تالان هڅې به په کلکه وځپل شي.
د شمالي کوریا مشر کیم جونګ اون د پوځ د لا پیاوړتیا غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د دغه هېواد پوځي واحدونه باید په پیاوړو، خپلواکو او د جګړې لپاره چمتو ځواکونو بدل شي.