ایران نږدې «دوه میلیونه» افغانان د اسلام‌کلا له پولې افغانستان ته استولي

د ګلبدین حکمتیار زوی حبیب‌الرحمان حکمتیار هغه وویل، چې طالبان حکمتیار ته له خپلو ګوندي کسانو او نورو ولسي خلکو سره د لیدنو، فعالیتونو او ان د درملنې لپاره د بهرني سفر مخه نیسي.

هغه ته نږدې کسانو هغه وخت ویلي و، د ګلبدین حکمتیار او د مالیزیا د لومړي وزیر انور ابراهیم تر منځ زړه اشنايي ده او څو میاشتې مخکې د هغه د ځانګړي استازي په مشرۍ یو پلاوی کابل ته راغی او په وینا یې طالبانو له ګلبدین حکمتیار سره د لیدنې اجازه نه‌ورکوله، خو «د ممانعت بدو پايلو ته په پام سره اجازې ته اړ شول.»

طالبانو له بیا واکمنېدو سره سم، په کابل کې د ګلبدین حکمتیار هستوګنځای چې د تېر جمهوري نظام له‌خوا ورکړل شوی و، بېرته واخیست او د حکمتیار اړوند ټلویزیون یې هم بند کړ.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د دوی کابل ټرافیکو ریاست سره په همکارۍ یې په تېرو ورځو کې پراخ عملیات ترسره کړي چې په پایله کې ۱۲۰۰ عرادې بې اسناده او یو کیلي نقلیه وسایط درول شوي دي.

وزارت وايي چې دغه عملیات د کابل په دروازو او بېلابېلو سیمو کې د تلاشۍ د څوکیو له جوړولو سره هم‌مهاله ترسره شوي او امنیتي ځواکونه یې د ټرافیک پولیسو په همغږۍ پر مخ وړي. د وزارت د معلوماتو له مخې، یاد وسایط د هڅو په دوام د پولیسو ښارګوټي ته لېږدول شوي دي.

په خبرپاڼه کې ټینګار شوی چې د بې اسناده موټرو د تګ او راتګ مخنیوی د ښار د امنیت، ټرافیکي نظم او د جرمونو د کمولو لپاره مهم بلل کېږي.

نوموړی باور لري چې امریکا په سیمه کې د چین د مهار لپاره لا هم پر افغانستان حساب کوي.

عبدالکریم خُرم په یوه تازه اېکس پوسټ کې ویلي چې د امریکا د ۲۰۲۵ د ملي امنیت تګلاره د ځینو شنونکو له ادعاوو سره په تضاد کې د انزوا پالنې نښه نه ده، بلکې «د نړۍوال تسلط د دوام سند» دی.

نوموړي لیکلي: «هو، د امریکا نوې ستراتیژي په یوه ډول د مونرو د دکترین یادونه کوي… خو دا سند په عین وخت کې د امریکا د نړۍ له ختیځه تر لویدیځه او له شماله تر جنوبه د واک او برلاسۍ د ساتلو خبره هم کوي، نو ځکه پکې د انزوا غوښتنې خبره نه مطرح کېږي».

خُرم ویلي چې دا سند د هماغې ډلې له‌خوا لیکل شوی چې په ۲۰۱۸ کال کې یې د امریکا امنیتي او دفاعي تګلاره چمتو کړې وه.

د هغه په وینا، په دغه تګلاره کې د تره‌ګرۍ پر ضد جګړې څخه د «لویو قدرتونو سیالۍ» ته بدلون راوستل شوی وو، او اوس دغه سیالي له پوځي ډګر څخه اقتصاد او ټکنالوژۍ ته رسېدلې ده.

خُرم تاکید کړی چې په ۲۰۱۸ او ۲۰۲۵ دواړو تګلارو کې چین د امریکا «اصلي سیال» بلل شوی او د همدې لپاره د چین بحري بڼه، له تایوانه تر جاپانه او له کوریا تر فلیپینه، د واشنګټن په مطلقو لومړیتوبونو کې ځای لري.

عبدالکریم خُرم وايي چې امریکا هڅه کوي چین له بدیلو لارو او سرچینو څخه د لاسرسي په مخنیوي کې محاصره کړي، او په همدې ځای کې د افغانستان، پاکستان او مرکزي اسیا اهمیت را برسېږي.

نوموړی زیاتوي چې د سیمې وضعیت، له افغانستانه نیولې تر بلوچستان او پښتونخوا پورې، د همدې ستراتیژیکې محاصرې برخه ده.

نوموړي همدا راز څرګند کړي چې که د چین–پاکستان اقتصادي دهلیز (CPEC) بشپړ فعال شي، چین ته ستر جیوپولیټیک امتیاز ورکوي؛ خو د پاکستان اوسنی مسیر په پایله کې د واشنګټن په ګټه تمامېږي، «که څه هم د اسلام‌اباد انګېزه هره څه وي».

خرم ټینګار کوي چې افغانستان لا هم د امریکا لپاره مهم دی، خو «نه د خپل ځان لپاره، بلکې د نورو د مهار لپاره»؛ هغه څه چې د ده په باور د تاریخي «لوبې» له وخته تر نن ورځې روانه ده.

نوموړی زیاته کړې چې د امریکا په نوې امنیتي تګلاره کې د نادرو عناصرو ارزښت ډېر لوړ یاد شوی، خو د افغانستان له سرچینو سره سره، دا مهال د هېواد جغرافیایي اهمیت د معدني ارزښت پر ځای د واشنګټن په پام کې لومړی دی.

هغه په پای کې اشاره کړې چې امریکا ښايي بېرته په بګرام کې د حضور علاقمنده شي، «خو نه د پراخو پوځي ځواکونو ځای پر ځای کولو شکل کې نه».

د کرېکټ بورډ په وینا، دغه تمریناتي کمپ د ننګرهار په نجیب‌الله تره‌کي لوبغالي کې روان دی او موخه یې د هېواد د ملي او الف لوبډلو لپاره د نویو بااستعداده چټک توپ‌اچوونکو روزنه ده.

کمپ د افغانستان د ملي لوبډلې د توپ‌اچونې روزونکي حمید حسن تر مشرۍ لاندې پرمخ ځي چې ورسره یو شمېر نور کورني او بهرني روزونکي هم د لوبغاړو په تخنیکي او فزیکي برخو کار کوي.

حمید حسن د کمپ د هدفونو په اړه ویلي: «موخه مو دا ده چې د ملي او الف لوبډلو لپاره با استعداده تیز توپ‌اچوونکي وروزو، خپلې تجربې ورسره شریکې کړو او داسې روزل شوې څېرې چمتو کړو چې راتلونکي کې د ملي لوبډلو برخه شي».

د کرېکټ بورډ د معلوماتو له مخې، له دې کمپ سره هم‌مهاله د ظرفیت لوړونې څانګه په همدې لوبغالي کې د ملي او الف لوبډلو او د کورني ېکرکټ د ۳۰ مخکښو لوبغاړو لپاره هم یو بل تمریناتي پروګرام پر مخ وړي.

ددغه ادارې په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دې مرکز د پرانیستې پر مټ د ښځو او ماشومانو لپاره د نشه‌یي توکو د درملنې یوه اغیزمنه لاره برابره شوې ده. خبرپاڼه زیاتوي، دغه مرکز د خاصو مالي مرستو له لارې د افغانستان ځانګړې باور صندوق (STFA) په ملاتړ چارې مخته وړي.

د دې مرکز د یوې برخې په توګه، د غزني یوې مېرمنې، امینه کیسه هم وړاندې شوې چې د نشه‌یي توکو له اعتیاد څخه یې د رغیدو سفر پیل کړی. هغې د درملنې پر مهال ویلي: «هره ورځ چې په مرکز کې تیره شوه، نوې هیله مې پیدا شوه. ورو ورو مې په دې باور راغی چې بیا کولی شم روغ او عادي ژوند ولرم».

په افغانستان کې د ملګرو ملتونوچارواکي وايي: «د امینې کیسه یوازې یوه نمونه ده، زموږ هدف دا دی چې د سلګونو زیان‌منو ښځو ژوند کې عملي بدلون راولو او هغوی د روغتیا، ځان باور او اقتصادي استقلال په لور ورسوو».

په خبرپاڼه کې راغلي، مرکز د ۲۰ بسترو وړتیا لري او د ښځو تر څنګ ماشومان هم پکې شامل دي.

د دې پروګرام له لارې د کورنیو ملاتړ شوی چې د اعتیاد له منفي اغیزو څخه خوندي پاتې شي او د بیا رغونې پروسه په خوندي چاپیریال کې بشپړه کړي.

خبرپاڼه زیاتوي، امینه اوس د شخصي کورونو او هوټلونو په صفایۍ کې کار کوي او د سلګونو نورو ښځو لپاره د درملنې یو مثال ګرځیدلې ده.

امنې ویلي: «زه ریښتیا خوشحاله یم چې روغتیا مې بیرته ترلاسه کړه او کولی شم خپل ژوند په مسولیت سره پرمخ یوسم. زه دعا کوم چې هر څوک چې د دې خدماتو په وړاندې کولو کې مرسته کړې، بریالي شي.»