د خوړو نړۍوال پروګرام وايي، په افغانستان کې یې مرستې ۸۰ سلنه راکمې شوې دي

د یاد وزارت ویاند اسماعیل بقايي په تهران کې د خپل اونیز کنفرانس په ترڅ کې وویل، چې ایران له افغانستان او پاکستان سره کلتوري، تاريخي او مذهبي نږدېوالی لري او دغه راز له دواړو هېوادونو سره ګډه پوله لري.

نوموړي وویل، « دواړه زموږ ګاونډي هېوادونه دي او په شاوخوا پولو کې هر ډول ناامني بې له شکه زموږ د ملي امنيت لپاره هم زیانناکه ده».

اسماعيل بقایي زياته کړه چې په همدې لامل تهران له لومړیو ورځو راهيسې د دواړو هېوادونو ترمنځ منځګړتوب ته تیاری ښودلی دی او په ډاګه کړې یې ده، چې د تاوتریخوالي د کمولو او د خبرو له لارې د اختلافاتو د حل لپاره هر ډول مرسته کولای شي.

نوموړی وویل، چې دا يو دوامدار بهير دی او ایران له دواړو لوریو سره په اړیکه کې دی.

هغه پاکستان ته د ایران د امنیت شورا د مشر لاريجاني سفر ته اشاره وکړه، چې دا موضوع هم پکې مطرح شوې ده.

بقايي زیاته کړه، « په هغو خبرو کې چې موږ له افغان چارواکو سره لرلې، که ټيلفوني وې او که مخامخ، دا مساله مو ياده کړې ده».

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي، چې تهران له خپلو سيمه‌ييزو شریکانو سره هم په تعامل کې دی چې څنګه د سيمې له موجودو ظرفيتونو څخه په ګټې اخیستنې او د ډېرو هېوادونو د ګډې اندېښنې په پام کې نیولو سره ددغه تاوتریخوالي د کمولو لپاره مناسب حل ومومي.

د یاد وزارت ویاند سیف خیر د یوې ویډیو په خپرولو سره په هرات کې د طالبانو د امربالمعروف وزارت چارواکو له قوله ویلي، چې یاد ځوانان د هرات ولایت د انجیل ولسوالۍ اوسېدونکي دي او پر ټولنیزو رسنیو یې د یو بهرني سریال د کرکټر «توماس شلبي» د جامو اغوستلو سټایل تعقیباوه.

طالبانو ویلي، چې یاد ځوانان د «توماس شلبي» ډلې په نوم مشهور دي او په ټیکټاک او نورو ټولنیزو رسنیو کې یې د بهرني سریال کرکټر ته د ورته جامو په اغوستلو ویډیوګانې خپرولي.

یاد وزارت ویلي، چې دغو کسانو ته یې لازمې سپارښتنې کړې او هغوی پر خپلو کړنو «پښیماني» ښودلې ده.

طالبانو ویلي، چې یاد سټایل د افغاني او اسلامي ارزښتونو سره په ټکر کې دي او د غیر مسلمان کړنې باید تقلید نه شي.

د طالبانو امر بالمعروف وزارت تردې وړاندې هم د ټولنیزو رسنیو او ټیکټاک فعالان نیولي او له هغوی څخه یې جبري اظهارات اخیستي دي.

د طالبانو د بلخ والي رسنیز دفتر نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه د یوسف وفا له قوله وویل، چې له قزاقستان سره به د اقتصادي همکاریو پیاوړتیا د دواړو هېوادونو په ګډه ګټه تمامه شي.

د طالبانو په خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د قزاقستان د ولسمشر د ځانګړي استازي پرکین توکوموف له قوله ویل شوي، چې نوموړي په دې کتنه کې ویلي، «بلخ ولايت د قزاقستان لپاره په سوداګرۍ، پانګونې او بشري همکاریو کې یو مهم ستراتیژیک ځای لري او هڅه کوو خپلې بشري او اقتصادي مرستې لا پراخې کړو».

توکوموف ویلي، چې قزاقستان غواړي د حیرتان بندر له لارې د اوسپنې پټلۍ لاره د قزاقستان د اوسپنې پټلۍ له شبکې سره ونښلوي چې د سیمې د ترانسپورټ او سوداګرۍ دهلیزونه نور هم اسانه او چټک شي.

همدارنګه هغه د مجهزو روغتونونو او ښوونځیو د جوړولو ژمنه کړې او زیاته کړې یې ده چې هېواد یې په افغانستان کې د بشري او ټولنیزو پروژو د پراختیا لپاره هڅې کوي.

دا کتنه داسې مهال کېږي، چې د روان کال د لړم ۷مه د قزاقستان د لومړي وزیر مرستیال او د ملي اقتصاد وزیر سیرک ژومنګرین په افغان ـ قزاق فورم کې د دوو اړخیزو همکاریو پر پراختیا ټینګار کړی و او ویلي و، چې د تېر کال په پر تله سږکال له قزاقستان نه افغانستان ته صادرات څو برابره ډېر شوي دي.

نوموړي ویلي، چې په ۲۰۲۴ کال کې د قزاقستان او افغانستان ترمنځ د ۵۴۵،۲ مېلیونه ډالرو په ارزښت سواګري شوې او د ۲۰۲۵ کال د جنوري او او اګسټ ترمنځ د سوداګرۍ حجم ۳۳۵،۹ میلیونه ډالرو ته رسېدلی دی.

د ایران د ولسمشر لومړي مرستیال محمد رضا عارف د افغانستان د چارو د همغږۍ په ناسته کې ویلي، چې له افغانستان سره یو لړ خنډونه لرې شوې او طالبانو له ایران سره د اړیکو پیاوړتیا په برخه کې چمتوالی ښودلی دی.

نوموړي ویلي، چې د افغانستان اوسني حاکمان له ایران سره د اړیکو پراختیا ته ژمن دي او په تېر یوه کال کې له افغانستان سره د راکړې ورکړې د حجم زیاتوالی او د پیغامونو تبادله له یاد هېواد سره د اړیکو د ژورتیا ښه بیلګه ده.

محمد رضا عارف ویلي:«د دوه اړخیزو اړیکو پراختیا او ژوروالی کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د خنډونو په لرې کولو او د تفاهم په رامنځته کولو کې مرسته وکړي.»

د ایران د ولسمشر مرستیال ویلي، چې د خصوصي سکتور پیاوړتیا دې د ګډې سوداګرۍ او همکاریو په پالیسۍ کې ځای شي او د ایران د صادراتو کیفیت دې په دوامداره توګه لوړ او ثابت وساتل شي.

عارف زیاته کړې:«له افغانستان سره د اړیکو پراختیا د ګاونډیتوب د پالیسۍ برخه ده او په دې برخه کې د ادارو او لوړ پوړو چارواکو ترمنځ همغږي بنسټیر ارزښت لري او د بهرنیو چارو وزارت باید وړاندې شي او د ګډو همکاریو کمیسیون هم باید فعاله او جدي ونډه واخلي.»

د ایران د ولسمشر مرستیال له افغانستان سره د کلتوري، علمي، ټکنالوژۍ او تعلیمي اړیکو پر پیاوړتیا هم ټینګار کړی او وايي، دغه ډول اړیکې باید نورې هم پیاوړې شي.

په ورته وخت کې نوموړي د ایران د کورنیو چارو وزارت ته لارښورونه کړې، چې د افغان کډوالو په ځانکړې ډډول پانګوالو لپاره دې هر اړخیزه پالیسې جوړه شي.

د ایران دغه لوړپوړي چارواکي له افغانستان سره د همکاریو د پراختیا تګلارې پلان او د ګډو همکاریو کمیسیون جوړولو امر کړی او وايي، په دې اړه ټاکلي وړاندیزونه او هر اړخیز پلان دې د راتلونکې یوې میاشتې په موده کې چمتو شي.

ایران په دې وروستیو کې د افغانستان تر ټولو ستر وارداتي مارکیټ دی او له پاکستان سره د طالبانو د اړیکو له ترینګلتیا وروسته د تهران او کابل اړیکې نورې هم پیاوړې شوې دي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت نن یکشنبه، د لیندۍ ۱۶مه وویل چې د یاد وزارت وزیر نورالدین عزیزي په کابل کې د چین له سفیر جاو شینګ او سوداګریز استازي سره وکتل.

د یاد وزارت په وینا، په کتنه کې نورالدین عزیزي په سوداګریزه برخه ک د لا زیاتو اسانتیاوو د رامنځته کولو پر اړتیا ټینګار کړی او ویې ویل چې افغانستان له چینایي پانګوالو سره د همکارۍ پراخولو ته بشپړ چمتو دی.

طالبانو دا نه دي ویلي، چې په افغانستان کې د چینايي پانګوالو پر وړاندې ستونزې او ننګونې څه دي.

چین تر اوسه پورې د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژنی خو دواړو لوريو یودبل رسمي سفیران منلي دي.