د جمعیت علما اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمان په خیبر پښتونخوا کې د بیړني حالت یا والي واکمنۍ طرحې نافذ کول په کلکه رد کړي او ویلي یې دي چې په ایالت کې روانه ناامني د پوځي عملیاتو پر ځای یوازې د ملي کچې په سیاسي مشورو او تفاهم هوارېدای شي.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهېل اپریدي ویلي چې د عمران خان سره د لیدنې، درملنې او قانوني حقونو د اعادې لپاره یې ټولې قانوني لارې ازمویلې دي خو هېڅ پایله یې نه ده ورکړې، اوس د عمران خان د خوشې کېدو او غوښتنو منلو لپاره بې له «سولهییز اعتراضي لاریون» بله لاره نه ده پاتې.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د تحریک انصاف ګوند څخه وغوښتل چې خپل لاریون او پرلتونه لغوه کړي او سیاسي کړکېچ د خبرو اترو له لارې هوار کړي.
روغتیايي چارواکي وايي چې د خیبر پښتونخوا په خیبر ولسوالۍ کې د پولیو د یوې نوې پېښې له ثبتېدو سره روان کال په ټول پاکستان کې د دې ناروغۍ د مثبتو پېښو شمېر ۶ ته ورسېد. دا نوې پېښه د خیبر ولسوالۍ د جمرود په غنډي سیمه کې په یوه اووه کلن ماشوم کې تایید شوې ده.
د خیبر پښتونخوا سر وزیر سهیل اپرېدي په مشرۍ د پاکستان تحریک انصاف (پيټيای) ګوند پراخ لاریون چې له لکي مروت پیل شوی و، کرک سیمې ته رسېدلی دی. سهیل اپریدی له پېښور نه په چورلکه کې لکي مروت ته تللی و، چې هلته د تحریک انصاف ګوند پلویانو له تود هرکلي سره مخ شو.
د خیبر پښتونخوا ځایي قبایلو، سوداګرو او د ګمرک استازو د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو لارو د نږدې یو کال بندښت او د خپلو ځمکو د غصب په اعتراض کې پراخ لاریون کړی او د ستونزو د هواري غوښتنه یې کړې ده.
د پاکستان د خیبر پښتونخوا په ډېرو ولسوالیو کې، چې واک یې د پاکستان تحریک انصاف په لاس کې دی، سیمهییزو چارواکو د پيټياېي د اسلاماباد پر لور د احتجاجي لاریون له اعلان سره هممهاله د ۱۴۴مې مادې له مخې د خلکو پر راټولېدو او د موټرو پر تګ راتګ بندیز لګولی دی.
د خیبرپښتونخوا په کوز سویلي وزیرستان ولسوالۍ کې د امینتي ګواښونو له امله ځايي ادارې په غرنیزو سیمو کې د ځڼغوزيو پر راټولولو سخت امنیتي محدودیتونه لګولې دي. په یادې ولسوالۍ کې د ځڼغوزیو د راټولو موسم پیل شوی، خو ځایي اوسېدونکي د راټولو پر وړاندې له لګول شویو محدودیتونو شکایت لري.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل اپریدي اعلان کړی، چې د پاکستان تحریک انصاف ګوند د بنسټګر عمران خان د خوشې کېدو او د خپلو سیاسي غوښتنو لپاره د اوږد لاریون لومړی پړاو به نن (یکشنبه د تلې ۱۲مه) د لکي مروت ولسوالۍ له ګنډي چوک څخه پیل شي.
د پاکستان مرکزي حکومت د عمران خان له ګوند او متحدینو غوښتي چې خپل سبانی لاریون (لانګ مارچ) لغوه کړي، خو د اپوزیسیون یوه مشر محمود خان اڅکزي ویلي، چې دا پرېکړه یوازې زنداني عمران خان کولای شي. له دې سره سم، د خیبرپښتونخوا اعلی وزیر ویلي، چې دغه لاریون به سبا پیل شي.
د خیبر پښتونخوا پولیسو او امنیتي ځواکونو په شمالي وزیرستان او پېښور کې په بېلابېلو عملیاتو او نښتو کې د ۱۰ وسلهوالو د وژلو ادعا کړې ده. له دې سره سم، د امینتي ګواښونو له امله د دېره اسماعیل خان ډوېژن په څلورو ولسوالیو کې ګرځبندیز هم اعلان شوی دی.
د پاکستان د خلکو ګوند مشر بلاول بوټو زرداري خبرداری ورکړی، که د خیبر پښتونخوا حکومت د ترهګرۍ په مخنیوي کې له مرکزي حکومت سره همکاري ونهکړي، نو د پاکستان د خلکو ګوند به په دغه ایالت کې له «بیړني حالت» یا د «والي واکمنۍ لګولو» په تړاو د مرکزي حکومت د پرېکړې ملاتړ وکړي.
د پاکستان دولتي راډیو د امنیتي ادارو له قوله راپور ورکړی چې په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې یې د عملیاتو پر مهال ۱۱ وسلهوال وژلي دي.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر سهیل افریدي پر خپله اېکس پاڼه د پاکستان پر واکدارانو سختې نیوکې کړې او ویلي یې دي چې واکمنان د خپل واک د ژغورلو لپاره هېواد ته اور اچوي او د هند پر ځای له خپلو خلکو وېره لري.
د خیبر پښتونخوا په اورکزیو ولسوالۍ کې د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) او داعش وسلهوالو ترمنځ په نښته کې لږ تر لږه څلور تنه وژل شوي او درې نور ټپیان دي. پولیس وايي، نښته په بره اورکزیو کې د داعش وسلهوالو له خوا د ټيټيپي پر یوه مرکز له برید وروسته رامنځته شوې ده.
دولتي اسناد ښيي چې خیبر پښتونخوا په تېرو ۱۶ کلونو کې د ترهګرۍ ضد جګړې له بودیجې نږدې ۸۰۰ میلیارده کلدارې ترلاسه کړې دي. دغه بودیجه د ترهګرۍ له امله د اوښتو مالي او بنسټیزو زیانونو د جبران لپاره ځانګړې شوې ده.
په پېښور کې مېشتې یوې افغان نرښځې ارزو د پېښور له عالي محکمې غوښتي، چې له جبري ستنولو یې مخنیوی وکړي او وضعیت یې باید د بشري حقونو له اړخه وڅېړل شي. هغې افغانستان ته په جبري توګه ستنېدل د «ژوند او مرګ مسئله» بللې ده.
د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف په خیبرپښتونخوا کې د روانې یکشنبې ورځې پر اعلان شوي لوی لاریون (لانګ مارچ) سخت تورونه لګولي او د ځپلو ګواښ یې کړی دی. دا لاریون، په پښتونخوا کې د عمران خان د ګوند سیمهییز حکومت پلان کړی او د را روانې یکشنبې په ورځ به له لکي مروت څخه پیل شي.
د پاکستان د څېړنو او امنیتي مطالعاتو مرکز د یوه نوي راپور په خپرولو سره ویلي، د ۲۰۲۶ کال په درېیمه ربع کې دغه هېواد کې د وسلهوالو فعالیتونو او نظامي عملیاتو له امله د تلفاتو کچه د دویمې ربعې پرتله ۸۳ سلنه لوړه شوې ده.دې موده کې تر ټولو ډېره مرګژوبله بلوچستان کې رامنځته شوې ده.
د خیبر پښتونخوا لپاره د عوامي نېشنل ګوند ایالتي مشر میا افتخار حسین ویلي، په ایالت کې نا امنۍ ډېرې شوي او مرکزي او ایالتي حکومتونه د ولس د امنیت، روزګار او اقتصادي ستونزو په هوارولو کې ناکام شوي دي. نوموړي ټینګار وکړ، د هېواد د واکمنانو د ناکامو پالیسیو تاوان یوازې پښتانه ورکوي.
د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر وایي، د پاکستان تحریک انصاف ګوند اوږد لاریون به د را روانې اونۍ د یکشنبې په ورځ د اکتوبر پر ۴مه د لکي مروت ولسوالۍ له ګنډي چوک څخه پیل او د اکتوبر پر ۶مه شپه به د پېښور متني سیمې ته ورسېږي. هغه زیاته کړه، چې دا «جګړه او مبارزه» پهخپله ولس باید وکړي.
د پاکستان د طبیعي پېښو او ژغورنې اداره وایي، چې د خیبر پښتونخوا په کرک ولسوالۍ کې په یوه کور کې د ګازو ډبې چاودنې له امله یوه ښځه او دوه ماشومان مړه شوي او ۱۰ نور ټپیان شوي دي. د ژغورنې ډلو ټپیان او مړي له کنډوالو را اېستلي او روغتون ته یې لېږدولي دي.