• العربية
  • فارسی
  • English
BrandBrand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د امریکا د کانګرس غړی: امریکا باید افغان همکاران یوازې پرېنږدي

۲۰ لړم ۱۴۰۵ - ۱۱ نومبر ۲۰۲۶، ۰۳:۱۱ GMT+۰

د امریکا د کانګرس غړي انډرې کارسن ویلي، زرګونو افغانانو چې ډېرو یې په افغانستان کې له امریکايي ځواکونو سره اوږه په اوږه کار او خدمت کړی، په امریکا کې د خوندیتوب لپاره پناه اخیستې، خو اوس له دې ګواښ سره مخ دي چې بېرته داسې هېواد ته واستول شي چې ژوند یې په ګواښ کې دی.

کارسن د پنجشنبې په ورځ (د لړم ۲۰مه) په یوه پیغام کې د دغو افغانانو بېرته ستنول «ظالمانه او ناسم» اقدام بللی او ټینګار یې کړی، چې امریکا باید خپل پخواني متحدین یوازې پرېنږدي.
نوموړي زیاته کړې، چې د دواړو ګوندونو په ملاتړ د «افغانستان د لنډمهاله خوندي وضعیت قانون له طرحې سره یې د همکارۍ ویاړ لري.
د دغه قانون موخه په امریکا کې د هغو افغانانو د لنډمهاله خوندي وضعیت ساتل دي، چې د بېرته ستنېدو په صورت کې له ګواښ سره مخ کېدای شي.
کارسن ویلي، امریکا باید له هغو افغانانو څخه چې په سختو شرایطو کې یې له امریکايي ځواکونو سره همکاري کړې، ملاتړ وکړي او هغوی د احتمالي خطر پر وړاندې بې‌دفاعه پرېنږدي.

ډېر لیدل شوي

طالبانو د الله داد فدایي له نیولو څو ورځې وروسته د هغه د جبري اعتراف ویډیو خپره کړه
۱

طالبانو د الله داد فدایي له نیولو څو ورځې وروسته د هغه د جبري اعتراف ویډیو خپره کړه

۲
ځانګړی راپور

په ۲۰۰۱ کال کې له ماتې وروسته؛ پاکستان څنګه د طالبانو د بیا راټولېدو مرکز وګرځېد؟

۳

اوفا: د پخوانیو امنیتي ځواکونو ستونزمن وضعیت هغوی د وسله‌والو ډلو د جذب له ګواښ سره مخ کړي

۴
د محبوب شاه محبوب لیکنه

د پاکستان او طالبانو ستراتیژیکه ملګرتیا او پوځي تقابل

۵
ځانګړی

د ټېک‌ټاک له لارې د وړیا ډوډۍ وېش؛ د افغانانو د بې‌وزلۍ یو بل انځور

•
•
•

نور خبرونه

روبیو: اوس‌مهال پر ایران د بیا ځلي برید اړتیا نه‌شته

۲۰ لړم ۱۴۰۵ - ۱۱ نومبر ۲۰۲۶، ۰۰:۳۲ GMT+۰
100%

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې پر ایران اقتصادي فشارونو پر دغه هېواد د بیا پوځي برید اړتیا له‌منځه وړې ده. د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو له زیاتېدو سره هم‌مهاله تهران له واشنګټن غوښتي، چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره د ایران شرایط ومني.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، روبیو په پاریس کې د اوو سترو صنعتي هېوادونو (جي۷) د بهرنیو چارو وزیرانو له غونډې وروسته وویل: «پر ایران د اقتصادي فشارونو کمپاین دومره ویجاړوونکی دی، چې اوس‌مهال د پراخو پوځي عملیاتو اړتیا نشته.»
هغه زیاته کړه، چې دغه پیغام یې د امریکا متحدینو ته هم رسولی دی. دغه څرګندونې څو ساعته وروسته له هغې وشوې، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اتو میاشتو جګړې د پای ته رسولو په هڅو کې د پرمختګ خبر ورکړ.
د ایران له‌خوا د فارس خلیج د انرژۍ د لېږد د یوې مهمې لارې هرمز تنګي د تړلو هڅو د تېلو بیې لوړې کړې دي. د انرژۍ د بیو لوړوالی یو له هغو لاملونو څخه بلل کېږي، چې تېره اوونۍ یې په منځمهاله ټاکنو کې جمهوري‌پال ګوند له ماتې سره مخ کړ.
په مقابل کې، واشنګټن د ایران بندرونه کلابند کړي، د دغه هېواد پر ساحلي سیمو یې محدود بریدونه کړي او د ایران د تېلو د صادراتو مخه یې نیولې ده. د برېتانیا د بهرنیو چارو وزیر اېډ میلیبند په پاریس کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د پراخو ډیپلوماټیکو هڅو غوښتنه وکړه.
هغه وویل، د «نه جګړې او نه سولې» وضعیت د هېوادونو اقتصادونو ته جدي زیان رسوي او باید پای ته ورسېږي. میلیبند ټینګار وکړ، چې ډیپلوماټیکې هڅې باید د جګړې پای ته رسېدو، د ایران د اټومي وسلو د ترلاسه کولو مخنیوي او د هرمز تنګي د بشپړ بېرته پرانیستل کېدو لامل شي.
په ورته وخت کې، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، چې د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو په اړه د تهران دوه ورځنی وړاندیز لا هم پر خپل ځای دی؛ خو په دې شرط چې د ایران شرایط ومنل شي.
په دغو شرایطو کې د جګړې په ټولو جبهو کې د نښتو پای ته رسول، د ایران د کنګل شویو شتمنیو ازادول، د تېلو پر صادراتو د بندیزونو لغوه کول او د دغه هېواد د بندرونو د محاصرې پای ته رسول شامل دي.
عراقچي ایرنا خبري اژانس ته ویلي، چې له ایران سره جګړه د پوځي لارو چارو یا د بندیزونو د سختولو له لارې نه شي حل کېدای. هغه زیاته کړې، چې یوازینۍ حل لاره د درناوي پر بنسټ خبرې اترې او د تهران غوښتنو او شرایطو ته رسېدنه ده.
د فرانس پرېس خبري اژانس د راپور له مخې، قطر او پاکستان د جګړې د پای ته رسولو لپاره د منځګړیتوب هڅې رهبري کوي. جګړه د فبرورۍ په وروستیو کې د امریکا او اسراییل له بریدونو سره پیل شوه، چې د ایران مشر علي خامنه‌يي هم په دغو بریدونو کې ووژل شو.
د قطر د بهرنیو چارو وزارت چارواکي ابراهیم الهاشمي په خبرو اترو کې د پرمختګ خبر ورکړی او ویلي یې دي، چې منځګړي د دواړو خواوو د دریځونو د نږدې کولو لپاره کار کوي.
ټرمپ د دوشنبې په ورځ د قطر له لومړي وزیر سره تر لیدنې وروسته وویل، چې امریکا له پوځي پلوه چمتو ده؛ خو د نویو بریدونو احتمال «ډېر کم» دی. هغه زیاته کړه، په فارس خلیج کې د واشنګټن مهم متحدین غوره ګڼي چې اوسنی وضعیت همداسې وساتل شي.

جمهوري‌پالو د امریکا د دفاع وزیر د استیضاح طرحې مخه ونیوله

۲۰ لړم ۱۴۰۵ - ۱۱ نومبر ۲۰۲۶، ۰۰:۰۵ GMT+۰
100%

د امریکا د استازو جرګې جمهوري‌پالو د دفاع وزیر پیټ هېګسېت د استیضاح طرحې مخه ونیوله او د سې‌شنبې په ماښام یې پرېکړه وکړه، چې دغه طرحه دې د رای اچونې لپاره عمومي غونډې ته نه وړاندې کېږي.

په یادې طرحه کې هېګسېت د ایران په جګړه کې د اساسي قانون پر سرغړونې، په نورو هېوادونو کې د پوځي عملیاتو او د ملکي وګړو د ساتنې قوانینو د نه مراعتولو په ګډون پر بېلابېلو سرغړونو تورن شوی دی.

د امریکا د استازو جرګې د ۲۱۱ موافقو او ۲۰۴ مخالفو رایو په پایله کې پرېکړه وکړه، چې دغه طرحه قضايي کمېټې ته ولېږي. یادې پرېکړې په عملي توګه د استیضاح په اړه د مستقیمې رای اچونې مخه ونیوله.
د دغې طرحې وړاندیزکوونکی توماس مسي یوازینی جمهوري‌پال و، چې له ډیموکراټانو سره یوځای یې د یادې پرېکړې مخالفت وکړ. دغه رای اچونه تر منځمهاله ټاکنو یوه اوونۍ وروسته ترسره شوه. په دغه ټاکنو کې جمهوري‌پالو د کانګرس د دواړو جرګو اکثریت له لاسه ورکړ؛ خو د نوي کانګرس د کار تر پیل پورې لاهم د دواړو جرګو اکثریت د دوی په واک کې دی.

د کینټکي ایالت جمهوري‌پال استازي او د جګړې نیوکه کوونکي توماس مسي د سپټمبر په میاشت کې د استیضاح دغه طرحه وړاندې کړې وه. هغه هېګسېت پر اتو سرغړونو تورن کړی، چې په هغې کې د کانګرس له اجازې پرته له ایران سره د جګړې پیلول هم شامل دي.

په طرحه کې راغلي، د امریکا دفاع وزیر د جون میاشتې هغه پرېکړه‌لیک هم له پامه غورځولی چې د استازو جرګې او سنا تصویب کړی و او موخه یې د جګړې پای ته رسول وو. همداراز، نوموړی د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې د کمولو اړوند قوانینو پر نه مراعتولو تورن شوی دی.

په دې طرحه کې په ځانګړې توګه د ایران په میناب ښار کې پر یوه ښوونځي د امریکا برید ته اشاره شوې، چې د راپورونو له مخې له امله یې تر ۱۶۸ ډېر کسان وژل شوي دي.

د کارابین سمندرګي او د ارام سمندر په ختیځه برخه کې پر هغو کښتیو بریدونه، چې شک کېده د نشه‌یي توکو د لېږد لپاره کارول کېږي او له امله یې لږترلږه ۲۲۱ کسان وژل شوي، هم د دغې طرحې له نورو مواردو څخه دي. مسي دغه بریدونه «له قضايي بهیر پرته وژنې» بللې دي.

د وینزویلا د هغه مهال ولسمشر نیکولاس مادورو د نیولو لپاره پوځي عملیات، پر یمن بمبارۍ او د مارک کېلي په نوم د ډیموکراټ سناتور پر وړاندې غچ اخیستونکي اقدامات هم په دغه تورونو کې شامل دي. کېلي تر دې مخکې د هېګسېت پر کړنو نیوکې کړې وې.

هېګسېت تر رای اچونې څو ساعته مخکې د پنټاګون په خبري غونډه کې د هغه د استیضاح هڅه «سیاسي ننداره» بللې وه او ویلي یې و: «دا یوه مسخره او نمایشي هڅه ده او هر څوک په دې پوهېږي».

هغه دغه اقدام د ډونالډ ټرمپ د استیضاح له دوو پخوانیو هڅو سره پرتله کړ او ویې ویل، چې مخالفانو یې دا ځل د ولسمشر د کابینې یو غړی په نښه کړی؛ خو بیا به هم ماتې وخوري.

ټرمپ هم په وروستیو ورځو کې د هېګسېت ملاتړ کړی دی. هغه د دوشنبې په ورځ پر خواله رسنۍ د امریکا دفاع وزیر «د هېواد تر ټولو محبوب او بریالی پوځي چارواکی» بللی او ژمنه یې کړې وه، که د استازو جرګې د هغه د استیضاح لپاره رایه هم ورکړه؛ دی به یې ملاتړ ته دوام ورکړي.

د ایران له جګړې سره مخالفو یوشمېر جمهوري‌پال استازو هم د هېګسېت د استیضاح ملاتړ ونه کړ. وارن ډیویډسن چې مخکې یې د ټرمپ د جګړه‌ییزو واکونو د محدودولو د پرېکړه‌لیکونو ملاتړ کړی و وویل، چې دغه طرحه د ولسمشر د پرېکړو او د کانګرس د نه‌پاملرنې مسوولیت پر دفاع وزیر ور اچوي.

هېګسېت چې پخوا د فاکس نیوز ویاند او د ملي ګارد افسر و، د ټرمپ د کابینې له جنجالي څېرو څخه دی. د لوړپوړو جنرالانو ګوښه کول، د یوشمېر افسرانو د ترفیع مخنیوی او په پنټاګون کې د خبریالانو پر فعالیتونو د نویو محدودیتونو لګول د هغه پر مدیریت پراخې نیوکې راپارولې دي.

مسي هم د خپل ګوند په مقدماتي ټاکنو کې د ټرمپ او هېګسېت د ملاتړ وړ نوماند ته له ماتې خوړلو وروسته پرېکړه کړې، چې د روان کال په پای کې له کانګرس څخه ووځي.

د مارګلا ناسته: «پاکستان نه غواړي افغانستان د هند غېږې ته ولوېږي»

۱۹ لړم ۱۴۰۵ - ۱۰ نومبر ۲۰۲۶، ۲۲:۴۰ GMT+۰
100%

د پاکستان یوشمېر سیاست‌والو په اسلام‌اباد کې د مارګلا د خبرو اترو په غونډه کې د افغانستان په اړه د خپل هېواد پر سیاست نیوکې وکړې. هغوی ویلي، چې امنیتي ترینګلتیاوو او د دواړو هېوادونو ترمنځ د لارو تړل کېدو پر سوداګرۍ او دوه‌اړخیزو اړیکو ناوړه اغېز کړی دی.

پاکستاني سیاست‌وال او پخواني سناتور مشاهد حسین د اسلام‌اباد د سیاست د بیا کتنې غوښتنه وکړه او خبرداری یې ورکړ، چې پاکستان باید افغانستان د هند لوري ته له ورټېل وهلو ډډه وکړي.

بلخوا پاکستانۍ سناتورې شېري رحمان طالبان تورن کړي، چې د پاکستاني طالبانو تحریک (ټي‌ټي‌پي) جنګیالیو ته یې پناه ورکړې ده. هغې وویل، چې اسلام‌اباد نه‌شي کولای امنیتي ګواښونه له پامه وغورځوي.

یاده غونډه د سې‌شنبې په ورځ په اسلام‌اباد کې د پاکستان د پالیسۍ د څېړنو د انسټیټیوټ په کوربه‌توب جوړه شوې وه. د افغانستان او پاکستان ترینګلې اړیکې د بحثونو له مهمو موضوعاتو څخه وې.

پاکستان دې افغانستان د هند لوري ته نه ورټېل وهي

پاکستاني سیاست‌وال مشاهد حسین د افغانستان په اړه د اسلام‌اباد پر تګلاره نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې پاکستان باید له خپلو سیاستونو سره افغانستان د هند لوري ته ټېل نه وهي.

مشاهد حسین ویلي، افغانستان او پاکستان تاریخي اړیکې لري؛ خو بېړنۍ پرېکړې، د لارو تړل او د افغان محصلینو بېرته ستنول د دواړو هېوادونو اړیکو ته زیان رسوي.

هغه ټینګار کړی، د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه باید د دواړو هېوادونو د خلکو له اړیکو جلا وساتل شي او اسلام‌اباد باید داسې سیاستونه ونه کړي چې افغانستان هند ته نږدې کړي.

د پاکستان دغه پخواني سناتور ادعا کړې، چې له افغانستان سره د پاکستان د سوداګرۍ کچه په ۲۰۲۴کال کې له ۲.۳ میلیارد ډالرو څخه په روان کال کې اووه مېلیون ډالرو ته راټیټه شوې ده.

مشاهد حسین اوسنی وضعیت لنډمهاله بللی او هیله یې څرګنده کړې، چې دواړه هېوادونه به په پای کې خپل اختلافات حل کړي. نوموړي همداراز وړاندیز کړی، چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه دې د سیمې د هېوادونو لکه چین، روسیه، ترکیه، ایران او یوشمېر عربي هېوادونو په ګډون ترسره شي.

پاکستان نه‌شي کولای بې‌پروا پاتې شي

پاکستانۍ سناتورې شېري رحمان تر ډېره د خپل هېواد پر امنیتي اندېښنو ټینګار وکړ. هغې وویل، د وسله‌والو ډلو بریدونو، سرحدي نښتو، په سوداګرۍ کې ګډوډۍ او د بې‌باورۍ زیاتېدو د دواړو هېوادونو اړیکې سختې زیانمنې کړې دي.

رحمان طالبان تورن کړي، چې د پاکستاني طالبانو تحریک (ټي‌ټي‌پي) د پام وړ شمېر جنګیالیو او د نورو وسله‌والو ډلو غړو ته یې پناه ورکړې او د هغوی فعالیتونه زغمي. هغې زیاته کړه، چې طالبان دغه تورونه ردوي؛ خو پاکستان نه‌شي کولای د هغه ګواښونو او بریدونو پر وړاندې بې‌پروا پاتې شي، چې سرچینه یې افغانستان دی.

رحمان په ورته وخت کې وویل، چې د لارو تړل کېدل د دواړو غاړو کورنیو او سوداګرو ته زیان رسوي او د سویلي او منځنۍ اسیا د نښلولو لپاره د افغانستان د جغرافیایي موقعیت د کارولو مخه نیسي.

هغې د کاسا۱۰۰۰ او ټاپي پروژې د سیمه‌ییزې همکارۍ د فرصتونو بېلګې وبللې او ویې ویل، چې پاکستان باید د امنیتي اندېښنو د حل ترڅنګ اقتصادي او ترانزیټي همکارۍ هم پراخې کړي.

له طالبانو سره د اختلافاتو حل

د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف دراني له طالبانو سره د اختلافاتو حل په ځانګړي ډول د ترهګرۍ او ټرانزیټي سوداګرۍ په برخو کې د اسلام‌اباد له درېیو مهمو لومړیتوبونو څخه یو بللی دی.

هغه د چابهار بندر په برخه کې د هند پانګونې او د چین او پاکستان د اقتصادي دهلېز (CPEC) ته په اشارې ویلي، چې پاکستان باید د یوې ترانزیټي پروژې ګټه د بلې پروژې زیان ونه ګڼي. د نوموړي په وینا، دغه لارې کولای شي د یو بل بشپړوونکې اوسي.

د منځګړیتوب په هڅو کې د ترکیې رول

د ترکیې د ابن خلدون پوهنتون استاد اسماعیل نعمان تلسي هم د پاکستان او طالبانو ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره د انقرې د هڅو په اړه خبرې وکړې. هغه وویل، د ۱۴۰۴کال (د لړم په ۸مه) په استانبول کې د خبرو اترو پرمهال د اوربند د غځولو او د څار لپاره د یوه میکانیزم پر جوړولو هوکړه وشوه. د نوموړي په وینا، کله چې خبرې اترې ودرېدې، ترکیې له پاکستاني پلاوي وغوښتل چې خبرو اترو ته یو بل فرصت ورکړي.

تلسي زیاته کړه، د روان کال په فبرورۍ کې د کړکېچ له زیاتېدو وروسته ترکیې له دواړه خواوو وغوښتل چې د خبرو مېز ته ستانه شي. هغه ټینګار وکړ، چې انقره به د منځګړیتوب هڅو ته دوام ورکړي؛ ځکه د افغانستان له ثبات پرته د سویلي، لوېدیځې او منځنۍ اسیا ترمنځ د نښلوونکو لارو تړل او پراختیا ستونزمنه ده.

د مارګلا ناسته یوه نړۍواله غونډه ده، چې د اسلام‌اباد د پالیسۍ د څېړنو انسټیټیوټ یې جوړوي. په دې غونډه کې پاکستاني او بهرني سیاست‌وال، ډیپلوماټان او څېړونکي د امنیت، سیمه‌ییزو اړیکو او نړۍوالو بدلونونو په اړه بحثونه کوي.

د طالبانو له واکمنۍ تر جلاوطنۍ؛ په پاکستان کې افغان هنرمندان له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي

۱۹ لړم ۱۴۰۵ - ۱۰ نومبر ۲۰۲۶، ۲۲:۱۹ GMT+۰
•
فضل عزیز
100%

په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پاکستان ته کډوال شوي افغان سندرغاړي او هنرمندان وايي، چې په دغه هېواد کې له سختو اقتصادي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي او د خپل راتلونکي په اړه ډاډه نه‌دي.

افغان سندرغاړي سعیدالله وفا افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، چې ماشومان یې له زده‌کړو بې‌برخې دي، ازاد تګ‌راتګ نه‌شي کولی او له سختو اقتصادي ستونزو سره ژوند تېروي.

د هغه په وینا، دوی نه په افغانستان او نه هم په پېښور کې فکري ازادي لري او تر فشارونو لاندې ژوند کوي. وفا وايي، دامهال شاوخوا د ۵۰۰ افغان هنرمندانو کورنۍ په پېښور او کوټه کې مېشتې دي چې له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.

د نوموړي په خبره، په پېښور کې د مېشتو ۱۰۹ هنرمندانو کورنیو عالي محکمې ته عریضې کړې دي؛ څو افغانستان ته د دوی د جبري ستنولو مخه ونیسي. هغه زیاته کړې، په پېښور کې د «هنري ټولنې» په نوم بنسټ له دغه کورنیو سره د محکمې تر بهیر پورې مرسته کړې او له محکمې یې غوښتي چې د دغه هنرمندانو د اېستلو مخه ونیسي؛ ځکه په افغانستان کې د هغوی ژوند له جدي ګواښ سره مخ دی.

100%

د پېښور عالي محکمې د ۲۰۲۶کال د اکتوبر په پنځمه د پاکستان اړوندو چارواکو ته لارښوونه کړې، چې د افغان هنرمندانو د ویزو اړوند غوښتنلیکونه وڅېړي. د «هنري ټولنې» د خبرپاڼې له مخې، محکمې امر کړی چې دغه بهیر باید د قانون له اصولو سره سم په ۶۰ ورځو کې بشپړ شي.

وفا وايي، محکمې دوی ته یو رسمي لیک هم ورکړی، چې له مخې یې پولیس نه شي کولی هغوی ونیسي یا وځوروي. د هغه په خبره، له دې پرېکړې وروسته د پولیسو چلند ورسره تر یوه بریده نرم شوی دی.

وفا ټینګار کړی، چې افغانستان ته بېرته نه‌شي ستنېدای؛ ځکه هلته نه یوازې د دوی پر هنر او کار بندیزونه لګېدلي، بلکې د ماشومانو د زده‌کړو مخه یې هم نیول شوې ده. هغه ویلي، چې درېیمو هېوادونو ته د لېږد په تمه دي او په دې اړه یې غوښتنلیکونه هم سپارلي دي.

وفا ادعا کړې: «طالبانو په افغانستان کې ګڼ هنرمندان نیولي، زنداني کړي او توبې یې پرې اېستلې دي». د هغه په وینا، طالبانو په خوست او لوګر ولایتونو کې د موسیقۍ سلګونه الې هم سوځولې دي؛ دا هغه اقدامات دي چې د افغانستان د موسیقۍ او هنر راتلونکی یې له ګواښ سره مخ کړی دی.

100%

د «هنري ټولنې» مشر راشد احمد خان هم ویلي، چې اوس‌مهال په پېښور او کوېټه کې د افغان هنرمندانو، سندرغاړو او د هغوی د کورنیو د غړو شمېر له ۸۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې رسېږي.

د هغه په وینا، دغه ټولنه د افغان هنرمندانو د حقونو د دفاع او افغانستان ته د هغوی د جبري ستنولو د مخنیوي لپاره هڅې کوي او د محکمې پرېکړې د دې زمینه برابره کړې، چې دغه هنرمندان په جبري توګه افغانستان ته ونه اېستل شي.

راشد احمد خان د افغان هنرمندانو پر وړاندې د پاکستان د حکومت د تګلارې په اړه ویلي، دولتي او امنیتي ادارې په ښکاره وايي هنرمندان نه ځوروي؛ خو بیا هم پولیس هغوی نیسي او دوی یې د خوشې کولو لپاره د محکمې دروازې ټکوي.

هغه ټینګار وکړ، چې د «افغان هنرمندانو په اړه د پاکستان حکومت هېڅ روښانه تګلاره نه‌لري». راشد احمد خان د اندېښنې په څرګندولو خبرداری ورکړی، چې ښايي په راتلونکي کې د افغانستان اصیله او دودیزه موسیقي له‌منځه لاړه شي.

استخباراتي راپور: افغانستان د عراق د قاچاقي تېلو له مهمو بازارونو دی

۱۹ لړم ۱۴۰۵ - ۱۰ نومبر ۲۰۲۶، ۲۰:۵۹ GMT+۰
100%

د سکای‌نیوز عربي څانګې د عراق د یوه استخباراتي راپور په حواله لیکلي، چې د دغه هېواد له شمال څخه تېل ایران ته قاچاق کېږي او تر چاڼ وروسته په افغانستان کې پلورل کېږي. د راپور له مخې، د قاچاقي تېلو یوه برخه ترکیې ته هم لېږدول کېږي.

د سکای‌نیوز عربي څانګې ویلي، چې د دغه استخباراتي راپور یوه نسخه یې ترلاسه کړې ده. د دغه راپور له مخې چې د سې‌شنبې په ورځ خپور شوی، افغانستان او ترکیه د عراق د قاچاق شويو تېلو د پلور له مهمو بازارونو دي.

د راپور په ټکو، د کردستان په سیمه‌ییزه اداره کې فعالې شبکې د کرکوک او سلیمانیه د تېلو له زېرمو څخه په پراخه کچه خام تېل او نفت‌لرونکي مواد قاچاق کوي. دغه جوپې د کوچنیو او منځنیو ټانکرونو پرمټ له ځمکنیو لارو ایران ته لېږدول کېږي. د راپور له مخې، د ټانکرونو تګ‌راتګ د باشماق او پروېزخان له سرحدي لارو په اسانۍ ترسره کېږي.

د راپور پربنسټ، د عراق قاچاق شوي تېل په ایران کې تصفیه کېږي یا د دغه هېواد له تولید شويو نفت‌لرونکو موادو سره ګډېږي او وروسته د ایراني محصولاتو په نوم پلورل کېږي. د سکای‌نیوز عربي څانګې د دغه کار موخه له بندیزونو تېښته بللې؛ خو دا یې نه‌ده په ډاګه کړې چې دغه بهیر څنګه د بندیزونو په مخنیوي کې مرسته کوي.

دغه رسنۍ لیکلي، چې نفت‌لرونکي مواد د کیفیت د ښه‌والي یا بدلولو لپاره هم پروسس کېږي او له ایراني نفت‌لرونکو محصولاتو سره یې ګډول د دغه بهیر مهمه برخه ده. په راپور کې د افغانستان په بازار کې د انرژۍ لوړه تقاضا د دغه توکو د پلور یو له اصلي لاملونو بلل شوې ده.

دغه جوپې د ایراني ټانکرونو پر مټ د ایران له ختیځو ښارونو څخه د افغانستان سرحد ته لېږدول کېږي او تر سرحدي دروازو له اوښتو وروسته په لویو زېرمتونونو کې خالي کېږي. دغه زېرمتونونه له پولې سره نږدې ښارونو کې موقعیت لري او د افغان خصوصي واردوونکو شرکتونو له‌خوا اداره کېږي.

وروسته دغه نفت‌لرونکي مواد د کوچنیو بار وړونکو موټرو پرمټ د افغانستان ښارونو او ولایتونو کې د تېلو پمپونو او مصرفوونکو ته رسول کېږي.

د راپور له مخې، قاچاق شبکې د عراق د هغه سرحدي سیمو له لارو ګټه اخلي چې ایران او ترکیې ته نږدې دي او د عراق د مرکزي حکومت تر کنټرول لاندې نه‌دي. د یادې جوپې یوه برخه ترکیې ته هم لېږدول کېږي او هلته پلورل کېږي.

ورته مهال له پاکستان سره د سوداګریزو محدودیتونو له امله د افغانستان د بازار تکیه پر ایران زیاته شوې ده. د نړۍوال بانک د راپور له مخې، ایران د ۲۰۲۶کال په فبرورۍ کې د افغانستان د شاوخوا ۳۱ سلنه وارداتو په برابرولو سره دغه هېواد ته تر ټولو لوی صادرونکی و. له پاکستان سره د لارو تر تړل کېدو وروسته، د افغانستان شاوخوا ۶۰ سلنه واردات له ایران یا د دغه هېواد له لارې برابر شوي دي.