د افغان ایواک سازمان وايي، د امریکا د کډوالۍ اداره غواړي افغانستان ته د افغان کډوالو د لېږد بهیر بېرته پیل کړي او دا کار یې د نومبر له ۱۶مې وروسته پلان کړی دی. دغه سازمان د امریکا له کانګرس غوښتي، چې د افغانانو د اېستلو د مخنیوي لپاره بېړني ګامونه واخلي.
د امریکا فدرالي محکمو دامهال پاکستان او افغانستان ته د یوشمېر افغان کډوال د لېږلو بهیر په لنډمهاله توګه درولی دی؛ خو که د امریکا د کډوالۍ اداره د هغوی پر اېستلو ټینګار وکړي، لا څرګنده نه ده چې دغه کډوال او د هغوی ملاتړي سازمانونه به (د نومبر له ۱۶مې) وروسته د اېستلو د مخنیوي لپاره کوم ګامونه پورته کړي.
ښاغلي وندایور ویلي، د ډونالډ ټرمپ حکومت هغو افغانانو ته د لنډمهاله استوګنې اجازه پای ته رسولې چې د کابل تر سقوط وروسته امریکا ته لېږدول شوي؛ خو لا یې د پناه غوښتنې رسمي وضعیت نه دی ترلاسه کړی.
د نوموړي په وینا، د دغه افغانانو د دایمي استوګنې، پناه غوښتنې او د کار اجازې غوښتنلیکونه له څو میاشتو راهیسې د امریکا د کډوالۍ په اداره کې تر څېړنې لاندې دي؛ خو لا یې بهیر نهدی بشپړ شوی.
هغه زیاته کړې، چې له دې ډلې ډېری کسان د بشري دلایلو له مخې د لنډمهاله خوندیتوب پروګرام له لارې امریکا ته داخل شوي وو؛ خو د یاد پروګرام موده اوس پای ته رسېدلې ده. د امریکا حکومت تېرکال د افغانستان لپاره د لنډمهاله خوندي وضعیت (TPS) پروګرام لغوه کړی و.
د افغان ایواک مشر د امریکا د استازو جرګې د دوو غړو جېسن کرو او سام لیکاردو د هڅو هرکلی کړی، چې غواړي د افغانانو د لنډمهاله خوندي ساتنې طرحه د رای اچونې لپاره وړاندې کړي.
د وړاندیز شوې طرحې له مخې، افغانستان به تر ۲۰۲۹کال پورې د لنډمهاله خوندي وضعیت (TPS) په پروګرام کې شامل وي. که دغه طرحه تصویب شي، د شرایطو وړ افغانان به وکولای شي د خپلو کډوالۍ دوسیو د څېړنې تر بشپړېدو پورې په قانوني توګه په امریکا کې ژوند او کار وکړي او په دې موده کې به افغانستان ته ونه اېستل شي.
دغه طرحه د امریکا د کورني امنیت وزارت مکلفوي، چې د امنیتي او بایومټریک ارزونو له بشپړېدو وروسته د هرې دوسیې په اړه د ۹۰ ورځو په موده کې پرېکړه وکړي. افغان ایواک له دواړو جمهوريپال او ډیموکراټ ګوندونو د کانګرس له غړو غوښتي، چې د رای اچونې د غوښتنې ملاتړ او لاسلیک یې کړي.
د پاکستان یوشمېر سیاستوالو په اسلاماباد کې د مارګلا د خبرو اترو په غونډه کې د افغانستان په اړه د خپل هېواد پر سیاست نیوکې وکړې. هغوی ویلي، چې امنیتي ترینګلتیاوو او د دواړو هېوادونو ترمنځ د لارو تړل کېدو پر سوداګرۍ او دوهاړخیزو اړیکو ناوړه اغېز کړی دی.
پاکستاني سیاستوال او پخواني سناتور مشاهد حسین د اسلاماباد د سیاست د بیا کتنې غوښتنه وکړه او خبرداری یې ورکړ، چې پاکستان باید افغانستان د هند لوري ته له ورټېل وهلو ډډه وکړي.
بلخوا پاکستانۍ سناتورې شېري رحمان طالبان تورن کړي، چې د پاکستاني طالبانو تحریک (ټيټيپي) جنګیالیو ته یې پناه ورکړې ده. هغې وویل، چې اسلاماباد نهشي کولای امنیتي ګواښونه له پامه وغورځوي.
یاده غونډه د سېشنبې په ورځ په اسلاماباد کې د پاکستان د پالیسۍ د څېړنو د انسټیټیوټ په کوربهتوب جوړه شوې وه. د افغانستان او پاکستان ترینګلې اړیکې د بحثونو له مهمو موضوعاتو څخه وې.
پاکستان دې افغانستان د هند لوري ته نه ورټېل وهي
پاکستاني سیاستوال مشاهد حسین د افغانستان په اړه د اسلاماباد پر تګلاره نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې پاکستان باید له خپلو سیاستونو سره افغانستان د هند لوري ته ټېل نه وهي.
مشاهد حسین ویلي، افغانستان او پاکستان تاریخي اړیکې لري؛ خو بېړنۍ پرېکړې، د لارو تړل او د افغان محصلینو بېرته ستنول د دواړو هېوادونو اړیکو ته زیان رسوي.
هغه ټینګار کړی، د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه باید د دواړو هېوادونو د خلکو له اړیکو جلا وساتل شي او اسلاماباد باید داسې سیاستونه ونه کړي چې افغانستان هند ته نږدې کړي.
د پاکستان دغه پخواني سناتور ادعا کړې، چې له افغانستان سره د پاکستان د سوداګرۍ کچه په ۲۰۲۴کال کې له ۲.۳ میلیارد ډالرو څخه په روان کال کې اووه مېلیون ډالرو ته راټیټه شوې ده.
مشاهد حسین اوسنی وضعیت لنډمهاله بللی او هیله یې څرګنده کړې، چې دواړه هېوادونه به په پای کې خپل اختلافات حل کړي. نوموړي همداراز وړاندیز کړی، چې د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه دې د سیمې د هېوادونو لکه چین، روسیه، ترکیه، ایران او یوشمېر عربي هېوادونو په ګډون ترسره شي.
پاکستان نهشي کولای بېپروا پاتې شي
پاکستانۍ سناتورې شېري رحمان تر ډېره د خپل هېواد پر امنیتي اندېښنو ټینګار وکړ. هغې وویل، د وسلهوالو ډلو بریدونو، سرحدي نښتو، په سوداګرۍ کې ګډوډۍ او د بېباورۍ زیاتېدو د دواړو هېوادونو اړیکې سختې زیانمنې کړې دي.
رحمان طالبان تورن کړي، چې د پاکستاني طالبانو تحریک (ټيټيپي) د پام وړ شمېر جنګیالیو او د نورو وسلهوالو ډلو غړو ته یې پناه ورکړې او د هغوی فعالیتونه زغمي. هغې زیاته کړه، چې طالبان دغه تورونه ردوي؛ خو پاکستان نهشي کولای د هغه ګواښونو او بریدونو پر وړاندې بېپروا پاتې شي، چې سرچینه یې افغانستان دی.
رحمان په ورته وخت کې وویل، چې د لارو تړل کېدل د دواړو غاړو کورنیو او سوداګرو ته زیان رسوي او د سویلي او منځنۍ اسیا د نښلولو لپاره د افغانستان د جغرافیایي موقعیت د کارولو مخه نیسي.
هغې د کاسا۱۰۰۰ او ټاپي پروژې د سیمهییزې همکارۍ د فرصتونو بېلګې وبللې او ویې ویل، چې پاکستان باید د امنیتي اندېښنو د حل ترڅنګ اقتصادي او ترانزیټي همکارۍ هم پراخې کړي.
له طالبانو سره د اختلافاتو حل
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني ځانګړي استازي اصف دراني له طالبانو سره د اختلافاتو حل په ځانګړي ډول د ترهګرۍ او ټرانزیټي سوداګرۍ په برخو کې د اسلاماباد له درېیو مهمو لومړیتوبونو څخه یو بللی دی.
هغه د چابهار بندر په برخه کې د هند پانګونې او د چین او پاکستان د اقتصادي دهلېز (CPEC) ته په اشارې ویلي، چې پاکستان باید د یوې ترانزیټي پروژې ګټه د بلې پروژې زیان ونه ګڼي. د نوموړي په وینا، دغه لارې کولای شي د یو بل بشپړوونکې اوسي.
د منځګړیتوب په هڅو کې د ترکیې رول
د ترکیې د ابن خلدون پوهنتون استاد اسماعیل نعمان تلسي هم د پاکستان او طالبانو ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره د انقرې د هڅو په اړه خبرې وکړې. هغه وویل، د ۱۴۰۴کال (د لړم په ۸مه) په استانبول کې د خبرو اترو پرمهال د اوربند د غځولو او د څار لپاره د یوه میکانیزم پر جوړولو هوکړه وشوه. د نوموړي په وینا، کله چې خبرې اترې ودرېدې، ترکیې له پاکستاني پلاوي وغوښتل چې خبرو اترو ته یو بل فرصت ورکړي.
تلسي زیاته کړه، د روان کال په فبرورۍ کې د کړکېچ له زیاتېدو وروسته ترکیې له دواړه خواوو وغوښتل چې د خبرو مېز ته ستانه شي. هغه ټینګار وکړ، چې انقره به د منځګړیتوب هڅو ته دوام ورکړي؛ ځکه د افغانستان له ثبات پرته د سویلي، لوېدیځې او منځنۍ اسیا ترمنځ د نښلوونکو لارو تړل او پراختیا ستونزمنه ده.
د مارګلا ناسته یوه نړۍواله غونډه ده، چې د اسلاماباد د پالیسۍ د څېړنو انسټیټیوټ یې جوړوي. په دې غونډه کې پاکستاني او بهرني سیاستوال، ډیپلوماټان او څېړونکي د امنیت، سیمهییزو اړیکو او نړۍوالو بدلونونو په اړه بحثونه کوي.
په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پاکستان ته کډوال شوي افغان سندرغاړي او هنرمندان وايي، چې په دغه هېواد کې له سختو اقتصادي او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي او د خپل راتلونکي په اړه ډاډه نهدي.
افغان سندرغاړي سعیدالله وفا افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، چې ماشومان یې له زدهکړو بېبرخې دي، ازاد تګراتګ نهشي کولی او له سختو اقتصادي ستونزو سره ژوند تېروي.
د هغه په وینا، دوی نه په افغانستان او نه هم په پېښور کې فکري ازادي لري او تر فشارونو لاندې ژوند کوي. وفا وايي، دامهال شاوخوا د ۵۰۰ افغان هنرمندانو کورنۍ په پېښور او کوټه کې مېشتې دي چې له بېلابېلو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
د نوموړي په خبره، په پېښور کې د مېشتو ۱۰۹ هنرمندانو کورنیو عالي محکمې ته عریضې کړې دي؛ څو افغانستان ته د دوی د جبري ستنولو مخه ونیسي. هغه زیاته کړې، په پېښور کې د «هنري ټولنې» په نوم بنسټ له دغه کورنیو سره د محکمې تر بهیر پورې مرسته کړې او له محکمې یې غوښتي چې د دغه هنرمندانو د اېستلو مخه ونیسي؛ ځکه په افغانستان کې د هغوی ژوند له جدي ګواښ سره مخ دی.
د پېښور عالي محکمې د ۲۰۲۶کال د اکتوبر په پنځمه د پاکستان اړوندو چارواکو ته لارښوونه کړې، چې د افغان هنرمندانو د ویزو اړوند غوښتنلیکونه وڅېړي. د «هنري ټولنې» د خبرپاڼې له مخې، محکمې امر کړی چې دغه بهیر باید د قانون له اصولو سره سم په ۶۰ ورځو کې بشپړ شي.
وفا وايي، محکمې دوی ته یو رسمي لیک هم ورکړی، چې له مخې یې پولیس نه شي کولی هغوی ونیسي یا وځوروي. د هغه په خبره، له دې پرېکړې وروسته د پولیسو چلند ورسره تر یوه بریده نرم شوی دی.
وفا ټینګار کړی، چې افغانستان ته بېرته نهشي ستنېدای؛ ځکه هلته نه یوازې د دوی پر هنر او کار بندیزونه لګېدلي، بلکې د ماشومانو د زدهکړو مخه یې هم نیول شوې ده. هغه ویلي، چې درېیمو هېوادونو ته د لېږد په تمه دي او په دې اړه یې غوښتنلیکونه هم سپارلي دي.
وفا ادعا کړې: «طالبانو په افغانستان کې ګڼ هنرمندان نیولي، زنداني کړي او توبې یې پرې اېستلې دي». د هغه په وینا، طالبانو په خوست او لوګر ولایتونو کې د موسیقۍ سلګونه الې هم سوځولې دي؛ دا هغه اقدامات دي چې د افغانستان د موسیقۍ او هنر راتلونکی یې له ګواښ سره مخ کړی دی.
د «هنري ټولنې» مشر راشد احمد خان هم ویلي، چې اوسمهال په پېښور او کوېټه کې د افغان هنرمندانو، سندرغاړو او د هغوی د کورنیو د غړو شمېر له ۸۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې رسېږي.
د هغه په وینا، دغه ټولنه د افغان هنرمندانو د حقونو د دفاع او افغانستان ته د هغوی د جبري ستنولو د مخنیوي لپاره هڅې کوي او د محکمې پرېکړې د دې زمینه برابره کړې، چې دغه هنرمندان په جبري توګه افغانستان ته ونه اېستل شي.
راشد احمد خان د افغان هنرمندانو پر وړاندې د پاکستان د حکومت د تګلارې په اړه ویلي، دولتي او امنیتي ادارې په ښکاره وايي هنرمندان نه ځوروي؛ خو بیا هم پولیس هغوی نیسي او دوی یې د خوشې کولو لپاره د محکمې دروازې ټکوي.
هغه ټینګار وکړ، چې د «افغان هنرمندانو په اړه د پاکستان حکومت هېڅ روښانه تګلاره نهلري». راشد احمد خان د اندېښنې په څرګندولو خبرداری ورکړی، چې ښايي په راتلونکي کې د افغانستان اصیله او دودیزه موسیقي لهمنځه لاړه شي.
د سکاینیوز عربي څانګې د عراق د یوه استخباراتي راپور په حواله لیکلي، چې د دغه هېواد له شمال څخه تېل ایران ته قاچاق کېږي او تر چاڼ وروسته په افغانستان کې پلورل کېږي. د راپور له مخې، د قاچاقي تېلو یوه برخه ترکیې ته هم لېږدول کېږي.
د سکاینیوز عربي څانګې ویلي، چې د دغه استخباراتي راپور یوه نسخه یې ترلاسه کړې ده. د دغه راپور له مخې چې د سېشنبې په ورځ خپور شوی، افغانستان او ترکیه د عراق د قاچاق شويو تېلو د پلور له مهمو بازارونو دي.
د راپور په ټکو، د کردستان په سیمهییزه اداره کې فعالې شبکې د کرکوک او سلیمانیه د تېلو له زېرمو څخه په پراخه کچه خام تېل او نفتلرونکي مواد قاچاق کوي. دغه جوپې د کوچنیو او منځنیو ټانکرونو پرمټ له ځمکنیو لارو ایران ته لېږدول کېږي. د راپور له مخې، د ټانکرونو تګراتګ د باشماق او پروېزخان له سرحدي لارو په اسانۍ ترسره کېږي.
د راپور پربنسټ، د عراق قاچاق شوي تېل په ایران کې تصفیه کېږي یا د دغه هېواد له تولید شويو نفتلرونکو موادو سره ګډېږي او وروسته د ایراني محصولاتو په نوم پلورل کېږي. د سکاینیوز عربي څانګې د دغه کار موخه له بندیزونو تېښته بللې؛ خو دا یې نهده په ډاګه کړې چې دغه بهیر څنګه د بندیزونو په مخنیوي کې مرسته کوي.
دغه رسنۍ لیکلي، چې نفتلرونکي مواد د کیفیت د ښهوالي یا بدلولو لپاره هم پروسس کېږي او له ایراني نفتلرونکو محصولاتو سره یې ګډول د دغه بهیر مهمه برخه ده. په راپور کې د افغانستان په بازار کې د انرژۍ لوړه تقاضا د دغه توکو د پلور یو له اصلي لاملونو بلل شوې ده.
دغه جوپې د ایراني ټانکرونو پر مټ د ایران له ختیځو ښارونو څخه د افغانستان سرحد ته لېږدول کېږي او تر سرحدي دروازو له اوښتو وروسته په لویو زېرمتونونو کې خالي کېږي. دغه زېرمتونونه له پولې سره نږدې ښارونو کې موقعیت لري او د افغان خصوصي واردوونکو شرکتونو لهخوا اداره کېږي.
وروسته دغه نفتلرونکي مواد د کوچنیو بار وړونکو موټرو پرمټ د افغانستان ښارونو او ولایتونو کې د تېلو پمپونو او مصرفوونکو ته رسول کېږي.
د راپور له مخې، قاچاق شبکې د عراق د هغه سرحدي سیمو له لارو ګټه اخلي چې ایران او ترکیې ته نږدې دي او د عراق د مرکزي حکومت تر کنټرول لاندې نهدي. د یادې جوپې یوه برخه ترکیې ته هم لېږدول کېږي او هلته پلورل کېږي.
ورته مهال له پاکستان سره د سوداګریزو محدودیتونو له امله د افغانستان د بازار تکیه پر ایران زیاته شوې ده. د نړۍوال بانک د راپور له مخې، ایران د ۲۰۲۶کال په فبرورۍ کې د افغانستان د شاوخوا ۳۱ سلنه وارداتو په برابرولو سره دغه هېواد ته تر ټولو لوی صادرونکی و. له پاکستان سره د لارو تر تړل کېدو وروسته، د افغانستان شاوخوا ۶۰ سلنه واردات له ایران یا د دغه هېواد له لارې برابر شوي دي.
د روسیې د امنیت شورا منشي سرګي شویګو د منځنۍ اسیا د هېوادونو لپاره د افغانستان پر ثبات ټینګار کړی او په افغانستان کې یې د طالبانو له ادارې سره د رغنده همکارۍ غوښتنه کړې ده.
شویګو د دوشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) د ګډو ګټو د خپلواکو دولتونو ټولنې د غړو هېوادونو د امنیت شوراګانو د منشیانو په څوارلسمه کلنۍ غونډه کې ویلي، چې د منځنۍ اسیا وضعیت په مستقیم ډول د افغانستان له ثبات څخه اغېزمنېږي.
هغه ټینګار کړی، چې په همدې چوکاټ کې په کابل کې د طالبانو له ادارې سره د رغنده همکارۍ رامنځته کول د امنیت، اقتصاد او سیمهییز پرمختګ په برخو کې د ګډو ننګونو د حل لپاره ارزښت
لري.
د روسیې د امنیت شورا منشي ویلي، چې د منځنۍ اسیا وضعیت له نسبي ثبات سره، سره لاهم له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ دی. د هغه په وینا، ترهګري، افراطیت، په ځانګړي ډول مذهبي افراطیت او د نشهیي توکو قاچاق د یادې سیمې له مهمو ګواښونو څخه دي.
په وروستیو کلونو کې د مسکو او د طالبانو د ادارې اړیکې پراخې شوې دي او دواړه لوري هڅه کوي، چې خپلې سیاسي، اقتصادي او پوځي همکارۍ لا پیاوړې کړي.
د افغانستان په چارو کې د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د سېشنبې په ورځ (د لړم ۱۹مه) په کابل کې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره لیدلي دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې دواړو لورو د دوهاړخیزو اړیکو پر پراختیا، د سوداګریزو راکړو ورکړو پر زیاتوالي او له اقتصادي فرصتونو څخه د ګټې اخیستنې په اړه خبرې کړې دي.
همدارنګه، ټاکل شوې ده چې د روسیې یو لوړپوړی پلاوی د دغه هېواد د لومړي وزیر د مرستیال الکسي اوورچوک په مشرۍ کابل ته سفر وکړي. ویل شوي، چې د دغه سفر موخه د دواړو لورو ترمنځ د سوداګریزو او اقتصادي همکاریو د پراختیا په اړه خبرې اترې دي.
ضمیر کابلوف تر دې مخکې ویلي و، چې د ۲۰۲۶کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د روسیې او افغانستان ترمنځ د سوداګرۍ کچه د تېرکال د ورته مودې پرتله دوه برابره شوې ده.
په پوځي برخه کې هم روسیې او طالبانو د روان کال د مئ میاشتې په ۲۷مه د پوځي او تخنیکي همکاریو هوکړهلیک لاسلیک کړ. دغه هوکړهلیک مسکو ته د طالبانو د دفاع وزیر یعقوب مجاهد د سفر پرمهال او د سرګي شویګو په حضور کې لاسلیک شو. د طالبانو چارواکو ویلي، چې دغه هوکړهلیک پر تخنیکي همکاریو، د پوځي تجهیزاتو پر ساتنې او ترمیم تمرکز لري.
روسیې د ۲۰۲۵کال د جولای په څلورمه د طالبانو اداره په رسمیت وپېژندله او په دې توګه لومړنی او تراوسه یوازینی هېواد شو، چې دغه اداره یې په رسمي توګه په رسمیت پېژندلې ده. مسکو تر دې مخکې، د همدې کال په اپرېل میاشت کې د طالبانو نوم د خپلو ترهګرو ډلو له نوملړه هم ایستلی و.
د ترکیې د وان ښار د وکیلانو ټولنې د یوې خبرپاڼې په خپرولو د دغه هېواد د کورنیو چارو له وزارت غوښتي، چې د ترکیې او ایران پر پوله د لږترلږه اتو افغان کډوالو د وژل کېدو په اړه څېړنې پیل کړي.
یادې ټولنې ویلي، د دغه کډوالو د وژل کېدو خبر تر خپرېدو وروسته یې استازي د وان ښار څارنوالۍ ته ورغلي دي. د وان د وکیلانو ټولنې د سېشنبې په ورځ (د لړم ۱۹مه) ویلي، چې د دغه اتو کډوالو د وژل کېدو لامل روښانه کولو لپاره یې قضايي څار پیل کړی دی.
یادې ټولنې د ترکیې د کورنیو چارو له وزارت هم غوښتي، چې دغه پېښه په هر اړخیز ډول وڅېړي.
د وان د وکیلانو ټولنې په خبرپاڼه کې راغلي، وروسته له هغې چې د اوزالپ ولسوالۍ د یوکاری تولګالي او اشاغي تولګالي کلیو ترمنځ په یوه سیمه کې د اتو کسانو د مړو د موندلو راپورونه خپاره شول، د یادې ټولنې استازي د دغه ولسوالۍ څارنوالۍ ته ورغلي دي.
یاددې ټولنې زیاته کړې، چې د دغې لیدنې پرمهال یې د قضیې د قضايي بهیر په اړه معلومات ترلاسه کړي دي. د وان د وکیلانو ټولنې په وینا، د دغه کډوالو د وژل کېدو لامل لاهم په بشپړ ډول نهدی روښانه شوی او قضیه د محرميت تر حکم لاندې ده.
نوموړې ټولنې ټینګار کړی، چې دغه قضیه باید نه یوازې له قضايي اړخه؛ بلکې د بشري حقونو له نظره هم وڅېړل شي. ترکي رسنیو په خپلو لومړنیو راپورونو کې د یوکاري تولګالي کلي ته څېرمه د اتو ځوانانو د مړو د موندلو خبر ورکړی و؛ خو هویت یې نامعلوم بللی و. خو د وان د وکیلانو ټولنې په خپله خبرپاڼه کې په څرګنده ویلي، چې دغه کسان د افغانستان تابعیت لرونکي کډوال دي.
افغانستان انټرنشنل ته سرچینو د یکشنبې په ورځ ( لړم ۱۷مه) د ترکیې او ایران پر پوله د اتو افغان کډوالو د مړو یوه ویډیو استولې وه. په دې ویډیو کې د اتو ځوانانو مړي لیدل کېږي، چې زنې یې تړل شوې دي.
هغه کس چې دغه ویډیو یې ثبت کړې، په افغانۍ لهجه وايي: «سلام وروره! دا مساپر دي».
په ترکیه کې د کډوالو ټولنې هم له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې د دغو اتو کسانو مړینه تایید کړې ده. یادې ټولنې ویلي، تر اوسه په وان ښار کې مېشتو افغانانو ته اجازه نه ده ورکړل شوې چې د مړیو د پېژندلو یا لیدلو لپاره روغتون ته ورشي.
ترکي رسنیو راپور ورکړی، چې د دغه کسانو مړي د وان ولایت د اوزالپ ولسوالۍ اړوند د یوکاري تولګالي سیمې ته څېرمه، د ایران له پولې شاوخوا درې کیلومتره لرې موندل شوي دي.
وان؛ له ایران نه ترکیې ته د کډوالۍ یوه مهمه لار
وان ولایت د ترکیې په ختیځ کې موقعیت لري او له ایران سره شاوخوا ۲۹۵ کیلومتره ګډه پوله لري. دغه ولایت د خپل جغرافیایي موقعیت له امله، له ایران نه ترکیې ته د کډوالو د ننوتلو او د دغه هېواد لوېدیځو ښارونو او اروپا ته د هغوی د لېږد یوه مهمه لار ده.
د وان ښار چې د دغه ولایت مرکز دی، د وان جهیل ترڅنګ پروت دی. د اوزالپ، چالدران او باشقلعه سرحدي ولسوالۍ د دغه ولایت له مهمو سیمو څخه دي، چې د غرني جوړښت او سختو لارو له امله، له معتبرو اسنادو پرته د کډوالو تګراتګ پهکې له جدي ګواښونو سره مل وي.
د انساني قاچاق شبکې هم د دغه سیمو له ځینو سرحدي لارو څخه د کډوالو د لېږد لپاره کار اخلي.