د جرمني د بایرن ایالت لومړي وزیر زودر افغانستان او سوریې ته د هغو کسانو د بېرته شړلو پر دوام ټینګار کړی، چې په باور یې په جرمونو ککړ دي او یا هم د دغه هېواد امنیت ته ګواښ ګڼل کېږي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي رېچارډ بېنېټ له اروپايي ټولنې او نورو هېوادونو غوښتي چې افغانان داسې ځایونو ته ونه لېږي چې له خطر سره مخ وي او د بشري حقونو نړیوال مکلفیتونه، په ځانګړي ډول د جبري ستنولو د منع اصل، رعایت کړي.
د جرمني له خوا د کډوالو، په ځانګړې توګه د افغان پناه غوښتونکو د اېستلو پروګرام د کډوالو د حقونو د فعالانو له مخالفت سره مخ شوی دی. ټاکل شوې چې د کډوالو د حقونو ملاتړې ډلې د شنبې په ورځ، د لړم په دویمه، د جرمني په اوو هوايي ډګرونو کې لاریونونه وکړي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په خپل نوي اوونیز راپور کې ویلي، چې د ۲۰۲۶کال د اکتوبر له ۱۱مې تر ۱۷مې نېټې پورې له پاکستان، ایران او تاجکستان نه د ښځو او ماشومانو په ګډون لږ تر لږه ۶۰۰ افغان کډوال هېواد ته ستانه شوي دي.
په پاکستان کې مېشت افغان زدهکوونکي د کډوالو د بېرته ستنېدو له بهیر سره د خپلو زدهکړو د نیمګړې پاتې کېدو په اړه اندېښمن دي. په پېښور کې افغان محصل او په سوات کې افغان ډاکټران له چارواکو غواړي چې په دغه هېواد کې د خپلو زدهکړو د بشپړولو لپاره ورته نور وخت ورکړي.
د اتریش او ډنمارک د سره صلیب ادارو استازو په کابل کې د افغاني سرې میاشتې له طالب مشر سره لیدنه کې ویلي، چې ډېر ژر به د راستنېدونکو افغان کډوالو د ځانبسیاینې په موخه یو نوی ګډ پروګرام پیل کړي. دوی له افغاني سرې میاشتې ټولنې سره له نورو همکاریو خبر هم ورکړی دی.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي، د جمعې په ورځ د تورخم، سپین بولدک، ورېښمو پل او اسلامکلا له لارو ۹۵۵ کډوال، افغانستان ته جبري راستنې شوې.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د ۲۰۲۶کال د سپټمبر له ۲۷مې د اکتوبر تر ۱۰مې پورې له ایران او پاکستان نه ۴۹زره او ۴۱۸ افغان کډوال د اسلام کلا، تورخم، سپینبولدک، ورېښو پله او نورو لارو افغانستان ته ستانه شوي دي.
په جېنوا کې د ملګرو ملتونو په دفتر کې د قطر استازولۍ د چهارشنبې په ورځ د راستنېدونکو افغان کډوالو په اړه د لوړې کچې خبرو اترو پرمهال وویل، د ګڼ شمېر افغانانو بېرته ستنېدو په افغانستان کې بشري، اقتصادي او پراختیايي ستونزې زیاتې کړې دي.
د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) وايي، چې د روان ۲۰۲۶کال په لومړیو اتو میاشتو کې ۲۵۷زره او ۶۳۰ افغان کډوال له پاکستان، ایران، تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان نه افغانستان ته ستانه شوي دي.
د طالبانو د اقتصاد وزیر په کابل کې د قطر له سفیر مردف علي القاشوطي سره په کتنه کې د راستنېدونکو افغان کډوالو د لنډ مهالي او دایمي اړتیاوو د پوره کولو لپاره د مرستو غوښتنه کړې. په تېرو ۳ کلونو کې یوازې له پاکستان او ایران څخه ۶،۵ میلیونه کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د بشري حقونو د څار سازمان د فرانسې له حکومت څخه غوښتي چې افغانستان ته د افغان پناه غوښتونکو د جبري ستنولو پلان ودروي او ټینګار یې کړی چې له طالبانو سره هر ډول جوړجاړی افغانان د شکنجې او ځورونې له جدي ګواښ سره مخ کوي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) په تازه راپور کې راغلي، د ۲۰۲۶کال له جنورۍ څخه د سپټمبر تر پایه ۱.۲۹ مېلیونه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي چې له دې ډلې ۵۶۷زره او ۴۳۹ کسانو ته مرستې برابرې شوې دي.
د اتریش د کورنیو چارو وزارت وايي، دغه هېواد افغانستان ته د محکومو افغان وګړو د ستنولو لپاره چمتووالی نیسي. د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۶ کال په لومړیو شپږو میاشتو کې شاوخوا ۱۷۰ افغان وګړي له اتریش څخه اېستل شوي دي.
د پاکستان او افغانستان ترمنځ د تورخم له لارې د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ روانه ده. د پښتونخوا په لنډي کوتل لنډمهالي کمپ کې هره ورځ له ۵۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې افغانان د قانوني چارو تر بشپړېدو وروسته افغانستان ته لېږل کېږي. کډوال وايي، په کمپ کې د ګڼېګوڼې تر څنګ له جدي ستونزو سره مخ دي.
د بېځایه شویو نړۍوال سازمان وایي، له ۲۰۲۳کال راهیسې نږدې ۶.۵ مېلیونه افغانان خپل هېواد ته ستانه شوي؛ خو د خوندي ژوند او بنسټیزو حقونو څخه بېبرخې دي. یاد سازمان په کابل او هرات کې د ښځو پراخه نیونه هم د اندېښنې وړ یاده کړې ده.
د سویډن رسنیو د راپور لهمخې، په استکهُلم کې د مخکیني افغان سفیر عباس نویان د پناهغوښتنه قضیه رد شوې ده. ویل شوي چې د دغه هېواد د کډوالۍ ادارې د عباس نویان د اېستنې پرېکړه کړې، خو نوموړي اعتراض کړی او دمګړۍ یې دوسیه په کډوالۍ محکمه کې تر ارزونې لاندې ده.
د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، روانه اونۍ ۴۰۶ افغان کډوال د پاکستان له بندخونو ازاد او هېواد ته راستانه شوي دي. دغه وزارت په پاکستان کې د یادو افغانانو د نیول کېدو د لامل په اړه څه نهدي ویلي، خو دغه هېواد کې ډېری افغانان د ویزو د نهلرو له امله نیول کېږي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) په تازه راپور کې راغلي، د ۲۰۲۶کال له پیل راهیسې له ایران نه څه باندې ۵۸۱زره افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي چې له دې ډلې ۴۹۲زره او ۳۰۰ کسان یعنې ۸۵ سلنه یې په جبري توګه ستانه کړای شوي دي.
د پښتونخوا په لنډي کوتل کې د حمزه بابا په نوم د افغان کډوالو د بېرته ستنولو د کمپ مسوولین وایي چې له دغه مرکز څخه یې تېره ورځ له ۲۸۰ ډېر افغانان د تورخم له لارې افغانستان ته په جبري ډول جبري ستانه کړي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ ۲۱۹ کډوالې کورنۍ چې ټول ۹۷۱ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستانه شوي دي.
په پېښور کې مېشتې یوې افغان نرښځې ارزو د پېښور له عالي محکمې غوښتي، چې له جبري ستنولو یې مخنیوی وکړي او وضعیت یې باید د بشري حقونو له اړخه وڅېړل شي. هغې افغانستان ته په جبري توګه ستنېدل د «ژوند او مرګ مسئله» بللې ده.