د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ خبرداری ورکړی، چې په ۲۰۲۶ کال کې د افغان کډوالو د ملاتړ لپاره ۴۵۲.۴ میلیونه ډالرو ته بېړنۍ اړتیا لري. د دغه سازمان په وینا، د بودیجې کمښت د مرستو رسولو چارې ټکنۍ کړې دي.
د طالبانو د کډوالو کمېسیون وايي، پاکستان او ایران یوازې پرون (۳شنبه د لړم ۱۹مه) له بېلابېلو لارو ۱۲۸ کډوالې کورنۍ چې شمېر ۵۷۵ کېږي او ۸۳۳ نور مسافر په جبري ډول افغانستان ته اړولي دي. د کمېسیون په وینا، په همدې ورځ ۸۰ کورنۍ خپلو سیمو ته لېږدول شوي او له ۸۴ کورنیو سره مرستې شوې دي.
د امریکا د کانګرس غړي انډرې کارسن ویلي، زرګونو افغانانو چې ډېرو یې په افغانستان کې له امریکايي ځواکونو سره اوږه په اوږه کار او خدمت کړی، په امریکا کې د خوندیتوب لپاره پناه اخیستې، خو اوس له دې ګواښ سره مخ دي چې بېرته داسې هېواد ته واستول شي چې ژوند یې په ګواښ کې دی.
د افغان ایواک سازمان وايي، د امریکا د کډوالۍ اداره غواړي افغانستان ته د افغان کډوالو د لېږد بهیر بېرته پیل کړي او دا کار یې د نومبر له ۱۶مې وروسته پلان کړی دی. دغه سازمان د امریکا له کانګرس غوښتي، چې د افغانانو د اېستلو د مخنیوي لپاره بېړني ګامونه واخلي.
د هغه افغان ځوان یوه خپلوان چې د ترکیې په پوله وژل شوی، افغانستان انټرنشنل ته د هغه هویت تایید کړ. د دغه تني ځوان ورور، شریف نظری، د سې شنبې په ورځ (د لرم ۱۹مه) وویل چې رضا نظری یې د هغو اتو جسدونو په منځ کې پېژندلی چې د ایران او ترکیې په پوله موندل شوي دي.
له ایرانه د افغان کډوالو د اېستلو په زیاتېدو سره، په افغانستان کې د بېسرپرسته او د کورنۍ له ملاتړه بېبرخې ښځو د وضعیت په اړه اندېښنې ډېرې شوې دي. دا ښځې په هرات کې د اسلامقلعه له پولې تر تېرېدو وروسته، له بېسرپناهۍ او د طالبانو د کسانو له ځورونو سره مخ کېږي.
د ترکیې د ادرنه ښار پولیسو د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې په دې ولایت کې یې اتلس افغان کډوال نیولي دي. په ورته وخت کې د کرککاله ښار پولیسو هم د نهو افغان کډوالو د نیول کېدو خبر ورکړی دی.
د بشري حقونو فعالانو اتحاد له طالبانو سره د فرانسې د تخنیکي خبرو د پیل په غبرګون کې، چې موخه یې افغانستان ته د بېاسناده کډوالو بېرته ستنول بلل شوې، اندېښنه څرګنده کړې او له اروپايي هېوادونو یې غوښتي چې له دغه ډلې سره هر ډول سیاسي او تخنیکي تعامل ودروي.
د امریکا د کانګرس غړی جورج لېټمیر وايي، د دغه هېواد د حکومت لهخوا د لسګونو افغان کډوالو ایستل به هغوی په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ځورونې، تعقیب او ان د مرګ له ګواښ سره مخ کړي.
د ترکیې په ختیځ کې د حکاري ښار پولیسو د شنبې په ورځ خبر ورکړی، چې ۶۳ افغان پناهغوښتونکي یې دغه هېواد ته د «ناقانونه» ننوتلو د هڅې پرمهال نیولي دي. د پولیسو په وینا، نیول شوي پناهغوښتونکي د بهرنیو وګړو د اېستلو یوه مرکز ته لېږدول شوي دي.
د طالبانو د کډوالو عالي کمېسیون ویلي، چې تېره ورځ (جمعه د لړم ۱۵مه) د سپین بولدک، تورخم، ورېښمو پله او اسلام کلا له لارو له پاکستان او ایران څخه ۴۳۷ تنه افغانان بېرته هېواد ته ستانه کړای شوي دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند سجاد حیدر خان له امریکا څخه پاکستان ته د افغان کډوالو د ستنولو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې له مستقیم ځواب ورکولو ډډه وکړه او ویې ویل، چې هېواد یې د دې موضوع لپاره د مناسبې حللارې په لټه کې دی.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي چې پرون پنجشنبه له ایران او پاکستان څخه ۱۴۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶سوه او ۷۰ تنه کیږي افغانستان ته جبري ستنې شوي دي.
د امریکا په کانګرس کې د استازو جرګې ډیموکرات غړی ټرای اې کارټر ویلي، چې د افغان پناهغوښتونکو د اېستلو د الوتنو لنډ مهاله ځنډول بسنه نهکوي او د دغې مسئلې د بنسټیز حل غوښتنه یې کړې ده. دنوموړي په وینا امریکا مسوولیت لري، چې د خپلو متحدینو د امنیت ساتلو برخې ته هم پام وکړي.
د امریکا د کالیفورنیا ایالت ډیموکرات سناتور ادم شیف د افغان کډوالو د لېږد په اړه د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر تګلارې نیوکه کړې. نوموړي ویلي، په هغه هېوادونو کې چې د ځورونې، شکنجې او وژل کېدو خطر شته دغه اقدام نه یوازي ناقانونه دی بلکي ظالمانه هم دی.
په جینوا کې د افغانستان استازولۍ د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د نړیوالې دوراني ارزونې په ۵۳مه غونډه کې له تاجکستانه وغوښتل چې د پناه غوښتونکو د غوښتنلیکونو د ارزونې عادلانه بهیر تضمین او د هغو کسانو د جبري بېرته ستنولو مخه ونیسي چې په خپل هېواد کې له ګواښ سره مخ دي.
د افغان کډوالو د ملاتړ بنسټ «افغاناېواک» وايي، د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو د پلي کولو اداره (ICE) په پام کې لري یو افغان وګړی د نومبر په درېیمه اوونۍ کې افغانستان ته ولېږي او په ورته وخت کې د ایران د وګړو د بېرته ستنولو لپاره هم د درېیم هېواد له لارې د لېږد پلان لري.
په ننګرهار کې د طالبانو والي نعیم اخوند له پاکستان څخه د افغان کډوالو د نوې احتمالي راستنېدنې د سمبالښت په موخه د تورخم ښارګوټي او عمري کمپ د خدمتونو ارزونه کړې ده. تر دې دوه ورځې مخکې د یوناما مشره رباب فاطمه هم تورخم ته د راستنېدونکو د ستونزو ارزولو لپاره تللې وه.
د خیبر پښتونخوا د ځانګړو ۱۲ ولسوالیو د اطلاعاتو څانګې خبر ورکړی، چې په پاکستان کې د مېشتو شاوخوا ۴.۲ مېلیونه افغان کډوالو له ډلې تراوسه نږدې ۲.۷۹ مېلیونه کسان خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
د افغان کډوالو د ملاتړ سازمان افغانایواک افغانستان انټرنشنل – پښتو ته په یوه برېښنالیک کې ویلي، هغه الوتنه چې ټاکل شوې وه د نومبر په درېیمه یو شمېر افغان وګړي له امریکا وباسي، د پراخو فشارونو او د یوې فدرالي محکمې د مداخلې په پایله کې وځنډول شوه.
د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لورن نونز د دوشنبې په ورځ د نومبر پر درېیمه د دغه هېواد پارلمان ته تایید کړه، چې پاریس له طالبانو سره د ناقانونه افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه «تخنیکي خبرې» پیل کړې دي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وايي، تیره ورځ د تورخم، سپین بولدک، ورېښمو پل او اسلامکلا له لارو ۱۰۰ کورنۍ، چې ۴۶۲ غړي لري، افغانستان ته راستنې شوې دي. کمیسیون زیاتوي چې ۵۷ کورنۍ خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدول شوې او له ۸۱ کورنیو سره نغدي مرستې شوې دي.