د افغان کډوالو اېستل

په پاکستان کې د افغان کډوالو په کمپونو کې يو یې د کراچۍ ښار ختيځ لور ته شاوخوا ۱۸ کيلومترۍ کې موقعيت درلود. خپل هېواد ته د افغان کډوالو تر اېستلو وروسته دغه کمپ نړول شوی او اوس په‌کې څوک نه‌‌اوسيږي. ځايي خلک وايي: «افغانان ښه خلک وو، بايد بېرته نه وای لېږل شوي».

د افغانانو فکري خوځښت د یوې اعلامیې په خپرولو سره له اروپايي ټولنې او د افغانستان له ګاونډیو هېوادونو غوښتي، چې زرګونه پخواني افغان سرتېري جبراً بېرته افغانستان ته ونه‌لېږي. یاد خوځښت ویلي، دغه کسان چې له جمهوریت وروسته له هېواده وتلي، اوس له جدي خطر او نا معلوم برخلیک سره مخ دي.

د افغانستان انټرنشنل – پښتو له‌خوا د راټولو شویو شمېرو له مخې؛ یوازې تېره اوونۍ (د وري له ۱۹مې تر ۲۴مې) ۵زره او ۹۵۶ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۲۹زره او ۷۳۷ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان پخواني ځانګړي استازي، محمود صیقل، خبرداری ورکړی چې یو شمېر اروپايي هېوادونه د افغان کډوالو د جبري ایستنې لپاره له طالبانو سره د معاملو په لټه کې دي او ښايي د دې بهیر په بدل کې دغې ډلې ته سیاسي، ډیپلوماټیک او اقتصادي امتیازونه ورکړي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، تېره ورځ (د غویي ۲۳مه) ۹۷۵ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۵زره او ۲۲۹ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.

اروپایي کمېسیون د افغان کډوالو د بېرته ستنولو په تړاو د خبرو په موخه بروکسل ته د طالب چارواکو له بللو وروسته په خپل وضاحت کې ټینګار وکړ، چې دا چاره د طالبانو د په رسمیت پېژندلو په معنا نه‌ده.

د اروپا پارلمان کې د زرغون ګوند استازې هانا نیومن خبرداری ورکړی، چې له جرمني او نورو اروپايي هېوادونو څخه د افغان کډوالو د اېستلو تګلاره به د طالبانو د پیاوړتیا او د امنیتي ګواښونو د زیاتېدو لامل شي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، په تېرو دوو ورځو کې (د غویي په ۲۰مې او ۲۱مې) ۲زره او ۲۵۵ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۹زره او ۳۳۸ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.

اروپايي ټولنې اعلان کړی، چې غواړي په نږدې راتلونکې کې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو د څرنګوالي په اړه د خبرو لپاره د طالبانو چارواکي بروکسل ته دعوت کړي. دا اقدام د طالبانو له حکومت سره د اروپايي هېوادونو د تخنیکي اړیکو د پراخېدو نښه بلل کېږي.

د تاجکستان د ملي امنیت کمېټې ویلي، په دغه هېواد کې مېشت یو شمېر افغان کډوال چې د قانوني استوګنې، کار او زده‌کړو اسناد یې لرل، له دغه هېواد څخه نه دي ایستل شوي، بلکې د جدي جرمي فعالیتونو په تور ککړ افغانان یې ستانه کړي دي.

د خیبر پښتونخوا د لنډي کوتل مرستیال کمېشنر انعام‌الله وزیر خبر ورکړی، چې یوازې پرون یکشنبه (د غویي ۲۰مه) ۴زره او ۱۷۱ افغان کډوال د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي. د هغه په وینا؛ دغه کډوال په بېلابېلو پنډغالو کې د اداري بهیر تر بشپړېدو وروسته ستانه شوي دي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، تېره ورځ ۷۷۴ کډوالې کورنۍ چې ټول ۴۰۳۰ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستنې شوې دي.

د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو د کمېټې مخکښې غړې جین شاهین په یوه لیک کې د دغه هېواد له بهرنیو چارو وزارت څخه غوښتي، چې افغان متحدان په امریکا کې مېشت کړي. دې سناتورې خبرداری ورکړی، که افغان کډوال بېرته افغانستان ته واستول شي، نو د طالبانو له جدي تعقیب او ځورونې سره به مخ شي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ ۸۷۹ کډوالې کورنۍ چې ټول ۴۵۹۴ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستنې شوې دي.

قطر له امریکا غوښتي چې په دغه هېواد کې مېشت افغان پناه‌غوښتونکي د۲۰۲۶کال د سپټمبر میاشتې پورې نورو هېوادونو ته ولېږدوي او قطر ته د نویو افغان پناه‌غوښتونکو د استولو مخه ونیسي.

د ایران د یزد ولایت پولیسو ویلي، چې په تېره یوه اوونۍ کې یې ۴۹۹ افغان کډوال نیولي دي. د یزد د امنیې قوماندان احمد نګهبان ویلي، دغه کسان د «ټولنیز امنیت د پیاوړتیا» د طرحې په چوکاټ کې نیول شوي دي.

په داسې حال کې چې کډوالي په یوه نړیوال بحران بدله شوې د اتریش او ازبکستان حکومتونو د افغان کډوالو د ایستلو لپاره یو تړون لاسلیک کړی دی. شنونکي د افغان کډوالو د ستنولو لپاره د یادو هېوادونو دا تړون د بریتانیا او روانډا له ناکامې طرحې سره ورته بولي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، تېره ورځ (د غویي ۱۷مه) ۸۷۰ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۴زره او ۵۶۷ کسان کېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستنې شوې دي.