په ننګرهار کې د طالبانو والي نعیم اخوند له پاکستان څخه د افغان کډوالو د نوې احتمالي راستنېدنې د سمبالښت په موخه د تورخم ښارګوټي او عمري کمپ د خدمتونو ارزونه کړې ده. تر دې دوه ورځې مخکې د یوناما مشره رباب فاطمه هم تورخم ته د راستنېدونکو د ستونزو ارزولو لپاره تللې وه.
د خیبر پښتونخوا د ځانګړو ۱۲ ولسوالیو د اطلاعاتو څانګې خبر ورکړی، چې په پاکستان کې د مېشتو شاوخوا ۴.۲ مېلیونه افغان کډوالو له ډلې تراوسه نږدې ۲.۷۹ مېلیونه کسان خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
د افغان کډوالو د ملاتړ سازمان افغانایواک افغانستان انټرنشنل – پښتو ته په یوه برېښنالیک کې ویلي، هغه الوتنه چې ټاکل شوې وه د نومبر په درېیمه یو شمېر افغان وګړي له امریکا وباسي، د پراخو فشارونو او د یوې فدرالي محکمې د مداخلې په پایله کې وځنډول شوه.
د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لورن نونز د دوشنبې په ورځ د نومبر پر درېیمه د دغه هېواد پارلمان ته تایید کړه، چې پاریس له طالبانو سره د ناقانونه افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه «تخنیکي خبرې» پیل کړې دي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وايي، تیره ورځ د تورخم، سپین بولدک، ورېښمو پل او اسلامکلا له لارو ۱۰۰ کورنۍ، چې ۴۶۲ غړي لري، افغانستان ته راستنې شوې دي. کمیسیون زیاتوي چې ۵۷ کورنۍ خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدول شوې او له ۸۱ کورنیو سره نغدي مرستې شوې دي.
د امریکا د کانګرس ۶۶ غړو د استازو جرګې او سنا له دواړو خونو څخه د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو او د کورني امنیت له وزیر مارک وین مولین غوښتي، چې د افغانانو د اخراج الوتنه لغوه او هغه کسان طالبانو ته ونه سپاري چې له امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی دی.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړۍوال سازمان وايي، د اروپايي ټولنې په ملاتړ یې تر ۱۱۰زره زیاتو ستنو شویو بېاسناده افغان کډوالو ته د روغتیا، خوندیتوب او نورو اړین خدمات وړاندې کړي دي.
اسلام اباد کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ وياند قیصر خان اپریدي افغانستان انټرنشنل ته وویل، د ډونالډ ټرمپ ادراې د هغې پرېکړې په تړاو ورسره اړیکه نه ده نيول شوې چې له مخې یې ځينې افغانان له امریکا څخه د پاکستان له لارې خپل هيواد ته استول غواړي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وايي، تیره ورځ د تورخم، سپینبولدک، ورېښمو پل او اسلامکلا له لارو ۶۰۰ افغان کډوال هیواد ته راستانه شوې چې ۴۲۹ خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدول شوي او ۹۳ کورنیو سره مالي مرستې هم شوې دي.
د افغان اېواک په نوم د افغانانو د بیا مېشتېدنې د همغږۍ سازمان وايي، ۶۳ سلنه امریکایان د هغو ۱۵۰ افغانانو د اېستلو مخالف دي چې له امریکا سره یې همکاري کړې؛ خو اوس د پاکستان له لارې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان ته لېږدول کېږي.
د ټاکل شوي ضربالاجل تر پای ته رسېدو وروسته د خیبر پښتونخوا په نوښار ولسوالۍ کې پولیسو د افغان کډوالو پر وړاندې د عملیاتو پرمهال د شپږو کورنیو ۴۶ غړي نیولي، چې ښځې او ماشومان هم پهکې شامل دي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وايي، تېره ورځ د تورخم، سپین بولدک، ورېښمو پل او اسلامکلا له لارو ۱۰۸ کورنۍ، چې ۴۶۴ غړي یې لرل، هېواد ته راستنې شوې دي. د کمېسیون په وینا، ۲۳۹ کسان خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدول شوي او له ۵۷ کورنیو سره نغدي مرستې شوې دي.
په خیبرپښتونخوا کې د والي واکمنۍ او بېړني حالت له پلي کېدو وروسته د افغان کډوالو د اېستلو لپاره ټولې تیارۍ نیول شوې دي. پولیس وايي، د افغان کډوالو د نیولو بهیر سر له سبا څخه پیلېږي او بېلابېلو ولسوالیو کې د افغانانو د نیولو لپاره د پولیسو ۱۲۰ ډلې او ګڼ لنډمهالي کمپونه جوړ شوي دي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان خبرداری ورکړی، چې سږ کال له ایران او پاکستان څخه څه باندې یو اعشاریه درې میلیونه افغانان خپل هېواد ته ستانه شوي دي. دغه سازمان ویلي، چې د کافي بودیجې د نشتوالي له امله به له ۱۴۰ زرو ډېر زیانمن کسان په ژمي کې له مرستو او سرپناه بې برخې پاتې شي.
د افغانانو د لېږد او ملاتړ بنسټ «افغان ایواک» په لویزیانا کې د نیول شویو افغان کډوالو د افغانستان ته د احتمالي لېږد د مخنیوي لپاره له هغو امریکايي پوځیانو د مرستې غوښتنه کړې چې له دغو افغانانو سره اړیکې لري.
د بېځایه شویو نړیوال بنسټ د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ادارې وغوښتل، چې افغانستان ته د افغان پناه غوښتونکو د جبري استولو لړۍ سمدستي ودروي. دا غوښتنه داسې مهال کېږي چې د نیو یارک ټایمز د راپور لهمخې، د ټرمپ حکومت د راتلونکې دوشنبې په ورځ یو شمېر افغان کډوال پاکستان ته شړي.
نیویارک ټایمز د درېیو امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی، چې دغه افغانان دمګړۍ په لوزیانا ایالت کې ساتل کېږي او ډېری یې له هغو کسانو څخه دي چې ښايي د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې له سختې ځورونې یا تعقیب سره مخ شي.
په جینوا کې د ملګرو ملتونو په دفتر کې د افغانستان استازي نصیر احمد اندېشه د کډوالۍ د نړیوال سازمان په غونډه کې په روان کال کې د افغان کډوالو د جبري اېستلو د بحراني وضعیت او د هېواد په پولو کې د بېرته راستنېدونکو د ننګونو په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړه.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ مشر عرفات جمال ویلي، چې له ۲۰۲۳ کال راهیسې افغانستان ته ستانه شوي ۶،۳ میلیونه افغانان له کړکېچن وضعیت سره مخ دي. د هغه په وینا، ځینې دغه کډوال بیرته ایران یا اروپا ته ځي، یا وسله والو ډلو سره یو ځای کیږي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې د پنجشنبې په ورځ له بېلابېلو لارو ۷۰۹ کډوال افغانستان ته جبري ستانه کړل شوي دي. د یاد کمېسیون د راپور له مخې، په همدغه ورځ یې ۱۲۱ تنه ستانه شوي خپلو مېنو ته هم لېږدولي دي.
د طالبانو د کډوالو عالي کمیسیون ویلي، چې تېره ورځ (چهارشنبه) د سپین بولدک، تورخم، ورېښمو پله او اسلام کلا له لارې له پاکستان او ایران څخه ۵۸۸ تنه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.
د لیبیا په ختیځ کې مېشت حکومت اعلان وکړ، چې د ټولو ځمکنیو، هوايي او سمندري لارو څخه یې د افغانستان او ایران د وګړو پر ورتګ بندیز لګولی دی. دغه حکومت خبرداری ورکړی چې د یادو دواړو هېوادونو هغه وګړي دې په چټکۍ له خاورې وشړل شي چې د استوګنې قانوني اسناد نهلري.