د افغان کډوالو اېستل

د افغان کډوالو د پراخې ستنېدو له امله د پېښور بورډ بازار د افغان دودیزو جامو کاروبار له سخت کمښت سره مخ شوی؛ سوداګر وايي، د دوی د اصلي پېرېدونکو له کمېدو سره نه یوازې خرڅلاو او تولید راټیټ شوي، بلکې د ګلدوزۍ، ګنډل، ټوکر او نور کارونه هم اغېزمن شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کميشنري وايي، د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې له پاکستانه ۶۵۴ زره او ۱۰۰ افغانان افغانستان ته جبري ستانه یا ایستل شوي چې د دغه هېواد پر کمزوري بشري وضعیت یې فشار زیات کړی دی.

په پاکستان کې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لړۍ روانه ده او په بېلابېلو سیمو کې د مېشتو افغان کډوالو پر ضد د پولیسو عملیات هم پراخ شوي دي. د خیبر پښتونخوا د مانسهرې ولسوالۍ په اوګي سیمه کې پولیسو د یو لړ عملیاتو پرمهال ۹ افغان کډوال نیولي دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزارت یو ویاند افغانستان انټرنشنل ته ویلي، دغه وزارت د افغان کډوالو د منلو ژمنې لغوه کولو په اړه د اساسي قانون محکمې پرېکړه څېړي. هغه ویلي، چې د جرمني د اساسي قانون محکمې پرېکړه لانورو څېړنو ته اړتیا لري او دغه څېړنې او ارزونې روانې دي.

د کډوالۍ نړۍوال سازمان ویلي، چې په تېرو دوو اونیو کې تر ۱۰۰زره ډېر افغانان له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستانه شوي دي. د دغه سازمان په وینا؛ په تېرو دوو اونیو کې له دې ډلې ۵۵زره او ۶۳۱ کسان له پاکستان نه او ۴۴زره او ۷۳۷ کسان له ایران نه افغانستان ته ستانه شوي دي.

د جرمني له لایپزیګ هوايي ډګر څخه کابل ته د ۳۱ افغانانو ایستل، په ځانګړې توګه د هغو کسانو په ډله کې د یوه داسې افغان شتون چې جنايي محکومیت یې نه درلود، په جرمني کې د افغان کډوالو د ایستلو د تګلارې په اړه بحثونه نوي پړاو ته داخل کړي دي.

طالبانو ویلي، د تېرې ورځې په ترڅ کې ۳۸۰ کورنۍ چې ټولټال ۲ زره او ۳۰ تنه کېږي له پاکستان او ایران څخه د افغانستان له بېلابېلو لارو هېواد ته راستانه شوې دي.

د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت ویلي، چې ددوشنبې په ورځ ۳۶۳ کډوالې کورنۍ چې ۱۹۵۰ غړي لري، د تورخم، سپین بولدک، ورېښمو پل او اسلام کلا له لارو هېواد ته راستنې شوې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، د دوشنبې په ورځ (د زمري ۱۲مه) د هېواد له بېلابېلو لارو ۳۶۳ کډوالې کورنۍ چې ټولټال ۱۹۵۰ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون راپور ورکړی، چې له پاکستان او ایران نه یوازې د یکشنبې په ورځ له بېلابېلو لارو ۴۴۴ کډوالې کورنۍ چې ټولټال شمېر یې ۲زره او ۲۵۹ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ (د زمري ۱۰مه) ۳۶۱ کډوالۍ کورنۍ چې شمېر یې ۱۹۷۹ کسانو ته رسېږي؛ له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستانه شوي دي.

جرمني د فریدون توفان په نوم یو افغان کډوال نیولی چې هېڅ جرمي مخینه نه‌لري او افغانستان ته د هغه د اېستل کېدو چارې روانې دي. ډویچه‌ویله‌ په یوه راپور کې ویلي، د دې ۴۶ کلن افغان دوسیه د دغه هېواد د بشري حقونو او کډوالۍ د تګلارو په اړه له ډېرو لانجمنو او د بحث وړ هغو څخه ګرځېدلې ده.

د پاکستان د پنجاب ايالت د کورنيو چارو وزارت ويلي، چې په دغه ایالت کې د ناقانونه بهرنیو اتباعو د نیولو او اېستنې پر دوام تر اوسه ۱۳۹ زره او ۹۰۲ ناقانونه افغان کډوال نیول شوي دي. د دغه وزارت په وینا، یاد افغانان له قانوني طی مراحل وروسته بېرته خپل هېواد ته استول شوي دي.

له پاکستانه د افغان کډوالو د ستنېدو له بهیر سره هممهاله، افغان محصلین وايي چې د قانوني او مالي ستونزو له امله یې زده‌کړې او راتلونکی له خطر سره مخ دي. افغان ښځينه زده کړیالانې هم اندېښنه لري چې ښايي خپلې زده‌کړې بشپړې نه کړای شي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تیره ورځ ۴۱۳ کډوالۍ کورنۍ چې شمیر یې ۲۱۸۳ تنه و له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستنې کړل شوې دي.

په پاکستان کې له نږدې پنځو لسیزو راهیسې مېشت افغان کډوال وایي، د جبري ستنېدو له امله له ګڼو ستونزو سره مخ دي او له پاکستاني حکومت غواړي چې د خپلو سوداګریزو او کورنیو چارو د تنظیم لپاره ورته پوره وخت ورکړي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون ویلي، د پنجشنبې په ورځ له بېلابېلو لارو ۴۵۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲زره او ۵۴۶ کسانو ته رسېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي. طالبانو ویلي، چې ۲۰۲۰ نور کسان یې خپلو مېنو ته لېږلي.

د خیبرپښتونخوا په چارسدې ولسوالۍ کې د بې‌اسناده افغان کډوالو پرضد د پولیسو او ولسوالۍ ادارې ګډ عملیات لاهم په چټکۍ سره دوام لري، چې په ترڅ کې یې تازه ۱۵ نور افغان کډوال نیول شوي دي.