له ایران او پاکستان څخه د میلیونونو افغان کډوالو جبري ستنېدل، پنځه کاله وروسته له افغانستانه د طالبانو له بیا واکمنېدو، د دغه هېواد پر کمزوري اقتصاد، محدودو کاري فرصتونو او له وړاندې تر فشار لاندې بشري خدمتونو بار لا زیات کړی دی.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ جمعه ۴۳۹ کډوالې کورنۍ چې ټول ۲۰۷۱ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستانه شوې دي.
د خیبر پښتونخوا پېښور پولیسو په دغه ښار کې د افغان کډوالو پر ضد د عملیاتو پر مهال شاوخوا ۲۱ افغانان نیولي او د نورو قانوني اقداماتو لپاره یې د افغان کډوالو د ساتنې مرکز ته لېږدولي دي.
د پاکستان د پلازمېنې اسلام اباد د عالي محکمې يوه قاضي د افغان محصلينو د تحصيلي ويزو د تمدېدو د څرنګوالي د قضيې په اورېدنه کې ويلي، « موږ دا مهال له افغانستان سره د جګړې په حالت کې یو او افغانستان دښمن هېواد دی».
د پاکستان په لوی اقتصادي ښار کراچۍ کې د افغان کډوالو د نیولو په عملیاتو کې له ۳۰ ډېر هغه پاکستاني پښتانه هم نیول شوي چې د پاکستان پېژندپاڼې لري، خو د معلوماتو له مخې لا هم په توقیفي کمپونو کې ساتل کېږي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون ویلي، چې تېره ورځ د تورخم، سپين بولدک، اسلامکلا او ورېښمو پله له لارې ۴۳۱ کورنۍ چې ټول لټال ۲۰۸۷ کسان کېږي؛ افغانستان ته ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې، چې له یادو کورنیو سره یې لومړنۍ مرستې هم کړې دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په خپل تازه راپور کې ویلي، په افغانستان کې د وسلهوالو مخالفو ډلو فعالیت، په بدخشان او ځینو نورو سیمو کې نښتو د داخلي بېځایه کېدو اندېښنې زیاتې کړې دي.
په پاکستان کې د افغان محصلينو ټولنې ويلي، د اسلاماباد په عالي محکمه کې یې د افغان محصلینو د تحصیلي ویزو د ستونزو او له دې سره د تړلو نیونو او شړلو په اړه یوه مفصله قانوني قضیه ثبت کړې ده.
د جرمني حکومت د سېشنبې په ورځ (د وږي ۳مه) د لایپزګ هوايي ډګر څخه د یوې چارټر الوتکې له لارې ۳۰ افغان کډوال کابل ته ستانه کړي. جرمني وړاندې اعلان کړی و، هغه کسان بېرته افغانستان ته ستنوي چې جرمي دوسیې لري؛ خو د راپورونو له مخې په دې ډله کې هغه کسان شامل دي چې جرمي دوسیې نهلري.
د خیبر پښتونخوا د پېښور پولیسو د دغه ښار په بېلابېلو سیمو کې د افغان کډوالو پر ضد د عملیاتو پرمهال شاوخوا ۲۰ افغانان نیولي دي. دغه عملیات د پېښور په بورډ بازار، تاجاباد او نورو سیمو کې شوي دي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي، چې د تېرې زمري میاشتې پر مهال له ایران او پاکستان څخه ۱۱زره او ۲۸۷ افغانې کورنۍ افغانستان ته راستنې شوې دي.
د پاکستان د کراچۍ پولیسو ویلي، په دغه ښار کې د مېشتو افغان وګړو پر ضد د عملیاتو پر مهال له ۶۰ ډېر کسان نیول شوي او د قانوني اسنادو د ارزونې لپاره د افغان کډوالو یوه مرکز ته لېږدول شوي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې تېره ورځ شنبه ۲۰۲ کډوالې کورنۍ چې ټول ۱۰۱۶ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته ستانه شوې دي.
د خیبر پښتونخوا ستر ښار پېښور کې د جایدادونو سوداګر وايي، له خیبر پښتونخوا د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو سره په دغه ښار کې د کورونو او ځمکو غوښتنه کمه شوې او په ځینو څنډهییزو سیمو کې د جایدادونو بیې تر ۵۰ سلنې راټیټې شوې دي.
د پاکستان پلازمېنه کې د افغان محصلينو ټولنه وايي، ۲ افغان محصلینې د پولیسو لهخوا په خپل کور کې نیول شوې دي. دغه ټولنه وايي، دغو محصلینو د خپلو ویزو د تمديد لپاره پر وخت غوښتنلیکونه سپارلي، خو تر اوسه ویزې نهدي ورکړل شوي. ویل کېږي دغه محصلينې خویندې دي او سروده او حسینه نومېږي.
د خیبر پښتونخوا د کوز دېر ولسوالۍ ځایي ادارې د افغان کډوالو پرضد د اقداماتو اعلان کړی او ځايي اوسېدونکو ته یې سپارښتنه کړې، چې په خپلو کورونو، هټیو، هوټلونو او پلازو کې د مېشتو افغان کډوالو بشپړ معلومات دوی ته وسپاري.
د سویس فدرالي اداري محکمې پرېکړه کړې چې په ځانګړو شرایطو کې ځینې افغان پناه غوښتونکي افغانستان ته ستنول کېدای شي. دغه پرېکړه د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د افغانانو د بېرته ستنولو په اړه د سویس په پالیسۍ کې د احتمالي بدلون نښه بلل کېږي.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان وايي، له اروپايي ټولنې سره په همکارۍ یې له ایران او پاکستان نه تر ۳۹۳زره ډېرو راستنېدونکو کډوالو سره بېړنۍ مرستې کړې دي. اروپايي ټولنې ویلي، افغانستان لاهم د نړۍ تر ټولو پېچلو او اوږدمهاله بېځایه کېدو او بشري ناورین سره مخ دی.
د پېښور ځایي رسنیو راپور ورکړی، چې په دغه ښار کې د مېشتو افغان کډوالو پر ضد د کور په کور عملیاتو لپاره چمتووالی بشپړ شوی او ښایي چې دغه عملیات د شپې لهخوا ترسره شي. د راپور له مخې، په خیبر پښتونخوا کې د مېشتو شاوخوا یو مېلیون افغان کډوالو معلومات راټول شوي دي.
د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، تیره ورځ ۲۲۹ افغان کډوالې کورنۍ، چې د غړو شمېر یې ۱،۰۶۵ کسانو ته رسیږي هېواد ته راستنې شوې. د طالبانو په وینا، له دې ډلې یې لسګونه کورنۍ خپلو اصلي ولایتونو ته لېږدولي دي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وايي، چې په روانه اوونۍ کې ۸۷۵ افغان کډوال د پاکستان له زندانونو خوشې شوي دي. یاد وزارت ویلي، دغه کسان د قانوني اسنادو نهلرلو له امله د پاکستان په بند خونو کې بندیان وو.
پولیټیکو په یو راپور کې لیکلي، چې د جرمني د لومړي وزیر فریدریښ مېرڅ حکومت لهخوا له طالبانو سره د افغان کډوالو د اېستلو تړون د زرګونه کډوالو او د بشري حقونو فعالانو ترمنځ د اندېښنې او لاریونونو څپه راپورته کړې ده. دغه کډوال جرمني ته د طالبانو د ځپلو له امله تښتېدلي دي.