د طالبانو تر واک لاندې د احصایې او معلوماتو عمومي اداره وايي، د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د افغانستان د صادراتو ارزښت د تېر کال د همدې مودې پرتله ۱۲۵،۷ میلیون ډالره کم شوی، خو د وارداتو کچه یې د تېرکال د همدې مودې په پرتله ۱۱۶،۳ میلیون ډالره لوړه ښودلې ده.
په کندز کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وايي، چې د صنعت او سوداګرۍ وزارت په همکارۍ یې بهرنیو بازارونو ته د وچې او لندې مېوې صادرات زیات کړي دي.
د افغانستان بانک لپاره د طالبانو لومړي مرستیال صدیقالله خالد په کابل کې په یوه کنفرانس کې وویل، چې د روان لمریز کال تر پایه به پر بانکي حسابونو ټول لګول شوي بندیرونه پایته ورسوي. تر دې مخکې په بانکونو کې حساب لرونکي د خپلو پیسو په رااېستلو کې له محدودیتونو سره مخ وو.
د هرات لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر وايي، د دغه ولایت د صنعتي تولیداتو صادرات بهرنیو هېوادونو ته په تېره یوه میاشت کې ۹۷ سلنه زیات شوي دي. دغه دفتر زیاتوي، چې په دې موده کې د کرنې او مالدارۍ ۴۱ ډوله محصولات هم بهرنیو هېوادونو ته صادر شوي دي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام (یو اېن ډي پي) وايي، د افغان ښځو د کاروبارونو ملاتړ کولای شي له هغوی سره د عاید په ترلاسه کولو، د خپلو کورنیو د لګښتونو په برابرولو او نورو ښځو ته د کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې مرسته وکړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د اقتصادي ډیپلوماسۍ مرستیال حمید قنبري ویلي، حکومت د لېږد رالېږد او لوژستیکي ستونزو له امله د اغېزمنو صادرونکو لپاره د صادراتو د مقرراتو پر بیاکتنې بوخت دی او افغانستان، پاکستان او عراق ته د صادراتو د خنډونو د لرې کولو لپاره نوې طرحې ارزوي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت دشنبې په ورځ (د لړم ۲مه) په ننګرهار کې د شوکاڼي د درېیو بېلابېلو کانونو د استخراج او پروسس قراردادونه له کورنیو خصوصي شرکتونو سره لاسلیک کړل. دغه وزارت وایي، پر دغو درې واړو کانونو په مجموعي ډول څه باندې ۲۲۸ میلیونه امریکایي ډالره پانګونه کېږي.
د طالبانو مشر هبتالله د سوداګریزو جوازونو د ورکړې د پړاوونو ساده کولو په تړاو په یوه حکم سره ۸ شرطونه لغو کړي دي. په دې شرطونو کې د بانکي اظهارنامې او د ۵۰۰ زره افغانیو تضمین اخیستل لغو شوي او د چارو اداره مکلفه شوې، چې د هر سوداګریز سکټور لپاره د جواز صادرولو مرجع معلومه کړي.
ډېپلوماټ مجلې په یوې خپره کړې مقاله کې ویلي چې د واخان دهلېز له لارې له چین سره د نښلېدو په موخه د نوي جوړ شوي سړک فعالېدل له جدي امنیتي خنډونو سره مخ دي او پرې د سیمهییزې سوداګرۍ پیل کېدل د اوس لپاره ممکن نه دي.
په کوېت کې د طالبانو سفیر محمد شفیق خطیب د بیت التمویل الکویتي بانک د پلاوي له شرعي غړي او پانګوال خالد شجاع العتیبي سره کتنه کې د اقتصادي همکاریو په تړاو د خبرو په ترڅ کې په افغانستان کې د پانګونې د فرصتونو په اړه هم بحث کړی دی.
د پېښور د اندر شیر بازار په تنګو کوڅو کې هغه ګڼه ګوڼه چې پخوا یې افغان سوداګر، عمده پېرونکي او د ګاڼو مینهوال راکښل، اوس د ډېرو زرګرانو په وینا، کمه شوې ده. د افغانانو په وتلو سره په پېښور کې د سپینو زرو بازار سوړ شوی او د کلونو سوداګریزې اړیکې یې هم زیانمنې شوې دي.
د «افغانستان د کلیوالو بازارونو فرصت» په نوم یوه تازه څېړنه ښيي چې د هېواد له ۲۵،۴ میلیونه کلیوالو اوسېدونکو څخه ۱۲،۳ میلیونه یې د سړک له لارې نږدې بازار ته په رسېدو کې تر یوه ساعت ډېر وخت ته اړتیا لري.
طالبانو د واخان له لارې له چین سره د افغانستان د نښلولو لپاره نوی سړک پرانیستی، خو چین لا هم خپله پوله د منظمې سوداګرۍ لپاره نه ده پرانیستې. د «ډیپلومات» مجلې د راپور له مخې، طالبان دا لاره د سوداګرۍ د پراختیا وسیله بولي، خو چین پرې تر ډېره د امنیت له نظره تمرکز کوي.
د تایوان سمندري لېږد شرکت وان های لاینز اعلان کړی چې افغانستان، ازبکستان، قزاقستان او د منځنۍ اسیا نورو هېوادونو ته د پاکستان د بندرونو له لارې د بارونو د لېږد نوې غوښتنې نه مني. شرکت ویلي، دا پرېکړه سمدستي نافذه شوې، خو د پای نېټه یې نه ده ټاکل شوې.
د پاکستان د درملو صادرات په ۲۰۲۵-۲۶ مالي کال کې ۲۶ سلنه کم شوي او له ۴۵۷،۴ میلیونه ډالرو څخه ۳۱۹ میلیونه ډالرو ته راټیټ شوي دي. د دغه هېواد د درملو صنعت وايي، له افغانستان سره د سوداګرۍ ټکني کېدل د دې کمښت یو مهم لامل دی.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان برېښنا شرکت رییس عبدالحق همکار په دوبۍ کې د ویټېکس (WETEX) په نړۍوال نندارتون کې ویلي، چې د برېښنا د تولید، لېږد او وېش په برخو کې د پرمختللو تجهیزاتو او معیاري ټکنالوژیو کارول د افغانستان برېښنا شرکت له مهمو لومړیتوبونو څخه دي.
په هرات کې د طالبانو رسنیز دفتر د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۲۹مه) ویلي، چې د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د هرات صادرات د اسلامکلا بندر له لارې د تېرکال د ورته مودې پرتله ۷۲ سلنه زیات شوي او ټولیز ارزښت یې ۱۲۴ مېلیون ډالرو ته رسېدلی دی.
د طالبانو تر چتر لاندې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولینو ويلي، چې د روان ۱۴۰۴ لمریز کال په لومړیو شپږو میاشتو کې له هېواده بهر ته د کابو نهه میلیونه امریکایي ډالرو په ارزښت لاسي اوبدل شوې غالۍ صادرې شوې دي.
د بادغیس ولایت یو شمېر سوداګرو او د صنعت برخې فعالانو د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ له وزیر نورالدین عزیزي سره په لیدنه کې، د دغه ولایت د صنعتي پارک د پړاوونو د ژر بشپړېدو او د پرانیستل کېدو غوښتنه کړې ده.
راپورونه ښیي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګري ۷۴ سلنه کمه شوې او له ۱،۳ میلیارد ډالرو ۳۵۸ میلیون ډالرو ته راټیټه شوې ده. په داسې حال کې چې د ډيورنډ کرښې تړل کېدو د پاکستان سوداګرو ته زیان اړولی، خو افغانستان خپلې سوداګریزې لارې د ایران او منځنۍ اسیا پر لور اړولې دي.
د طالبانو تر واک لاندې د سوداګرۍ او پانګونې خونې خبر ورکړی، چې افغان سوداګرو او پانګهوالو د اندونیزیا د سوداګرۍ او صنایعو خونې او د بهرنیو چارو وزارت له استازو سره په لیدنه کې غوښتنه کړې، چې د کانونو، کرنې، برېښنا او انرژۍ، صنعت او نورو تولیدي سکتورونو کې پانګونه پراخه کړي.
د دوغارون سرحدي ترمینل مشر محسن رکني وايي، چې دوغارون بندر د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ له اصلي لارو ګڼل کېږي. نوموړي زیاته کړې، چې د روان کال په لومړۍ نیمايي کې له دې لارې افغانستان ته ۷۰ سلنه صادرات شوي دي.