د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP) په یوه تازه راپور کې ویل شوي، چې د طالبانو اقداماتو په افغانستان کې کورني او بهرني پانګهوال ناهیلې کړي دي. د راپور لهمخې، بانکي محدودیتونه، کمزورې بنسټیزې اسانتیاوې او دوامداره بېثباتي د پانګونې پروړاندې ستر خنډونه دي.
د طالبانو په ولکه کې اریانا افغان هوايي شرکت اعلان کړی، چې د کابل او ډیلي ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا او د ټرانسپورټي لېږد د کچې لوړولو په موخه یې په دې مسیر کې د کارګو او مسافر وړونکو الوتنو شمېر زیات کړی دی.
د افغانستان لپاره د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي عصمتالله ایرګاشېف په دغه هېواد کې د قزاقستان له سفیر بېبوت اتامکولوف سره په لیدنه کې د سیمهییز اتصال او همغږۍ په بهیرونو کې د افغانستان پر رول خبرې اترې کړې دي.
په هرات کې د طالبانو رسنیز دفتر د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۵مه) خبر ورکړی، چې د دې ولایت په اسلامکلا ګمرک کې د ۵۸ میلیونه افغانیو په ارزښت د ۴ پراختیایي پروژو چارې پیل شوې دي. د دوی په وینا، د دغو پروژو له بشپړېدو سره به په دې بندر کې ګڼهګوڼه کمه او نظم رامنځته شي.
هلمند کې په لومړي ځل د ۵۰ مېلیونه افغانیو په ارزښت یوه سړه خونه پرانیستل شوه. د یادې سړې خونې مسوولین وايي، چې د دغه خونې په پرانیستلو لسګونه کسانو ته یې د کار زمینه برابره کړې ده.
ایراني چارواکي وایي، د ایران، افغانستان او چین ترمنځ د درېاړخیزې سوداګریزې، صنعتي ازادې سیمې د جوړېدو طرحه چې مرکز یې د سوېلي خراسان ولایت ټاکل شوی؛ کولای شي د ایران ختیځ د سیمې په یوه مهم ترانزیتي مرکز بدل کړي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزیر هدایتالله بدري په هرات کې د سمنټو پروژې له روانو چارو د لیدنې پرمهال د یادې پروژې د چارو پر چټکتیا ټینګار وکړ. نوموړي اړوندو مسوولینو ته لارښوونه وکړه، چې د تړون له ژمنو سره سم کارونه لا ګړندي او پر وخت یې ترسره کړي.
د بدخشان ولایت اوسېدونکي وایي، د دې ولایت په نسي ولسوالۍ کې د افغانستان او تاجکستان ترمنځ جوړ شوی ګډ بازار د پېر او پلور په برخه کې د هغوی لپاره ګڼې اسانتیاوې رامنځته کړې دي.
دوو چینايي، یوه تاجکستاني او یوه افغان پانګوال ویلي، د کندوز په عليآباد ولسوالۍ کې د سمنټو د یوه کان له تثبیت وروسته، چې شاوخوا ۱۰ کیلومتره اوږدوالی لري، په نوي او عصري ټکنالوژۍ سمبال د سمنټو تولیدي کارخونه جوړوي. دغو پانګوالو د کارخونې د جوړېدو د نېټې په تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویلي، چې د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر هرات ته د خپل سفر په ترڅ کې له تورغونډۍ بندر او د ټاپي پروژې له روانو چارو لېدنه کړې ده.
د طالبانو سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي، له پاکستان سره د سوداګریزو لارو تر پرلهپسې ستونزو او تړل کېدو وروسته، د کندز د شېرخان بندر له لارې د افغانستان صادرات د تېر کال په پرتله ۶۰ سلنه لوړ شوي، چې ورسره سلګونه ټنه کورني تولیدات د سیمې هېوادونو ته صادرېږي.
د ازبکستان د احصایې ملي کمیټې خبر ورکړی، چې په ۲۰۲۵کال کې یې له افغانستان سره اقتصادي اړیکې د پام وړ پراخې شوې. د یادې ادارې په وینا؛ په همدې کال کې د دواړو هېوادونو ترمنځ دوه اړخیزه سوداګري شاوخوا ۱.۶ مېلیارډ ډالرو ته رسېدلې، چې د تېر کال پرتله ۴۵.۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
د کابل او اسلام اباد تر منځ د خرابو اړیکو تر سیوري لاندې پاکستان او چین پرېکړه کړې، چې د سيپیک پروژه افغانستان ته وغځوي او چین هڅه کوي د دواړو هېوادونو ترمنځ خرابې اړیکې بېرته ورغوي.
د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټې د پنجشنبې په ورځ «ترهګرو ته د مرستو بندولو لایحې» په اړه ناسته وکړه. د دې لایحې موخه دا ده، چې طالبان د امریکا له هغو مرستو څخه بېبرخې شي چې افغانستان ته لېږل کېږي. د دې کمېټې مشر جېم رېش وایي، له مخالفتونو سره سره دا لایحه یو ګام مخته تللې ده
د طالبانو د کندهار د کرنې او مالدارۍ ریاست وایي چې د روان لمریز کال له پیل څخه تر دا مهاله پورې د دوی په همغږۍ شاوخوا ۲۳زره ټنه انار بېلابېلو بهرنیو هېوادونو ته صادر شوي دي.
په کابل کې د اروپایي ټولنې دفتر وایي چې د ۲۰۲۶کال لپاره یې په افغانستان کې د کوچنیو او منځنیو کاروبارونو ته د پور ورکولو لپاره ۱۵میلیونه یورو پانګونه کړې ده.
د افغانستان د کرنې او مالدارۍ د سړې خونې مسوولین وایي، چې افغان او ترکي سوداګر په کور دننه د سړو خونو د تجهیز او نورو تولیدي برخو کې د ۱۵ مېلیون ډالرو په ارزښت پانګونې ته لېوالتیا ښودلې. دوی وایي، دغه پانګونه د کروندګرو او کورني محصلاتو د خوندیتوب په برخه کې مهمه ده.
په هرات کې د طالبانو تر واک لاندې د خواف- هرات اوسپنې پټلۍ د روزنک تمځای مسوولین وايي، په تېرو ۹ میاشتو کې له دې لارې ۳۸۳زره او ۸۰۷ ټنه واردات شوي دي. دغه طالب مسوولینو زیاته کړې، چې په همدې موده کې یې ۴ واګونه صادرات هم کړي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په تېرې مرغومي میاشت کې د اوسپنې پټلۍ له لارې ۶۹۹زره او ۸۲۰ مټریک ټنه انتقالات شوي دي. د دغه وزارت په وینا؛ یاد انتقالات د حیرتان، اقينې، تورغونډۍ او خواف-هرات بندرنونو له لارې شوي دي.
واشنګټن پوسټ ورځپاڼې ویلي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو لارو بندښت په دواړو غاړو کې اقتصادي فعالیتونه فلج کړي، بازارونه یې اغېزمن کړي او زرګونه کسان یې له بېکارۍ سره مخ کړي دي.
د پاکستان مرکزي بانک اعلان کړی چې د ۲۰۲۶مالي کال په لومړۍ نیمايي کې افغانستان ته د دغه هېواد صادرات شاوخوا ۵۶ سلنه راټیټ شوي دي. بانک وايي، له ۹ ګاونډیو هېوادونو سره سوداګریز کسر د ۲۰۲۶مالي کال په لومړۍ نیمايي کې ۴۴سلنه زیات شوی او ۷میلیارده او ۶۸۳میلیونه ډالرو ته رسېدلی.
د اقتصادي همکاریو سازمان د سوداګرۍ او صنعت خونې ۳۰مه غونډه د پاکستاني سوداګرو فډراسیون په کوربتوب د جمعې په ورځ د پاکستان په کراچۍ ښار کې ترسره شوه. په دې غونډه کې په کراچۍ کې د طالبانو کونسل عبدالجبار تخاري هم ګډون درلود.