د هرات لپاره د طالبانو والي نور احمد اسلامجار وايي، په هرات کې به د ټاپي پروژې چارې تر دوو میاشتو پورې بشپړې شي. نوموړي له صنعتکارانو او د هرات له خلکو وغوښتل، چې د ښار په کچه فابریکو او کورونو ته د ګازو د لېږد لپاره لازم چمتووالی ونیسي.
سکای نیوز په خپل یو راپور کې ویلي چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته افغان ښځې چې پخوا په رسمي دندو بوختې وې اوس کوچنیو کاروبارونو ته اړ شوي دي او یوازې په همدې برخه کې د کار کولو فرصت لري.
د طالبانو د اوسپنې پټلۍ اداره وایي، چې د روان لمریز کال د زمري میاشتې په ترڅ کې د اوسپنې پټلۍ له لارې ۷۰۴ زره او ۳۰۰ مټریک ټنه توکي لیږدول شوي دي. د یادې اندازې توکو انتقالات د اقینې بندر، تور غونډي، حیرتان او خواف-هرات له لارې شوي.
د قزاقستان او افغانستان ترمنځ دوه اړخیزه سوداګري د ۲۰۲۶ کال په لومړۍ نیمایي کې پراخه شوې او د تېر کال همدې مودې په پرتله ۲.۵ برابره لوړه شوې ده. د قزاقستان د دولتي عوایدو کمېټې د معلوماتو پر بنسټ، د سوداګرۍ ټولیز ارزښت په ۶ میاشتو کې ۵۰۸.۲ میلیونه ډالرو ته رسېدلی.
په کندوز کې خبري سرچینې وايي، د ازبکستان د جیزخ ولایت د مرستیال والي په مشرۍ د سوداګرو یوه ۱۶ کسیز پلاوي کندوز ولایت ته سفر کړی دی. د دغه ازبکستاني پلاوي مشر ویلي، هېواد یې لېواله دی، چې په افغانستان کې د خپلو پانګونو کچه لاپسې لوړه کړي.
د ایران د پارلمان غړي علیرضا زندیان د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرامپ وروستیو ګواښونو او د اقتصادي فشارونو نوي پړاو ته په اشارې سره ویلي، چې له ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړې توګه له افغانستان سره د سوداګرۍ پراختیا د دغو فشارونو د اغېزو په کمولو کې خورا مؤثره ثابتېدلی شي.
په کوېټه کې یو شمېر ځايي سوداګر وایي، سره له دې چې پر ډیورنډ کرښه د چمن او نورې لارې بندې دي، خو بیا هم د افغانستان رومیان پاکستان ته روان دي. دوی وایي، د چهارشنبې په ورځ د وږي ۴مه یې د افغانستان له رومیانو یو شمېر بار موټرې نیولي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې خبر ورکړی، چې د «امام ابو حنیفه» پنځم ملي او نړۍوال نندارتون د جوړېدو په موخه یې له نړۍوال نندارتون مرکز سره تړون لاسلیک کړی او ټاکل شوې دغه نندارتون په راتلونکې تلې میاشت کې ترسره شي.
د طالبانو تر واک لاندې د دولتي شرکتونو ریاست په افغانستان کې د تېلو او اوبلنو ګازو د بیو لوړوالي په اړه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه زیاتوالی د نړۍوالو او سیمهییزو بازارونو له بدلونونو سره تړاو لري.
په هرات کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ ریاست ویلي، چې په دغه ولایت کې د اوسپنې ویلي کولو یوه کارخونه هره ورځ ۴۰ ټنه اوسپنیز ودانیز توکي تولیدوي. د یادې کارخونې مسوول غوثالدین اسحاقزي ویلي، چې په دغه کارخونه کې د ودانیو لپاره له ۸ تر ۱۴ مليمتره ودانیز اوسپنیز توکي تولیدېږي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي وايي، ایران او افغانستان باید د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ پراختیا لپاره سرحدي او ګمرکي خنډونه لرې او په دې برخه کې همکاري لا پیاوړې کړي.
د خوړو نړۍوال پروګرام په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د اګست په درېیمه اوونۍ کې په افغانستان کې د ځینو خوراکي او سون توکو بیې لوړې شوې؛ خو د یوشمېر نورو خوراکي توکو بیې یوه اندازه راټیټې شوې دي، چې په ټولیز ډول د تېر کال پرتله د توکو د بیو لوړوالی ښیي.
په جوزجان کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ ریاست خبر ورکړی، چې د دغه ولایت په شبرغان ښار کې د کورنیو تولیداتو او صنعتي توکو دویم نندارتون پرانیستل شوی دی. دغه نندارتون چې د وږي په لومړۍ نېټه پرانیستل شوی، د روانې میاشتې تر ۳مې نېټې به دوام وکړي.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویلي چې په هند کې د سوداګرۍ او سوداګریزو ناستو په ۴۵م نړۍوال نندارتون کې د افغانستان د تولیداتو او محصولاتو د نندارې په موخه یې د غالیو، وچې مېوې او زعفرانو د تولیدوونکو او صادروونکو اتحادیو له استازو سره ناسته کړې ده.
یو شمېر افغان سوداګرو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په اسلامکلا او ابو نصر فراهي بندرونو کې د لابراتوارونو نشتوالي له امله د دوی وارداتي توکي د ازموینې لپاره کندهار ته استول کېږي، خو د پایلو د ترلاسه کولو په بهیر کې د اوږد ځنډ له امله یې پانګه او توکي له جدي ستونزو سره مخ کیږي.
د طالبانو تر واک د معیار او کیفیت اداره وایي، چې د شیخ ابونصر فراهي بندر له لارې یې له ۱۳۹ ټنو څخه د زیاتو غیرمعیاري ودانیزو او نساجي توکو د واردېدو مخه نیولې ده.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني د شنبې په ورځ (د زمري ۳۱مه) ویلي، چې هېواد یې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۵۰ سلنې تعرفو په غبرګون کې پر یو شمېر امریکايي توکو متقابلې تعرفې لګوي.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ سرپرست وزیر عطاالله عمري او د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال احمدالله زاهد له مل پلاوي له بېلاروس افغان متخصصانو ته د پوهې او تجربو د لېږد او د هغوی د مسلکي وړتیاوو د لوړولو په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده.
د ننګرهار د وادي کرنیز امارتي شرکت مسوولین وايي، سږ کال د دغه شرکت د خرماوو په بڼونو کې د حاصلاتو د زیاتوالي اټکل کېږي او تمه ده چې د تېر کال په پرتله به ډېر محصول ترلاسه شي.
د اویلپرایس وېبپاڼې د معلوماتو له مخې، د تېلو د مهمو نړیوالو شاخصونو بیې لوړې شوې دي. د برنټ خام تېلو بیه ۹۴ ډالر او ۳۹ سنټو او د لوېدیځ ټکساس منځني خام تېلو بیه ۸۷ ډالرو او ۶ سنټو ته رسېدلې ده.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو لارو اوږدمهاله بندښت پاکستاني صادرونکو ته د شاوخوا ۴.۵ میلیارد ډالرو احتمالي زیان اړولی. د پاکستان د پرمختیايي اقتصاد انسټیټیوټ وايي، دې وضعیت د دواړو هېوادونو پر سوداګرۍ سخت منفي اغېز کړی دی.
په هرات ولایت کې یوه درمل جوړونکې فابریکه د ۱۵۰ ډوله درملو د تولید وړتیا لري. دغه شرکت چې شاوخوا ۲۰ کلنه کاري تجربه لري، اوس مهال د جامدو او مایع درملو بېلابېل ډولونه تولیدوي.