اقتصاد او سوداګري

په کابل کې د مې میاشتې له دویمې څخه تر ۱۱مې د امریکايي ډالر پر وړاندې د افغانۍ په ارزښت کې شاوخوا یوه افغانۍ تفاوت راغلی. د مې پر دویمه یو ډالر په ۶۴،۵۶ افغانۍ پلورل کېده او په ۶۴،۳۶ افغانۍ پېرل کېده خو د مې پر ۱۱مه د ډالر پلوربیه ۶۳،۵۱ افغانۍ او پېربیه ۳۶،۳۱ افغانۍ ښودل شوې.

د هرات ولایت لپاره د طالبانو والي نور احمد اسلام‌جار له یوه ترکمنستاني پلاوي سره په کتنه کې ویلي، د تور غونډۍ بندر د ۲۴ ساعته کېدو طرحه باید ژر تر ژره عملي شي. طالبانو له پاکستان سره د سوداګرۍ له پرېکون وروسته د منځنۍ اسیا پر هېوادونو او ایران تکیه ډېره کړې ده.

د هرات ولایت د سوداګرۍ خونه وایي، چې د هرات د جامو تولیدوونکو د لومړي ځل لپاره عراق ته د ښځو او ماشومانو د ۲۰زره جوړو جامو یوه سوداګریزه جوپه صادره کړې ده.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د ازبکستان د دولتي او خصوصي سکټور یو ګډ لوړپوړی پلاوی د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا لپاره کابل ته سفر کړی دی. د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، یاد پلاوی به له طالب چارواکو سره د لیدنو ترڅنګ په بلخ کې د خپلو تولیداتو یو نندارتون هم پرانیزي.

د نوي نړیوال تحلیل له مخې، اروپا د انرژۍ د امنیت په بدلېدونکې نړیواله سیالۍ کې له چین سره د پام وړ شاته پاتې شوې ده، په داسې حال کې چې د انرژۍ نړیوال کړکېچ او د فوسیل سونګ پر بازارونو فشار د نړۍ اقتصادي توازن په چټکۍ سره بدلوي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (ایف ای او) ویلي، د روان میلادي کال په اپرېل میاشت کې د نړۍ د خوراکي توکو بیې د درېیمې پرله‌پسې میاشتې لپاره لوړې شوې دي.

په خوست کې د طالبانو ولایتي رسنیز دفتر خبر ورکړی، چې د دې ولایت په مرکز کې د یوه خصوصي شرکت له خوا د ۱۰۵ میلیونه افغانیو په لګښت د یوه عصري تفریحي کمپلکس د جوړولو چارې پیل شوې. د طالبانو سیمه‌ییزو چارواکو ویلي، چې دا پروژه د خپلواکۍ مینار ترڅنګ پر درې جریبه ځمکه پلې کېږي.

د ایران او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې مشر محمود سیادت وایي، د پاکستان او افغانستان د سوداګریزو لار له تړل کېدو وروسته ایران یو ځانګړی فرصت درلود چې د افغانستان د ټرانزیټ اصلي مسیر شي، خو د ده په وینا، له دې فرصته سمه ګټه نه ده اخېستل شوې.

د ازبکستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر دوران واحدوف ویلي، چې د ۲۰۲۶ کال د لومړیو څلورو میاشتو په ترڅ کې افغانستان ته د ازبکستان صادرات ۵۵۰ میلیونه امریکایي ډالرو ته رسېدلي. په اپریل میاشت کې ددې صاداراتو کچه ۱۶۰ میلیون ډالرو ته لوړه شوې ده.

په بادغیس کې یو شمېر سوداګرو د پستو بازار د پیکه کېدو په تړاو د اندېښنو په څرګندولو سره له اړوندو طالب مسوولینو غواړي، چې سږکال باید هېچاته دا اجازه ورنه‌کړل شي، چې پستې له پخېدو وړاندې راټولې کړي. بادغیس کې طالب مسوولین بیا وايي، د پستې ځنګلونو ساتنې لپاره یې ساتونکي ګومارلي دي

د ازبکستان د ریل پټلۍ ادارې ویلي، چې د منځنۍ اسیا له لارې یې له چین څخه افغانستان ته د توکو د لېږد یو نوی څو اړخیز دهلېز پرانیستی دی. تردې وړاندې د دغه دهلیز ډیری توکي د سمندر له لارې د ایران بندر عباس ته لېږدول کېدل او په لاریو کې افغانستان ته لېږدول کېدل.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبر ورکړی،‌ چې تېره اونۍ د اوسپنې پټلۍ له لارې ۲۲۹زره ۵۳۶ مټریک ټنه انتقالات شوي دي. د دغه وزارت په وینا؛ یاد انتقالات د حیرتان، اقينې، تورغونډۍ او خواف-هرات بندرونو له لارې شوي دي.

د پنجشیر لپاره د طالبانو د والي رسنیز دفتر وایي، چې د دې ولایت له کانونو څخه استخراج شوي ۳۱۸۵قیراطه زمرد د ۱۱میلیونه او ۶۶۹زره او ۸۷۶افغانیو په ارزښت پلورل شوي دي.

په کندهار کې د سوداګرۍ او پانګونې خونې مشر عبدالاحد صدیقي خبریالانو ته ویلي، چې د چین د درېیو ایالاتونو له سوداګرۍ خونو سره یې د صادراتو او وارداتو د اسانتیا او د سوداګرۍ کچې د لوړوالي په موخه درې هوکړه‌لیکونه لاسلیک کړي.

د طالبانو د دولتي شرکتونو لوی ریاست وایي، چې د «سراسیاب» د ډبرو سکرو دولتي شرکت د ورځې تر ۵۰ ټنو پورې د سکرو د تولید ظرفیت لري. دغه کان د سمنګان ولایت د دره‌صوف ولسوالۍ په سوېل لوېدیځه برخه کې د شباشک کان شاوخوا موقعیت لري او د سیمې د سکرو لرونکو له مهمو سیمو ګڼل کېږي.

په کندهار کې د طالبانو تر واک لاندې د کانونو او صنعت خونې مسوولین وايي، چې په دغه ولایت کې شاوخوا ۲۴ د غوړو د تولید فابریکې فعاله دي. د یادې ادارې د مسوولینو په خبره؛ همدغه فابریکې په کال کې له پنبې دانې ۵۰زره ټنه خوراکي‌ غوړي تولیدوي.

د هرات په رباط سنګي ولسوالۍ کې د چرګانو یو تولیدي فارم په هرو درېیو اونیو کې ۳۰زره چرګوړي تولید او بازار ته وړاندې کوي. د دغه فارم مسوولین وایي، چې لسګونه کسانو ته یې په مستقیم او نامستقیم ډول د کار زمینه برابره کړې ده.

په مسکو کې د طالبانو سفارت وایي، چې طالب سفیر ګل حسن حسن د قفقاز د پانګونې په نړۍوال فورم کې ګډون کړی او د یاد فوم په څنډه کې یې د داغستان له ولسمشر او همداراز په پيتیوګورسک کې له مېشتو افغانانو سره هم کتلي دي.