د طالبانو د ټرانسپورټ وزارت ویلي، چې د تورغونډۍ او لاجورد له لارې به سبا (یکشنبه د کب ۲۴مه) په اتو سوداګریزو محمولو کې د افغانستان صادراتي توکې ترکیې، سعودي عربستان، امریکا، استرالیا او هالنډ ته ولېږدوي.
د قزاقستان د کرنې وزارت وایي چې دغه هېواد د دوهم پرلهپسې کال لپاره د غلجاتو بېساري حاصلات ترلاسه کړی او د منځنۍ اسیا هېوادونو ترڅنګ، افغانستان د قزاقستان د غنمو او اوړو د مهمو بازارونو په توګه پاتې دی.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت وايي، چې ددې وزارت وزیر عطاءالله عمري د ټاپي پروژې له رییس مراد امانوف او د ترکمنستان له سفیر خواجه عوضوف سره کتلي دي. خبرپاڼه زیاتوي، چې په کتنه کې په افغانستان کې د ټاپي پروژې په مسیر کې د ځمکو د استملاک بهیر په اړه خبرې وشوې.
د بلوچستان د چمن سوداګر وايي، د تېرو پنځو میاشتو راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ لارې تړل کېدو سره د پاکستان ګڼ شمېر سوداګر له ډیورنډ کرښې پورې غاړه بند پاتې دي. د چمن صنعت او سوداګرۍ خونې مشر عبدالنافع اڅکزي ویلي، د چمن سوداګر اړ دي، چې په قاچاقي لارو کورونو ته راستانه شي.
په بلخ کې د طالبانو د صنعت او کانونو رییس امامالدین سنایي زاده وايي، د سېلوګانو په برخه کې پخوا ستونزې ډېرې وې، د اوړو تعرفې ټېټې وې چې له امله یې په کور دننه تولید خورا ستونزمن وو؛ خو اوس د اوړو تعرفې لوړې او د غنمو ټیټې شوې چې ورسره به په بلخ کې سیلوګانې بېرته فعالې شي.
د فراه د صنعت او سوداګرۍ خونې مشر دین محمد نعمتي وایي، چې د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد په عادي ډول روان دی او د شیخ ابونصر فراهي بندر له لارې هره ورځ سلګونه بار وړونکي موټر تګراتګ کوي.
د افغانستان او ایران د ګډې سوداګرۍ خونې مشر کمالالدین توحید وايي، په روانې زېږدیزې میاشت کې د سوداګرو او اړونده شرکتونو ترمنځ قراردادونه شوي چې له مخې یې د اوبلن ګاز په هر ټن کې ۵۰ ډالره کمښت راغلی دی.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزیر نجیبالله حیات حقاني د لوګر ولایت د محمداغې صنعتي پارک تفصیلي پلان تایید او لاسلیک کړی دی. دغه صنعتي پارک، د هېواد په مرکزي حوزه کې یو له مهمو صنعتي مرکزونو شمېرل کېږي.
د افغانستان-پاکستان د سوداګرۍ او صنایعو ګډې خونې رییس خان جان الکوزی وايي چې د کرښې تړل کېدل او د ترانزیټ درېدل د دواړو هېوادونو لپاره اقتصادي زیانونه لري، خو په ځانګړي ډول پاکستان ته ډېر زیان رسېدلی دی.
د بېلاروس د بهرنیو چارو وزیر ماکسیم رېژنکوف په یوې ټلویزیوني مرکه کې ویلي، چې له افغانستان سره د دغه هېواد د سوداګرۍ حجم په کال کې ۲۰۰ مېلیون ډالرو ته رسېدلی دی. هغه ويلي: «تېر کال موږ له افغانستان سره تر ۲۰۰ مېلیون ډالرو ډېره سوداګري لرله».
په نیمروز کې د طالبانو د ټرانسپورټ د تنظیم رییس مولوي محمداقبال کلیمالله وایي، چې هره ورځ د دغه ولایت د ورېښمو پله له لارې د صادراتو او وارداتو څه باندې ۵۰۰ ترانزیټي موټر تګراتګ کوي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ ویلي دي، چې د چهارشنبې په ورځ یې په هرات ولایت کې د غالۍ اوبدلو یو لوی تولیدي مرکز پرانېستی دی. د یاد مرکز درې پر څلورمه برخه کارکوونکي ښځې دي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت وایي، چې دا مهال په افغانستان کې د کبانو روزنې په سکټور کې شاوخوا ۱۲ زره کسان په کار بوخت دي او دې برخې په وروستیو کلونو کې پام وړ وده کړې ده.
د هرات د اسلامقلعه بندر طالب مسوولین وایي چې د ایران له روانو کړکېچونو سره سره د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد عادي دوام لري او هره ورځ سلګونه باروړونکي موټر د دواړو هېوادونو ترمنځ تګ راتګ کوي.
په هرات کې د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو ریاست مسولینو ویلي، چې په روان کال کې ۲۵۲۵ کورنیو او ۹۷ بهرنیانو ته یې کاري جوازونه ورکړي دي.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې تېره اوونۍ د اقینې، حیرتان، تورغونډۍ او خواف-هرات بندرونو له لارې ۱۸۳ زره او ۱۸۷ مټریک ټنه توکي لېږدول شوي دي.
په کابل کې د ایران سفارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د دغه هېواد د ولسمشر د لومړي مرستیال له قوله ویلي، چې د افغانستان لپاره د اساسي توکو د تخصیص او انتقال لپاره نوی میکانیزم ثبت شوی دی.
د طالبانو تر واک لاندې د احصایې او معلوماتو ملي اداره وایي، چې د روان کال په سلواغې میاشت کې د خوراکي توکو په بیو کې ۰،۶ سلنه لوړوالی راغلی دی. دوی په خپل راپور کې زیاتوي، چې دا لوړوالی ۵،۲ سلنه د مېوو او ۷،۳ سلنه د بېلابېلو سبزیو په بیو کې راغلی دی.
په کابل کې د ایران سفیر علي رضا بیکدلي ویلي، چې د ایران او افغانستان ترمنځ سوداګریز بهیر بې له ځنډه دوام لري. نوموړی زیاتوی، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري په تیرو ۴۸ کلونو کې د کومې جګړې یا بهرنۍ مداخلې له امله اغیزمنه شوې نه ده.
د پاکستان د بهرنیو چارو، مالیې او پټرولیم وزیرانو د یوې خبري ناستې پر مهال په منځني ختیځ کې د کړکېچ له امله د تېلو په بیو کې زیاتوالی اعلان کړ. د پاکستان حکومت د تېلو په بیو کې نوی بدلون نن شپه ناوخته ۱۲ بجې (جمعه د کب ۱۵مه) اعلان کړ.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په کابل کې د قرغزستان د سفارت له سوداګریزې اتشې او د یاد هېواد د سوداګرۍ خونې له ځانګړي استازي سره په کتنه کې د سوداګریزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.
د هرات په اسلامکلا بندر کې د طالبانو کمیسار سید حصرت الله زعیم اغا وایي، چې په ایران کې وروستيو کړکېچونو د اسلامکلا له بندر نه د تګراتګ پر کچې هیڅ اغېز نهدی کړی او د هرات له اسلامکلا بندر له لارې د ټرانزیټي موټرو تګراتګ په عادي توګه دوام لري.