د اقتصادي همکاریو سازمان د سوداګرۍ او صنعت خونې ۳۰مه غونډه د پاکستاني سوداګرو فډراسیون په کوربتوب د جمعې په ورځ د پاکستان په کراچۍ ښار کې ترسره شوه. په دې غونډه کې په کراچۍ کې د طالبانو کونسل عبدالجبار تخاري هم ګډون درلود.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال احمدالله زاهد پرون د بنګلهدېش په پلازمېنه ډاکه کې د دغه هېواد د سوداګرۍ ټولنې له غړو سره په کتنه کې افغانستان د سوداګرو او پانګهونوالو لپاره یو «باوري او پرانېستی» بازار وباله.
په کابل کې د ازبکستان سفیر اویبک عثمانوف ویلي چې له طالبانو سره د یوه «ځانګړي سوداګریز پروګرام» پر سر هوکړه شوې او تمه ده چې دا پروګرام د تاشکند او کابل ترمنځ په راتلونکو دوو اونیو کې په بشپړ ډول عملي او پلی شي.
د افغانستان د کرنې او مالدارۍ د سړې خونې د نړۍوالو اړیکو مشر امید حیدري وایي، چې ازبکستاني سوداګر غواړي د سړو خونو د جوړېدو په برخه کې د ۱۰ مېلیونه ډالرو په ارزښت پانګونه وکړي. د هغه په خبره؛ په راتلونکې کال کې په ټول افغانستان کې د ۶زره سړو خونو د جوړېدو پلان لري.
د کونړ د خاص کونړ ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکو د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې په لومړۍ نېټه) په یوه اعتراضیه غونډه کې د کانونو د قراردادي شرکتونو له نامسلکي کېندنو شکایت وکړ. د یادې ولسوالۍ اوسېدونکي وایي، په دغو کانونو کې ځايي کاري ځواک ته د کار کولو ونډه هم نه ورکول کېږي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال د بنګلهدېش د جامو د تولیدوونکو او صادرونکو ټولنې له مشر سره کتلي او له افغانستان څخه بنګلهدېش ته د پنبې د صادراتو د زیاتوالي په اړه یې ورسره خبرې کړې دي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت خبر ورکړی، چې په تېر ۲۰۲۵کال کې د څه باندې ۸۶ مېلیونه ډالرو په ارزښت تر ۱۰۰زره ټنه ډېره پنبه نړۍوالو بازارونو ته صادره شوې ده. دغه وزارت وایي، د پنبې د دغه صاداراتو وزن ۱۰۴زره ټنه ښودل شوی دی.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت یو پلاوی بنګلهدېش ته د سفر پر مهال غوښتنه کړې، چې د افغانستان تولیداتو ته خپلو بازارونو کې زیاته ونډه ورکړي. د یاد وزارت مرستیال احمدالله زاهد د بنګلهدېش د سوداګرۍ وزارت مرستیال سره کتنه کې د افغانستان پر توکو د ګمرکي تعرفو د لېرې کولو وړاندیز وکړ.
د خوست ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۲۹مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره خوست مېشتو ته خبرداری ورکړی، چې په دغه ولایت کې د بهرنۍ کرنسۍ استعمال او په ځانګړي ډول د پاکستانۍ کلدارو کارونه په مطلق ډول بند دی او له سرغړوونکو سره به جدي قانوني چلند وکړي.
په داسې حال کې چې د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې خلک د خوراکي توکو د کمښت او د بیو له لوړېدو شکایت لري، طالبانو د فراه په ګمرک کې له خوراکي توکو بار سلګونه بار وړونکي موټر درولي او بازارونو ته یې د تلو اجازه نه ورکوي.
د پاکستان ډان ورځپاڼې راپور ورکړی، چې په دغه هېواد کې د تازه مېوو سوداګر له ګڼو ستونزو سره مخ دي او پر ډیورنډ تړلو لارو او پر تهران د بندیزونو ګواښ د کینو صادرات په ټپه درولي دي. راپور زیاتوي، د افغانستان له لارې دغه مېوه روسیې ته په ۹ورځو او د ایران له لارې په ۲۵ورځو کې رسېده.
د هلمند د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولین وایي، د افغانستان د پنبې صادراتو نړیوالو بازارونو ته لار موندلې او دا محصول اوس د پاکستان پر ځای ترکیې، بنګلهدېش او ایران ته صادرېږي، چې افغان سوداګرو ته یې نوې اقتصادي هیلې پیدا کړې دي.
د طالبانو صنعت او سوداګرۍ وزارت معین، مولوي احمدالله زاهد د ملي سوداګرو له پلاوي سره بنګلهدېش ته سفر کړی، څو د دوهاړخیزو تجارتي اړیکو پراختیا، صادراتو او وارداتو اسانتیاوې، او د ګډو پانګه ییزو فرصتونو څېړنه وشي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان برېښنا شرکت وايي، چې د کاسا ۱۰۰۰ پروژې چارې د افغانستان په خاوره کې ۷۵ سلنه بشپړې شوي او د ۲۰۲۷ کال تر پایه به یې ټولې چارې بشبړې شي. په دې پروژې سره د منځنۍ اسیا برېښنا سویلي اسیا ته لېږدول کېږي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) ویلي، چې په افغانستان کې د قالین صنعت شاوخوا ۹۰سلنه اوبدونکې ښځې دي، خو سره له دې چې دوی د دې صنعت بنسټیزه برخه جوړوي، زیاتره یې د تولید د پروسې په ټیټه برخه کې کار کوي او لږ مزد ترلاسه کوي.
په متحده عربي اماراتو کې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان سفارت وايي، چې د یادې ډلې سفیر بدر الدین حقاني په دغه هېواد کې له مېشتو یو شمېر مخورو او سوداګرو افغانانو سره په لیدنه کې ډاډ ورکړی، چې د سوداګرۍ په برخه کې د دوی ستونزې به حل کړي.
په هرات کې د طالبانو والي اسلام جار د ایران له کونسل عليرضا مرحمتي سره په لېدنه کې د دوه اړخیزو سوداګریزو اړیکو او ټرانزیت په برخه کې د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.
طالبانو د یوې داوطلبۍ له لارې د پنجشېر ۴ زره او ۴۰۵ قیراطه زمرد پر ۳ میلیونه ۱۵۳ زره ۹۱ افغانیو پلورلي دي. طالبانو ویلي، چې دغه زمرد یې پر ملي سوداګرو پلورلي دي.
د پاکستان د سوداګرۍ وزارت اعلان کړی چې په کراچۍ او ګوادر بندرونو او سرحدي نقطو کې د افغان سوداګرو بندپاتې توکو ته یې د صادورونکو د غوښتنې پر اساس د پاکستان له هر بندر څخه د بیا صادرولو اجازه ورکړې ده.
په خیبر پښتونخوا کې د سوداګرۍ ټولنې خبر ورکړی، چې له درېیو میاشتو راهیسې پر ډیورنډ کرښه د سوداګریزو لارو تړل پاتې کېدل په ملي او سیمهییزه کچه مېلیاردونه روپۍ اقتصادي زیانونه رامنځته کړي دي.
د طالبانو د افغانستان بانک مسوولینو د برېښنایي اداینو د پراختیا او د عوایدو د ډیجیټلي راټولونې په تړاو غونډه کې وویل، د بانکي سیستمونو له لارې د عوایدو د راټولولو لپاره د ریاست الوزرا له لوري د برېښنايي اداینو د پراختیا عمومي ستراتيژي منظور او د عمل پلان یې هم جوړ شوی دی.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې په تېره یوه اوونۍ کې د حیرتان، اقینې، تورغونډۍ او خواف ـ هرات د اوسپنې پټلۍ له لارې ۱۵۷,۹۹۹ مټریک ټنه مالونه انتقال شوي دي.