د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې خبر ورکړی، چې د «امام ابو حنیفه» پنځم ملي او نړۍوال نندارتون د جوړېدو په موخه یې له نړۍوال نندارتون مرکز سره تړون لاسلیک کړی او ټاکل شوې دغه نندارتون په راتلونکې تلې میاشت کې ترسره شي.
د طالبانو تر واک لاندې د دولتي شرکتونو ریاست په افغانستان کې د تېلو او اوبلنو ګازو د بیو لوړوالي په اړه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه زیاتوالی د نړۍوالو او سیمهییزو بازارونو له بدلونونو سره تړاو لري.
په هرات کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ ریاست ویلي، چې په دغه ولایت کې د اوسپنې ویلي کولو یوه کارخونه هره ورځ ۴۰ ټنه اوسپنیز ودانیز توکي تولیدوي. د یادې کارخونې مسوول غوثالدین اسحاقزي ویلي، چې په دغه کارخونه کې د ودانیو لپاره له ۸ تر ۱۴ مليمتره ودانیز اوسپنیز توکي تولیدېږي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي وايي، ایران او افغانستان باید د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ پراختیا لپاره سرحدي او ګمرکي خنډونه لرې او په دې برخه کې همکاري لا پیاوړې کړي.
د خوړو نړۍوال پروګرام په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د اګست په درېیمه اوونۍ کې په افغانستان کې د ځینو خوراکي او سون توکو بیې لوړې شوې؛ خو د یوشمېر نورو خوراکي توکو بیې یوه اندازه راټیټې شوې دي، چې په ټولیز ډول د تېر کال پرتله د توکو د بیو لوړوالی ښیي.
په جوزجان کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ ریاست خبر ورکړی، چې د دغه ولایت په شبرغان ښار کې د کورنیو تولیداتو او صنعتي توکو دویم نندارتون پرانیستل شوی دی. دغه نندارتون چې د وږي په لومړۍ نېټه پرانیستل شوی، د روانې میاشتې تر ۳مې نېټې به دوام وکړي.
د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویلي چې په هند کې د سوداګرۍ او سوداګریزو ناستو په ۴۵م نړۍوال نندارتون کې د افغانستان د تولیداتو او محصولاتو د نندارې په موخه یې د غالیو، وچې مېوې او زعفرانو د تولیدوونکو او صادروونکو اتحادیو له استازو سره ناسته کړې ده.
یو شمېر افغان سوداګرو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په اسلامکلا او ابو نصر فراهي بندرونو کې د لابراتوارونو نشتوالي له امله د دوی وارداتي توکي د ازموینې لپاره کندهار ته استول کېږي، خو د پایلو د ترلاسه کولو په بهیر کې د اوږد ځنډ له امله یې پانګه او توکي له جدي ستونزو سره مخ کیږي.
د طالبانو تر واک د معیار او کیفیت اداره وایي، چې د شیخ ابونصر فراهي بندر له لارې یې له ۱۳۹ ټنو څخه د زیاتو غیرمعیاري ودانیزو او نساجي توکو د واردېدو مخه نیولې ده.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني د شنبې په ورځ (د زمري ۳۱مه) ویلي، چې هېواد یې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۵۰ سلنې تعرفو په غبرګون کې پر یو شمېر امریکايي توکو متقابلې تعرفې لګوي.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ سرپرست وزیر عطاالله عمري او د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال احمدالله زاهد له مل پلاوي له بېلاروس افغان متخصصانو ته د پوهې او تجربو د لېږد او د هغوی د مسلکي وړتیاوو د لوړولو په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده.
د ننګرهار د وادي کرنیز امارتي شرکت مسوولین وايي، سږ کال د دغه شرکت د خرماوو په بڼونو کې د حاصلاتو د زیاتوالي اټکل کېږي او تمه ده چې د تېر کال په پرتله به ډېر محصول ترلاسه شي.
د اویلپرایس وېبپاڼې د معلوماتو له مخې، د تېلو د مهمو نړیوالو شاخصونو بیې لوړې شوې دي. د برنټ خام تېلو بیه ۹۴ ډالر او ۳۹ سنټو او د لوېدیځ ټکساس منځني خام تېلو بیه ۸۷ ډالرو او ۶ سنټو ته رسېدلې ده.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو لارو اوږدمهاله بندښت پاکستاني صادرونکو ته د شاوخوا ۴.۵ میلیارد ډالرو احتمالي زیان اړولی. د پاکستان د پرمختیايي اقتصاد انسټیټیوټ وايي، دې وضعیت د دواړو هېوادونو پر سوداګرۍ سخت منفي اغېز کړی دی.
په هرات ولایت کې یوه درمل جوړونکې فابریکه د ۱۵۰ ډوله درملو د تولید وړتیا لري. دغه شرکت چې شاوخوا ۲۰ کلنه کاري تجربه لري، اوس مهال د جامدو او مایع درملو بېلابېل ډولونه تولیدوي.
د افغانستان د سوداګرۍ خونې یوه پلاوي د ایران د سوداګرۍ خونې له مرستیال سره په کتنه کې د یوې ګډې کاري ډلې پر رامنځته کولو هوکړه وکړه. د دغې هوکړې لهمخې به د دواړو هېوادونو د سوداګرو پر وړاندې د شته ستونزو اړوند موضوعات په منظم ډول تعقیب او د حل لپاره يې عملي لارې چارې ولټول شي.
په کندهار ولایت کې د انګورو له موسم سره هممهاله بزګران وايي، د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لارو تړل کېدو د دوی د محصولاتو صادرات سخت اغېزمن کړي او له همدې امله ګڼو بزګرانو خپل انګور په مميزو بدل کړي؛ خو د مميزو بیې هم د پخوا پرتله رالوېدلې دي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ او تګراتګ لارې د تېر کال د اکتوبر له ۱۲مې نېټې راهیسې تړلې دي، چې له امله یې د دواړو خواوو سوداګر له جدي ستونزو سره مخ شوي او د وچې مېوې سوداګري هم زیانمنه شوې ده.
د خوړو نړۍوال پروګرام او اړوندو ادارو په تازه اقتصادي راپور کې ویلي، چې د افغانستان اقتصاد په ۲۰۲۶کال کې محدوده وده کړې؛ خو د نفوس د چټک زیاتوالي او د مېلیونونه افغان کډوالو د ستنېدو له امله د خلکو پر ژوند یې اغېز محدود پاتې شوی دی.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت ویلي، چې افغانستان او بلاروس د دواړو هېوادونو د ګډ اقتصادي او سوداګریز کمېسیون په دویمه غونډه کې د ګډو پانګونو، صنعتي پروژو او اقتصادي همکاریو پر پراختیا خبرې کړې دي.
د طالبانو له بیا واکمنېدو او پر ښځو د پراخو محدودیتونو له لګېدو وروسته، یوشمېر افغان ښځو د کار او عاید پیدا کولو لپاره نوې لارې موندلې دي. په کابل کې د «قاصد» په نوم د بس ټکټونو د انلاین پلور او لېږد خدمت د همدې نوښتونو له ډلې ګڼل کېږي.
د کرمانشاه له لارې ترکیې او افغانستان ته د عراق د تېلو محصولاتو د اورګاډي ټرانزیټ لړۍ پیل شوه. په پیل کې د عراق د تېلو ۵۰زره ټنه لومړۍ جوپه د ترکیې او افغانستان بازارونو ته ولېږدول شوه.