د ایران او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې مشر محمود سیادت وایي، د پاکستان او افغانستان د سوداګریزو لار له تړل کېدو وروسته ایران یو ځانګړی فرصت درلود چې د افغانستان د ټرانزیټ اصلي مسیر شي، خو د ده په وینا، له دې فرصته سمه ګټه نه ده اخېستل شوې.
د ازبکستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر دوران واحدوف ویلي، چې د ۲۰۲۶ کال د لومړیو څلورو میاشتو په ترڅ کې افغانستان ته د ازبکستان صادرات ۵۵۰ میلیونه امریکایي ډالرو ته رسېدلي. په اپریل میاشت کې ددې صاداراتو کچه ۱۶۰ میلیون ډالرو ته لوړه شوې ده.
په بادغیس کې یو شمېر سوداګرو د پستو بازار د پیکه کېدو په تړاو د اندېښنو په څرګندولو سره له اړوندو طالب مسوولینو غواړي، چې سږکال باید هېچاته دا اجازه ورنهکړل شي، چې پستې له پخېدو وړاندې راټولې کړي. بادغیس کې طالب مسوولین بیا وايي، د پستې ځنګلونو ساتنې لپاره یې ساتونکي ګومارلي دي
د ازبکستان د ریل پټلۍ ادارې ویلي، چې د منځنۍ اسیا له لارې یې له چین څخه افغانستان ته د توکو د لېږد یو نوی څو اړخیز دهلېز پرانیستی دی. تردې وړاندې د دغه دهلیز ډیری توکي د سمندر له لارې د ایران بندر عباس ته لېږدول کېدل او په لاریو کې افغانستان ته لېږدول کېدل.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبر ورکړی، چې تېره اونۍ د اوسپنې پټلۍ له لارې ۲۲۹زره ۵۳۶ مټریک ټنه انتقالات شوي دي. د دغه وزارت په وینا؛ یاد انتقالات د حیرتان، اقينې، تورغونډۍ او خواف-هرات بندرونو له لارې شوي دي.
د پنجشیر لپاره د طالبانو د والي رسنیز دفتر وایي، چې د دې ولایت له کانونو څخه استخراج شوي ۳۱۸۵قیراطه زمرد د ۱۱میلیونه او ۶۶۹زره او ۸۷۶افغانیو په ارزښت پلورل شوي دي.
په کندهار کې د سوداګرۍ او پانګونې خونې مشر عبدالاحد صدیقي خبریالانو ته ویلي، چې د چین د درېیو ایالاتونو له سوداګرۍ خونو سره یې د صادراتو او وارداتو د اسانتیا او د سوداګرۍ کچې د لوړوالي په موخه درې هوکړهلیکونه لاسلیک کړي.
د طالبانو د دولتي شرکتونو لوی ریاست وایي، چې د «سراسیاب» د ډبرو سکرو دولتي شرکت د ورځې تر ۵۰ ټنو پورې د سکرو د تولید ظرفیت لري. دغه کان د سمنګان ولایت د درهصوف ولسوالۍ په سوېل لوېدیځه برخه کې د شباشک کان شاوخوا موقعیت لري او د سیمې د سکرو لرونکو له مهمو سیمو ګڼل کېږي.
په کندهار کې د طالبانو تر واک لاندې د کانونو او صنعت خونې مسوولین وايي، چې په دغه ولایت کې شاوخوا ۲۴ د غوړو د تولید فابریکې فعاله دي. د یادې ادارې د مسوولینو په خبره؛ همدغه فابریکې په کال کې له پنبې دانې ۵۰زره ټنه خوراکي غوړي تولیدوي.
د هرات په رباط سنګي ولسوالۍ کې د چرګانو یو تولیدي فارم په هرو درېیو اونیو کې ۳۰زره چرګوړي تولید او بازار ته وړاندې کوي. د دغه فارم مسوولین وایي، چې لسګونه کسانو ته یې په مستقیم او نامستقیم ډول د کار زمینه برابره کړې ده.
په مسکو کې د طالبانو سفارت وایي، چې طالب سفیر ګل حسن حسن د قفقاز د پانګونې په نړۍوال فورم کې ګډون کړی او د یاد فوم په څنډه کې یې د داغستان له ولسمشر او همداراز په پيتیوګورسک کې له مېشتو افغانانو سره هم کتلي دي.
په هرات کې د طالبانو والي اسلامجار د ایران خراسان رضوي له والي غلام حسین مظفري سره د دوغارون او اسلامکلا سرحدي لارو د ټرانزیتي ستونزو د حل په تړاو ټېلیفوني خبرې کړې دي.
خوست کې د طالبانو ولایتي رسنیز دفتر ویلي، د باغ سموات صنعتي پارک کې د صنعتي ودې او پراختیا په موخه د شاوخوا ۷۰ فابریکو د جوړېدو چارې په چټکۍ روانې دي. د معلوماتو له مخې، دغه پارک چې پر شاوخوا ۴۰۰جریبه ځمکه جوړېږي، په کې به نږدې ۲۰۰ لویې او وړې تولیدي فابریکې فعالیتونه ترسره کړي.
په هرات کې د طالبانو د اسلام کلا او د ایران د دوغارون بندرونو اقتصادي مدیرانو د ایران په تایباد کې سره لیدلي او د سرحدي ستونزو په اړه غږېدلي دي. دواړو خواوو په صفري نقطو کې د خنډونو پر لرې کولو او هر ساعت د ۱۰۰ موټرو پر تګ او راتګ هوکړه کړې.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبر ورکړی، په تېرې وري میاشت کې د اوسپنې پټلۍ له لارې ۸۷۳زره او ۹۸۱ مټریک ټنه انتقالات شوي دي. د دغه وزارت په وینا؛ یاد انتقالات د حیرتان، اقينې، تورغونډۍ او خواف-هرات بندرنونو له لارې شوي دي.
ازبکستاني رسنیو د دغه هېواد د سوداګرۍ او صنایعو خونې له قوله راپور ورکړی، چې ازبکستاني او طلب چارواکو د دوه اړخیزو اقتصادي اړیکو د پراخولو هوکړه لیک لاسلیک کړی دی.
د کندهار لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر وايي، په لومړي ځل له دغه ولایت څخه متحده عربي امارات ته د ۲۰ ټُنه الوچو صادرات پیل شول. د یاد دفتر په خبرپاڼه کې راغلي، تر اوسه ۲ ټُنه الوچې صادرې شوي او دغه بهیر همداراز دوام لري.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د کندهار د نېش ولسوالۍ د فلورایټ کان د شاوخوا ۱۴۵ میلیونه افغانیو په پانګونې سره یوه داخلي شرکت ته په قرارداد ورکړ. د دې قرارداد ۳۵ سلنه عواید طالبان اخلي.
د افغانستان په چارو کې د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي، عصمت الله ارګاشف د بېلاروس له سفیر الکساندر اوګورودنیکوف سره د افغانستان په اړه د همکاریو پر راتلونکو امکاناتو خبرې اترې کړې دي.
د اسټرالیا د لووي انسټیټیوټ تازه راپور ښيي، چې افغانستان په داسې بڼه خپله معدني شتمني له لاسه ورکوي چې نه یوازې د دې سرچینو اصلي ارزښت ساتل کېږي نه، بلکې د هېواد اقتصادي راتلونکی هم له جدي ګواښ سره مخ دی.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونېسف) وايي، چې د طالبانو له لوري د ښځو او نجونو پر زدهکړو او کار لګېدلی بندیز د افغانستان اقتصاد ته هر کال شاوخوا ۵،۳ میلیارد افغانۍ، چې نږدې ۸۴میلیونه امریکايي ډالرو ته رسېږي، زیان اړوي.
په هرات کې د طالبانو والي شیخ اسلامجار وایي، د لومړي ځل لپاره په یوه میاشت کې ۱۱۱زره ټنه توکي د هرات-خواف اوسپنې پټلۍ له لارې لېږدول شوي دي. نوموړي دغه څرګندونې د طالبانو د رېل پټلۍ د پراختیا کنسرسیوم مسوول ضیاءالحق رحماني سره په لیدنه کې کړې دي.