د طالبانو تر ادارې لاندې د افغانستان برېښنا شرکت اعلان کړی، چې یو ترکي شرکت غواړي په افغانستان کې له خځلو او کثافاتو څخه د برېښنا د تولید او د برېښنايي تاسیساتو د بیا رغونې په برخو کې پانګونې وکړي. دغه موضوع د کابل په یوې ناسته کې د یاد شرکت او ترکي پانګوالو ترمنځ څېړل شوې ده.
د ازبکستان د سرخان دریا ولایت والي وایي، افغان سوداګر غواړي د شته نړیوالو هوايي کرښو له لارې یو ځانګړی « زرغون دهلیز» رامنځته شي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري لا اسانه شي. اولګبیک قاسموف وايي، له افغانستان سره پر پوله یې د ترانزیټي دهلیزونو شمېر ۱۲ ته لوړ شوی.
که څه هم طالبانو په افغانستان کې د ښځو پر هر ډول فعالیت بندیز لګولی؛ خو په کابل کې د ایران سفارت خبر ورکړی، چې د ایران او افغانستان د ګډې سوداګرۍ خونې د استازو یو پلاوی د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پراختیا په موخه کابل ته رسېدلی. په دغه پلاوي کې دوه مېرمنې هم شاملې دي.
په تهران کې د طالبانو د سفارت سرپرست فضلمحمد حقاني د ایران اسلامي جمهوریت د عالي دیوان له مشر حجت الاسلام جعفر منتظري سره کتلي او په ایران کې یې د مېشتو افغان کډوالو او بندیانو پر ستونزو خبرې کړې دي.
د افغانستان او ایران د ګډې خونې مسوولینو د هرات لپاره د طالبانو له والي سره په کتنه کې د پرمختللې کرنې، د تخنیکي پوهې لېږد او له نوې ټکنالوژۍ څخه د ګټې اخیستنې په تړاو خبرې کړې دي. د یادې خونې مسوولینو د کرنې چارو په برخو کې د علمي پروګرامونو د پلي کولو لپاره چمتووالی ښودلی دی.
د بلخ د سوداګرۍ او پانګونې خونې د دارلاانشاء مشر اسدالله اسدي وايي، په ترکیه کې یې د دغه هېواد له سوداګرو سره د ۱۰۰ مېلیون ډالرو په ارزښت سوداګریز تړونونه لاسلیک کړي. هغه زیاته کړې، چې د دغه سفر موخه د کرنې، صنعت، پانګونې او اقتصادي پياوړتیا په برخو کې د بهرنۍ پانګونې جلبول وو.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس سید کریم هاشمي د قرغیزستان د سوداګرۍ او اقتصاد وزارت له مرستیال میدیربیک تومانوف سره په لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو او د اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا په اړه خبرې کړي.
د طالبانو د صنعت او کانونو خونې خبر ورکړی، چې په راتلونکې اونۍ کې د «صنعت او کانونو اونۍ» پنځم ملي او نړۍوال نندارتون جوړوي. د یادې خونې په وینا؛ په دغه نندارتون کې به د بېلابېلو کورنیو تولیداتو ۳۶۵ غرفې نندارې ته وړاندې شي.
د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (یو این ډي پي) د اروپايي ټولنې په مالي ملاتړ په افغانستان کې د ښځینه سوداګرو او د ښځو تر مشرۍ لاندې د کوچنیو کاروبارونو د ملاتړ لپاره د ۱۶،۹ میلیونه ډالرو په ارزښت د یوه نوي پروګرام د پیل خبر ورکړی دی.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي، چې په بغلان ولایت کې یې د افغانستان د کورنیو تولیداتو او صنعتي محصولاتو درې ورځنی نندارتون، نن د یکشنبې په ورځ د چنګاښ په ۷مه پرانیست.
د کابل او اسلاماباد ترمنځ د اړیکو له ترینګلتیا وروسته طالبان د پاکستان پر ځای له هند څخه د بسمتي وریژو پر مستقیمو وارداتو غور کوي. ټاکل شوې په همدې موخه په راتلونکې جولای میاشت کې د افغان او هندي سوداګرو ترمنځ ناسته وشي.
د ۱۴۰۲ کال د کب میاشتې له پیل څخه د روان کال د غویي میاشتې تر پایه د هرات-خواف ریل پټلۍ له لارې ټولټال یو میلیون او ۱۲ زره ټنه صادراتي او ترانزیټي توکي افغانستان ته لېږدول شوي، چې له دې ډلې۶۰۶ زره ټنه ایراني سمنټ دي.
د هرات د تازه مېوو او سبزیو ټولنې رییس، عبدالاحد هدایت رحماني، وایي چې د هرات له لارې لس ډوله تازه مېوې د منځنۍ اسیا هېوادونو، عراق او متحده عربي اماراتو ته صادریږي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس سید کریم هاشمي د شنبې په ورځ د قرغیزستان پلازمېنې ته د سفر پر مهال د شانګهای همکاریو سازمان نندارتون کې ګډون کړی. هغه د افغانستان او د دغه سازمان د غړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو پر پراخولو او د سوداګرۍ زیاتولو په تړاو خبرې کړي.
د طالبانو تر واک د دولتي شرکتونو لوی ریاست وايي، چې د شمال د ډبرو سکرو دولتي شرکت اړوند د شباشک له کانونو څخه هره ورځ له ۲۰۰څخه تر ۳۰۰ټنو پورې لوړ کیفیت لرونکي د ډبرو سکاره را ایستل کیږي.
په هرات کې د طالبانو د والي ویاند محمدیوسف سعیدي ویلي، چې په نږدې راتلونکې کې به د هرات–خواف اوسپنې پټلۍ له لارې د سوداګریزو توکو د لېږد کچه په میاشت کې ۱۵۰زره ټنو ته لوړه شي.
ایراني چارواکي وايي، چې د ایران او افغانستان ترمنځ د سوداګریزو موټرو تګ راتګ له۱۴۰۰ کال څخه د ۱۴۰۴ کال تر پایه پورې په اوسط ډول هر کال شاوخوا ۱۸ سلنه زیات شوی دی.
ترکیې ته د افغانستان د سوداګرو تللي پلاوي د دغه هېواد له سوداګرو غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې د کانونو او وچې مېوې په برخو کې پانګونه وکړي. په دغه لیدنو کې د دواړه هېوادونو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو پر پراختیا هم ټینګار شوی.
د کندهار د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال انجینر عبدالباقي بینا وایي، چې په تېر ۱۴۰۴کال کې له کندهار نه ۱۸۲زره ټنه وچه او تازه مېوه بهرنیو هېوادونو ته صادره شوې ده. نوموړي ویلي، چې د دغه صادراتو ټول ارزښت له ۴۲۸ مېلیونه او ۸۶۳زره امریکايي ډالر زیات وو.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مشر د هند د صنعت او سوداګرۍ خونې له مشرانو او غړو سره د اقتصادي همکاریو او سوداګرۍ پر پراختیا خبرې کړې. هندي چارواکو ویلي، په نږدې راتلونکي کې به افغانستان ته د سوداګرو یو ۲۰کسیزه پلاوی واستوي؛ څو د سوداګرۍ او پانګونې فرصتونه له نږدې و ارزوي.
د قزاقستان رسنیو راپور ورکړی، یو قزاق شرکت پلان لري چې ډېر ژر په افغانستان کې د کروم کانونو د سپړلو او پراختیا لپاره ساحوي عملیات پیل کړي او ښایي چې په دغه هېواد کې یو کان هم وپېري.
د ایران سوداګریز پلاوي په کابل کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر ته د هرات ولایت په اسلامکلا سیمه کې د ازادې تجارتي سیمې د جوړولو وړاندیز کړی دی. ایراني چارواکي وايي، ددوغارون په څېر په افغانستان کې هم د ورته سیمې رامنځته کېدل به د بې ویزې او اسانه تجارت زمینه برابره کړي.