د بدخشان د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ ریاست لپاره طالب مسوولینو په دغه ولایت کې د تېرکال پر تله د شاتو په تولیداتو کې د ۱۰ سلنې زیاتوالي خبر ورکړی دی. د طالب مسوولینو په وینا، په دې وروستیو کې په دغه ولایت کې د شاتو مچیو ساتنې او روزنې ته د خلکو لېوالتیا هم ډېره شوې ده.
په کابل کې د قزاقستان سفیر ګازیر اکباسوف د هرات لپاره د طالبانو له والي سره په کتنه کې د سوداګریزو او ترانزیټي اړیکو پر پراختیا ټینګار کړی. نوموړي همداراز د سوداګرۍ د پراختیا په موخه د لا ډېرو اسانتیاوو د برابرولو په اړه د خپلو هڅو له دوامه خبر ورکړ.
د افغانستان او ایران د سوداګرۍ ګډې خونې مشر وايي، د ایران او امریکا د جګړې له پیل راهیسې افغانستان ته د ایران صادرات لږ تر لږه ۲۵ سلنه کم شوي، په داسې حال کې چې سیال هېوادونه هڅه کوي د افغانستان په بازار کې خپله ونډه پراخه کړي.
د مخکېني جمهوري نظام د عدلیې وزیر فضلاحمد معنوي د ملا عبدالغني برادر او زلمي خلیلزاد په شتون کې د هرات د تېلو او ګازو د تړونونو لاسلیک ناقانونه بللی او ویلي یې دي چې دغه تړونونه به د افغانستان د خلکو او راتلونکي حکومت لپاره قانوني اعتبار ونهلري.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد وایي، تېر کال د حیرتان، اقینې، تورغونډۍ بندرونو او د خواف–هرات رېلپټلۍ له لارې په ټولیز ډول ۷ مېلیونه، ۶۰۲زره او ۴۱۹ مټریک ټنه انتقالات شوي دي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، د امو سیند د نفتي حوزې د څار او مشورتي خدمتونو د وړاندې کولو لپاره یې له یوه تاتارستاني شرکت سره د شاوخوا ۲.۸ مېلیونه امریکايي ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړی دی.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د عامه اړیکو مسوول محمد اصف الیاس وایي، چې له ازبکستان سره یې سوداګري پراخه شوې او په تېرو ۷ میاشتو کې ۱.۲ مېلیارډ ډالرو ته رسېدلې ده. نوموړي ویلي، په یاده موده کې دغه هېواد ته د ۱۵۱ مېلیون ډالرو په ارزښت صادرات شوي دي.
د طالبانو په ولکه کې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي، یوه میاشت وروسته د تلې پر ۱۵مه به په کابل کې د امام ابو حنیفه یو اونیز ملي او نړۍوال نندارتون پیل شي. د دغې خونې د مسوولینو په وینا، د روسیې او چین په ګډون د شلو هېوادونو شرکتونو په یاد نندارتون کې د ګډون ژمنه کړې.
د طالبانو د کلیو او پراختیا وزارت وایي، د ټولنیز ملاتړ او معیشت پروګرام په همغږۍ یې د هېواد په ۲۳ ولایتونو کې د ۸۷ ميليونه ډالرو په لګښت ګڼې پروژې پيل او په دې سره به زرګونه کسانو ته د کار زمینه برابره شي. بل لورته نړیوال بانک وايي، نږدې له هر څلورو افغانانو څخه یو یې بېکاره دی.
هرات کې د طالبانو د ولایت مقام مطبوعاتي دفتر وایي، د دغه ولایت په صنعتي ښارګوټي کې یوه تولیدي فابریکه هره ورځ تر ۲۵ ټنو پورې د روميانو روب تولیدوي او کورنیو بازارونو ته یې وړاندې کوي.
د بلخ ولایت د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست وایي، په دغه ولایت کې د قزاقانو د لاسي صنایعو نندارتون جوړ شوی، چې موخه یې د بېلابېلو قومونو د فرهنګونو او دودونو نندارې ته وړاندې کول او د هغوی دودېدل بلل شوې دي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي، چې کام ایر هوايي شرکت هندوستان ته د تازه او وچو مېوو د هوايي کارګو صادراتو لپاره ۱،۵ امریکایي ډالر پر یو کیلو ګرام، ځانګړې تخفیفي بیه ټاکلې ده.
د «افغانستان د قزاقانو کلتوري مرکز» په نوم د یوه بنسټ له لوري د هېواد په شمال، بلخ ولایت کې د قزاقانو د کلتوري او لاسي صنایعو نندارتون جوړ شو.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې په کوربهتوب د افغان او روسي سوداګرو ترمنځ دوه اړخیزه سوداګریزه ناسته ترسره شوې، چې په پایله کې یې د دواړو هېوادونو د سوداګرو ترمنځ د ۱۴.۵ مېلیون ډالرو په ارزښت هوکړهلیکونه لاسلیک شوي دي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي کابل کې د روسیې فدراسیون د چلیابینسک ولایت د نړیوالو او بینالمنطقوي همکاریو له وزیر نیکیتا کورنیینکو سره په لیدنه کې د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو پر پراختیا خبرې کړې دي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د ازبکستان له ولسمشر شوکت میرضیایف سره په لیدنه کې د ازبکستان-افغانستان-پاکستان رېلپټلۍ چې د «ټرانسافغان» په نوم هم یادېږي، د چټکتیا غوښتنه وکړه. دغه لیدنه د شانګهای همکاریو سازمان د غونډې په څنډه کې شوې ده.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس سید کریم هاشمي په استانبول کې د ترکیې د سوداګرۍ خونې له مشر سره په لیدنه کې د کابل او انقرې ترمنځ د سوداګریزو اړیکو، اقتصادي همکاریو پیاوړتیا او د پانګونې پر نویو فرصتونو غږېدلی دی.
د خیبر پښتونخوا شاوخوا ۸۰ سلنه سوداګري په تورخم پورې تړلې ده؛ خو د تورخم لارې تر تړل کېدو نږدې ۱۱ میاشتې تېرېږي، چې له امله یې د دغه ایالت ګڼ کاروبارونه سخت اغېزمن شوي دي. په پېښور کې د چایو سوداګري هم د دغه بندښت له امله له جدي ستونزو سره مخ شوې ده.
د روزګان ولایت د انځرو بڼوال او د دغه ولایت د غرمګان سوداګریزې منډۍ کاروباریان وایي، د تېرکال پرتله سږګال د انځرو د حاصلاتو بیې ټیټې شوې دي. دوی له طالبانو غواړي، چې د دغه حاصلاتو لپاره د بازار موندنې په برخه کې جدي اقدامات ترسره کړي.
په کابل کې د قطر سفیر د طالبانو د کانونو او پټرولیم له وزیر سره په کتنه کې د دوه اړخیزو سیاسي او اقتصادي اړیکو تر څنګ د افغانستان پر کاني زېرمو د پانګونو پر شته فرصتونو خبرې وکړې. نوموړي د خامو نفتو د معیاري تصفيې خونې د جوړولو په تړاو هم بحث کړی دی.
چینایي رسنۍ بيسټلي ګلوبل پوسټ (د وږي ۷مه) د یوه راپور په خپرولو ويلي، چې افغانستان تر لسیزو جګړو او سیاسي بېثباتۍ وروسته د اقتصادي رغېدو ځینې نښې ښودلې؛ خو لاهم د فقر، بېکارۍ، بانکي محدودیتونو او د نړۍوالو مالي بندیزونو له جدي ننګونو سره مخ دی.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، په هرات کې د ټاپي پروژې د ګازو نللیکې د غځولو چارې ۱۲۰ کیلومتره پرمخ تللې دي. د دغه وزارت په وینا، ټاکل شوې چې د ټاپي پروژې چارې د ۲۰۲۶کال تر پایه بشپړې او ګټې اخیستنې ته وسپارل شي او ورسره به د ګازو د وېش بهیر هم پیل شي.