په کابل کې د ایران اسلامي جمهوریت د سفارت سرپرست بیکدلي د دغه هېواد د زنجان د سوداګرۍ، صنعت، کانونو او کرنې خونې له رییس سره په لیدنه کې ویلي چې دوی غواړي له افغانستان څخه ایران ته د صادراتو کچه لوړه کړي.
د د طالبانو د ټولګټو وزارت وایي، په ۱۴۰۴ لمریز کال کې د افغانستان د څلورو مهمو رېلي بندرونو له لارې د سوداګریزو توکو لېږد د تېر کال په پرتله ۳۹،۱ سلنه زیات شوی او څه باندې ۶ میلیونه ټنه توکي انتقال شوي دي.
د طالبانو د معیار او کیفیت اداره چې پخوا د ملي ستندرد په نوم یادېده وايي، ۲۶ ټُنه بېکیفیته ودانیز توکي یې په اسلامکلا بندر کې بېرته ایران ته مسترد کړي دي. دغې ادارې له سوداګرو او واردوونکو غوښتي، چې د وارداتو پر مهال کورني معیارونه په جدي توګه په پام کې ونیسي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر په ترکیې کې د انتالیا ډيپلوماسۍ فورم په څنډه کې له خپل ترکي سیال سره په کتنه کې له ترکیې وغوښتل، چې په افغانستان کې د درملو پر سکټور پانګونې وکړي. د افغانستان او پاکستان د لارو او سوداګرۍ له بندېدو وروسته افغانستان د درملو له کمښت سره مخ شوی دی.
د روسیې د مرکزي بانک لومړي مرستیال ولادیمیر چیستیخین په مسکو کې د طالبانو له سفیر ګل حسن حسن سره په کتنه کې د افغانستان د بانکي سیستم د پیاوړتیا په برخه کې د همکارۍ ډاډ ورکړ. په دې کتنه کې د بانکي او اقتصادي همکاریو پر پراختیا هم خبرې شوې دي.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام وایي، چې په افغانستان کې کوچني او منځکوري کاروبارونه د خصوصي سکتور تر ۸۰سلنه زیات جوړوي او د هېواد د اقتصاد د ملا تیر بلل کېږي.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د اقتصادي اړیکو رییس شفیع اعظم ویلي، د ټاپي پروژې چارې به د روان کال تر پایه هرات ولایت پورې بشپړې شي. د نوموړي په خبره، د برېښنا پر ځای له ګازو استفاده له ۱۵څخه تر ۲۵سلنې د انرژۍ لګښتونه راکموي.
د ازبکستان د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر داوران وهابوف ویلي، هېواد یې غواړي افغانستان ته دویم لاس یا زاړه موټر صادر کړي. هغه د افغانستان نفوس شاوخوا ۴۰ میلیونه ښودلی او ویلي یې دي چې د زړو موټرو کلنۍ تقاضا ۲۵۰ تر ۳۰۰ زره موټرو ته رسیږي.
په ایران کې د جګړې له پیلېدو وروسته په افغانستان کې هم د تېلو بیې لوړې شوې دي. سره له دې، چې له ایران څخه افغانستان ته د تېلو صادرات دوام لري، د کندهار اوسېدونکي وايي چې یوې ځانګړې کړۍ د تېلو بیې لوړې کړې دي.
د ملګرو ملتونو د نشهيي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر ویلي، چې د جاپان د نړیوالې همکارۍ ادارې(جیکا)په ملاتړ په افغانستان کې د کرنیزو حاصلاتو د ښهوالي لپاره مهم پرمختګونه شوي دي، چې له امله یې په کرنیزو حاصلاتو کې زیاتوالی راغلی.
د طالبانو د برېښنا شرکت رييس عبدالحق همکار په بلخ کې د دغې ډلې له والي سره په کتنه کې پر برېښنا سکټور پانګونې مهمې وبللې او له سوداګرو او پانګوالو یې وغوښتل چې د افغانستان پر برېښنا سکټور پانګونې وکړي. دغه غوښتنه په داسې حال کې ده، چې د افغانستان شاوخوا ۷۰ سلنه برېښنا وارداتي ده.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، افغانستان او د منځنۍ اسیا هېوادونو د رېل پټلۍ له لارې له روسیې او بلاروس څخه د سون توکو واردات زیات کړي دي.
د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې ویلي، چې له ایران او پاکستان څخه راستنې شوې ښځې له جدي بېوزلۍ او د کاري فرصتونو له نشتوالي سره لاس او ګریوان دي. دغې ادارې ویلي، چې یوازې ۱۷ سلنه راستنې شوې ښځې عاید لري.
په فاریاب کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ رییس جان مرداد وقار خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې د نږدې ۴۰ مېلیونه افغانیو په لګښت د مېوو او سبزیجاتو د ساتنې لپاره د ۱۰۰ ټنو په ظرفیت د یوې سړې خونې پروژه بشپړه او ګټې اخیستنې ته وسپارل شوه.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد وایي، په ۲۰۲۵کال کې د سیمې او نړۍ هېوادونو ته تر ۱۰۴زره ټنه ډېره پنه صادره شوې ده. نوموړي زیاته کړې، یاد صادارت پاکستان، ایران، قزاقستان، ازبکستان، چین، هند، متحده عربي اماراتو، عراق، ترکیې او اسټرالیا ته شوي دي.
په کابل کې د تهران سفیر علي رضا بیکدلي ویلي، چې د روان ۱۴۰۵ کال له پېل راهیسې د افغانستان او ایران ترمنځ د رېل پټلۍ له لارې له ۱۰۰۰ ټنو د ډېرو توکو لېږد رالېږد ترسره شوی دی. هغه دا څرګندونې له روزنک بندر څخه د لیدنې پر مهال په یوه ویډیویي پیغام کې کړي دي.
په کابل کې د افغان او ازبکستاني سوداګرو ترمنځ د ۵۲۰ میلیونه ډالرو په ارزښت ۳۸ هوکړه لیکونه لاسلیک شوي. یادې هوکړې د اوسپنې ویلې کولو فابریکو د جوړولو، د پنبې پروسس، د سمنټو تولید، د هګیو تولید، ازبکستان ته د افغانستان د سکرو صادراتو او د موټرو د پرزو په برخو کې شوې دي.
د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت خبر ورکړی، چې د دغه وزارت مسوولینو د ازبکستان هېواد له چارواکو سره د لیدنې په څنډه کې له یاد هېواد سره د «همکار پرنده» شرکت او د افغانستان د «یشلر سمرقند» شرکت ترمنځ د دوه مېلیون ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړی دی.
په کندهار کې د ایران کونسلګرۍ نوي چارسمبالي محمد رضا نفر ویلي، د میلک سرحدي دروازه باید د بندر عباس او چابهار بندر په کچه پیاوړې شي. میلک په نیمروز کې د افغانستان او ایران تر منځ سوداګریز بندر دی.
د یوناما سیاسي استازي کارل پاول زینتک د افغانستان د کانونو او صنایعو خونې له مشر سره په کتنه کې د خصوصي سکټور د ستونزو په تړاو خبرې وکړې او همداراز یې ژمنه وکړه، چې د خصوصي سکټور ستونزې به له نړیوالو همکارو بنسټونو سره شریکې کړي او د حللارو لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړي.
د ازبکستان د اندیجان والي عبدالرحمانوف او د دغه هېواد سفیر اویبیک عارف عثمانوف د کابل لپاره د طالبانو له والي سره په کتنه کې په کابل کې د اندیجان د سوداګرۍ خونې له پرانېستې خبر ورکړ. دواړو لورو همداراز د دوه اړخیزو اړیکو پیاوړتیا د دواړو هېوادونو په ګټه وباله.
په کابل کې د ایران سفارت خبر ورکړی، په کندهار کې د ایران کونسولګرۍ نوي چارسمبالي محمدرضا نفر د سیستان او بلوچستان ولایت له مسوولینو او د مېلک سیمې له ځايي چارواکو سره په لیدنه کې ټینګار کړی چې د مېلک سرحدي دروازه باید د بندرعباس او چابهار په کچه پیاوړې شي.