د بېلاروس د بهرنیو چارو وزیر ماکسیم ریژېنکوف د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ له وزیر نورالدین عزیزي سره په کتنه کې له افغانستان سره د همکاریو په تړاو د چمتووالي له ښودنې سربېره وویل، ډېر ژر به افغانستان ته سفر وکړي. دواړو لورو د سوداګریزو چارو پر پراختیا هم ټینګار کړی دی.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزی د بېلاروس په پلازمېنه منسک کې د دې هېواد د کرنې له وزیر سره لیدلي. د یاد وزارت په وینا، عزیزي په دې لیدنه کې له بېلارسي چارواکو سره افغان کارګرو ته د کار موندنې په فرصتونو، کاري ویزو او بانکوالۍ خبرې کړې دي.
د قزاقستان د ترانسپورت وزارت خبر ورکړی، چې افغانستان ته د دغه هېواد د غلو دانو صادرات د روان زېږدیز کال په لومړیو اتو میاشتو کې څلور برابره زیات شوي او ۶۵۵زره ټنو ته رسېدلي دي.
په بلخ کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ رییس امیر محمد متقي وایي، اوسمهال په دغه ولایت کې د اوړو د پروسس ۵۰ فابریکې فعالیت کوي چې سلګونه کسانو ته یې د کار زمینه برابره کړې ده. هغه له سوداګرو غوښتي، چې د اوړو مستقیم واردات کم او پر ځای یې د غنمو واردات زیات کړي.
د طالبانو د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت وايي، د روان کال په تېرو شپږو میاشتو کې له کابل نړۍوال هوايي ډګر نه نږدې ۱۱۰۰ کارګو الوتنې ترسره شوې دي چې تر ۱۷زره ټنو ډېر توکي یې بېلابېلو هېوادونو ته لېږدولي دي.
په بلخ کې د طالبانو د سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي، چې د ازبکستان د خوارزم ولایت مرستیال والي په مشرۍ ۳۰ سوداګرو او صنعت کارانو دغه ولایت ته د سفر پرمهال د ګډو سوداګریزو فعالیتونو د پراختیا په موخه له افغان سوداګرو سره ناسته کړې ده.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت په بلخ کې د «امام شقیق بلخي»، په کابل کې د «تمیم انصار» او بغلان کې د «قتیبه ابن سعید بغلاني» په نومونو د درېیو صنعتي پارکونو د پلانونو له منظورېدو او لاسلیک کېدو خبر ورکړ. خو پانګوال د برېښنا په ګډون د نورو اسانتیاوو د برابرېدو غوښتنه هم لري.
د خوړو نړۍوال پروګرام په راپور کې راغلي، چې د بیو محدود بدلونونه، د تېلو بیو لوړوالي او د وارداتو د لګښتونو زیاتوالي د ترانسپورټ او اکمالاتو لګښتونه لوړ کړي او د بازار پر بیو یې د لوړېدو اغېز پراخ کړی دی. په راپور کې راغلي، چې د بیو لوړوالي پر کورنیو اقتصادي فشارونه زیات کړي دي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په کندهار کې یوې غونډې ته ویلي، افغانستان له کلونو راهیسې پر وارداتو متکي هېواد پاتې شوی چې له امله یې هر کال په ډېره کچه اسعار له هیواد څخه بهر ځي. شنونکي بیا د طالبانو اقتصادي محدودونکې پالیسۍ د دغې چارې لامل بولي.
د اسیایي هیوادونو د اقتصادي ودې کمېټې مشر د طالبانو د رييسالوزرا د دفتر له رييس سره په انلاینغونډه کې ویلي، خپل غړي هېوادونه له جګړه ځپلي افغانستان سره مرستو ته هڅوي. طالب لوري بیا ویلي، له هېوادونو او نړیوالو بنسټونو سره د خپلو اصولو او عنعناتو مطابق د نېک تعامل غوښتونکي دي.
د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې او د افغان-امریکا سوداګرۍ ګډې خونې ترمنځ د سوداګرۍ، پانګونې او د خصوصي سکټور د پراختیا په موخه د همکاریو هوکړهلیک لاسلیک شو.
د روزګان ولایت شمال لوري ته د «سري سیمه» دښتې چې په لسګونه جریبه ځمکه یې د انګورو باغونه جوړ شوي، هر کال سلګونه ټنه خواږه انګور بازار ته وړاندې کوي. بڼوال وايي، د رنګ او خوند له پلوه د بېلابېلو ډولونو انګورو حاصلات لري.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې روسیې په اګسټ میاشت کې افغانستان او د منځنۍ اسیا هېوادونو ته د ډیزلو صادرات په بېساري توګه زیات کړي دي. د راپور له مخې، روسیې په یوه میاشت کې افغانستان ته ۳۷۰زره ټنه ډیزل صادر کړي دي.
د بېلابېلو ولایتونو اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، چې له تېرو څو میاشتو راهیسې په تدریجي ډول د تېلو بیو لوړېدو سخت اندېښمن کړي دي. دوی وایي، طالبان نهدي توانېدلي چې په دغه موده کې د تېلو بیې مهار کړي.
د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګریزو لارو له تړل کېدو سره سره، د کوټې د سبزۍ منډۍ یو سوداګر وایي چې افغان پیاز لا هم د بلوچستان له بېلابېلو غیررسمي لارو پاکستان ته انتقالېږي او د دغه هېواد په بازارونو کې پلورل کېږي.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت وايي، چې د افغانستان د کانونو کورنی او نړیوال ننداراتون به د روان کال د لړم میاشتې له ۶مې تر نهمې نېټې جوړ شي. د دغه وزارت ویاند وایي، چې دغه نندارتون د باختر درخشان شرکت په همکارۍ جوړېږي.
د طالبانو تر واک لاندې د دولتي شرکتونو عمومي ریاست وایي، چې د ازبکستان په ترمذ ښار کې د افغانستان او ازبکستان د سپکو صنایعو د تولیداتو لومړنی ګډ نندارتون جوړ شوی چې پکې د افغانستان د شمال د ډبرو سکرو دولتي شرکت په ګډون، لسګونو افغان شرکتونو خپل تولیدات نندارې ته وړاندې کړي دي.
د طالبانو تر واک لاندې د برېښنا شرکت خبر ورکړی، چې د دغه شرکت عمومي ریس عبدالحق همکار د ترکمنستان د «ټي ایې پي» پروژې له مشر مراد ارتیکوف او د هغه له مل پلاوي سره په کابل کې د ۵۰۰ کیلوولټه برېښنا لېږد پروژې د چارو پر پرمختګ او د دغې پروژې د ژر پلي کېدو پر څرنګوالي خبرې کړې دي.
په کاپیسا کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست وایي چې سږ کال په دغه ولایت کې د ځڼغوزیو حاصلات د تېر کال په پرتله ۴۰ سلنه زیات شوي دي.
د طالبان د رييس الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د کندوز په ابدان دښته کې د یوه صنعتي پارک د بنسټ ډبرې د اېښودو مراسمو کې وویل، پر وارداتو د تکیې راکمېدو لپاره باید تولیدات پیاوړي او معیاري شي. نوموړي زیاته کړه، چې پانګوالو ته یې د پانګونو لپاره امتیازات منلي دي.
د ایران په دوغارون پوله کې زرګونه باروړونکي موټر افغانستان ته د اوښتلو په تمه ولاړ دي. افغان موټرچلوونکي وايي، د اوږده انتظار ترڅنګ د پارکینګ لوړو بیو، د ویزې ستونزو، د تشناب او حمام نشتوالي، د سونتوکو محدودیتونو او امنیتي خطرونو یې ژوند او اقتصادي وضعیت سخت اغېزمن کړی دی.
په سمنګان کې د طالبانو د کرنې ریاست د کرنیزو چارو مشر عبدالخلیل کریمی وايي، سږکال د دغه ولایت په فیروزنخچیر او حضرت سلطان ولسوالیو کې له بڼونو څه باندې ۱۸زره مټریک ټنه انګور راټول شوي دي.