د افغانستان او ایران د ګډې خونې مسوولینو د هرات لپاره د طالبانو له والي سره په کتنه کې د پرمختللې کرنې، د تخنیکي پوهې لېږد او له نوې ټکنالوژۍ څخه د ګټې اخیستنې په تړاو خبرې کړې دي. د یادې خونې مسوولینو د کرنې چارو په برخو کې د علمي پروګرامونو د پلي کولو لپاره چمتووالی ښودلی دی.
د طالبانو د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې ویلي، چې د پنجشنبې په ورځ (د چنګاښ ۱۱مه) د هېواد په ۱۶ ولایتونو کې د سختو بارانونو، تالندې او برېښنا، ناڅاپي سېلابونو او تېزو بادونو اټکل شوی دی.
د طالبانو عدلیې وزارت خبر ورکړی، چې د ځمکو د غصب مخنیوي او د غصب شویو ځمکو د بېرته راګرځولو کمېسیون لهخوا په سرپل ولایت کې د څړځایونو تر ارزونې وروسته درې مېلیونه، ۹۴۴زره او ۵۶۵ جریبه عامه څړځایونه تثبیت او د ځمکو په بانک کې ثبت شوي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ ادارې (اوچا) خبرداری ورکړی، چې د روان کال ورښتونه، سره له دې چې په ځینو سیمو کې یې د خلکو او کروندګرو لپاره لنډمهاله هیلې راژوندۍ کړي، خو د افغانستان د اوبو ژور بحران او د پرلهپسې پنځو کلونو وچکالۍ اغېزې لا هم پر خپل ځای پاتې دي.
د فرانسې د عامې روغتیا ادارې ویلي، چې د اروپا د ګرمۍ بېسارې څپې له امله په دغه هېواد کې شاوخوا زر اضافي مړینې ثبت شوې دي او خبرداری یې ورکړی چې ښايي اصلي شمېر تر دې هم لوړ وي.
د وېنزویلا چارواکو اعلان کړی چې د دغه هېواد په شمالي ساحل کې د دوو پرلهپسې زورورو زلزلو له امله تر اوسه ۲۳۵ کسان مړه شوي، څه باندې ۴ زره او ۳۰۰ نور ټپیان دي او شاوخوا ۵۰ زره کسان لا هم نادرکه ګڼل کېږي. له دې زلزلې وروسته ۱۳۸ نورې کوچنۍ زلزلې هم ثبت شوې دي.
د طالبانو د ښاري اوبو رسولو او فاضلابو شرکت اجراییه ریس غلامالرحمان کظیم ویلي، چې د کابل ښار د اوبو رسولو پروژې بودجه د طالبانو د اقتصادي کمېسیون په لسمه غونډه کې تصویب شوې ده. د یادې پروژې په بشپړېدو سره به په کابل کې تر یو نیم مېلیون ډېر خلک د څښاک اوبو ته لاسرسی ومومي.
اروپا د سختې او اوږدې ګرمۍ څپو لپاره چمتووالی نیسي، ځکه تودوخه نږدې ۴۰سانتي ګراد (۱۰۴ فارنهایت) درجو ته رسېدلې. دا توده هوا د شمالي افریقا له صحرا څخه د ګرمو بادونو د حرکت له امله ده، چې د هوا پوهانو په وینا، د «افریقایي انټيسایکلون» په نوم حرارتي ګنبزې سیسټم یې رامنځته کړی.
د طالبانو تر واک لاندې د چاپېریال ساتنې ملي ادارې د اقلیمي بدلون برخې مشر روحالله امین ویلي، پلان لري چې په ټول هېواد کې څه باندې ۲۰۰ مېلیونه نیالګي کېنوي؛ څو د اقلیمي بدلون د اغېزو، وچکالۍ او د اوبو د کمښت پر وړاندې مبارزه پیاوړې شي.
د طالبانو د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې ویلي، چې د هېواد په ۱۸ ولایتونو کې د ورښتونو، تالندې برېښنا او سېلابونو د راوتلو اټکل شوی دی.
د طالبانو د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې د هېواد په لسو ولایتونو کې د نسبتاً سختو ورښتونو، تالندې او برېښنا، تېزو بادونو او سېلابونو د راوتلو د احتمال خبرداری ورکړی دی.
د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې او چمتووالي وزارت وايي، د روان کال د وري میاشتې له ۶مې نېټې راهیسې په افغانستان کې د طبیعي پېښو له امله ۱۸زره او ۸۱۲ کورنۍ زیانمنې شوې دي. د یاد وزارت په وینا؛ په دې موده کې د بېلابېلو طبیعي پېښو له کبله ۳۰۱ کسان مړه او ۳۸۵ نور ټپیان شوي دي.
افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق استازي تاجالدین اویواله د چاپیریال د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، پر ماشومانو د اقلیم د بدلون ناوړه اغېزې خورا سختې دي. هغه ټینګار کړی، دغه اداره له شته ننګونو سره سره افغانستان کې د اوبو رسولو د سیسټمونو پر پیاوړتیا کار کوي.
د چاپېریال ساتنې له نړۍوالې ورځې سره هممهاله په افغانستان کې د اقلیمي بدلونونو د پراخو اغېزو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي. که څه هم افغانستان د نړۍ د شین کوریزه ګازونو په تولید کې ونډه نهلري؛ خو بیاهم په پرلهپسې ډول له وچکالۍ، سېلابونو او د اوبو له کمښت سره مخ دی.
په بغلان کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ادارې مشر عبدالکریم حذیفه وايي، په تېرو دوو میاشتو کې په دغه ولایت کې د سخو سېلابونو، درنې واورې او ورښتونو له کبله ۷۱زره جریبه کرنیزه ځمکه ویجاړه شوې ده.
د طالبانو تر واک لاندې د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې د هېواد په ۱۲ ولایتونو کې د سخت باران، تالندې برېښنا، چټکو بادونو، خاورو او ناڅاپي سېلابونو د راوتلو اټکل کړی دی. یاده اداره زیاتوي چې دا وړاندوینه د جمعې ورځې، د غبرګولي ۱۵مې لپاره د اعتبار وړ ده.
د بغلان په دوشي ولسوالۍ کې د تازه کرل شویو چنارونو تر سیوري لاندې د کلي مشر غلام علي پویا ویاړي چې د جګړو له کلونو وروسته اوس خلک د ونو ارزښت بیا پېژني. هغه وویل، چې «مرغانو ته قفسونه مه جوړوئ»، ونې وکرئ، هغوی پخپله راځي.
د افغانستان د څېړونکو شبکه وایي، چې په هېواد کې د چاپېریال ناورین له وچکالۍ، سېلابونو، د اوبو له کمښت، ککړتیا، خوراکي ناامنۍ او پر ښارونو له زیات فشار سره تړلی دی او اغېزې به یې په راتلونکو کلونو کې د افغانستان د خلکو پر ژوند سیوری وغوړوي.
د طالبانو تر ادارې لاندې د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې ویلي، چې د پنجشنبې په ورځ د هېواد په ۱۶ ولایتونو کې د ورښتونو، تالندې او برېښنا او د ناڅاپي سېلابونو د راوتلو احتمال شته.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت اعلان کړی، چې د هېواد په شمال کې د سختو بارانونو او سېلابونو راوتلو له امله د بغلان، سمنګان او تخار ولایتونو یو شمېر تړل شوې لویې او مواصلاتي لارې د ترافیکو پرمخ بېرته پرانیستل شوي دي.
د کابل ښار د بېلابېلو سیمو اوسېدونکي وایي، چې له تېرو ۴ کلونو راهیسې د څښاک اوبو له سخت کمښت سره مخ دي او ډېر مهال د اوبو راوړلو لپاره اوږده مزلونه کوي؛ خو طالبان بیا وایي، کابل ته د شاتوت بند او پنجشېر سیند څخه د اوبو رسولو پلان لري، چې یو څه وخت ته اړتیا لري.
د طالبانو د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هوا پوهنې ادارې خبر ورکړی، چې د چهارشنبې په ورځ به د هېواد په ۱۸ ولایتونو کې د بارانونو، تالندې او برېښنا ترڅنګ د سېلابونو د راوتلو احتمال موجود وي.