• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ځايي سرچینې وايي په خوست کې د شخصي بدۍ له امله د ځڼغوزي ۴۷ ونې اره شوې

۲ وری ۱۴۰۴ - ۲۲ مارچ ۲۰۲۵، ۱۲:۰۵ GMT+۰تازه شوی: ۲ وری ۱۴۰۴ - ۲۲ مارچ ۲۰۲۵، ۱۵:۵۲ GMT+۰

په خوست کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، د دې ولایت په قلندر ولسوالۍ کې د شخصي بدۍ له امله یوه لوري د ځڼغوزیو ۴۷ ونې اره کړې دي. په خوست کې د طالبانو امنیه قومندانۍ د دې پېښې په تاییدولو سره وايي، چې په دې تړاو یې ۵ کسان نیولي دي.

د خوست ځايي اوسېدونکو نن د وري په دوهمه نېټه افغانستان انټرنشنل ته خبر ورکړ، چې تېره شپه دا ونې پر برقي ماشین او تبرګیو غوڅې شوې دي.

هغه انځورونه چې د سیمې اوسېدونکو رالېږلي دي، د ځڼغوزیو ونې ځینې په منظم ډول د برقي ماشین په واسطه پرې شوې او ځینې بیا په تبرګي وهل شوې دي.

په ورته مهال په خوست کې د طالبانو امنیه قومندانۍ بیا دا پېښه تاید کړې او په خبرپاڼه کې یې ویلي چې دې پرې شویو ونو کافي حاصلات ورکول.

د خوست امنیه قومندانۍ په خبرپاڼه کې لیکلي:« هغه پنځه کسان نیول شوي، چې یو کس سره یې شخصي تضاد پر اساس د همدې ولسوالۍ په جلا سیمو کې د ځڼغوزیو ونې غوڅې کړې دي.»

100%

طالبانو ویلي، چې نیول شوي کسان به له خپلې اړوند دوسیې سره یو ځای عدلي او قضايي ارګانونو ته وسپارل شي.

درې ورځې وړاندې د غزني دهیک ولسوالۍ ذاکر کلي کې هم نامعلومو کسانو د دوو باغونو په حاصل ولاړې ونې اره کړې، چې په یوه باغ کې ۱۸۰ ونې او بل باغ کې یې ۴۰ ونې وې.

د شخصي بدیو له امله ونې پرې کول او رسېدلي فصل ته اور اچول، وخت ناوخت په مختلفو سیمو کې پېښږي.

ترویج لرونکی

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو
۱

د پروان اوسېدونکی راشد په ۳۶۰ نومرو د کانکور عمومي اول نومره شو

۲

طالبانو د نورستان د واما ولسوالۍ د استخباراتو پخوانی مدیر د یوې نجلۍ د تښتونې په تور نیولی

۳

افغان یوټیوب چلوونکي: پاکستاني پولیسو په زندان کې ذهني شکنجه کړي یو

۴
د افراسیاب خټک لیکنه

پر افغانستان د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو موخې

۵

جماعت الاحرار ډلې ویلي چې ددوی هدف په پاکستان د بشپړ اسلامي نظام نافذول دي

•
•
•

نور کیسې

د افغانستان د طبیعي یخچالونو چټک ویلې کېدل، زراعت او د خوراکي توکو تولید ګواښي

۲ وری ۱۴۰۴ - ۲۲ مارچ ۲۰۲۵، ۰۸:۱۲ GMT+۰
 د افغانستان د طبیعي یخچالونو چټک ویلې کېدل، زراعت او د خوراکي توکو تولید ګواښي
100%

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې نړېوال سازمان (ایف اې او) وایي، چې په افغانستان کې د طبیعي یخچالونو چټک ويلې کېدل په دغه هېواد کې د اقلیمي بدلون لامل شوی چې له همدې امله یې د اوبو لګولو سیسټم او د خوراکي توکو لولید له کواښ سره مخ کړی دی.

دغه سازمان، نن د اوبو نړېوالې ورځې په مناسبت پر ایکس خواله رسنۍ د یوه پیغام په خپرولو سره ویلي، چې د افغانستان طبیعي یخچالونه (ګلیشیرونه) د کرنې لپاره د اړتیا وړ اوبو د برابرولو حیاتي سرچینې دي.

دغه سازمان ویلې: «موږ باید په ګډه کار وکړو ترڅو د اقلیم د بدلون او د اوبو نړیوال بحران سره د مبارزې لپاره زموږ د پلانونو په اساس د ګلیشیر ساتنه وکړو.»

څېړنو ښودلې، چې په تېرو ۲۵ کلونو کې د اقلیم د بدلون له امله د افغانستان طبیعي یخونه د ویلي کېدو په حال کې دي.

تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ دفتر ویلي وو، چې د اقلیم د بدلون له امله د افغانستان طبیعي ګلیشیرونه په چټکه توګه د کمېدو او ورکېدو په حال کې دي.

د دغه دفتر د معلوماتو له مخې، په افغانستان کې شاوخوا ۳۰۰۰ واړه ګلشېرونه شته چې دوه نیم سوه کیلومتره ځمکه یې پوښلی ده.

بلخوا یوناما ویلي چې دا کلیشیرونه تر ډیره د هندوکش او پامیر په غرونو کې موجود دي، چې په سیمه ییزو اوبو کې تر ټولو مهم رول لري.

یوناما زیاته کړې چې په افغانستان کې یوازې ۱۹۴۲ ژمني ډنډونه شه چې د افغانانو لپاره د څښاک اوبه برابروي او د اوبو لګولو لپاره ځانګړی اهمیت لري.

د طالبانو تر واک لاندې د چاپېریال ساتنې ریاست تېر کال اعلان وکړ، چې د تودوخې د زیاتوالي له امله د افغانستان ۱۸۱ کیلومتره طبیعي ګلیشیرونه ورک شوي دي.

په دې وروستیو کلونو کې دغه هیواد پرله پسې وچکالۍ او ویجاړونکو سیلابونو ځپلی دی.

له اقلیمي تغیراتو سره د مبارزې لپاره افغانستان ته ۱۰ میلیونه ډالره بودجه تصویب شوې ده

۲۶ کب ۱۴۰۳ - ۱۶ مارچ ۲۰۲۵، ۱۰:۲۱ GMT+۰
له اقلیمي تغیراتو سره د مبارزې لپاره افغانستان ته ۱۰ میلیونه ډالره بودجه تصویب شوې ده
100%

افغانستان ته له اقلیمي بدلون سره د مبارزې لپاره ۱۰ میلیونه ډالره بودجه تصویب شوې ده. د طالبانو تر واک لاندې د چاپیریال ساتنې ملي اداره وايي، دغه بودجه د چاپیریالي اسانتیاوو نړیوالې ادارې له‌خوا د کم وده هېوادونو صندوق شورا ناسته کې تصویب شوې ده.

د طالبانو تر واک لاندې د چاپیریال ساتنې ملي ادارې نن یکشنبه «د کب ۲۶مه» په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې د چاپېریال ساتنې او د ځایي ټولنو د ژوند د ښه والي په برخه کې د ټولنې پر بنسټ د اقلیم بدلون ته د ځواب ویلو پروژه د ځنګلونو کرنې او د معیشت ښه والي له لارې تمویل شوې ده.

د دې پروژې ارزښت ۹.۹۸ میلیونه ډالر دی، چې د چاپېریالي اسانتیاوو نړیوال صندوق له لوري د کم وده هېوادونو د صندوق په شورا کې تصویب شوه.

له دې بودجې څخه ۸.۹۸ میلیونه ډالره د چاپېریالي اسانتیاوو نړیوال جي،اي،اېف له لوري او یو میلیون ډالر د ملګرو ملتونو د انکشافي پروګرام د داخلي مالي همکارۍ له لارې برابرېږي.

یاده پروژه به د پنځو کلونو لپاره د بدخشان او کونړ په ولایتونو کې پلې کېږي، چې موخه یې د ځایي ټولنو د اقلیم بدلون پر وړاندې مقاومت زیاتول او د هغوی معیشت ښه کول دي.

د دې پروژې پلي کېدل د ملګرو ملتونو د انکشافي پروګرام (یو،اېن،ډي،پي) له لوري د طالبانو چاپېریال ساتنې ملي ادارې او نورو اړوندو ادارو په همکارۍ ترسره کېږي.

د طالبانو د خبرپاڼې له مخې، په دې پروژه کې د انعطاف وړ کرنې ترویج او د زیانمنو ځمکو احیا، د ټولنو د مقاومت لوړول او د معیشت ښه کولو ترڅنګ د تخریب شویو ځنګلونو بیا رغونه او د طبیعي سرچینو دوامداره مدیریت، د اوبو او خاورې ساتنه او د اوبولګولو سیسټمونو ښه والی، د وچکالۍ پر وړاندې د مقاومو نباتي انواعو معرفي کول، د څړځایونو پراخول، د کرنیزو تولیداتو زیاتوالی او د اوبولګولو عصري سیستمونه رامنځته کول شامل دي.

په خبرپاڼه کې طالبانو ادعا کړې، چې د چاپېریال ساتنې ملي ادارې او د ملګرو ملتونو د انکشافي پروګرام (یو،اېن، ډي،پي) د ګډو هڅو پایله ده او د اقلیم بدلون پر وړاندي د مبارزې او د هېواد د طبیعي سرچینو د ساتنې په برخه کې یو مهم ګام بلل کېږي.

قرغیزستانۍ رسنۍ: د قوش تېپې کانال د ازبکستان او ترکمنستان د اوبو سیستمونه له کاره غورځوي

۱۶ کب ۱۴۰۳ - ۶ مارچ ۲۰۲۵، ۱۵:۱۱ GMT+۰
قرغیزستانۍ رسنۍ: د قوش تېپې کانال د ازبکستان او ترکمنستان د اوبو سیستمونه له کاره غورځوي
100%

امو سیندد تاجکستان، افغانستان، ازبکستان او ترکمنستان له لارې تېرېږي او پخواني ارال سمندر ته توییږي او د دې اوبو د وېش هر ډول بدلون د یادو هېوادونو پر ایکوسیستمونو او اقتصاد جدي اغېزې کولی شي. د قرغیزستان ماښام بیشکک رسنۍ وايي، اوبه د نوې زمانې تېل دي او ددې لپاره سیالي پیل ده.

د (Vecherniy Bishkek) په وینا، د امو سیند له اوبو یو مهم کانال د قره‌قوم کانال دی (چې مخکې د لینین کانال په نوم یادېده). دا کانال د ترکمنستان د اوبو ۸۰سلنه اړتیا پوره کوي. د دې اوږدوالی ۱۳۷۵ کیلومتره دی او له امو سیند څخه ۵۰۰ متر مکعبه في ثانیه اوبه اخلي، خو د ویچرني بیشکک په باور، د دې سیمې لپاره تر ټولو ستر ګواښ د قوش تیپې کانال دی، چې افغانستان یې له ۲۰۲۱ کال راهیسې فعالانه جوړوي.

قوش تیپه د افغانستان تر ټولو لویه بنسټیزه پروژه ده چې د اوبو سرچینو ته وده ورکوي، خو د رسنۍ په باور، دا کانال پرته له دې چې غاړې یې کانکریټ شي، جوړېږي او دا د اوبو د ضایع کېدو لامل ګرځي. یاده رسنۍ وايي، د دغه کانال ظرفیت ۶۰۰ متر مکعبه في ثانیه ته رسېږي، چې د چېرچک سیند له اوبو دوه عشاریه پنځه ځلهزیات دی.

د تخنیکي علومو دکتور صبیر موماد‌یورویچ قدیروف دې رسنۍ ته ویلي، چې « دا کانال پرته له استحکامه جوړېږي، اوبه شګلنو سیمو ته روانېږي، چې ډېره برخه یې جذبېږي او ضایع کېږي خو اصلي ستونزه دا ده چې ازبکستان او ترکمنستان به د کرنې او څښاک د اوبو لپاره له جدي کمښت سره مخ شي». نوموړی وايي، « افغانستان د دې اوبو د کارولو لپاره لازمې زیربناوې نه لري. دوی کانال لري، خو نه د اوبو رسولو پمپ‌ سټېشنونه شته، نه مناسب سیسټمونه، لکه یوڅوک ګراج ولري، خو موټر ونه لري!».

یاده رسنۍ وايي، چې که د قوش تیپې کانال په بشپړ ډول فعال شي، د امو سیند د اوبو کچه به شدیده راټیټه شي، چې د ازبکستان او ترکمنستان د اوبو رسولو سیسټمونه به له کاره وغورځي او د ازبکستان د کرنې او څښاک د اوبو ستونزه به جدي شي.

ویچرني بیشکک زیاتوي، « د سیمې د هوا وضعیت به خراب شي، دوړې او شګلن توپانونه به زیات شي، د اوبي سرچینو پر سر سیمه‌ییزې شخړې ډېرېدای شي او ګاونډي هېوادونه ښايي پر افغانستان اقتصادي بندیزونه ولګوي».

ویچرني بیشکک وايي، په ۲۰۲۳ کال کې عبدالعزیز کاملوف کابل ته لاړ او هلته یې د اوبو د همکارۍ پر موضوع خبرې وکړې خو دا ستونزه باید د یوې پراخې ستراتیژۍ له لارې حل شي او هغه « د سرحدي اوبو د کارولو لپاره نړیوال تړونونه، افغانستان ته د اوبو د ښه مدیریت لپاره شریکې پروژې ورکول لکه د بندونو او زېرمتونونو جوړول او د اوبو د ضایع کېدو مخنیوي ټکنالوژۍ استعمال دي».

ویچرني بیشکک وايي، د برېښنا صادرات پر افغانستان د فشار یوه وسیله کېدای شي.

طالبان: راتلونکی کال د هېواد په بېلابېلو سیمو کې له دوو مېلیونو ‌‌ډېر نیالګي کېنوو

۱۵ کب ۱۴۰۳ - ۵ مارچ ۲۰۲۵، ۲۱:۱۱ GMT+۰
طالبان: راتلونکی کال د هېواد په بېلابېلو سیمو کې له دوو مېلیونو ‌‌ډېر نیالګي کېنوو
100%

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د دغې ډلې د چاپېریال ساتنې ادارې په حواله ویلي، چې د راتلونکي لمریز کال په بهير کې به د هېواد په کچه څه باندې دوه مېليونه نيالګي کېنول شي.

دغه اژانس د چهارشنبې په ورځ (د کب ۱۵مه) زیاته کړې، چې تر ۱۴۱۰ لمريز کال پورې به په ټول هېواد کې تر ۲۰۰ مېليونه مثمر او غېرمثمر نيالګي کېنول شي.
په راپور کې راغلي، چې طالبان له اقلیمي بدلون سره د مبارزې لپاره د نیالګیو کېنول، یوه مهمه لاره بولي او له هېوادوالو څخه غواړي، څو د نیالګیو په کېنولو کې له دغې ډلې سره ونډه واخلي.

د باختر خبري اژانس د راپور پر بنسټ، طالبان پلان لري څو د راتلونکې کال په بهیر کې د کابل ښار په بېلابېلو سیمو کې يو مېليون نيالګي کېنوي.

ورته مهال د طالبانو د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ وزارت ویلي، چې دغه وزارت څو ورځې مخکې په ټول هېواد کې د نیالګیو کېنولو یو پروګرام پیل کړی او زیاتوي، چې په ۱۴۰۴ لمريز کال کې به څه باندې ۱۶ مېليونه میوه لرونکي او زینتي نيالګي کېنول شي.

بل خوا د «ټي‌ال‌او» موسسې استازي ویلي، دا مهال نړۍ د اقلیم بدلون له جدي ګواښونو سره مخ ده او افغانستان د هغو هېوادونو په ډله کې راځي، چې له دې برخې ډېر زیانمن شوی دی.
د باختر خبري اژانس په راپور کې دیوناما دفتر استازي الن فیلس په حواله راغلي، چې نوموړي افغانستان د څو لسیزو جګړو له امله د اقلیمي بدلون یو اغېزمن هېواد بللی او په وینا یې، دغې ستونزې ته پاملرنه د ټولو ګډ مسوولیت دی.

د نیالګیو د کېنولو په تړاو دا څرګندونې داسې مهال کېږي، چې افغانستان د اقلیمي بدلون له امله د ۱۰ ځپل شویو هېوادونو په ډله کې دی او طالبان هم د دغه ناورین په مدیریت کې خورا کمزوري دي.

ایران وايي کابل ته د عراقچي د سفر له امله اوبه ور خلاصې شوې

۱۴ کب ۱۴۰۳ - ۴ مارچ ۲۰۲۵، ۱۰:۱۴ GMT+۰
ایران وايي کابل ته د عراقچي د سفر له امله اوبه ور خلاصې شوې
100%

ایراني چارواکي وايي، چې افغانستان ته د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي له سفر وروسته طالبانو دغه هېواد ته اوبه ور خوشې کړې.

د ایران ددولت ویاندې فاطمه مهاجراني د سې شنبې په ورځ، د کب پر ۱۴مه په یوه خبري ناسته کې وویل چې ایران ته د اوبو بهېدل یوازې د ورښتونو له امله نه دي.

د ایرنا د رپوټ له مخې، مهاجراني د هلمند د حقابې په تړاو د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، « په طبیعي ډول هېوادونه د خپلو سرچینو اړوند موضوعاتو په برخه کې له یوه او بل سره خبرې اترې لري. کابل ته د بهرنیو چارو وزیر سفر ددې لامل شو، چې زموږ د هېواد پر لور اوبه را خلاصې شي».

د ایران ددولت ویانده وايي، چې د ایران پر لور د اوبو بهېدل یوازې د ورښتونو له امله نه دي او دوی هیله من دي چې دا بهیر ادامه ومومي.

د ایران د سیستان او بلوچستان د چاپېریال ساتنې عمومي مدیر وړمه ورځ اعلان وکړ، چې د هامون نړیوال تالاب ته د افغانستان له فراه رود او نورو سیمو نه نیزونه ورغلي دي.

محمدرضا علي مردادي وویل چې د افغانستان په لویدیز کې د وروستیو ورښتونو له امله د کب میاشتې پر۱۰مه د جمعې په سهار د دشتمال اوبه د سیستان له شمالي پولې ایران ته داخلې شوې او د هامون نړیوال تالاب (صابوري هامون) وچوبي ته ورسیدې.

د ایران د ولسمشر مرستیالې او د چاپېریال ساتنې ادارې رییسې شینا انصاري له هامون تالاب سره ددې اوبو تر یوځای کېدو وروسته وویل، چې له افغانستان څخه د «جاریکه» او «فراه رود» له لارې د اوبو یوځای کېدل د دې لامل شوي چې د سیستان او بلوچستان د وچو اوبو زېرمې په ځانګړي ډول د هامون نړیوال تالاب ته یو څه اوبه ورسېږي.

نوموړې دغه راز وویل، چې د تېرو دوو ورځو په جریان کې سیستان ته داخلې شوې اوبه د افغانستان له «ګډو سیندونو» د ایران طبیعي برخه ده، نو له همدې امله دا اوبه د افغانستان د مکلفیتونو په توګه نه شي ګڼل کېدای.