طالبان وايي د بې کیفیته تېلو د واردولو پر ضد ګامونه اخلي

دوی دا یو « بې‌ساری بشري پروګرام» بللی، چې له لارې یې په ځانګړي ډول له ګواښ سره مخ کسان په خوندي ډول جرمني ته لېږدول کېږي.

دغو سازمانونو د سې ‌شنبې په ورځ خبرداری ورکړی چې د افغانانو د انتقال پروګرام احتمالي پای «بوږنوونکی» دی.

د یادې غوښتنې په لاسلیک کوونکو کې د بښنې نړیوال سازمان، پرو ازول، پاریتیتشر ګزامت‌فربند او ګڼ نور د کډوالو ملاتړي سازمانونه شامل دي.

د سټیرن او ویلټ جرمنۍ رسنیو د رپوټ له مخې، دوی د خپل لیک په متن کې د مسیحي-ډیموکرات اتحاد او سوسیال ډیموکرات ګوند (SPD) پر هغو پلانونو نیوکه کړې چې د فدرالي منلو رضاکارانه پروګرامونه به تر ممکنه حده پای ته رسوي او نوي پروګرامونه به نه پیلوي.

په دې کې د افغانستان د پروګرام ختمول هم شاملیږي.

یادو سازمانونو ټینګار کړی چې دا پروګرامونه باید وغځول او پراخ شي. دوی غوښتنه کړې چې باید تر ګواښ لاندې خلکو لکه همجنسپالو، دوه جنسیته، ښځو، ماشومانو، خبریالانو او فعالانو لپاره د وتلو خوندي لارې برابرې شي.

د پرو ازول یوې غړې ویبکه یودیت غوښتنه کړې چې د نوي ایتلافي حکومت په تړون کې باید د دغه پروګرام دوام تضمین شي.

د پروګرام له پیل راهیسې تر دې دمه ۱۲۶۲ ځانګړي له ګواښ سره مخ کسان جرمني ته انتقال شوي دي. نورو۱۵۵۷ کسانو ته د جرمني حکومت د انتقال ژمنه ورکړې، خو لا هم په پاکستان کې پاتې دي.

د سازمانونو غوښتنه دا ده چې دا کسان باید ژر تر ژره او په بېړني ډول جرمني ته انتقال شي.

نوموړي تېره ورځ دوشنبه (د وري څلورمه) یوه خبري ناستې ته د یونېسف وروستي راپور ته په اشارې سره ویلي، چې دغه بنسټ شاوخوا ۴۴۵ زره ماشومانو ته د زده‌کړو زمینه برابره کړې چې شاوخوا ۶۴ سلنه یې نجونې دي.
نوموړي زیاته کړې، چې د یونېسف دغه ګام ښځینه ښوونکې ځواکمنوي او ورته ډاډ ورکوي چې نجونې الهام بښوونکې دي.
هغه وایي، د یونېسف د راپور له مخې په افغانستان کې د نوي ښوونیز کال له پیل سره شاوخوا ۴۰۰ زره نجونې له زده‌کړو بې برخې شوې دي چې له دې سره د دغو نجونو ټولټال شمېر ۲.۲ مېلیونو ته لوړ شو.
تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د ښځو اجراییه مشرې سیما باهوس هم د افغان نجونو د زده‌کړو بندیز د دوام په اړه ویلي، چې په افغانستان کې د نجونو د زده‌کړو له حقونو د طالبانو سرغړونه به د دوی راتلوونکي نسلونه اغېزمن کړي.
نوموړې له زده‌کړو له بې برخو شویو نجونو پرته د نوي ښوونیز کال د پیل په اړه د اندېښنې په څرګندولو سره پر اېکس پاڼه کاږلي: «لکه څنګه چې په افغانستان کې نوی ښوونیز کال پیلېږي؛ خو د درېیم پرله پسې کال لپاره د ښوونځي دروازې د زرګونه نجونو لپاره تړلې پاتې دي.»

اغلې باهوس زیاته کړې، چې نجونې باید بېرته ښوونځيو ته ستنې شي او د دوی بنسټیز حقونه باید پرته له ځنډه بېرته دوی ته ورکړل شي.

دغه ډول څرګندونې وروسته له هغې وړاندې کېږي، چې طالبانو تازه یو بل ښوونیز کال هم له زده‌کړو د بې برخو شویو نجونو پرته پیل کړ.

ورځپاڼې کاږلي: «د سوداګرۍ او اقتصادي همکارۍ د ودې لپاره یو پلان جوړ شوی چې د پاکستان او طالبانو د سوداګرۍ وزیرانو ترمنځ به له اختر وړاندې مشورې وشي او له اختر وروسته به د طالبانو د سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي پاکستان ته سفر وکړي.»
دغې ورځپاڼې دارنګه کابل ته د افغانستان لپاره د پاکستان د ځانګړي استازي محمد صادق د سفر ځیني پرمختګونه هم خپاره کړي دي.
ورځپاڼه همدا راز زیاته کړې، چې محمدصادق له طالب چارواکو سره د ترهګرو د پټنځایونو موضوع شریکه کړې ده.
د ورځپاڼې په وینا، د لومړي ځل لپاره د افغان طالبانو په منځ کې د ټي‌ټي‌پي په اړه یو څه انعطاف لیدل شوی.

د باوري سرچینو څخه د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، په دې هوکړه شوې چې ډېر ژر به د پاک-افغان ګډې همغږۍ کمېټې غونډه راوبلل شي.
ورځپاڼې ویلي، چې د «JCC» د دوه اړخیزو ګډو همکاریو د همغږۍ ناسته به د اپرېل په میاشت کې په کابل کې ترسره شي.
سرچینو زیاته کړې ده، چې ځانګړی استازی به د ملکي او پوځي چارواکو سره یوځای په دې غونډه کې ګډون وکړي.

سرچینو دا هم ویلي، چې په دې غونډه کې به د ترهګرو د پټنځایونو او د هغوی د روزنیزو کمپونو په اړه له طالب چارواکو سره بحث وشي.

دا مهال د پاکستان او طالبانو حکومت اړیکې تر پخوا خړ پړ ښکاري او له سیاسي ناندریو نیولې بیا پر ډیورنډ کرښو تر نښتو پورې خبره رسیدلې ده.

د ملي تلویزیون د خبر له مخې، ښاغلي توماس استنستروم دا څرګندونې تېره ورځ په کابل کې د کارګرانو ټولنې (امکا) د پرانیست‌غونډې پر مهال کړې.

هغه د دغې ټولنې فعالیتونو ته په اشارې سره ویلي، «په یوې ریښتنې ټولنه کې د کارګرانو استازی کولی شي چې د نورو کارګرو د حقونو لپاره خبرې وکړي، دا د افغانستان لپاره یوه ارماني مفکره نه ده بلکې یوه اقتصادي او علمي حل لاره ده.»

د کارګرو د ټولنې په پرانیست‌غونډه کې د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو مرستیال محمد زاهد احمدزي وویل، دغه وزارت د افغانستان د کار قوانینو په مطابق د کارګرانو له حقونو ملاتړ کوي او د هغوی ستونزو ته به رسېدنه وکړي.

هغه زیاته کړې: «کارګران د ټولنې په پرمختګ کې مهم رول لري او باید د هغوی د خدمتونو درناوی وشي او د قانون له مخې باید د هغوی ملاتړ وکړو. دغه ټولنه به د کارګرانو ستونزو ته رسېدنه کوي.»

په ورته مهال د طالبانو د اقتصاد وزارت مرستیال عبداللطیف نظري وویل، د طالبانو لومړیتوب دا دی چې داسې لوې پروژې او برنامې پلي کړي ترڅو د هېواد ځوان نسل د دندو خاوندان شي. نوموړی دا مني چې په هېواد کې د بې کارۍ کچه مخ پر لوړېدو ده.

طالب چارواکي په داسې مهال د کارګرو د حقونو او دندو خبرې کوي، چې په افغانستان کې د دغې ډلې له بیا واکمنېدو سره د بېکارۍ کچه خپل وروستي حد ته رسېدلې، ډیرې خلک شکایت کوي چې طالبان یوازې د خپلې ډلې غړي پر دندو ګماري چې له امله یې ډیرو عامه وګړو خپلې دندې له لاسه ورکړي دي.

بلخوا بیا د افغانستان د اقتصادي مطالعاتو مرکز اعلان کړی، چې له اقتصادي سیسټم څخه د ښځو وتلو په میلیونونو کورنۍ د فقر تر کرښې لاندې راوستي او د هغوی ژوند یې سخت بې ثباته کړی دی.

د دې مرکز په وینا، مهم شاخصونه لکه کاري چاپیریال او اقتصادي وده د طالبانو د ناسمو سیاستونو له امله سخته اغېزمنه شوې ده.

دغه مرکز دا حالت د اقتصادي تولیدي ځواک د کمښت او د سوداګرۍ، خدماتو او تولید په حیاتي پړاوونو کې د طالبانو له امله د ګډوډۍ مستقیمه پایله بللې ده.

سرچینو د دوشنبې په ورځ (د وري ۴مه) زیاته کړې، چې د طالبانو د شخړې په ترڅ کې د دغه ولایت امنیه قوماندانۍ ودانۍ ته د زیان اوښتو ترڅنک، یو شمېر کسان هم ټپیان شوي دي.

د دې شخړې اړوند یوه ويډیو هم خپره شوې، چې افغانستان انټرنشنل یې نه‌شي کولای په خپلواکه توګه حقیقت تایید کړي.

ځینې ​​ناتایید شوي اطلاعات ښیي، چې د طالبانو امنیه قوماندان د یوې ډلې طالبانو له‌خوا وهل شوی دی.

یوې سیمه‌ییزې سرچینې زیاته کړې، چې د پېښې پرمهال د طالبانو په امنیه قومندانۍ کې د بانک څانګې ښېښې او دروازې ماتې شوې دي.

د سرچینو په وینا، «نن د دوشنبې په ورځ، د تنخوا د ورکولو په وخت کې د طالبانو د لوا او امنیه قومندانۍ د غړو ترمنځ د نوبت پر سر لومړۍ لفظي او وروسته فزیکي شخړه رامنځته شوه.»

د سرچینو د معلوماتو پر بنسټ، له دې پېښې وروسته په سمنګان کې د طالبانو امنیه قوماندان ۱۰ کسان په دې فزیکي شخړه کې د لاس لرلو په تور وهلي او بیا یې نظارت‌خونې ته لېږدولي دي.

په سمنګان کې ځايي طالبانو تر اوسه په دې تړاو څه نه دي ويلي.

دا لومړی ځل نه دی چې د طالبانو ترمنځ خپل‌منځي فزیکې شخړې کېږي، بلکې له دې وړاندې هم د دغې ډلې د وسله‌والو ترمنځ ورته پېښې رامنځته شوې دي.

د یادونې ده، چې په کندوز او کندهار ولایتونو کې د کابل بانک په څانګو کې پر طالبانو د داعش وسله‌والو له بریدونو وروسته، دغې ډلې خپلو کارکوونکو ته د تنخوا ورکولو بهیر بدل کړی چې اوس یې د سمنګان په امنیه قوماندانۍ کې هم د بانک یوه څانګه جوړه کړې ده.