• العربية
  • فارسی
  • English
BrandBrand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د فرانسې خبري اژانس: د زیتونو کر پر افغان بزګرانو د وچکالۍ اغېزې را کموي

۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۱۱:۳۶ GMT+۰تازه شوی: ۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۱۷:۳۴ GMT+۰

د فرانسې خبري اژانس (اې اېف پي) په یوه راپور کې ویلي چې د افغانستان په ختیځو ولایتونو کې د زیتونو کر د اقلیمي بدلون، وچکالۍ او د اوبو د کمښت له امله له ستونزو سره مخ بزګرانو ته نوی فرصت برابر کړی دی.

د ننګرهار د سره رود ولسوالۍ د سیدان عرب کلي اوسېدونکي عبدالله اورځلا ویلي، چې، ۱۵ کاله مخکې یې د خپلې کورنۍ پر ځمکه د زیتونو باغ جوړ کړ، ځکه غوښتل یې داسې کرنیز محصول وکري چې لږو اوبو ته اړتیا ولري.
هغه ویلي: «موږ باید د اوبو سرچینو او له اقلیمي بدلون سره د ځان د عیارولو په اړه فکر وکړو. د زیتونو ونه د نړۍ له هغو ونو ده چې وچکالۍ ته ډېر مقاومت لري.»
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (فاو) هم ویلي چې د زیتونو ونې د خاورې د ساتنې، د تخریب د مخنیوي او د اقلیمي بدلون پر وړاندې د خلکو د مقاومت په پیاوړتیا کې مرسته کوي.
دا په داسې حال کې ده چې د ننګرهار ګڼ شمېر کروندګر د اوبو د کمښت او پر اوبو د سیالیو له امله د خپلو دودیزو فصلونو د حاصلاتو له کمېدو سره مخ دي.
د زیتونو د تولید څارونکی صدیق الله افغان وايي، د غنمو، وریجو او پیازو په پرتله د زیتونو ونې لږو اوبو ته اړتیا لري.
د هغه په وینا: «خلک د راتلونکې لپاره زیتونو ته هیله‌من دي، ځکه دا ونې د اوبو له کمښت سره ښه مقابله کولی شي.»
راپور وايي، که څه هم زیتون د افغانستان د دودیز خوراک مهمه برخه نه ده او د هېواد تولیدات یې د اروپايي هېوادونو په پرتله ډېر لږ دي، خو د کلیوالو لپاره په یوه مهم نغدي محصول اوښتی دی.
د سیدان عرب کلي شاوخوا ۵۰۰ اوسېدونکي هر کال د نومبر په میاشت کې زیتون راټولوي او په یوه ازمایښتي کارخونه کې یې تېل باسي.
د راپور له مخې، د زیتونو تېل په کابل کې د عضوي محصولاتو په پلورنځیو کې تر هر کیلوګرام ۱۷ ډالرو پورې پلورل کېږي.
عبدالله اورځلا په ننګرهار کې په بل کلي کې هم زرګونه نورې د زیتونو ونې کرلې دي او د دواړو سیمو لپاره یې ۱۶ دایمي کاري فرصتونه رامنځته کړي دي.نوموړی چې د ماشومتوب یوه برخه یې له هېواده بهر تېره کړې او وروسته یې په متحده ایالاتو کې زده‌کړې کړې، په ۲۰۰۳ کال کې افغانستان ته ستون شوی و. هغه اوس غواړي د زیتونو د پروسس دایمي فابریکه جوړه کړي او خپل محصولات د افغانستان له بازارونو بهر هم صادر کړي.راپور وايي، د جلال‌آباد او د پاکستان د پولې ترمنځ پر لویه لار د زیتونو پراخ باغونه لیدل کېږي. دغه باغونه د ۱۹۶۰ لسیزې پر مهال جوړ شوي وو او په ۱۹۸۵ کال کې د شوروي اتحاد په مرسته د زیتونو د تېلو یوه فابریکه هم پرانیستل شوې وه.خو د افغانستان پرله‌پسې جګړو د زیتونو نږدې نیمايي کرنیزې سیمې له منځه یوړې.د راپور له مخې، په وروستیو کلونو کې دغه صنعت بېرته د ودې په حال کې دی. اېټالیا په ۲۰۱۹ کال کې د زیتونو د پروسس فابریکې ته نوي تجهیزات ورکړل او د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته هم د دې فابریکې فعالیت پراخ شوی دی.د دولتي فابریکې مشر اختر محمد هاشمي وايي، تېر کال یې ۱۳۵ زره لیټره د زیتونو تېل تولید کړي وو او سږ کال تمه لري چې تولیدات د ۱۴۳ زرو او ۱۶۵ زرو لیټرو ترمنځ ورسېږي.هغه ویلي چې ټول تولیدات اوس مهال په افغانستان کې پلورل کېږي، خو هیله لري چې په راتلونکې کې نړیوالو بازارونو ته هم لار ومومي.خو راپور یادونه کوي چې د افغانستان بانکي محدودیتونه او نړیوال انزوا لا هم د صادراتو پر وړاندې ستر خنډونه دي.په همدې حال کې د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان وايي، د افغانستان په ختیځو او سویلي سیمو کې یې د زیتونو ۳۸۱ هکټاره نوي باغونه جوړ کړي دي، ځکه دا ونې د کلیوالو کورنیو لپاره د دوامدار عاید سرچینه بلل کېږي.د ننګرهار یوه ۲۰ کلن کارګر ثاني خان وايي، کله چې زیتون لومړی ځل سیمې ته راوړل شول، ډېرو خلکو ورته د شک په سترګه کتل، خو اوس یې نظر بدل شوی دی.د هغه په وینا، خلک اوس زیتونو ته د کوکنارو د بدیل او د اوبو د کمښت پر وړاندې د یوه باوري محصول په سترګه ګوري.











ډېر لیدل شوي

ډله‌ییز امنیت تړون سازمان د افغانستان په ګاونډ کې د ترهګریزو ګواښونو په اړه اندېښنه ښودلې
۱

ډله‌ییز امنیت تړون سازمان د افغانستان په ګاونډ کې د ترهګریزو ګواښونو په اړه اندېښنه ښودلې

۲

یونیسف: له څلورو میلیونو ډېر افغان ماشومان د خوارځواکۍ درملنې ته اړتیا لري

۳

د مارګلا ناسته: «پاکستان نه غواړي افغانستان د هند غېږې ته ولوېږي»

۴
د نجونو پر زده کړو طالبي بندیز

د طالبانو پوهنې وزارت د لومړنیو زده‌کړو په تړاو د یونیسف او یونسکو ګډ راپور رد کړ

۵

د طالبانو له واکمنۍ تر جلاوطنۍ؛ په پاکستان کې افغان هنرمندان له ناڅرګند برخلیک سره مخ دي

•
•
•

نور خبرونه

فریده: له ۳ میاشتو راهیسې مې غاښ درد کوي، ښځینه ډاکټره نشته، نارینه ته مې طالبان نه پرېږدي

۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۱۱:۱۲ GMT+۰
100%

ګارډین ورځپاڼې له نارینه ډاکټرانو څخه د ښځینه ناروغانو د منع کولو په اړه د طالبانو بندیز رپوټ کړی او ویلي، چې د فریدې په نوم د هرات یوه اوسېدونکې له ۳ میاشتو راهیسې د غاښ درد زغمي، خو د ښځینه ډاکټرې د نشتوالي له امله نارینه ډاکټر ته نه شي تلای.

د راپور له مخې، که څه هم طالبان په دې اړه کوم رسمي فرمان نه دی خپور کړی، خو ښځو او ډاکټرانو ګارډین ته ویلي چې په بېلابېلو سیمو کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت له لوري دا محدودیتونه عملي کېږي او نارینه ډاکټرانو ته خبرداری ورکړل شوی چې د ښځو درملنه ونه کړي.
د هرات اوسېدونکې ۳۷ کلنه فریده ویلي، چې د غاښونو د شدید درد له امله یوې کلینیک ته ورغله او ډاکټرانو ورته د څو خرابو غاښونو د ایستلو او نوي درملنې سپارښتنه وکړه.
هغې ویلي، چې د درملنې لګښت یې مخکې له مخکې ورکړی و، خو کله چې د درملنې وروستي پړاو ته ورسېده، کلینیک ورته وویل چې نور یې درملنه نه شي کېدای.
فریده ګارډین ته ویلي چې د کلینیک کارکوونکو ورته ویلي: «د امر بالمعروف وزارت امر کړی چې نارینه د غاښونو ډاکټران نورې ښځینه ناروغانې نه شي درملنه کولی.»
د راپور له مخې، له هغې پېښې درې میاشتې تېرې شوې، خو د فریدې درملنه لا هم نیمګړې پاتې ده.
یو جراح چې ګارډین د امنیتي دلایلو له امله د «سمیع» په مستعار نوم یاد کړی، ویلي چې په شمالي افغانستان کې ورته ویل شوي ښځینه ناروغانې نه شي معاینه کولی، حتی که د ناروغ وضعیت بیړنی هم وي.
هغه ویلي: «اجازه نه لرو ښځینه ناروغانې مستقیمې معاینه کړو، ځکه موږ یې محرم نه یو. دا مهمه نه ده چې ناروغي څومره ساده یا خطرناکه وي.»
راپور وايي، په ځینو مواردو کې ښځې له داسې شرایطو سره مخ کېږي چې روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی یې لا ستونزمن کوي.
د کونړ اوسېدونکې رحیمې ویلي، چې د هغې یوه مشره خپلوانه اړ شوې چې د غاښونو د درملنې لپاره کندهار ته سفر وکړي، ځکه د کورنۍ نارینه‌وو نه غوښتل چې په خپل ولایت کې نارینه ډاکټر ته ورشي.
راپور لیکي چې دغه محدودیتونه په داسې وخت کې پراخېږي چې طالبانو له ۲۰۲۴ کال راهیسې ښځې له طبي زده‌کړو هم منع کړې دي.
د راپور له مخې، یو شمېر روغتیايي کارکوونکو تایید کړې چې پر روغتونونو فشار شته څو ښځینه کارکوونکې ونه ګماري، په داسې حال کې چې پاتې ښځینه ډاکټرانې هم د محرم د شتون شرط سره مخ دي.
راپور د بلې ناروغې کیسه هم رااخلي چې وایي، له خپل پلار سره یو روغتیايي مرکز ته تللې وه، خو هلته ورته ویل شوي وو چې باید د بلې ښځینه ناروغې او د هغې د محرم تر راتګ پورې انتظار وباسي، ځکه نارینه ډاکټر اجازه نه لرله چې یوازې هغې ته طبي معاینه ترسره کړي.
ملګري ملتونه مخکې ویلي چې په افغانستان کې شاوخوا ۲.۴ میلیونه نجونې له زده‌کړو محرومې دي او د سازمان یو شمېر کارپوهانو د طالبانو پر تګلارو د «جنسیتي اپارتاید» اصطلاح کارولې ده.
راپور ټینګار کوي چې د ښځو پر زده‌کړو او کار د محدودیتونو ترڅنګ، روغتیايي خدمتونو ته د ښځو د لاسرسي کمېدل د افغانستان د ښځو او نجونو لپاره یوه بله جدي ننګونه ګرځېدلې ده.

له ترکیې د راګرځېدلي طالب پلاوي په راپور کې د ۸ مړه شویو افغانانو یادونه نه‌ده شوې

۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۰۴:۰۵ GMT+۰
100%

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت یو پلاوی ۲۰ ورځې مخکې د افغان کډوالو او بندیانو د ستونزو د ارزولو په موخه ترکیې ته تللی وو او پرون یې خپل راپور وړاندې کړ. په دې راپور کې د ترکیې او ایران تر منځ په ګډه پوله کې د ۸ مړه شویو افغان کډوالو په تړاو هېڅ یادونه نه‌ده شوې.

خبري سرچینو د تېرې یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۷مه) د ایران او ترکیې په پوله د اتو کډوالو د مړو ویډیو افغانستان انټرنشنل ته راولېږله. په دې ویډیو کې د اتو نارینه‌وو مړي لیدل کېږي چې زنې یې تړل شوې دي. دغه جسدونه د ترکیې د وان ولایت «اوزالپ» اړوند د «یوکاری‌تولګالی» سیمې ته نږدې د ایران له پولې شاوخوا درې کیلومتره واټن کې موندل شوي او د ترکیې رسنیو د هغوی د مړینې لامل سخته یخني بللې، خو د مړینې اصلي لامل تر اوسه په خپلواکه توګه نه‌دی تایید شوی.

په ترکیې کې د پناه غوښتونکو ټولنې او د مړه شویو کسانو کورنیو هم له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې د دغو اتو کسانو مړینه تایید کړې ده. د دوی په وینا، چې تر دې مهاله په وان ښار کې مېشتو افغانانو ته اجازه نه‌ده ورکړل شوې چې د مړو د پېژندنې یا لیدلو لپاره روغتون ته لاړ شي، خو د ډېریو دغو مړو هویت افغان بلل شوی دی.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دفتر د رییس سعید احمد بنوري په مشرۍ یو پلاوی ۲۰ ورځې مخکې (د تلې ۳۰مه) د افغان کډوالو او بندیانو د ستونزو د ارزولو په موخه ترکیې ته تللی وو او پرون (چهارشنبه د لړم ۲۰مه) خپل راپور یې وړاندې کړ. په دې راپور کې د ترکیې او ایران تر منځ په ګډه پوله کې د ۸ مړه شویو افغان کډوالو په تړاو هېڅ یادونه نه‌ده شوې.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۲۰مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، ترکیې ته د افغان کډوالو د ستونزو د حل په موخه د دغه وزارت د دفتر رییس سعید احمد بنوري پر مشرۍ تللي پلاوي د خپل سفر راپور د کډوالو او راستنېدونکو چارو له وزیر عبدالکبیر سره شریک کړ.

د دغه پلاوي په راپور کې راغلي، یاد طالب پلاوي په ترکیې کې د افغان کډوالو له مېشتغالو لیدنې کړي او هلته یې د مېشتو افغانانو د خوراکي توکو، روغتیایي او نورو اړینو خدمتونو ته د لاس‌رسي ارزونه شوې او له ترکي چارواکو سره یې د حل‌لارو په اړه خبرې شوې دي.

عبدالکبیر د یاد راپور له اورېدو وروسته په نورو هېوادونو کې د افغان کډوالو ستونزو ته رسېدنه اړینه وبلله او زیاته یې کړه، چې یاد وزارت به په بهر کې د ټولو مېشتو افغان کډوالو د وضعیت ارزونې ته دوام ورکړي او د هغوی د ستونزو حل په موخه به له کوربه هېوادونو سربېره، د ملګرو ملتونو له استازو سره هم خبرې وکړي.

د یادونې وړ ده، چې د یادو مړو شویو کسانو کورنۍ له ترکي، ایراني او طالب چارواکو غواړي، چې کابل ته د مړه شویو کسانو د مړو په لېږدولو کې همکاري وکړي، څو کورنۍ یې خاورو ته وسپارلی شي.

په کندهار کې د درملو پر سر شخړه؛ طالبانو د پېښې د ویډیو خپروونکي ګواښلي

۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۰۰:۲۹ GMT+۰
100%

په کندهار کې د درملو د مارکېټونو مخې ته د طالبانو او درمل‌پلورونکو ترمنځ له نښتې وروسته، طالبانو د پېښې د ویډیوګانو خپروونکي ګواښلي، که دغه ویډیوګانې له خپلو خواله رسنیو پاکې نه‌کړي؛ نو وبه نیول شي.

د پېښې یو ویډیو خپروونکی وایي، د طالبانو له‌خوا د هغه د ځای او کور پته پوښتل شوې او دی د نیول کېدو له وېرې له کوره تښتېدلی او په یوه پټ ځای کې اوسېږي.

د چهارشنبې په ماسپښین د کندهار ښار د لومړۍ حوزې اړوند پر نوي سړک د درملو د مارکېټونو مخې ته د طالبانو او درمل پلورونکو ترمنځ له نښتې وروسته ګڼو کسانو د پېښې ویډیوګانې ثبت کړې او پر خواله رسنیو یې خپرې کړې.

د معلوماتو له مخې، د پېښې په اړه د ویډیوګانو له خپرېدو وروسته طالبانو ګڼو هغو کسانو ته خبرداری ورکړی چې د نښتې ویډیوګانې یې پر خپلو فیسبوک او نورو خواله حسابونو خپرې کړې وې. طالبانو له دغه کسانو غوښتي، چې دغه ویډیوګانې پاکې کړي، کنه د نیول کېدو له ګواښ سره به مخ شي.

د دغه ګواښونو له امله ګڼو کسانو خپلې خپرې کړې ویډیوګانې له خواله حسابونو لرې کړې دي؛ خو په ځینو مستعارو حسابونو کې لا هم د پېښې ویډیوګانې شته.

یو کس چې د پېښې ویډیو یې پر فیسبوک خپره کړې وه وایي، د یوه ملګري له لارې خبر شوی چې طالبان یې د ځای او پتې په اړه پوښتنې کوي او د نیولو پلان یې هم درلود. نوموړی وایي، له دې خبرتیا وروسته یې ویډیو له خپل فیسبوک حساب پاکه کړې او د نیول کېدو له وېرې یې کور پرېښی دی.

هغه وایي، اوس په یوه پټ ځای کې دی او د امنیتي اندېښنو له امله کور ته د تلو جرات نه‌لري.

د سیمې اوسېدونکي وایي، د پېښې ویډیوګانې ځکه ګڼو کسانو خپرې کړې وې چې د طالبانو یوشمېر وسله‌وال د غلو په څېر د درملو مارکېټونو ته ورغلي وو او غوښتل یې درمل په خپل سر ټول کړي؛ چې وروسته خلکو د همدې چلند او شخړې د ثبتولو لپاره ویډیوګانې اخیستې وې.

د دوی په باور، خلکو فکر نه کاوه چې طالبان به د دغه ویډیوګانو د خپرېدو په غبرګون پر خپروونکو فشار راوړي؛ خو د پېښې له خپرېدو وروسته د طالبانو پام د درملو راټولولو او د خلکو پر وړاندې د وسله‌والو د چلند پر ځای هغو کسانو ته واوښت، چې د پېښې ویډیوګانې یې ثبت او خپرې کړې وې.

خلک وایي، طالبانو د پېښې په اړه د خپل‌سري چلند د څېړلو پرځای عام خلک ملامت کړي چې ولې یې پر طالبانو لاس پورته کړی او د هغوی موټر یې تخریب کړی دی. دا په داسې حال کې ده، چې د همدې پېښې په تړاو تر دې وړاندې د ۲۲ کسانو د نیول کېدو او د نورو کسانو د نیولو د ګواښ راپورونه هم ورکړل شوي وو.

د عراق پارلمان افغانستان ته د تېلو د قاچاق موضوع څېړي

۲۱ لړم ۱۴۰۵ - ۱۲ نومبر ۲۰۲۶، ۰۰:۱۴ GMT+۰
100%

د عراق د پارلمان رییس امر کړی، چې یوه لنډمهاله کمېټه دې د ایران له لارې افغانستان ته د کرکوک د تېلو له سیمو او د کردستان له خودمختاره اقلیم څخه د تېلو د قاچاق په اړه استخباراتي راپورونه وڅېړي.

ورته مهال د عراق لومړي وزیر هم امر کړی، چې په دغه هېواد کې د تېلو د محصولاتو د غلا او قاچاق په اړه څېړنې وشي. عراقي رسنیو راپور ورکړی، چې د عراق د پارلمان رییس هبت الحلبوسي افغانستان ته د تېلو د احتمالي قاچاق په اړه د معلوماتو له ترلاسه کولو وروسته د یوې څېړنیزې کمېټې د جوړولو امر کړی دی.

د عراق د پارلمان د رسمي خبرپاڼې له مخې، دغه کمېټه به د ایران له لارې افغانستان ته د کرکوک او د کردستان له اقلیم څخه د تېلو د قاچاق د راپورونو ترڅنګ، د کردستان په اقلیم کې د «خور مور ګازي» ډګر وروستی برید هم وڅېړي.

دغه پرېکړه وروسته له هغې شوې، چې د امریکا د منځني ختیځ رسنیزې شبکې اړوند الحره خبري شبکې د عراق د کورنیو چارو وزارت د یوه ۱۹ مخیز محرمانه ارزونې راپور په اړه معلومات خپاره کړل.

دغه ارزونه چې د اکتوبر په میاشت کې چمتو شوې، د عراق د بابل ولایت په جرف‌النصر سیمه کې د مېلیونونه ډالرو په ارزښت د تېلو د غلا موضوع افشا کړې ده. د دغه راپور له مخې، د عراق د پلازمېنې بغداد په ۶۰ کیلومترۍ کې سوېل لوېدیځ ته په جرف‌النصر سیمه کې د تېلو غلا په ۲۰۲۱کال کې پیل شوې ده. د یادې غلا عاملانو د دولتي نل لیکو ناقانونه څانګې جوړولې او له دې لارې یې تېل ایستل.

په دې څېړنه کې د تېرو پنځو کلونو د سپوږمکۍ انځورونو او د ډیټابېسونو د معلوماتو د پرتله کولو له لارې څلور ځایونه پېژندل شوي دي. په دغه ځایونو کې غلا شوي تېل د لومړنیو او ابتدايي تصفیوي تاسیساتو له لارې تر ځمکې لاندې کندو ته لېږدول کېدل او هلته زېرمه کېدل.

د راپور له مخې، د ۳۶زره لېټرو ظرفیت لرونکو ټانکرونو تېل له درېیو لارو د بغداد او نړۍوالو لویو لارو پر لور لېږدول کېدل او له رسمي امنیتي پوستو څخه یې تېرول.

د ۲۰۲۲کال د اکتوبر میاشتې د سپوږمکۍ انځورونو په دغه ځایونو کې په یوه کې د ۲۱ ټانکرونو شتون ثبت کړی دی. خو د عراق د کورنیو چارو وزارت ارزونه ښيي، چې د تېلو د بارولو ګڼې چارې د شپې له‌خوا ترسره کېدې.

د عراق د کورنیو چارو وزارت همداراز راپور ورکړی، چې په جرف‌النصر سیمه کې د تېلو غلا لا هم روانه ده. دغه وزارت د دولتي نفتو لېږد رالېږد شرکت او د تېلو د محصولاتو د وېش دولتي شرکت د مسوولانو د قانوني څار غوښتنه کړې ده. د دغه وزارت په وینا، دغو مسوولانو د سرغړونو د مخنیوي په برخه کې خپله دنده سمه نه ده ترسره کړې.

د جرف‌النصر سیمه د حزب‌الله لواګانو (کتایب حزب‌الله) تر کنټرول لاندې ده؛ دا یوه وسله‌واله ډله ده چې د ایران ملاتړ ورسره دی. د الحره د راپور له مخې، د عراق د کورنیو چارو وزارت یوې سرچینې ویلي، چې دغه ډله پر ټوله سیمه بشپړ کنټرول لري.

د عراق رسمي خبري اژانس هم راپور ورکړی، چې د دغه هېواد لومړي وزیر علي الزیدي د سې‌شنبې په ورځ د تېلو د محصولاتو د غلا او قاچاق دوسیې د څېړلو لپاره د یوې جلا اجرایوي کمېټې د جوړولو امر کړی دی.

د درملو پر سر جنجال؛ طالبانو په کندهار کې ۲۲ کسان نیولي او د نورو د نیولو ګواښ هم شته

۲۰ لړم ۱۴۰۵ - ۱۱ نومبر ۲۰۲۶، ۲۲:۲۹ GMT+۰
100%

د کندهار ښار په لومړۍ حوزه کې د درملو د مارکېټونو پر سر د طالبانو او خلکو ترمنځ له نښتې وروسته طالبانو ۲۲ کسان نیولي او یوشمېر نور کسان هم د نیول کېدو له ګواښ سره مخ دي.

د سیمې اوسېدونکي او درمل پلورونکي وایي، طالبان د درملو راټولولو لپاره په زور بازارونو ته ورتلل او د خلکو له اعتراض سره یې په تاوتریخوالي ځواب ورکاوه.

د چهارشنبې په ماسپښین (د لړم ۲۰مه) د کندهار ښار د لومړۍ حوزې اړوند پر نوي سړک د درملو د مارکېټونو مخې ته هغه مهال شخړه رامنځته شوه، چې د طالبانو د نهمې حوزې یوشمېر وسله‌وال د درملو راټولولو لپاره سیمې ته ورغلي وو.

د عیني شاهدانو او درمل پلورونکو د معلوماتو له مخې، د نهمې حوزې وسله‌والو غوښتل د درملو مارکېټونه په خپل سر وپلټي او درمل ترې یوسي؛ خو د لومړۍ حوزې له طالبانو سره د همدې موضوع پر سر لفظي شخړه پیل شوه، چې وروسته په فزیکي نښته واوښته او عام خلک هم ورسره ښکېل شول.

سرچینې او د پېښې عیني شاهدان وايي، طالبانو د یادې پېښې په تړاو تراوسه ۲۲ کسان نیولي او د سیمې د درمل پلورونکو په وینا، د نورو کسانو د نیولو هڅې هم روانې دي. یو درمل پلورونکی وایي، په پېښه کې د لسګونه کسانو د ښکېلتیا له امله یوشمېر نور کسان هم د نیول کېدو له وېرې له سیمې تښتېدلي دي.

هغه وایي: «۲۲ تنه تراوسه نیول شوي او لا هم ځینې کسان د نیول کېدو له ګواښ سره مخ دي؛ خو اوس له سیمې وتلي دي ځکه دوی په دې شخړه کې ښکېل بلل شوي دي. په دې پېښه کې په لسګونه کسان ښکېل وو؛ خو هغه کسان چې اوس یې د نیولو ګواښ کېږي، ځینې په لاسي ډول طالبانو ته ورپېژندل شوي او یا په ویډیوګانو کې ښکاري چې د طالبانو موټر ته زیان رسوي».

د سیمې نور عیني شاهدان وایي، د طالبانو له‌خوا د درملو راټولولو تکراري هڅو خلک سخت په غوسه کړي وو او د همدې زور زیاتي پر وړاندې یې غبرګون وښود. د دوی په وینا، طالبانو تر دې وړاندې هم له یادو مارکېټونو درمل وړي دي، پرته له دې چې د یادې ډلې د عامې روغتیا وزارت اړوند مسوول کسان ورسره ملګري وي؛ خو سوداګرو د طالب وسله‌والو د زور له امله د اعتراض او مخنیوي توان نه درلود.

یو بل درمل پلورونکی وایي: «موږ خو نور خبر نه یو، چې دا څوک دي خو وسلې ورسره وې، هر وخت راتلل او پاکستاني درمل یې ټولول، دا ځل د نورو طالبانو له‌خوا په ډاګه شول چې دا کسان د غلو په شکل دلته راځي، نو ځکه خلک ډېر ورته په غوسه وو او له دوی سره یې شخړه وکړه».

د درمل پلورونکو دغه څرګندونې داسې مهال دي، چې د طالبانو وسله‌والو له‌خوا د درملو د راټولولو، د سوداګرو د اعتراض د ځپلو او د پېښې ښکېلو کسانو د نیولو راپورونه په کندهار کې د سوداګرو او عامو خلکو ترمنځ د وېرې او اندېښنې فضا رامنځته کړې ده.