په کندهار کې د درملو پر سر شخړه؛ طالبانو د پېښې د ویډیو خپروونکي ګواښلي

ورته مهال د عراق لومړي وزیر هم امر کړی، چې په دغه هېواد کې د تېلو د محصولاتو د غلا او قاچاق په اړه څېړنې وشي. عراقي رسنیو راپور ورکړی، چې د عراق د پارلمان رییس هبت الحلبوسي افغانستان ته د تېلو د احتمالي قاچاق په اړه د معلوماتو له ترلاسه کولو وروسته د یوې څېړنیزې کمېټې د جوړولو امر کړی دی.

د عراق د پارلمان د رسمي خبرپاڼې له مخې، دغه کمېټه به د ایران له لارې افغانستان ته د کرکوک او د کردستان له اقلیم څخه د تېلو د قاچاق د راپورونو ترڅنګ، د کردستان په اقلیم کې د «خور مور ګازي» ډګر وروستی برید هم وڅېړي.

دغه پرېکړه وروسته له هغې شوې، چې د امریکا د منځني ختیځ رسنیزې شبکې اړوند الحره خبري شبکې د عراق د کورنیو چارو وزارت د یوه ۱۹ مخیز محرمانه ارزونې راپور په اړه معلومات خپاره کړل.

دغه ارزونه چې د اکتوبر په میاشت کې چمتو شوې، د عراق د بابل ولایت په جرف‌النصر سیمه کې د مېلیونونه ډالرو په ارزښت د تېلو د غلا موضوع افشا کړې ده. د دغه راپور له مخې، د عراق د پلازمېنې بغداد په ۶۰ کیلومترۍ کې سوېل لوېدیځ ته په جرف‌النصر سیمه کې د تېلو غلا په ۲۰۲۱کال کې پیل شوې ده. د یادې غلا عاملانو د دولتي نل لیکو ناقانونه څانګې جوړولې او له دې لارې یې تېل ایستل.

په دې څېړنه کې د تېرو پنځو کلونو د سپوږمکۍ انځورونو او د ډیټابېسونو د معلوماتو د پرتله کولو له لارې څلور ځایونه پېژندل شوي دي. په دغه ځایونو کې غلا شوي تېل د لومړنیو او ابتدايي تصفیوي تاسیساتو له لارې تر ځمکې لاندې کندو ته لېږدول کېدل او هلته زېرمه کېدل.

د راپور له مخې، د ۳۶زره لېټرو ظرفیت لرونکو ټانکرونو تېل له درېیو لارو د بغداد او نړۍوالو لویو لارو پر لور لېږدول کېدل او له رسمي امنیتي پوستو څخه یې تېرول.

د ۲۰۲۲کال د اکتوبر میاشتې د سپوږمکۍ انځورونو په دغه ځایونو کې په یوه کې د ۲۱ ټانکرونو شتون ثبت کړی دی. خو د عراق د کورنیو چارو وزارت ارزونه ښيي، چې د تېلو د بارولو ګڼې چارې د شپې له‌خوا ترسره کېدې.

د عراق د کورنیو چارو وزارت همداراز راپور ورکړی، چې په جرف‌النصر سیمه کې د تېلو غلا لا هم روانه ده. دغه وزارت د دولتي نفتو لېږد رالېږد شرکت او د تېلو د محصولاتو د وېش دولتي شرکت د مسوولانو د قانوني څار غوښتنه کړې ده. د دغه وزارت په وینا، دغو مسوولانو د سرغړونو د مخنیوي په برخه کې خپله دنده سمه نه ده ترسره کړې.

د جرف‌النصر سیمه د حزب‌الله لواګانو (کتایب حزب‌الله) تر کنټرول لاندې ده؛ دا یوه وسله‌واله ډله ده چې د ایران ملاتړ ورسره دی. د الحره د راپور له مخې، د عراق د کورنیو چارو وزارت یوې سرچینې ویلي، چې دغه ډله پر ټوله سیمه بشپړ کنټرول لري.

د عراق رسمي خبري اژانس هم راپور ورکړی، چې د دغه هېواد لومړي وزیر علي الزیدي د سې‌شنبې په ورځ د تېلو د محصولاتو د غلا او قاچاق دوسیې د څېړلو لپاره د یوې جلا اجرایوي کمېټې د جوړولو امر کړی دی.

د سیمې اوسېدونکي او درمل پلورونکي وایي، طالبان د درملو راټولولو لپاره په زور بازارونو ته ورتلل او د خلکو له اعتراض سره یې په تاوتریخوالي ځواب ورکاوه.

د چهارشنبې په ماسپښین (د لړم ۲۰مه) د کندهار ښار د لومړۍ حوزې اړوند پر نوي سړک د درملو د مارکېټونو مخې ته هغه مهال شخړه رامنځته شوه، چې د طالبانو د نهمې حوزې یوشمېر وسله‌وال د درملو راټولولو لپاره سیمې ته ورغلي وو.

د عیني شاهدانو او درمل پلورونکو د معلوماتو له مخې، د نهمې حوزې وسله‌والو غوښتل د درملو مارکېټونه په خپل سر وپلټي او درمل ترې یوسي؛ خو د لومړۍ حوزې له طالبانو سره د همدې موضوع پر سر لفظي شخړه پیل شوه، چې وروسته په فزیکي نښته واوښته او عام خلک هم ورسره ښکېل شول.

سرچینې او د پېښې عیني شاهدان وايي، طالبانو د یادې پېښې په تړاو تراوسه ۲۲ کسان نیولي او د سیمې د درمل پلورونکو په وینا، د نورو کسانو د نیولو هڅې هم روانې دي. یو درمل پلورونکی وایي، په پېښه کې د لسګونه کسانو د ښکېلتیا له امله یوشمېر نور کسان هم د نیول کېدو له وېرې له سیمې تښتېدلي دي.

هغه وایي: «۲۲ تنه تراوسه نیول شوي او لا هم ځینې کسان د نیول کېدو له ګواښ سره مخ دي؛ خو اوس له سیمې وتلي دي ځکه دوی په دې شخړه کې ښکېل بلل شوي دي. په دې پېښه کې په لسګونه کسان ښکېل وو؛ خو هغه کسان چې اوس یې د نیولو ګواښ کېږي، ځینې په لاسي ډول طالبانو ته ورپېژندل شوي او یا په ویډیوګانو کې ښکاري چې د طالبانو موټر ته زیان رسوي».

د سیمې نور عیني شاهدان وایي، د طالبانو له‌خوا د درملو راټولولو تکراري هڅو خلک سخت په غوسه کړي وو او د همدې زور زیاتي پر وړاندې یې غبرګون وښود. د دوی په وینا، طالبانو تر دې وړاندې هم له یادو مارکېټونو درمل وړي دي، پرته له دې چې د یادې ډلې د عامې روغتیا وزارت اړوند مسوول کسان ورسره ملګري وي؛ خو سوداګرو د طالب وسله‌والو د زور له امله د اعتراض او مخنیوي توان نه درلود.

یو بل درمل پلورونکی وایي: «موږ خو نور خبر نه یو، چې دا څوک دي خو وسلې ورسره وې، هر وخت راتلل او پاکستاني درمل یې ټولول، دا ځل د نورو طالبانو له‌خوا په ډاګه شول چې دا کسان د غلو په شکل دلته راځي، نو ځکه خلک ډېر ورته په غوسه وو او له دوی سره یې شخړه وکړه».

د درمل پلورونکو دغه څرګندونې داسې مهال دي، چې د طالبانو وسله‌والو له‌خوا د درملو د راټولولو، د سوداګرو د اعتراض د ځپلو او د پېښې ښکېلو کسانو د نیولو راپورونه په کندهار کې د سوداګرو او عامو خلکو ترمنځ د وېرې او اندېښنې فضا رامنځته کړې ده.

هغې ویلي، چې د افغانستان راتلونکی او ثبات تر ډېره د امریکا د سیاستونو پر ځای د سیمې هېوادونو په ځانګړې توګه د چین او روسیې پر دریځ او رول پورې تړاو لري.

مېرمن فورزایمر د افغانستان انټرنشنل خبریال طاهر قادري سره په مرکه کې ویلي: «افغانستان نور په واشنګټن کې مهمه موضوع نه‌ده. زما په اند مهمه ده، چې خلک پر دې واقعیت پوه شي. په رښتیا نه پوهېږم، چې دا خبره څنګه بیان کړم، پرته له دې چې په ډېر صراحت او څرګند ډول یې ووایم».

هغې د یادې پوښتنې په ځواب کې چې ایا امریکا به د طالبانو له مخالفانو ملاتړ وکړي وویل، چې په واشنګټن کې د هغوی د ملاتړ لپاره هېڅ لېوالتیا او ورته اراده نه‌شته. فورزایمر زیاته کړه: «تر کومه ځایه چې زه پوهېږم، ځواب منفي دی. په واشنګټن کې د هغوی د ملاتړ لپاره هېڅ لېوالتیا نه‌شته».

هغې وویل، په واشنګټن کې ډېری سیاسي جریانونه طالبان یوه داسې ډله ګڼي چې مشروعیت نه‌لري او نه غواړي له هغوی سره نږدې همکاري وکړي. هغې زیاته کړه: «طالبان د ګڼ شمېر امریکایانو د وژل کېدو مسوول دي او ان اوس هم د امریکا ځینې وګړي یرغمل ساتي».

د فورزایمر په وینا، افغانستان له اقتصادي پلوه هم د امریکا لپاره چندان جذابیت نه‌لري او د دغه هېواد د کانونو سرچینې د واشنګټن لپاره ځانګړی اهمیت نه‌لري؛ ځکه ورته کانونه په نورو هېوادونو کې هم شته.

خو فورزایمر له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو وتل «یوه لویه تېروتنه» بللې او ویلي یې دي، چې واشنګټن باید له پیله د افغانستان ثبات د رامنځته کولو د بهیر ستونزمن واقعیتونه خپلو خلکو ته روښانه کړي وای.

د هغې په وینا، امریکا باید له پیله دا روښانه کړې وای د داسې حکومت ملاتړ چې د جمهوریت او ډیموکراتیک نظام د جوړولو هڅه کوي؛ یوه اوږدمهاله پروژه ده. دغه حکومت د ځان‌بسیاینې او د بغاوتونو او نورو ګواښونو پر وړاندې د مبارزې لپاره کلونو او ښايي لسیزو بهرني ملاتړ ته اړتیا لرله.

فورزایمر د افغانستان د پخواني حکومت پرځېدل د وړاندوینې وړ وباله. هغې وویل، د افغانستان پوځ داسې جوړ شوی و چې د لوژستیکي او نورو برخو لپاره پر بهرني ملاتړ متکي و او دا تمه چې دغه ځواک به په یوازې ځان یوه درنه جګړه روانه وساتي له حده لوړه تمه وه.

هغې وویل: «زما په اند د جمهوریت سقوط په پای کې یوه د وړاندوینې وړ پېښه وه، که څه هم د سقوط بهیر د ډېرو خلکو د تمې خلاف ډېر چټک و». فورزایمر د مرکې په بله برخه کې په افغانستان کې د حکومتونو د مشروعیت پر کړکېچ خبرې وکړې او ویې ویل، یوه تېروتنه دا وه چې ګومان کېده یوازې د ټاکنو ترسره کول کولای شي ټولو پوښتنو ته ځواب ووایي او د سیاسي مشروعیت ستونزه حل کړي.

د هغې په وینا، د افغانستان په سیاسي بدلونونو کې د خلکو لیدلوري او غوښتنو ته کافي پاملرنه نه‌ده شوې. هغې ټینګار وکړ، تر هغې چې یوه سیاسي پروسه د یوه مشروع او باثباته حکومت د رامنځته کېدو لامل نه‌شي، افغانستان ښايي کلونه او ان لسیزې د یوه بې‌ثباته هېواد په توګه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په اجنډا کې پاتې شي.

د امریکا د سفارت پخوانۍ مرستیالې ویلي، چې د سیمې هېوادونه او ملګري ملتونه باید ان د خپلو ګټو له امله په افغانستان کې د یوې سیاسي پروسې د رامنځته کېدو لپاره هڅې وکړي. د هغې په وینا، دغه پروسه باید د افغانستان له خلکو سره پر پراخو مشورو ولاړه وي او د ټولنې د بېلابېلو قشرونو غږونه په‌کې واورېدل شي.

هغې زیاته کړه، ملګري ملتونه کولای شي د داسې یوې پروسې په جوړولو او پر مخ وړلو کې مرسته وکړي چې د افغانستان د خلکو د بېلابېلو قشرونو نظرونه په‌کې واورېدل شي.

فورزایمر د خپلو خبرو پر دوام وویل، چې د افغانستان په راتلونکي کې به د سیمې د هېوادونو رول د واشنګټن د سیاستونو پرتله ډېر مهم وي. هغې طالبانو ته د روسیې نږدې کېدو ته په اشارې وویل، چې مسکو هم طالبان په بشپړ ډول باثباته حکومت نه‌ګڼي.

د یاسین پلار محمد ضمیر د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې خپل زوی یې په هغه ویډیو کې پېژندلی چې د موندل شویو جسدونو انځورونه پکې خپاره شوي وو.

هغه ویلي چې زوی یې د بې‌کارۍ او بې‌وزلۍ له امله هڅه کوله د ایران له لارې ترکیې ته ولاړ شي، خو د دې سفر پر مهال یې ژوند له لاسه ورکړ.

د یاسین پلار زیاته کړې، چې تر اوسه نه پوهېږي د زوی جسد یې چېرته ساتل کېږي او له طالب چارواکو یې غوښتي چې د هغه د مړي په موندلو او افغانستان ته د لېږدولو په برخه کې ورسره مرسته وکړي.

محمد ضمیر چې د تخار ولایت د تختې‌کبرک په سیمه کې ژوند کوي او انټرنېټ ته لاسرسی نه لري، له خپلو خپلوانو او ګاونډیانو غوښتي وو چې د زوی د پېژندلو او موندلو لپاره له افغانستان انټرنشنل سره اړیکه ونیسي.

افغانستان انټرنشنل هغه اسناد هم لیدلي چې ښيي محمد یاسین خاکسار د محمد ضمیر زوی، د ۱۳۸۰ کال د غويي په میاشت کې زېږېدلی او اصلي استوګنځی یې د بدخشان ولایت د ارګو ولسوالۍ ده. د هغه کورنۍ اوس په تخار کې ژوند کوي.

تر دې وړاندې د بامیان ولایت د یوه ۱۶ کلن افغان ځوان، رضا نظري، کورنۍ هم د هغه هویت د همدې اتو جسدونو په منځ کې تثبیت کړی و.

د راپورونو له مخې، د اتو ځوانو نارینه‌وو جسدونه په وروستیو ورځو کې د ترکیې د وان ولایت د اوزالپ سیمې ته نږدې، د ایران له پولې شاوخوا درې کیلومتره واټن کې موندل شوي وو. د ترکیې رسنیو د هغوی د مړینې لامل سخته یخني بللې، خو د مړینې اصلي لامل تر اوسه په خپلواکه توګه نه دی تایید شوی.

د یاسین خاکسار په پېژندلو سره، د افغانستان انټرنشنل د راپورونو له مخې، د دغو اتو قربانیانو له ډلې د دوو کسانو هویت تثبیت شوی دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یوه لوړپوړي چارواکي د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې دغه وزارت د دې پېښې په اړه له ایراني او ترکي چارواکو د معلوماتو غوښتنه کړې، خو تر اوسه یې د قربانیانو د شمېر په اړه کره معلومات نه دي ترلاسه کړي.

د قربانیانو کورنۍ وايي چې د خپلو عزیزانو جسدونو ته لاسرسی نه لري او له اړوندو چارواکو غواړي چې د هغوی د پېژندلو او د مړو د لېږدولو په برخه کې همکاري وکړي.

ښايي د ترکیې پر پوله د وژل شویو افغانانو شمېر تر اتو ډېر وي

افغانستان انټرنشنل د یوه عیني شاهد او د دوو افغان کډوالو له کورنیو سره د خبرو له لارې موندلې چې د ایران او ترکیې پر پوله د وژل شویو افغانانو شمېر ښايي تر هغو اتو کسانو ډېر وي چې جسدونه یې په وروستیو ورځو کې د وان ولایت په سیمه کې موندل شوي دي.

منیر خان صافي افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې ورور یې، حامد صافي، د پنجشنبې په شپه د ایران او ترکیې په سرحدي سیمه کې ژوند له لاسه ورکړی دی. د هغه په وینا، د حامد مړینه له هغې پېښې جلا ده چې په ترڅ کې یې د اتو کډوالو جسدونه په وان ولایت کې موندل شوي وو.

د هغو اسنادو له مخې چې افغانستان انټرنشنل لیدلي، حامد صافي د عبدالقیوم زوی، شاوخوا ۲۲ کلن او د کندوز ولایت د امام صاحب ولسوالۍ اوسېدونکی و.

د هغه کورنۍ وايي چې جسد یې اوس د ایران په چالدران سیمه کې په یوه دولتي سړو خونه کې ساتل کېږي. افغانستان انټرنشنل د حامد صافي د جسد انځور هم لیدلی دی.

جنید، هغه ۲۰ کلن ځوان چې وايي له حامد سره یوځای یې د پولې د اوښتو هڅه کړې وه، د ترکیې سرحدي پولیس او د انسانانو قاچاقبران یې له کډوالو سره په ناوړه چلند او تاوتریخوالي تورن کړي دي.

نوموړي ویلي چې د پنجشنبې په شپه له حامد سره یوځای د سرحدي دېوال له لارې د ترکیې خاورې ته واوښتل، خو تر تېرېدو وروسته د سرحدي ځواکونو له خوا ونیول شول.

د جنید په وینا، پولیسو دواړه ووهل، جامې یې ترې وایستلې او په سړه هوا کې یې پر واورو لوڅ پرېښودل. هغه ادعا کړې چې سرحدي ځواکونو د هغوی پر لوڅو بدنونو سړې اوبه هم تویې کړې او وروسته یې د سرحدي دېوال له لارې بېرته د ایران لوري ته واړول.

جنید ویلي چې دی او حامد له څو ساعتونو پلي تګ وروسته د سختې یخنۍ له امله بې‌هوښه شول. د هغه په خبره، کله چې بېرته په هوش راغی، ځان یې په یوه خونه کې ولید او واورېدل یې چې حامد مړ شوی دی.

افغانستان انټرنشنل ویلي چې د سرحدي ځواکونو له خوا د ناوړه چلند او د حامد د مړینې د دقیق لامل په اړه د جنید د څرګندونو خپلواک تایید نه شي کولای.

دغه رسنۍ د دې ادعاوو په اړه د ترکیې د کورنیو چارو وزارت او د وان ولایت له والي څخه د وضاحت غوښتنه کړې، خو تر اوسه یې ځواب نه دی ترلاسه کړی.

د هوا پېژندنې د معلوماتو له مخې، د تېرې پنجشنبې شپې او جمعې په ورځ د چالدران په سیمه کې د هوا تودوخه صفر درجې ته نږدې شوې وه او د ورځې په اوږدو کې د پنځو او لسو درجو ترمنځ وه.

د دغو کډوالو د مړینې اصلي لامل تر اوسه په خپلواکه توګه نه دی تثبیت شوی.

د جنید او د حامد د کورنۍ څرګندونې د هغو پېښو له ډلې دي چې افغانستان انټرنشنل د ایران او ترکیې پر پوله د کډوالو د وضعیت په اړه څېړلې دي. د نورو کډوالو تجربې او د هغوی د مړینې شرایط ښايي توپیر ولري.

په وروستیو ورځو کې یو شمېر افغان پناه‌غوښتونکو هم د ویډیو پیغامونو له لارې افغانستان انټرنشنل ته د انسانانو د قاچاقبرانو او سرحدي ځواکونو له ناوړه چلند او د ترکیې په سرحدي سیمو کې د تګ راتګ له سختو شرایطو شکایت کړی دی.

هغوی د کډوالۍ پر لارو د سختې یخنۍ په اړه هم راپورونه ورکړي دي.

په دغه تحلیلي مطلب کې د امریکا د ماتې شپږ ستراتیژیک لاملونه په ګوته شوي او ویل شوي چې د جګړې برخلیک یوازې د طالبانو د پوځي مقاومت له امله نه، بلکې د امریکا، افغان حکومت او نړیوالې ټولنې د یو شمېر ناسمو پرېکړو له امله هم بدل شو.
۱- د افغانستان د بدلولو هڅه
د راپور له مخې، د امریکا لومړۍ ستره تېروتنه دا وه چې هڅه یې وکړه افغانستان په یوه متمرکز دولت بدل کړي، چې پیاوړی مرکزي حکومت، ملي پوځ او ملي پولیس ولري. حال دا چې افغانستان په تاریخي ډول د سیمه‌ییزو واکمنو او قومي مشرانو د نفوذ یوه غیرمتمرکزه ټولنه وه.
راپور د ۲۰۰۱ کال د بن کنفرانس او د ۲۰۰۲ کال د بېړنۍ لویې جرګې پرېکړې یادوي چې پکې د پخواني پاچا محمد ظاهر شاه پر ځای حامد کرزی د نوي نظام د مشر په توګه وټاکل شو. د لیکنې په باور، د واک په کابل کې متمرکزولو سیمه‌ییز مشران کمزوري کړل او طالبانو ته یې زمینه برابره کړه چې د خلکو په وړاندې ځان د مرکزي حکومت بدیل وښيي.
۲- د عراق جګړې ته د سپینې ماڼۍ پام اوښتل
دویمه تېروتنه د عراق جګړې ته د جورج بوش د ادارې د پام او سرچینو اړول بلل شوي دي. د راپور له مخې، طالبانو په ۲۰۰۴ او ۲۰۰۵ کلونو کې د پاکستان په سرحدي سیمو کې د بیا منظمېدو فرصت وموند او په ۲۰۰۶ کال کې یې پراخ وسله‌وال مقاومت پیل کړ.
راپور وايي، امریکا په افغانستان کې د نوي دولت او امنیتي نظام د جوړولو لپاره له محدودو ځواکونو کار اخیست، خو د دومره پراخ بدلون لپاره دغه پوځي حضور بسنه نه کوله.
۳- پر پاکستان د کافي فشار نه راوستل
په لیکنه کې د پاکستان رول د امریکا د ماتې له مهمو لاملونو ګڼل شوی دی.
د راپور په وینا، اسلام‌اباد د پروېز مشرف د واکمنۍ پر مهال له امریکا سره د همکارۍ ژمنه کړې وه، خو د طالبانو د مشرانو لپاره یې خوندي پناه‌ځایونو او د هغوی د فعالیتونو زغم ته دوام ورکړ.
راپور استدلال کوي چې واشنګټن د دې لپاره پر پاکستان سخت فشار ونه راوړ چې دغه هېواد په بشپړ ډول د امریکا پر ضد ونه درېږي. خو د لیکنې په باور، د امریکا د مرستو، پوځي ملاتړ او اکمالاتي لارو له اړتیا سره سره، پاکستان د طالبانو د ملاتړ له پالیسۍ څخه په شا نه شو.
۴- په هلمند کې د پوځي زیاتوالي ضایع کېدل
څلورمه تېروتنه په ۲۰۰۹ کال کې افغانستان ته د بارک اوباما له خوا د څه باندې ۵۰ زره اضافي امریکايي سرتېرو استول او بیا په هلمند کې د هغوی د عملیاتو ناسمه کارونه بلل شوې ده.
د راپور له مخې، د «مشتَرک» په نوم عملیاتو کې شاوخوا ۱۵ زره سرتېري د هلمند د مارجې سیمې ته واستول شول، خو د سیمې د نیولو ترڅنګ د یوه اغېزمن ملکي حکومت په جوړولو کې پاتې راغلل. د هغه وخت امریکايي قوماندان سټنلي مک‌کرېسټل مارجې ته «وینه بهېدونکی زخم» ویلي وو.
راپور وايي ،چې امریکا باید د هلمند پر لرې پرتو سیمو د تمرکز پر ځای د کابل، کندهار او د دغو دوو ښارونو ترمنځ د مهمو لارو پر امنیت تمرکز کړی وای او په نورو سیمو کې یې له سیمه‌ییزو ځواکونو کار اخیستی وای.
۵- د مک‌کرېسټل ګوښه کول
پنځمه تېروتنه د بارک اوباما له خوا د امریکايي ځواکونو د قوماندان سټنلي مک‌کرېسټل ګوښه کول بلل شوي دي. مک‌کرېسټل د افغانستان لپاره د پوځي زیاتوالي او نوې ستراتیژۍ مهم څېره وه، خو وروسته له هغه له دندې لرې شو چې نوموړي او د هغه د ټیم غړو په یوه مرکه کې د اوباما پر ادارې نیوکې وکړې.
د راپور په باور، د مک‌کرېسټل ګوښه کېدو په افغانستان کې د امریکا د نوې ستراتیژۍ پر بهیر منفي اغېز وکړ او د جګړې د مدیریت او تمرکز د کمېدو لامل شو.
۶- د «بنن طرحې» نه عملي کول
وروستۍ تېروتنه په ۲۰۱۷ کال کې د سټیو بنان او د ټرمپ د ادارې د ځینو چارواکو له خوا د وړاندیز شوې طرحې نه عملي کول بلل شوي دي. د دې طرحې له مخې، امریکا کولای شول د قراردادي پوځيانو، مالي مرستو او محدودو ترهګرۍ ضد عملیاتو له لارې د کابل حکومت ملاتړ ته دوام ورکړي.
راپور د افغانستان د پخواني ولسمشر مشر نجیب‌الله بېلګه وړاندې کوي او وايي، د شوروي ځواکونو له وتلو وروسته د هغه حکومت درې کاله نور هم د شوروي اتحاد د مالي او پوځي مرستو په مټ پر خپل ځای پاتې شو؛ خو په ۱۹۹۲ کال کې د دغو مرستو له بندېدو سره نسکور شو.
د راپور په باور، امریکا هم کولای شول د افغان حکومت د ملاتړ لپاره ورته تګلاره خپله کړي، خو دا کار به د سیمه‌ییزو او قومي ځواکونو پر ملاتړ، محدودو موخو او د حکومت د دوام لپاره پر پراخو مالي مرستو ولاړ وای.
راپور وايي ،چې د امریکا ماتې د څو جلا پرېکړو پایله وه؛ د یوه نوي متمرکز دولت جوړولو هڅه، د عراق جګړې ته پام اړول، پر پاکستان د کافي فشار نه راوستل او په افغانستان کې د پوځي او سیاسي ستراتیژۍ ناسمه پلي کول د دې جګړې د برخلیک په بدلولو کې مهم رول درلود.