د افغان ایواک مشر شان وانډېور وایي، د سنا د عدلیې کمېټې په وروستۍ اورېدنه کې د عمومي تفتیش دفتر په ښکاره توګه ومنله چې د سرحدي ساتنې ادارې ټول افغانان امریکا ته له داخلېدو مخکې بشپړ ارزولي او هغه ادعاوې یې بېاساس وبللې چې ځینې سیاستوال یې د عامه افکارو کډوډلو لپاره مطرح کوي.
د بریتانیا د یوې محکمې د پرېکړې له مخې د زیشان بنګش په نوم یو افغان د انساني قاچاق په تور له بریتانیا بلجیم ته اېستل کیږي. هغه به په بلجیم کې زنداني کیږي او د خپل کړي جرم د سزا موده به تېروي.
د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي چې پرون جمعه له ایران او پاکستان څخه ۴۰۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲ زره او ۳۴۰ تنه کیږي افغانستان ته ستنې شوي دي.
د سره صلیب او سره میاشت د ټولنو نړیوال فدراسیون ( ای ایف ار سي) ویلي، چې د ۲۰۲۵کال له پیل څخه د نومبر تر پایه پورې له ایران او پاکستان څخه څه باندې ۵.۲میلیونه افغان کډوال بېرته افغانستان ته راستانه شوي، چې د هېواد پر نازک اقتصاد یې فشار زیات کړی.
د بېځایه شویو نړۍوال سازمان وایي، دا مهال له څلور مېلیونه ډېر افغانان په ایران کې د کډوالو، پناهغوښتونکو او یا هم بېاسناده وګړو په توګه مېشت دي چې ډېری یې کار، روغتیايي خدمتونو او زدهکړو ته محدود لاسرسی لري.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په لارښوونه یې په ۲۰۲۵کال کې د بهرنیو وګړو څه باندې ۱۰۰زره ویزې لغو کړې دي. دغه شمېر دوه کاله وړاندې د جو بایډن د ولسمشرۍ د وروستي کال پر تله له دوه برابره هم ډېر دی.
د کډوالو ستونزو ته د طالبانو د رسېدنې عالي کمېسیون وايي، پاکستان او ایران یوازې نن له بېلابېلو لارو ۲۸۱ کډوالې کورنۍ چې شمېر یې ۱۴۹۹ کسان کېږي، په جبري ډول افغانستان ته اړولي. د کمېسیون په وینا، په همدې ورځ ۱۷۲ کورنۍ خپلو سیمو ته لېږدول شوي او له ۳۵۴ کورنیو سره مرستې هم شوې دي.
د جرمني د کورنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې په پاکستان کې څه باندې ۴۰۰ افغان کډوال به له نامعلوم حالت څخه وژغورل شي او جرمني ته به ولېږدول شي. د جرمني حکومت مخکې ژمنه کړې وه، چې د دې افغان کډوالو د ډېری برخې د لېږد پروسه به د ۲۰۲۵ کال تر پایه بشپړه کړي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان (ای او ایم) وایي، له ګاونډیو هېوادونو څخه افغانستان ته بېرته راستانه شوي شاوخوا ۲،۴ میلیونه کډوال د بېرته ادغام په بهیر کې له ګڼو او جدي ننګونو سره مخ دي. د سازمان په وینا، یوازې ۱۱سلنه راستنو شویو کډوالو کار موندلی او پاتې ۸۹ سلنه نور یې لا وزګار دي.
په هېواد کې د بېکارۍ او بېوزلۍ د ګراف په لوړېدو سره ډېری ځوانان هڅې کوي، چې د یوې مړۍ ډوډۍ د پیدا کولو لپاره په ناقانونه لارو نورو هېوادونو ته لاړ شي. طالبانو تازه د هغو ۵۰۷ کسانو له نیولو خبر ورکړی، چې غوښتل یې په قاچاقي توګه ایران ته واوړي.
جرمني هېواد نن د شنبې په ورځ ۳۲ افغان پناهغوښتونکي له اسلاماباده څخه برلین ته ولېږدول. د جرمني د کورنیو چارو وزارت ویاند ویلي، دا کسان د «فدرالي منلو پروګرام» په چوکاټ کې جرمني ته داخل شوي دي.
د ترکیې پولیسو په توکات او بولو ښارونو کې د عملیاتو په ترڅ کې ۱۸ افغانان نیولي دي. پولیسو ویلي، یاد افغانان د موټرو په وسیله له یوه ښاره بل ښار ته لېږدول کېدل. دغه افغانان، افغانستان ته د بېرته استونې لپاره د اخراج مرکزونو ته لېږدول شوي دي.
بېپولې ډاکټرانو په پاکستان کې د اخراج له ګواښ سره مخ افغان کورنیو د روغتیا په اړه ژوره اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، چې د پاکستان د حکومت د فشارونو له امله افغان کورنۍ په وېره کې ژوند تېروي او د بېرته ستنېدو پر مهال یې ژوند له جدي ګواښ سره مخامخ دی.
د طالبانو د ۲۰۷ الفاروق قول اردو وایي، چې په تېرې اوونۍ کې یې ۳۴۷ هغه کسان نیولي، چې غوښتل یې په ناقانونه توګه ایران ته واوړي.
د طالبانو تر چتر لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسیدنې عالي کمېسیون د شنبې ورځې د (مرغومې ۱۳مې) راپور کې راغلي چې پرون جمعه له بېلابېلو لارو نږدې ۳۲۱ کورنۍ په جبري توګه افغانستان ته ستنې شوي. وایي، دا کورنۍ له ایران او پاکستان نه اېستل شوي دي.
د جرمني د مسیحي سوسیال ګوند یوه طرحه چمتو کړې او پهکې یې له جرمني څخه د افغانانو او سوریایانو د شړلو او د روسیې پر وړاندې جګړې ته د اوکراینیانو د لېږلو وړاندېز کړی دی. په یاده طرحه کې په جبري توګه د افغانانو او سوریایانو پر اېستنې ټينګار شوی دی.
د افغانستان په چارو کې د پاکستان پخوانی استازی اصف درانی وایي، چې د طالبانو واکمني د افغانستان د پخوانیو واکمنو له کړنو سره کوم بنسټیز توپیر نه لري او دا هېواد د طالبانو تر واک لاندې د «ډبرو دورې» پر لور روان دی.
د پاکستان په کراچۍ ښار کې د طالبانو سرقونسل عبدالجبار تخاري ویلي، د پاکستاني چارواکو سره په ګډه د هغې افغان مېرمنې او د نوموړې د درېیو ماشومانو د موندل شویو جسدونو په اړه هر اړخیزې څېړنې روانې دي چې څو ورځې وړاندې د دغه ښار سهراب ګوټ سیمه کې موندل شوي وو.
په وروستیو میاشتو کې یوشمېر افغان کډوال په ایران کې د سیمکارتونو بندېدو او بانکي حسابونو د تړل کېدو له ستونزو سره مخ دي. دغه ستونزې چې ډېری وخت د اوسېدو قانوني اسنادو او «فیدا کود» د ثبت له نیمګړتیاوو سره تړاو لري، د کډوالو پر ورځني ژوند او اقتصادي چارو یې منفي اغېز کړی دی.
پاکستان پر افغان کډوالو د خپلو فشارونو په دوام دا ځل د زندۍ په کمپ کې پر شاوخوا ۸۰۰ کورنیو اوبه او برېښنا بنده کړې او ښوونځي یې ورته تړلې دي. په کمپ کې مېشتې افغان کورنۍ وایي، چې د ژمي په سړه هوا کې د نامعلوم برخلیک سره د ژوند سخت حالت تېروي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) د یوه راپور په خپرولو ویلي، چې له ایران او پاکستان نه ستنېدونکي افغان کډوال له پراخو اقتصادي، ټولنیزو او بشري ستونزو سره مخ دي.
د ایران د سواد د زدهکړې ادارې چارواکي وايي، چې په تېرو ۴۵ کلونو کې شاوخوا ۹۲۰زره افغان او عراقي کډوالو ته د لیک او لوست اسانتیاوې برابرې شوې او هر کال شاوخوا له ۱۸ تر ۲۲زره کډوال له بنسټیزو زدهکړو برخمن کېږي.