تاجران پاکستانی به روزنامه دان گفتهاند که بستهماندن گذرگاههای مرزی با افغانستان در دو ماه اخیر، روزانه بیش از «۴ میلیون دالر» به آنان خسارت وارد کرده است. آنان هشدار دادهاند که پاکستان با این رویکرد، بازارهای افغانستان و آسیای مرکزی را بهسرعت از دست میدهد.
تاجران میگویند که علاوه بر عدم اجرای تعهدات قراردادی خود در برابر طرفهای افغان و آسیای مرکزی برای تحویل بهموقع کالا، ناچار شدهاند هزینههای اضافی ۱۵۰ تا ۲۰۰ دالری را نیز بابت توقف وسایط متوقفشده در مرز بپردازند.
آنان گفتند که در چنین شرایطی گزینهای جز «سوگواری برای مرگ تجارت دوجانبه» برایشان باقی نمانده است.
ضیاالحق سرحدی، معاون اتاق مشترک بازرگانی و صنایع پاکستان - افغانستان گفت که تجارت با افغانستان میتواند تا به ۵ میلیارد دالر در سال برسد، اما متأسفانه حجم این تجارت بهدلیل وضعیت ناپایدار کنونی به حدود تنها ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دالر در سال کاهش یافته است.
او گفت که کاهش پیوسته در تجارت دوجانبه، اقتصاد ملی و تولیدات داخلی را در وضعیت خطرناکی قرار داده که جبران آن در سالهای آینده دشوار خواهد بود.
آقای سرحدی از حکومت فدرال خواست تا یک «میکانیسم امدادی» جامع برای تاجران و ترانسپورتیها تدوین کند و هزینههای توقف وسایط نقلیه را از آنان بردارد.
زاهدالله شینواری، رئیس پیشین اتاق صنایع و بازرگانی سرحد پاکستان نیز با ابراز نگرانی گفت که بازپسگیری بازارهای افغانستان و آسیای مرکزی برای پاکستان بسیار دشوار خواهد بود، زیرا این بازارها اکنون مملو از محصولات ایرانی و هندیاند.
او گفت: «بیشتر کالاهای ما یا خراب شده و یا تاریخ مصرفشان گذشته است، چون تأخیر طولانی رخ داده و هیچکس در سطح فدرال یا ولایتی حاضر نیست خسارت ما را جبران کند.»
آقای شینواری گفت هرچند صنایع ایالتهای سند و پنجاب نیز بهشدت آسیب دیدهاند، اما خیبرپختونخوا میتواند بیشترین آسیب را ببیند زیرا به زغالسنگ ارزانقیمت افغانستان وابسته است.
او افزود که محصولات محلی پاکستان، بازار سودآوری در افغانستان دارند.
او گفت: «در کنار زیانهای مالی عظیم، ما نگران از دست رفتن کار برای هزاران کارگر صنعتی هستیم که این موضوع میتواند تهدید جدی برای وضعیت امنیتی شکننده خیبرپختونخوا ایجاد کند.»
شاهد حسین، یک تاجر دیگر، به روزنامه دان گفت که اقلام صادراتی که در گذرگاههای مرزی متوقف شدهاند شامل منسوجات، داروها، مواد ساختمانی، سمنت، برنج، جواری، ماشینآلات و ابزارهای زراعتی، لوازم برقی، پرزهجات موتر و مواد خام برای کارخانههای تولید خوراک مرغ، برنج و آرد در شهرهای مختلف افغانستان است.
او هشدار داد که داروها و مواد خام به ارزش میلیونها دالر در خطر فاسدشدن قرار دارند، در حالی که تمامی کالاهای فاسدنشدنی به بازارهای محلی برگشته و توسط فروشندگان به قیمتهای بسیار پایین فروخته شدهاند.
مجله آسیای جنوبی در گزارشی نوشت که سازمانهای «دیپلومات مستقل» و «بنیاد اروپایی دموکراسی» نشستی سطح بالایی را درباره آینده افغانستان با حضور «اپوزیسیون دموکراتیک افغانستان» از سوم تا پنجم دسامبر (۱۲ تا ۱۴ قوس) در بروکسل برگزار کرده است.
به گزارش این مجله، این نشست به طور مشترک و با حضور اعضای پارلمان اروپا، نمایندگان کشورهای عضو اتحادیه اروپا و مقامات کلیدی نهادهای اروپایی برگزار شده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که نمایندگان جبهه آزادی و جبهه مقاومت ملی و نمایندگان زنان و جامعه مدنی در این نشست حضور داشتند.
بربنیاد گزارش، این دو سازمان انتظار دارند راهاندازی این «گفتوگوی مهم سیاسی» منجر به دستیابی راهحل بحران سیاسی، امنیتی و بشری موجود در افغانستان شود.
این مجله نوشت که «رژیم طالبان» در افغانستان بهطور فزایندهای نهتنها برای امنیت منطقهای، بلکه برای امنیت جهانی و اروپایی نیز یک تهدید به شمار میرود و اقدامات طالبان سبب هرج و مرج، نقض حقوق بشر و ظهور و گسترش افراطگرایی در منطقه شده است.
این سازمانها درباره این نشست و شرکت کنندگان وضاحت ندادهاند.
«دیپلومات مستقل» یک نهاد غیرانتفاعی است که به افرادی که بیشترین آسیب را از بحرانها و درگیریها متحمل میشوند کمک میکند تا به گفتوگوهای سیاسی سطح بالا در مورد همین بحرانها دسترسی پیدا کنند.
در وبسایت این سازمان آمده است «ما برای دستیابی به صلح و عدالت پایدار تلاش میکنیم، و این کار را از طریق تقویت ظرفیت دیپلوماتیک گروههای بهحاشیهراندهشده و دولتهای دموکراتیک برای رسیدن به اهدافشان انجام میدهیم.»
بنیاد اروپایی دموکراسی بر مبارزه با افراطگرایی خشونتآمیز، تامین عدالت اجتماعی، حقوق بشر، دموکراسی و کثرتگرایی تاکید دارد.
به گزارش مجله آسیای جنوبی، این دو سازمان تلاش دارد زمینه اقدامات مشترک برای مقابله فوری با «مشکلات نوظهور افغانستان» را فراهم کند.
این مجله نوشت که این نشست به قطع روابط طالبان با تمام گروههای تروریستی و اطمینان از عدم فعالیت آنها در افغانستان تاکید داشته و آزادی «بیقید و شرط تمام شهروندان خارجی» از زندانهای طالبان از دیگر مواردی است که این نشست به آن تمرکز داشته است.
گزارش این اقدامات را برای آینده افغانستان «بسیار مهم» توصیف کرده و تاکید دارد که چنین اقداماتی میتواند برای افغانستان «ثبات و مشروعیت» به ارمغان بیاورد. همچنین از افزایش بحران در کشور جلوگیری کرده و افغانستان را به سوی یک دولت مردمی سوق میدهد.
در بخشی از این گزارش آمده است که «سیاستهای خشن و نادرست طالبان» میلیونها افغان را مجبور به فرار از وطن خود کرده، سبب بیثباتی در خارج از افغانستان شده و بار قابل توجهی را بر دوش کشورهای همسایه و اروپا گذاشته است.
مجله جنوب آسیای تصریح کرده که طالبان نتوانستهاند گروههای تروریستی فرامرزی را مدیریت کنند. با این حال، منطقهای از قبل بیثبات را بیثباتتر کرده و منجر به افزایش درگیری با کشورهای همسایه و فراتر از آن شده است.
اخیرا اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان در یک نشست خبری در اسلامآباد گفت به ۲۷ کشور اروپایی درباره درگیری این کشور با طالبان وضاحت داده است.
پیش از این، وزارت خارجه پاکستان و اتحادیه اروپا در یک بیانیه مشترک در دوم قوس خواستار آغاز روند سیاسی معتبر در چارچوب «روند دوحه» تحت رهبری ملل متحد در افغانستان شدند. آنها همچنین از اداره طالبان خواستند که نقش سازندهای برای ریشهکن کردن ترویسم از خاک افغانستان ایفا کند.
نخستوزیر مالزیا روز جمعه، ۱۴ قوس در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که با شهباز شریف درباره وضعیت منطقه گفتوگو کرده است.
انور ابراهیم با ابراز نگرانی نسبت به تنشهای جاری میان پاکستان و طالبان نوشت: «امیدوارم طرفها بتوانند از طریق گفتوگو و مجاری دیپلوماتیک، راهحلی مسالمتآمیز برای جلوگیری از تداوم این تنشها بیابند.»
اختلافات میان طالبان و پاکستان پس از حملات متقابل مرزی در ماههای گذشته تشدید شده و با وجود میانجیگری کشورهای تاثیرگذار منطقه از جمله ترکیه و قطر، همچنان حلنشده باقی مانده است.
با وجود انتشار گزارشهایی درباره تداوم توافق آتشبس میان طالبان و پاکستان در گفتوگوهای انجامشده در عربستان سعودی، پیشتر سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت مرز با افغانستان بدون دریافت تضمین از طالبان برای توقف فعالیتهای تروریستی بازگشایی نخواهد شد.
در هفتههای گذشته نخستوزیر مالزیا در تماسهای جداگانه با رئیسالوزرای طالبان و نخست وزیر پاکستان درباره تنش میان دو طرف گفتوگو کرده بود.
