کمک‌های بین‌المللی به افغانستان به 'حکومت‌های طالبان و ایران سود می‌رساند'

موجودیت ارز گسترده که بخشی از آن طریق کمک‌های خارجی به سازمان‌های امدادی مانند ملل متحد تامین می‌شود، از نوسانات پولی در افغانستان جلوگیری کرده و ارزش افغانی را بالاتر از ریال ایرانی و روپیه پاکستانی قرار داده است. طالبان ارزش بالای افغانی را محصول سیاست‌های درست پولی خود می‌داند.

اما در عین‌حال نمی‌توان انکار کرد که ثبات پولی از تورم کمرشکن در افغانستان جلوگیری کرده است، کشوری که نیمی از جمعیت آن به کمک‌های بین المللی نیاز دارند.

نویسنده نشنل اینترنست با اشاره به تنش‌ها میان طالبان و پاکستان نوشت که جمهوری اسلامی بیشترین بهره را از وضعیت پیش‌آمده در منطقه برده است.

بر بنیاد مقاله، «ایران از جمله همسایگانی است که از دیرباز به‌دنبال افزایش نفوذ خود در افغانستان بوده و وضعیت کنونی به تحقق این هدف کمک کرده است. تجارت[افغانستان] اکنون از مسیرها و بنادر ایران انجام می‌شود. تهران از این وضعیت استقبال کرده، زیرا بخشی از انزوای خود را کاهش می‌دهد.»

بر اساس این مقاله، شرکت‌های ایرانی سوخت، برق، مواد غذایی و کالاهای دیگر به افغانستان صادر می‌کنند و در برابر آن ارز خارجی دریافت می‌کنند. وزیر خارجه ایران به‌طور علنی تراز تجاری ایران با افغانستان را هم‌سطح تجارت ایران با اروپا توصیف کرده است.

ملک‌زاده می‌نویسد که افغانستان با کسری شدید در تراز واردات و صادرات مواجه است و بخش عمده پول نقدی که به‌عنوان کمک وارد کشور می‌شود، در نهایت برای پرداخت هزینه واردات دوباره از کشور خارج می‌گردد.

اکنون که ایران به تامین‌کننده اصلی افغانستان تبدیل شده، بخشی از دالرهای بشردوستانه عملاً به صادرکنندگان ایرانی، بانک‌های ایرانی و در نهایت به حکومت ایران می‌رسد.

نویسنده نشنل اینترست سیاست‌های امریکا را زیر پرسش برده و می‌نویسد: «تناقض اصلی اینجاست که واشنگتن از یک‌سو تحریم‌ها علیه ایران را تشدید می‌کند تا دسترسی تهران به نظام مالی جهانی را قطع کرده و کمبود ارز ایجاد کند. اما از سوی دیگر، امریکا به‌طور منظم محموله‌های دالر را به اقتصادی تزریق می‌کند که اکنون به‌شدت با ایران گره خورده است. در حالی که وزارت خزانه‌داری امریکا انرژی فراوانی صرف ردیابی هر انتقال بانکی ایران می‌کند، نسبت به جابه‌جایی پول نقد فیزیکی از داخل افغانستان به کشورهای همسایه چشم خود را می‌بندد.»

این مجله با اشاره به تفاوت‌های مذهبی و ایدیولوژیک طالبان و جمهوری اسلامی می‌نویسد: «ایران طالبان را ابزاری مفید می‌داند و طالبان ایران را الگویی برای بقا تلقی می‌کند.»

حکومت ترامپ ترزیق پول نقد به اقتصاد افغانستان را رد کرده و کمک‌های خیریه‌اش به افغانستان را به علت نگرانی از دسترسی طالبان به شدت کاهش داده است.

سیگار یا اداره بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان، در گزارش خود در ماه ثور گفت که به جز دو برنامه‌، همه برنامه‌های کمکی امریکا به مردم افغانستان به شمول کمک‌های اضطراری و بشردوستانه متوقف شده‌اند.

حکومت بایدن پس از خروج از افغانستان، کمک‌های خیریه خود را به این کشور ادامه داد. وزارت خارجه بایدن بارها این انتقاد را رد کرد که طالبان به کمک‌های امریکا دستبرد می‌زند.

با این حال، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه وقت امریکا در نشستی در کانگرس پذیرفت که احتمالا حدود ۱۰ میلیون دالر از کمک‌های امریکا به دست اداره طالبان رسیده است.

نویسنده مقاله نوشت که اگر ایران مورد حمله قرار گیرد، از ناحیه افغانستان احساس نگرانی نخواهد کرد. تهران می‌داند که همسایه‌ای دارد با جهان‌بینی مشابه، تحت تحریم‌های بین‌المللی و وابسته به ایران در حوزه تجارت و دیپلوماسی. به این ترتیب، افغانستان نه‌تنها یک بازار، بلکه عمق لجستیکی، عرصه هماهنگی سیاسی و مسیر جریان‌های مالی غیررسمی برای ایران است.

ناطق ملک‌زاده هشدار می‌دهد که شکل‌گیری دو «دولت اسلامی برادرخوانده» در منطقه، برای جهان تهدیدی جدی است. زیرا، پیوند تنگاتنگ این دو رژیم، جابه‌جایی جهادگرایان بین‌المللی، سلاح، مواد مخدر و پول را در سراسر منطقه تسهیل کرده و به گسترش «محور مقاومت» در غرب، مرکز و جنوب آسیا می‌انجامد.