محبوبه سراج، نماینده سابق پارلمان افغانستان میگوید مساله این نیست که طالبان تغییر کردهاند یا نه، مهم این است که افغانستان و زنان افغان تغییر کردهاند. او از خانهاش در کابل به گلوبال میل گفت اکنون زنان مانند دهه ۹۰ از لت خوردن نمیترسند و بسیاری از زنان آموزش دیده و شاغلاند.
به رغم درخواست نهادهای حامی رسانهها برای تسهیل زمینه دسترسی به اطلاعات، خبرنگاران هنوز از اعمال محدودیت در برابر کارشان نگران اند. شاپور فرهمند، خبرنگار در صفحه تویترش نوشته طالبان برای پوشش یک خبر آنها را ۱۰ ساعت منتظر ماندهاند و پس از آن گفتند اجازه پوشش خبری را ندارند.
آقای فرهمند نوشته او همراه با شماری از خبرنگاران داخلی و خارجی برای پوشش خبری یک درگیری مسلحانه به شمال کابل رفته بود.
طالبان یکشنبه شب (۱۱ میزان) در یک منطقه مسکونی در خیرخانه کابل عملیات نظامی انجام دادند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفته در این عملیات یک لانه گروه داعش از بین برده شده و همه اعضای داعش که در این خانه بوده، کشته شدهاند.
با این حال، خبرنگاران محلی گفتهاند طالبان به آنها اجازه ندادهاند که برای دریافت جزئیات این درگیری به محل رویداد بروند.
نتایج یک نظرسنجی آسوشیتدپرس نشان میدهد که ۷۲ درصد از مردم امریکا با اعطای پناهندگی به متحدان دولت ایالات متحده در افغانستان، مشروط به عبور آنها از بازرسیهای امنیتی موافق اند. بیشتر شرکتکنندگان نظرسنجی از کمک به افغانها در برابر اقدامات انتقامجویانه طالبان حمایت کردهاند.
یافتههای این نظرسنجی نشان میدهد که از هر ۱۰ امریکایی، ۷ نفر با پذیرش متحدان افغان به عنوان پناهنده موافق هستند.
پاتریک راگلو، مدیر اجرایی موسسه خیریه کاتولیک محلی در شهر اوکلاهما به اسوشیتدپرس گفته است او در حال آمادهسازی امکانات برای حداقل ۱۸۰۰ مهاجر افغان در این ایالت است. او میگوید صدها پیشنهاد کمک اجتماعی برای حمایت از مهاجران افغان دریافت کرده است.
آقای راگلو همچنان میگوید: حتا کشاورزان و دامداران اوکلاهما داوطلب شدهاند که چند هکتار زمینشان را به خانوادههای افغان اهدا کنند.
یک یوتیوبر افغان با چند عضو گروه طالبان مصاحبه کرده است که میگویند برای جهاد و عملیات "استشهادی" یا انتحاری در پاکستان آمادهاند. این اعضای گروه طالبان که در پنجشیر حضور دارند، به همایون افغان میگویند آماده جهاد و انتحاری در پاکستاناند چون "کفار" در آن کشور "پایگاه زدهاند".
یکی از آنها میگوید سه و نیم سال است که برای انتحاری ثبت نام کرده است.
او که به گفته خودش از ولسوالی محمدآغه لوگر به پنجشیر رفته، میگوید: به آنها (پاکستانیها) اخطار میدهیم که افغانستان تصفیه (پاکسازی) شود، بهخیر نوبت شماست.
یک عضو دیگر طالبان هم که میگوید از خانآباد قندوز آمده است، در این مصاحبه یوتیوبی گفت: پنج سال است که جهاد میکنم و حالا که اینجا جهاد پایان یافته، آمادهام که کار غلامان کفار را در پاکستان ختم کنم.
آنها پاکستان را متهم میکنند که زمینه عبور کسانی را که کفار میدانند، به افغانستان فراهم کرده است.
همایون افغان در این گفتگو از اعضای طالبان به نام "مجاهد" و از انتحاریها با عنوان "فدایی" نام میبرد.
عکس: اسکرینشات از کانال یوتیوبی همایون افغان
شماری از افرادی که با اشرف غنی از کابل فرار کردند به روزنامه هشت صبح گفتهاند که مقامات تاجیکستان و ازبکستان به تماسهای مکرر خلبانهای حامل اشرف غنی برای فرود اضطراری جهت سوختگیری پاسخ ندادند اما چهار چرخبال بی اجازه مقامات ازبکستان در میدان هوایی ترمز ازبکستان فرود آمدند.
همراهان رئیس جمهور فراری افغانستان گفتهاند با فرود چرخبالها، مرزبانان ازبکستان آنها را محاصره کردند و لحظات بعد پس گفتگوی مقدماتی یک موتر به سمت آنها آمدند و اشرف غنی، همسر او، حمدالله محب و محمود فضلی را بردند.
به گفته همراهان اشرف غنی، مرزبانان ازبکستان با برخورد «توهینآمیز» همه محافظان و همراهان غنی را بازرسی و خلع سلاح و هلیکوپترها را مهرولاک کردند. براساس این روایت، مرزبانان ازبکستان با دادن فقط یک وعده غذا، ۵۰ تن از همراهان غنی برای ۳۱ ساعت بیآنکه «اجازه رفتن به دستشویی را بدهند» سراپا نگه داشتند و در همه این مدت آنها حتا اجازه حرف زدن را نداشتند.
طبق این روایت، پس از ۳۱ ساعت انتظار، همه شامل اشرف غنی سوار یک هواپیمای بدون نام و نشان شده و این هواپیما آنها را به میدان هوایی ابوظبی برده است. آنها گفتند پس از فرود هواپیما در ابوظبی چند مرد عرب داخل هواپیما شدند و پس از احوالپرسی اشرف غنی و افراد نزدیک به غنی را به طور «محترمانه» بردند.
یکی از همراهان غنی گفته است معاونان اشرف غنی از برنامه فرار او اطلاعی نداشتند و وقتی حنیف اتمر پاسپورت اشرف غنی را به ارگ آورد، او از کابل رفته بود. براساس این روایت، هنگام بلند شدن هلیکوپترها از ارگ ریاست جمهوری، محافظان اشرف غنی برای سوار شدن به چرخبالها یکدیگر را با مشت و لگد میزدند.
رهبر حزب وحدت مردم افغانستان در گفتگو با یک رسانه ایرانی گفته است: «طالبان پیش از به قدرت رسیدن، از وعدههای ساختار همه شمول در دولت افغانستان با کشورهای منطقه میگفتند، اما بعد از تسلط در کشور به قولشان عمل نکردند». محمد محقق میگوید در پنجشیر هم قتل عام مردم اتفاق افتاده است.
آقای محقق به رسانه جماران گفت کابینه طالبان تنها از یک قوم افغانستان تشکیل شده و از اقوام ازبک و تاجیک فقط یک نفر در ساختارشان استفاده کردند که آنها هم از خود طالبان هستند.
او تاکید میکند که طالبان نه تنها دولت همه شمول نساختند، بلکه شروع به جنایات ضد بشرى هم کردهاند؛ از قبیل قتلهای خودسرانه و بدون محاکمه و غارت و چپاول دارایی و خانههای مردم که در جامعه هزاره و شیعه کمر مردم را خم کرده است.
به گفته وی، طالبان شیعیان را از مناطق ولسوالى پاتو از توابع دایکندى به زور سلاح و قطعه ضربتى وادار به کوچ اجباری کردند و تا کنون ٨٠٠ خانوار که در مناطق کندیر و تگابدار ساکن بودند مناطقشان را تخلیه کردهاند. محقق افزوده به سه قریه دیگر به نام هاى شاغولجه، خرگک و بندک هم اخطار کوچ داده شده و چندین قریه در ولسوالى خدیر ولایت دایکندى نیز در معرض کوچ دادن هستند. محقق هشدار داده که اگر این روش دوام پیدا کند، شاید هزاران خانواده هزاره مهاجر شوند.
رهبر حزب وحدت مردم افغانستان خبر داده که در پنجشیر قتل عام مردم اتفاق افتاد و در قندهار هم طالبان به افراد مربوط به اردوى ملى اخطار دادند مناطق شان را ترک کنند.
باور محقق بر این است که این همه جنایات ضد بشری حساب میشود و نباید جامعه جهانی طالبان را به رسمیت بشناسد. علاوه بر این بخش کلانی از کابینه طالبان در لیست سیاه سازمان ملل است و به این ترتیب راه برای طالبان هموار نیست.