خبرگزاری باختر که زیر نظر طالبان فعالیت میکند گزارش داده است که ۴۲ شهروند افغانستان که «در پیوند به قضایای مختلف» در پاکستان زندانی بودند، «پس از رهایی از زندان» در تورخم به طالبان تحویل داده شدند. در این گزارش هویت این افراد و اتهامات وارد شده بر آنها مشخص نشده است.
پس از سقوط افغانستان به دست طالبان در ماه اگست و سفر موجی از پناهجویان به کشورهای همسایه، در رسانهها گزارشهایی از بازداشت نیروهای امنیتی دولت پیشین افغانستان توسط دولت پاکستان منتشر شد.هنوز مقامات پاکستان در مورد این گزارشها ابراز نظر نکردهاند.
حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین کشور معتقد است که اکنون زمان آن فرا رسیده است تا کشورهای جهان با طالبان برای جلوگیری از مرگ میلیونها انسان در اثر گرسنگی همکاری کند. او در مصاحبهای با سیانان گفت که جهان باید ارایه کمکهای ضروری به افغانها را در اولویت قرار دهد.
کرزی بیان داشت که فعلا بیاعتمادی نسبت به طالبان کنار گذاشته شود. زیرا، «واقعیت مساله این است که طالبان اکنون مقامات این کشور هستند.»
کرزی در پاسخ به این سوال که چگونه جهان میتواند پشت گروهی بایستد که مسئول موارد مستند جنایات از جمله قتلهای فراقانونی است، گفت: «مساله جنایات بخش بسیار تاسفبار زندگی ما است.» وی افزود که جنایات «از سوی همه طرفها» صورت گرفته است.
کرزی گفت که از قطعنامه سازمان ملل برای تسهیل کمکهای بشردوستانه به افغانستان استقبال میکند.
او افزود: «شاید [این اقدام ] کافی نباشد، اما یک شروع است.»
کرزی همچنان میگوید که دوران حکومت او به پایان رسیده است و او «هیچ تمایلی به [قدرت] ندارد و نخواهد داشت.»
او گفت: «دوست دارم اینجا بهعنوان یک شهروند زندگی کنم و تمام تلاشم را برای این کشور، برای فرزندان این کشور و به عنوان یک شهروند انجام دهم تا بتوانیم در کشوری آرام، باثبات و با عزت زندگی کنیم.»
وزارت خارجه آلمان اعلام کرد که خروج هزاران کارمند محلی سابق و سایر افراد در معرض خطر از افغانستان را سرعت می بخشد. انالینا بیرباک، وزیر امور خارجه جدید آلمان گفت که بیش از ۱۵ هزار نفری که آلمان وعده پذیرش آنها را داده است، در افغانستان باقی ماندهاند.
به گزارش اسوشیتدپرس، حدود ۱۳۵ شهروند آلمانی هنوز در این کشور هستند. او تاکید کرد که «آنها فراموش نشدهاند».
آلمان تاکنون زمینه خروج حدود ۱۰ هزار نفر را از زمان تسلط طالبان بر کابل فراهم کرده است.
بیرباک گفت آلمان به دنبال این است که ببیند چگونه میتواند روند تخلیه را سرعت بخشد. او افزود که نیاز به گفتگوهای جدیدی با ایران، ازبیکستان و تاجیکستان، برای باز کردن مسیرهای جدید برای خروج از کشور وجود دارد.
وزیر خارجه آلمان گفت که حکومت قوانین اداری مهاجرت خود را برای خروج سریع افغان های واجد شرایط منعطف خواهد ساخت که یکی از آن وسیع تر کردن تعریف «خانواده اصلی» در مورد این افراد است.
در قوانین آلمان، خانواده اصلی عبارت از زن و شوهر و فرزندان خونی شان است و مثلا، شامل پدر کلان و مادر کلان نمی شود، اما در افغانستان آنان جز خانواده اصلی به حساب می آیند. برخی از کشورهای دیگر، فرزندخوانده را نیز جز خانواده پناهندگان افغان پذیرفته اند.
بیرباک گفت که توسعه کمکهای بشردوستانه به افغانستان یک «اولویت جدی» است، اما مخالفت آلمان با به رسمیت شناخته شدن حکومت طالبان به جای خود باقی است.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل از کشورهای جهان خواستند که راه کمکهای بشردوستانه به افغانستان را هموار کنند تا از وقوع یک فاجعه انسانی قریبالوقوع در زمستان امسال جلوگیری شود. این خواست یک روز پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای تسهیل کمکها به افغانستان مطرح میشود.
آنها با نشر اعلامیهای گفتند: «اجرای تحریمهای کنونی مانع حفظ و عملکرد زیرساختهایی شده است که برای تضمین بقای مردم ضروری است و این [تحریمها] مانع دسترسی افغانها به کمکهای حیاتی میشود.»
آنان میافزایند: «ما به شدت نگران تاثیر بحران مالی و انسانی جاری بر گروههای آسیبپذیر هستیم.»
با نزدیک شدن زمستان، تخمین زده میشود که ۲۲ میلیون افغان در معرض خطر گرسنگی حاد و قحطی قرار دارند.
به گفته این کارشناسان، طی چند هفته گذشته، بودجه مورد نیاز برای پرداخت خدمات ضروری مانند تیل و برق تمام شده است و دسترسی افغانها به شفاخانهها و مراقبتهای صحی را دشوار کرده است. کمبود برق باعث شده تا مراکز صحی نتوانند خدمات اولیه را ارایه کنند.
آنان میگویند که زنان به دلیل ممنوعیت از کار در خارج از خانه، آسیبپذیر هستند.
کارشناسان تاکید میکنند که «همه معافیتهای بشردوستانه باید ساده و موثر باشد. تمام اقدامات باید برای اطمینان از امنیت کارکنان امور بشردوستانه و دسترسی آنها به جمعیت آسیبدیده اتخاذ شود. محدودیتهای مشارکت زن در تلاشهای بشردوستانه که در برخی ولایات وجود داشت، باید برداشته شود.»
این بحران همچنین دسترسی به انترنت و منابع آنلاین را با مشکل مواجه کرده است و سایر حقوق بشری را تحت تأثیر قرار داده است.
مولوی عبیدالله، رئیس محکمه نظامی دولت طالبان در نشستی با ملایعقوب سرپرست وزارت دفاع و سراجالدین حقانی سرپرست وزارت داخله گفته است باید قبل از دیگران قانون را بالای خود تطبیق کنیم تا به مردم عدالت را نشان دهیم. آنان تصمیم گرفتند در اجرای احکام محکمه نظامی قاطعانه عمل شود.
پیش از این، ملایعقوب گفته بود شنیده است در نقاطی «افراد طالبان کسانی را به خاطر دشمنی کشتهاند، در حالی که طالبان عفو عمومی اعلام کرده و این شامل همه مخالفان میشود.»
یعقوب خطاب به نیروهای خود گفته بود «هر گونه تهدید و قتل افراد، مخالف اهداف طالبان است و در صورتی که کسی با فرد دیگر منازعه شخصی داشته باشد، منازعه خود را باید از طریق محاکم امارت اسلامی حل و فصل کنند.»
سازمانهای بینالمللی و دیدبان حقوق بشر هم اعلام کردهاند طالبان،- نظامیان و کارمندان دولت پیشین را اعدام میکنند.
مقامات در وزارت امر به معرف و نهی از منکر طالبان اذعان کرده هرکسی در مخالفت با این گروه باشد، مجازات میشود.
برخی منابع میگویند طالبان دچار اختلافات درونی و چند دستگی هستند.
تاکنون هیچ گزارشی از مجازات افراد طالبان توسط محکمههای خود این گروه منتشر نشده است.
به رغم استقبال مقامات و سازمان های بین المللی از تصویب قطعنامه شورای امنیت برای تسهیل ارسال کمکهای بشردوستانه به افغانستان، طالبان وخامت وضعیت بشری در افغانستان را رد کرد. سخنگوی این گروه می گوید که «ذخایر دولت از اقلام غذایی پر است.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان به خبرگزاری فرانس پرس گفت که آنها قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را «اقدامی نیک» میدانند، اما کشور با «چنان وضعیت بد» مواجه نیست.
مجاهد گفت: «کمکها از بسیاری کشورها آمده است و دولت دارای ذخایر بزرگ اقلام غذایی است که در صورت نیاز میتوان از آن استفاده کرد. بنابراین، ما با تهدید بحران انسانی مواجه نیستیم، هرچند مردم به کمک نیاز دارند.»
پس از تسلط طالبان و قطع کمکهای بین المللی، سازمانهای امدادی هشدار داده اند که این کشور با «گرسنگی جمعی» مواجه است.
همچنان، مجاهد از سازمان ملل خواست تا هرچه زودتر تحریمهای مالی فلجکننده بر این گروه را بردارد.
در مورد واکنش های بین المللی، علاوه بر استقبال یوناما، توماس وست، نماینده ویژه ایالات متحده امریکا در امور افغانستان با اشاره به تصویب این قطعنامه میگوید که جامعه جهانی در حمایت از مردم افغانستان متحد است.