هیات معاونت سازمان ملل در افغانستان میگوید رهبران زن در شهرهای مختلف این کشور گرد هم آمدند و درباره «مشارکت معنادار در تصمیمگیری» گفتگو کردند. یوناما روز جمعه، ۲۷ عقرب در توییتی نوشته است که صحبتهای زنان همچنین درباره محافظت از خشونت و دسترسی به آموزش، کار و عدالت بوده است.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در مصاحبه با تلویزیون «کوردستان ۲۴» گفت وضعیت فعلی افغانستان با آن که برای مردم بسیار «دشوار» است، اما به «خیر» امریکا تمام شده است. زیرا، به گفته او، ایالات متحده پس از سقوط کابل توانست پای خود را از جنگ افغانستان بیرون کشد.
او طالبان را تشویق کرد که به مطالبات مردم افغانستان گوش دهد و با «افغانها نشستهایی برگزار کند، به حرفهای شان گوش دهد تا مشروعیت به دست آورد.»
زلمی خلیلزاد یکی از حامیان امضای موافقتنامه دوحه با ایالات متحده بود که زمینه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را مساعد کرد. سربازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان در گزارش اخیر خود موافقتنامه دوحه را یکی از دلایل سقوط حکومت پیشین توصیف کرده است.
خلیلزاد در پاسخ به سوال مربوط به ارزیابیاش از وضعیت کنونی افغانستان گفت: «بدون شک به خیر ایالات متحده تمام شد چون پای خود را از جنگ بیرون کرد. اما، برای افغانستان یک وضعیت بسیار دشوار پیش آمده است.»
او افزود که مردم عادی از محرومیت اقتصادی و خدمات اساسی رنج میبرند و کشور شان منزوی شده است.
یک روز پس از نشست مسکو، باختر، خبرگزاری طالبان در مقالهای تحلیلی گفته نتایج نشستهایی که طالبان در آن نباشد قابل قبول نیست. این رسانه خواست کشورها برای تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان را هم نسخه سفارشی و بیرونی خوانده و با بیاهمیت خواندن آن گفته این مشورتها ناکارآمد است.
در استدلال خبرگزاری باختر آمده است: «بحث ایجاد حکومت فراگیر در افغانستان از سوی حلقههای بیرونی یک بحث یکطرفه است که بیشتر بیرونیها آن را زمزمه میکنند و به آن مشغولاند در حالیکه این مسئله در داخل کشور حل است.»
به نوشته این رسانه طالبان، اگر منظور از حکومت فراگیر در افغانستان حضور اقوام در ساختار نظام است، هیچ مشکلی وجود ندارد، چون تمامی اقوام در حال حاضر در نظام طالبان حضور دارند.
نشست مشورتی مسکو بدون حضور طالبان روز چهارشنبه با حضور داشت نمایندگان دستکم ده کشور برگزار شد. شرکت کنندگان این اجلاس در بیانیه مشترک خواستار تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان شدند.
به گفته مقامات روسیه، طالبان به دلیل عدم اجرای تعهداتش از جمله تشکیل حکومت فراگیر و مبارزه با تروریسم در این نشست دعوت نشدند.
خبرگزاری باختر میگوید «اگر تعریف از حکومت فراگیر چون مانند رژیم گذشته٬ جابجایی مهرههای وابسته در بدنه نظام باشد، این اندیشه دیگر به زمان گذشته تعلق میگیرد و برای حاکمان جدید افغانستان اجرایی نیست.»
این رسانه که با مدیریت کامل مقامهای طالبان مدیریت میشود گفته نشستهای بینالمللی در مورد افغانستان زمانی کارا خواهد بود که در آن به مشکلات اقتصادی رسیدگی شود.
وزارت خارجه طالبان نیز روز پنجشنبه ۲۶ عقرب بیانیهای در واکنش به نشست مسکو منتشر کرد که در آن هرچند از نشست مسکو استقبال شده، اما در مورد حکومت فراگیر هیچ اشارهای نشده است.
جامعه جهانی به شمول همسایه های افغانستان گفتهاند تا زمان تشکیل حکومت فراگیر و تامین حقوق بشر حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسند.
دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان در گزارشی به عوامل سقوط جمهوریت پرداخته است. سیگار میگوید عدم آمادگی برای خروج نیروها، توافقنامه دوحه، اصرار دولت بر ادغام طالبان، انحصار قدرت از سوی غنی، امتناع طالبان از مذاکره و فساد در رهبری دولت شش عامل عمده سقوط جمهوریتاند.
سیگار در گزارش جدید خود به کانگره امریکا میگوید این شش مورد عامل عمده سقوط نظام جمهوری بوده است.
این سازمان در توضیح عوامل سقوط گفته است از آنجایی که مقامات حکومت پیشین به خروج امریکا از افغانستان باور نداشتند برای مقابله با طالبان آمادگی نگرفتند.
به گفته سیگار، اشرف غنی، رئسجمهور پیشین افغانستان انتظار داشت که جو بایدن با به قدرت رسیدن تصمیم دونالد ترامپ مبنی بر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان کند.
موافقتنامه دوحه بین طالبان و امریکا عامل دوم سقوط جمهوری ذکر شده است. به گفته سیگار، دولت پیشین افغانستان در این مذاکرات حضور نداشت و این امر سبب شد دولت در موضع ضعیف و طالبان از قدرت بیشتر برخوردار شود.
ادغام طالبان در بدنه نظام جمهوری از دیگر مواردی است که از نظر سیگار عامل سقوط جمهوری شمرده میشود. به گفته سیگار، حکومت به رهبری اشرف غنی اصرار داشت طالبان را در نظام جذب کند اما طالبان با امضای توافقنامه دوحه به جای مذاکره بر راه حل نظامی تاکید کردند.
در گزارش سیگار آمده است که با اغاز مذاکرات بینالافغانی، وضعیت امنیتی شکننده و حملات طالبان نسبت به سال قبل آن ۵۰ درصد افزایش یافت.
سیگار عامل دیگر سقوط جمهوریت را شیوه حکومتداری اشرف غنی عنوان کرده است.
به باور این سازمان، اشرف غنی با یک دایره بسیار محدود از وفاداران خود حکومت میکرد و این شیوه مدیریت دولت را در یک مقطع حساس بیثبات کرد.
فساد گسترده در حکومت اشرف غنی یکی دیگر از عوامل سقوط جمهوریت شمرده شده است. سیگار میگوید تقلب مداوم در انتخابات به دلیل رفتار غارتگرانه مقامات دولتی، دولت افغانستان را تضعیف کرده و با تشدید مشکل مشروعیت به نابودی آن کمک کرد.
منابع محلی در بامیان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان روز پنجشنبه، ۲۶ عقرب یک دختر و پسر را به اتهام رابطه پیش از ازدواج در محضر عام شلاق زدند. این حکم در ورزشگاه «شهید مزاری» در مرکز ولایت بامیان اجرا شد و صدها نفر به شمول مقامهای محلی طالبان این صحنه را تماشا کردند.
منابع میگویند که این دو جوان حدود یک ماه قبل برای سیاحت از کابل به بامیان رفته بودند که در پارک ملی بند امیر از سوی نیروهای طالبان به ظن رابطه قبل از ازدواج بازداشت و سپس هر کدام به ۳۹ «دره» محکوم شدند.
منابع مردمی میگویند طالبان به حضار اجازه ندادند که از جریان شلاق زدن عکس و فلم بگیرند.
در این جریان شلاق زدن، دو نفری که میخواستند از اجرای این حکم عکس بگیرند توسط طالبان بازداشت شده و به مکان نامعلوم منتقل شدهاند.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که طالبان اعلام کردند که قوانین سختگیرانه اسلامی را که شریعت برای آنها حدود تعیین کرده اعمال خواهند کرد.
یک هفته پیش ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان دستور منسوب به هیبتالله آخوندزاده را مبنی بر اجرای مجازات برخی جرایم براساس حدود شریعت اسلامی اعلام کرد.
او گفت که رهبر طالبان این دستور را پس از دیدار با شماری از قاضیان صادر کرده است.
جرایمی که مطابق با دستور منسوب به ملا هیبتالله از قاضیان خواسته شده تا با دقت مورد بررسی قرار بگیرند مواردی چون «زنا، مصرف مشروبات الکلی، دزدی، رهزنی، ارتداد و بغاوت» است.
مطابق با قوانین طالبانی، مجازات در نظر گرفته شده برای این جرایم، شامل حکم شلاق، قطع عضو، سنگسار و اعدام است.
طالبان در طول شانزده ماه گذشته در محاکم صحرایی در ولایتهای دیگر افغانستان جوانان را به اتهامهای مشابه در محضر عام شلاق زدهاند.
فعالان حقوق بشر میگویند طالبان متهمان را بدون اثبات جرم و در غیاب محکمه عادلانه مجازات میکنند.
سازمان نجات کودکان میگوید که تغییرات اقلیمی باعث شده ۷۰ درصد کودکان افغانستان در معرض خطر جدی قرار بگیرند. به گفته این سازمان، بیش از ۱۳ میلیون کودک در اثر خشکسالی و سیلهای ناگهانی تابستانی، در خطر قحطی و سایر شوکهای ناشی از تغییرات اقلیمی قرار دارند.
این سازمان امدادی با نشر خبرنامهای میگوید که بارشهای بهاری امسال نسبت به پنج سال گذشته کمتر بوده و اکنون ذخایر و دیگر سفرههای آب زیرزمینی در حال خشک شدن هستند و پیشبینی میشود که خشکسالی بیسابقه تا سال ۲۰۲۳ ادامه یابد.
مطابق با آمار سازمان نجات کودکان، سیلهای تابستانی ۸۵ هزار هکتار از محصولات و همچنین ۷۵۰۰ راس دام را از بین برده است.
در خبرنامه آمده است که حدود ۲۷.۸ میلیون نفر در مناطق روستایی افغانستان زندگی می کنند و به دلیل اتکای آنها به کشاورزی و دامداری، با تهدیدات ناشی از شوکهای اقلیمی روبرو هستند.
به گفته سازمان امدادی، ترکیب فاجعه بار فعلی خشکسالی شدید، سیل و بحران اقتصادی به این معنی است که بسیاری از خانوادههای کشاورزان در آستانه قحطی قرار دارند و به گزینههای دیگری برای تامین غذا و زنده ماندن روی میآورند.
ترک مکتب و افزایش تعداد کودکان کارگر در خانوادههایی که درآمد خود را به دلیل خشکسالی از دست دادهاند از پیامدهای مشهود تغییرات اقلیمی در افغانستان عنوان شده است.
سازمان نجات کودکان میگوید که موارد سوء تغذیه در کودکان زیر پنج سال در کلینیک های سیار این سازمان امدادی در مقایسه با جنوری ۲۰۲۲ تقریبا ۵۰ درصد افزایش یافته است.
این سازمان هشدار میدهد که با نزدیک شدن به فصل زمستان و کاهش برداشت محصولات، در طول چند ماه آینده کودکان افغانستان در معرض خطر گرسنگی جدی قرار دارند.
از سویی دیگر دشوار شدن دسترسی به آب سالم نیز از مسایل دیگری است که کودکان را در معرض بیماریهای کشنده که از آب منتقل میشوند، قرار داده است.
یک ارزیابی اخیر در سراسر کشور نشان داد که ۸۰ درصد خانوارها در مناطق روستایی و ۷۵ درصد خانوارها در مناطق شهری آب کافی برای نوشیدن، پخت و پز و حمام ندارند.