دو روز پس از فرمان طالبان برای منع تحصیلات عالی دختران، جمهوری اسلامی ایران اعتراض خود را اعلام کرد. ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته تهران امیدوار است طالبان سریعا با رفع موانع، زمینه از سرگیری تحصیلات دختران را فراهم کنند.
او میگوید جمهوری اسلامی ایران به عنوان همسایه افغانستان و علاقمند به صلح و ثبات و توسعه در این کشور، از شنیدن خبر وجود موانع برای تحصیلات عالی دانشگاهی دختران و بانوان در افغانستان متأسف شده است.
آقای کنعانی افزوده دختران افغانستان باید ضمن بهرهمندی از حق تحصیل علم و دانش، نقش مؤثرتری در توسعه و شکوفایی افغانستان داشته باشند.
طالبان یک استاد دانشگاه را که در اعتراض به ممنوعیت تحصیلات عالی دختران استعفا داده بود، بازداشت و شدیداً لت و کوب کردند. این استاد دانشگاه به شرط حفظ هویتش به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان پس از استعفای او به خانهاش هجوم آوردند و او را لت و کوب و شکنجه کردند.
تصاویری که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، آثار شکنجه را در بدن این استاد نشان میدهد.
این استاد دانشگاه گفت که طالبان پس از آنکه از اعضای خانواده او تعهد گرفتند او را آزاد و از او خواستند به دانشگاه برگردد و به کارش ادامه دهد.
پس از ممنوعیت تحصیلات عالی دختران توسط طالبان، شماری از استادان دانشگاهها و معلمان مکاتب در شماری از ولایتها در اعتراض به تصمیم طالبان از سمتهای شان استعفا دادند.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم را بستند. به تازگی طالبان اعلام کردند که دختران اجازه ندارند تا اطلاع بعدی به دانشگاه بروند. این اقدام طالبان با اعتراض گسترده داخلی و بینالمللی مواجه شده است.
در پی این تصمیم طالبان، شماری از دختران و دانشجویان در کابل، تخار و ننگرهار اعتراض کردند.
مسیح علینژاد، فعال حقوق بشر ایرانی با نشر ویدیویی از دانشجویان دختر افغانستان که از ورود به دانشگاه ممنوع شدهاند، نوشت: «رژیمهای زنستیز، چه طالبان، چه جمهوری اسلامی در ایران و چه داعش، یک وجه مشترک دارند: از زنان متنفرند.» او افزود که باید با این رژیمها مبارزه شود.
ممنوعیت دختران از حضور در دانشگاهها و موسسات تحصلات عالی انتقادهای تند داخلی و خارجی را برانگیخته است.
در همین حال، حکومت ایران نیز به نقض حقوق زنان متهم است. در حال حاضر، خیزش سراسری ایرانیان علیه حکومت جمهوری اسلامی کماکان ادامه دارد.
از سویی هم، جمهوری اسلامی ایران که گفته میشود رابطه نزدیکی با طالبان دارد، تاکنون در مورد ممنوعیت دختران از دانشگاه توسط این گروه واکنش نشان نداده است.
بسیاری از کشورها دستور اخیر طالبان مبنیبر ممنوعیت دختران از ورود به دانشگاهها را محکوم کردهاند و آن را ادامه سیاست حذف سازمانیافته زنان از جامعه توسط طالبان خواندهاند.
در ادامه مجازات شهروندان، طالبان روز پنجشنبه ۱جدی، در ورزشگاه ترینکوت مرکز ولایت ارزگان ۲۳ نفر به شمول دو زن را در ملاء عام شلاق زدند. دادگاه عالی طالبان اعلام کرد که این افراد به اتهامهای مختلف مانند سرقت، روابط خارج از ازدواج و اختطاف مجازات شدند.
همزمان، طالبان امروز در بدخشان نیز ۲۱ تن به شمول چهار زن را به اتهامهای مختلف شلاق زدند.
این گروه روز گذشته در ولسوالی نادعلی هلمند ۱۲ نفر و در ولایت پکتیکا ۳ نفر را در محضر عام مجازات کردند.
مجازات شهروندان توسط طالبان با اعتراض گسترده مواجه شده اما طالبان کماکان به مجازات علنی و فزیکی شهروندان ادامه دادهاند.
ناشران و کتابفروشان در «مارکیت ملی» پل سرخ در کابل میگویند با وجود داشتن جواز و پرداخت مالیات، شهرداری طالبان کتابفروشیهای این مارکیت را بسته است. قاسم فرزام، مدیر مسئول نشر واژه گفت که شهرداری طالبان به کتابفروشیها دستور اخذ «امر فعالیت کار» در ناحیه مربوط را دادهاند.
آقای فرزام در صفحه فیسبوکش نوشته است که ناشران و کتابفروشیهای این مارکیت، از شهرداری و وزارت اطلاعات و فرهنگ جواز دارند، مالیات فروش، واردات و چاپ و نشر کتاب را نیز پرداختهاند، اما توسط طالبان «مهر و لاک» شدهاند.
مارکیت ملی یکی از بازارهای مهم نشر و فروش کتاب در کابل است.
در یادداشت مدیر مسئول «نشر واژه» آمده است که از سویی هم، اخیراً قیمت کاغذ و دیگر الزامات چاپ و نشر آن به گونه سرسامآوری بلند رفته است.
با این حال، به گفته او طالبان همچنین هزینه انتقال کتاب از ایران به افغانستان را افزایش دادهاند.
آقای فرازم میگوید که افزون بر اینها، در ماههای اخیر به دلیل وضعیت جاری و مشکلات اقتصادی در کشور، شهروندان نیز انگیزه و توان خرید کتاب را ندارند و بازار کتاب از رونق افتاده است.
به گفته او، بسیاری از کتابفروشیهای این مارکیت نیز با مشکلات شدید مالی مواجهاند و حدود یک سال میشود که قادر نیستند پول اجاره فروشگاههایشان را پرداخت کنند.
این در حالی است که طالبان در ماه میزان سال جاری نیز به خاطر نپرداختن محصول جواز صنفی توسط موسسات نشر و کتابفروشیها، فروشگاههای کتاب واقع در مارکیت ملی را مسدود کرده بود.
به رغم محکومیت گسترده منع تحصیلات عالی دختران توسط طالبان، ایران، روسیه و چین تاکنون هیچ واکنشی نداشتهاند. امرالله صالح در توییتی نوشت لحظهای منحصر به فرد در تاریخ کشور است که مسلمانان، مسیحیان، هندوها،بودیستها، آتئیستها و همه افراد با وجدان منع تحصیل دختران را محکوم کردند.
اما در این میان مقامهای جمهوری اسلامی، روسیه و چین سکوت کردهاند.
این در حالیست که بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان، امارات و قطر هم در دو روز گذشته منع تحصیل دختران را محکوم کردهاند.
با این حال جمهوری اسلامی ایران که گفته میشود روابط نزدیکی با طالبان دارد، هیچ واکنشی نداشته است.
بهادر امینیان، سفیر مستعفی ایران در کابل چندی پیش در یک سخنرانی گروه طالبان را فاجعه، غیرقابل قبول، باعث شرمساری و خانمان برانداز توصیف کرده بود، اما در عین حال تاکید کرده بود که جمهوری اسلامی چارهای جز کنار آمدن با طالبان و حمایت از آنها ندارد.
نماینده روسیه در سازمان ملل هم دو روز پیش گفته بود امریکا و غرب به جای آنکه مسئولیت بازسازی افغانستان را بر عهده گیرند، حقوق بشر زنان را بهانه گرفتهاند.
روسیه و چین از جمله کشورهایی است که روابط نزدیکی با طالبان دارد. با آنکه سفارت روسیه و محل اقامت شهروندان چینی در کابل مورد حمله قرار گرفتند اما مقامات این کشورها گفتند به همکاری ادامه خواهند داد.
وزیر خارجه پاکستان نیز اعلام کرد که از تصمیم طالبان برای منع تحصیلات عالی دختران ناامید شده است.
در توییت امرالله صالح، معاون اول رئیسجمهور پیشین افغانستان آمده است: «لحظهای منحصر به فرد از تاریخ که مسلمانان، مسیحیان، هندوها، یهودیان، بودیستها، آتئیستها و همه افراد با وجدان ممنوعیت تحصیل دختران توسط طالبان را محکوم کردند. فقط پاکستان و مذاکره کنندگان توافق دوحه اعلامیههای مبهم صادر کردند.»
او از کشور خاصی نام نبرده اما به نظر میرسد اشاره او به امریکا است که توافقنامه دوحه را با طالبان امضاء کردند.
این اظهارات در حالیست که سفیر امریکا برای افغانستان در یک رشته توییت منع تحصیل دختران در افغانستان را محکوم کرده است.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در افغانستان که از او به عنوان معمار توافقنامه دوحه یاد میشود به ممنوعیت تحصیل دختران توسط طالبان اعتراض کرده است.
محکومیت گسترده منع تحصیل دختران در دانشگاهها در دو روز گذشته همچنان ادامه دارد و طالبان تاکنون واکنشی به این انتقادها نداشتهاند.
گزارشها حاکی از آن است که به دنبال اعتراضات گسترده، وزیر تحصیلات طالبان قرار است روز پنجشنبه یا جمعه نشست خبری برگزار کند.
هرچند این گروه قبلا خطاب به کشورها گفته بود که در امور داخلی آن ها دخالت نکنند.
طالبان که پیش از این مکاتب دخترانه دوره متوسطه را بسته بودند مدعیاند که بر اساس شریعت عمل میکنند.