شهروندان ایران در شهرهای مختلف جهان همزمان با ۱۲ فروردین با شعار «نه به جمهوری اسلامی» از استرالیا تا اروپا و آمریکای شمالی، تظاهرات و تجمعات اعتراضی برگزار کردند. پیش از این فراخوانی نشر شده بود که از ایرانیان در سرتاسر جهان میخواست در ۱۲ حمل دست به اعتراض بزنند.
دادستانی طرقبه، شهری در شمالشرق مشهد، روز شنبه گفت که دو زن که در یک دکان لبنیات فروشی از سوی یک مرد «لباس شخصی» با سطل ماست مورد حمله قرار گرفتند، بازداشت شدند. روز جمعه، یک مرد در مغازه لبنیات فروشی روی این دو زن (مادر و دختر) ماست ریخت. فرد «ماست پاش» نیز دستگیر شده است.
در اعلامیه دادستانی شهر طرقبه آمده است: «پس از تظاهر به کشف حجاب توسط دو خانم در ملاءعام و برخورد غیرمتعارف یک فرد با این دو خانم، دستورات قضایی لازم در این زمینه صادر و این افراد جلب شدند.»
اعلامیه افزوده است: «ضمن دستور برای تحقیق در مورد چگونگی شکلگیری اصل ماجرا با دستور قضایی، حکم جلب آن فرد به اتهام توهین عملی و اخلال در نظم و همچنین دو نفر خانم به اتهام ارتکاب فعل حرام به لحاظ تظاهر به کشف حجاب صادر شد.»
گفته شده که مرد ماست پاش یک بسیجی بوده است. ویدیوی از این حمله که مرد بسیجی سطل ماست را بر سر دو زن که چادر بر سر ندارد خالی میکند در رسانههای اجتماعی دست به دست میشود.
پس از کشته شدن مهسا امینی و اعتراض گسترده مردم علیه جمهوری اسلامی، زنان زیادی در ایران بدون چادر در انظار عمومی ظاهر میشوند تا به محدودیتهای جمهوری اسلامی علیه زنان اعتراض کنند.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران، روز دوشنبه گفت که مقامات جمهوری اسلامی ایران به قتل، زندانی کردن، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه، تجاوز و خشونت جنسی دست زدهاند. او در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل گفت که این مقامات احتمالاً مرتکب جنایت علیه بشریت شدهاند.
رحمان گفت که شواهدی در دست دارد که نشان میدهد مهسا امینی «بر اثر ضرب و شتم» ماموران گشت ارشاد جمهوری اسلامی جان باخته بود.
کشته شدن مهسا امینی، زن جوان کرد اهل سقز در اواخر ماه سنبله، هنگام بازداشت از سوی ماموران گشت ارشاد در تهران، موجی از خیزش ایرانیان علیه جمهوری اسلامی را برانگیخت.
جاوید رحمان با اشاره به مقیاس و شدت جنایات مرتکب شده از سوی حکومت ایران در جریان سرکوب معترضان گفت که مقامهای جمهوری اسلامی احتمالا دست به «جنایات علیه بشریت» زدهاند.
او از اعدام دستکم چهار معترض بازداشتشده در جریان اعتراضات ابراز انزجار کرد و گفت که در مجموع ۱۴۳ نفر از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون در ایران در پی «محاکمه به شدت ناعادلانه» اعدام شدهاند.
علی بحرینی سفیر جمهوری اسلامی در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد این اظهارات رحمان را رد کرد و آن را «تخیلی» توصیف کرد. او گفت: «آنها سعی میکنند تخیلات خود را به عنوان واقعیت ایران جا میزنند.»
رحمان گفت که حدود ۵۲۷ نفر از جمله ۷۱ کودک در اعتراضات چند ماه گذشته کشته شدهاند. برخی از معترضان توسط نیروهای امنیتی تا حد مرگ مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. رحمان به نقل از پزشکان ایرانی افزود: «به صورت، سینه و اندام تناسلی زنان و دختران گلوله شلیک شده بود.»
او گفت: «کودکان آزاد شده از آزارهای جنسی، تهدید به تجاوز، شلاق، شوک الکتریکی و فشردن سرشان در زیر آب، آویزان کردن آنها از بازوها یا روسریهای دور گردنشان یاد کردهاند.»
یک سند محرمانه از نشست مقامات ارشد نظامی و ملکی جمهوری اسلامی که به دست ایران اینترنشنال رسیده است، نشان میدهد که مقامات بلندپایه عمیقاً نگران ریزش و نافرمانی نیروهای نظامی از سرکوب مردم ایران در جریان اعتراضات سرتاسری، پس از کشته شدن مهسا امینی بودند.
در این جلسه، یک فرمانده ارشد سپاه از طرح حمله توپخانهای به دفتر آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران توسط نظامیان پرده برداشت که به گفته او، عوامل آن دستگیر شدند.
غلام علی رشید، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، در این جلسه گفت: «ما سه بار تمرد از دستور و اقدام خودسر به معنی اقدام به آتش كردن توپخانه برای هدف گرفتن اهدافی در تهران را پشت سر گذاشتهايم كه موردی از آن محل بيت رهبری را مقصد هدف توپخانه خود قرار داده بود.»
او با تایید فرار از وظیفه و ریزش در میان نیروهای سپاه پاسداران و حامیان حکومت گفت: «نهادهای امنيتی كشور گزارشات بسياری كه از ۱۲درصد شروع شده و تا ۶۸ درصد ريزش هم گزارش دادهاند.»
مهسا امینی پس از بازداشت توسط پولیس در ۲۲ سنبله به علت «بدحجابی»، در بازداشت کشته شد و پولیس مسئولیت جان باختن او را به عهده نگرفت. به دنبال آن، اعتراضهای سراسری علیه رژیم در شهرهای مختلف آغاز شد و جنبش «زن، زندگی، آزادی» شکل گرفت.
در این جریان، مردم برای براندازی جمهوری اسلامی شعار دادند، زنان چادرهای خود را به آتش کشیدند و خواستار لغو گشت ارشاد و رفع حجاب اجباری شدند.
بنا به گزارش سازمانهای حقوق بشری، در جریان اعتراضات دستکم ۴۴۴ نفر کشته شدند.
شدت و دامنه اعتراضها بیسابقه و غافلگیرکننده بود. فرماندهان نظامی اعتراف کردند که مهار اعتراضات مردم علیه جمهوری اسلامی بسیار سخت شده و امکان فروپاشی وجود دارد.
با این حال، این نشست نشان میدهد که فرماندهان ارشد سپاه که مسئولیت اصلی سرکوب مردم را به عهده داشت، به رغم نارضایتی ردههای میانی و پایین از وضعیت کشور و عدم تمایل به برخورد با مردم، از رهبر جمهوری اسلامی حمایت کردند.
یک مقام رسمی عربستان سعودی در گفتگو با خبرگزاری فرانسه، درباره توافق تهران و ریاض که با میانجیگری چین انجام شد،به شبکه ایراناینترنشنال اشاره کرد و گفت این شبکه خبری «یک رسانه سعودی» نیست و شبکهای خصوصی است. پیشتر مسئولان ایراناینترنشنال هم تاکید کردند که این شبکه مستقل است.
این مقام رسمی ریاض که نامش فاش نشده گفت: «ما همچنان تاکید میکنیم که ایراناینترنشنال یک رسانه سعودی نیست و ربطی به عربستان سعودی ندارد. این یک سرمایهگذاری خصوصی است.»
در هفتههای اخیر و به دنبال تهدیدهای تروریستی علیه ساختمان تلویزیون ایراناینترنشنال در لندن و روزنامهنگاران آن، مدیریت ایراناینترنشنال موقتا فعالیت دفتر لندن را تا زمان انتقال به دفتر جدید متوقف کرده و دفتر ایراناینترنشنال در واشنگتن فعالیتهای خود را برای پوشش خبری افزایش داده و ۲۴ ساعته شده است.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اخیراً در یک سخنرانی در مشهد، در واکنش به توقف موقت پخش برنامههای ایراناینترنشنال از دفتر لندن در پی تهدیدهای امنیتی، مسئولیت این تهدیدها را پذیرفت و آن را «بیانگر قلمرو قدرت، میدان نفوذ و شعاع تاثیر انقلاب» خواند.
او ضمن توهین چند باره به این شبکه، آن را «رسانه شرور دروغپراکن فتنهانگیز هتاک» خواند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، این مقام رسمی عربستان سعودی تاکید کرد که تلویزیون ایراناینترنشنال در کنترول دولت عربستان سعودی نیست.
او با این حال گفت که طرفین توافق تهران و ریاض، تعهد خود را مبنی بر حمله نکردن به یکدیگر در رسانه تجدید کردند.
جمهوری اسلامی اما همواره اتهامها و تهدیدهایی را علیه ایراناینترنشنال که شمار مخاطبانش در سالهای اخیر افزایش قابل توجهی یافته، مطرح کرده است.
حکومت ایران به اذعان سازمانهای حقوق بشری از دشمنان بزرگ آزادی بیان، مطبوعات و رسانهها است.
از سوی دیگر جمهوری اسلامی هر گونه اعتراض مردمی در ایران را به دولتهای خارجی و رسانههای فارسیزبان خارج از کشور منتسب میکند. همچنین محدودیتهایی را علیه روزنامهنگاران ایرانیتبار شاغل در این رسانهها نظیر ممنوعالمعامله کردن آنان، وضع کرده است.
هفته گذشته توافقی میان تهران و ریاض در پکن به امضا رسید که بر اساس آن قرار است وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی و عربستان سعودی با یکدیگر دیدار و درباره بازگشایی سفارتخانهها در دو کشور مذاکره کنند.
به گفته این مقام سعودی طرف گفتگو با خبرگزاری فرانسه، هنوز تاریخی برای این دیدار مشخص نشده است.
او همچنین درباره بحران یمن گفت که بر اساس توافق صورت گرفته، جمهوری اسلامی «تعهدات مشخص» در مورد یمن داده است.
جمهوری اسلامی پیشتر به ارسال سلاح و کمک نظامی و اقتصادی به شبهنظامیان حوثی یمن متهم شده است.
این مقام سعودی نیز گفت: «ایران تامینکننده اصلی تسلیحات، برنامههای آموزشی و تخصص تبلیغاتی حوثیها است و ما قربانی اصلی این موشکها، پهپادها و مواردی از این دست هستیم. بنابراین ایران کارهای زیادی میتواند انجام دهد و باید انجام دهد.»
سپیده قلیان، فعال مدنی ایرانی ساعاتی پس از رهایی از زندان، از سوی عوامل لباس شخصی حکومت جمهوری اسلامی دوباره بازداشت شد. خانم قلیان روز چهارشنبه، بعد از چهار سال از زندان اوین آزاد شد. او لحظاتی بعد از رهاییاش شعار «خامنهای ضحاک، میکشیمت زیر خاک» سر داد.
طبق گزارشها، حدود ۱۰موتر پر از ماموران لباس شخصی در جاده قم به اراک به خانواده سپیده قلیان حمله کردند و پس از درگیری با خانواده او، این فعال مدنی را بازداشت کردند.
دو شهروند عادی ایرانی نیز که از جریان بازداشت سپیده قلیان فیلمبرداری کرده بودند، بازداشت شدهاند.
بار نخست، سپیده قلیان در سال ۱۳۹۷ در جریان اعتراضات کارگری هفتتپه بازداشت و به پنج سال زندان محکوم شد.
او در جریان خیزش سراسری ایرانیان در ماههای اخیر نیز از زندان اوین فعال بود.
سپیده قلیان در نامهای از این زندان نوشته بود: «اعترافات اجباری ادامه دارد اما این صدای انقلاب است که شنیده میشود. دیوارهای اوین نمیتواند جلوی رسیدن صدای "زن، زندگی، آزادی" را بگیرد.»