خبرگزاری باختر، تحت کنترول طالبان گزارش داد که روز سهشنبه نزدیک به ۲۸۰ خانواده از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. این خانوادهها از طریق گذرگاه تورخم، اسپین بولدک، پل ابریشم و اسلامقلعه وارد افغانستان شدهاند.
در این گزارش آمده که از مجموع خانوادههای بازگشته، ۱۷ خانواده از طریق گذرگاه تورخم، ۵۲ خانواده از اسپین بولدک قندهار، ۸۲ خانواده از پل ابریشم در نیمروز و ۱۲۹ خانواده از اسلامقلعه هرات وارد کشور شدهاند.در ماههای گذشته، ایران و پاکستان اخراج مهاجران افغان را افزایش دادهاند.برخی از مهاجران افغان میگویند که ایران و پاکستان حتی مهاجرانی که مدارک اقامت قانونی دارند را نیز اخراج میکنند.
مقامهای طالبان پیشتر گفتند که در یک ماه گذشته بیش از ۵۰ هزار مهاجر افغان از ایران به کشور بازگشتهاند.
بیستوسومین نشست شورای سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای روز چهارشنبه ۲۵ میزان در اسلامآباد پایتخت پاکستان آغاز شد. هرچند افغانستان عضو ناظر سازمان همکاری شانگهای است، اما طالبان به نشستهای این سازمان منطقهای دعوت نشده است.
افغانستان بهعنوان عضو ناظر در تاریخ ۷ جون ۲۰۱۲ به سازمان همکاری شانگهای پیوست، اما در سه سال گذشته طالبان به نشستهای آن دعوت نشدند.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در سخنرانی خوشآمدگویی خود به شرکتکنندگان نشست سازمان همکاری شانگهای، بر صلح و ثبات در منطقه تاکید کرد.
او در عین حال گفت: «شرکت نمایندگان همه اعضای سازمان همکاری شانگهای در این نشست نشانه استحکام روابط و همکاری بین کشورها است.»
شهباز شریف گفت: تلاشهای مشترک ما برای عبور از بحرانهای امروز حیاتی است؛ از چالشهای محیطزیست گرفته تا تروریسم و افراطگرایی.
سازمان همکاری شانگهای که در سال ۲۰۰۱ توسط روسیه و چین تشکیل شد، شامل ۹ عضو از جمله بلاروس، ایران، پاکستان، هند، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان و اوزبیکستان است.
جنرال سمیع سادات، از فرماندهان ارتش حکومت پیشین افغانستان، در واکنش به گزارشها از کشته شدن دهها مهاجر افغان به دست مرزبانان جمهوری اسلامی گفت «فرزندان افغانستان» امروز قدرت ندارند، اما روزی انتقام قتل مهاجران را از جمهوری اسلامی خواهند گرفت.
پیشتر خبرگزاری حالوش گزارش داد که نیروهای مرزی ایران در منطقه کلگان سراوان به مهاجران افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، شلیک کردهاند. به گزارش این خبرگزاری، از حدود ۳۰۰ مهاجر افغان تنها ۶۰ یا ۷۰ نفر زنده ماندند و متباقی کشته یا زخمی شدهاند.
همزمان، برخی از شاهدان عینی که فایل صوتی شان به افغانستان اینترنشنال رسیده گفتهاند که حدود ۳۰۰ مهاجر افغان از سوی نیروهای نظامی ایرانی هدف قرار گرفته و بیش از ۲۰۰ نفر کشته شدهاند.
آقای سادات در یادداشتی در شبکه اکس نوشت که این مهاجران برای یافتن پناهگاهی از «وحشیگری» طالبان به ایران فرار میکردند.
او افزود که افغانها باید بجنگند و کشور خود را از دست حکومت «استبدادی نفرتانگیز» طالبان نجات دهند.
این جنرال ارتش حکومت پیشین تاکید کرد که افغانها در حاکمیت طالبان «امنیت، کار و عزت ندارند.»
مقامهای جمهوری اسلامی و طالبان تاکنون درباره این رویداد واکنش نشان ندادهاند.
شماری از دکانداران در لشکرگاه هلمند از بسته شدن دکانهایشان به دست طالبان به دلیل نپرداختن مالیات خبر دادند. دکانداران گفتند که در حال حاضر وضعیت اقتصادی آنها به شدت آسیبدیده و طالبان اما برای پرداخت مالیات مهلت نمیدهند.
در ویدیوهایی که به افغانستان انترنشنال ارسال شده، دیده میشود که طالبان با تهدید و استفاده از سلاح، مردم را از فعالیت در دکانهایشان بازمیدارند.
گزارشها حاکی از آن است که چندین دکان در کوچه حاجی غلام نبی مارکت واقع در ناحیه اول لشکرگاه بسته شدهاند. این دکانها شامل قصابی، رستورانتهای کوچک و فروشگاههای مواد غذاییاند.
دکانداران میگویند مصارف روزانهشان افزایش و کسب و کارشان به شدت کاهش یافته است. آنها معتقدند بسیاری دکانداران توانایی پرداخت مالیات اجباری طالبان را ندارند.
برخی از این دکانداران گفتند: «طالبان هیچ دلیلی نمیپذیرند و به زور دکانها را میبندند.»
طالبان تا کنون در مورد بستهشدن این دکانها واکنشی نشان نداده است.
طالبان پس از به دست گرفتن قدرت، سعی کردهاند هزینههای دولتی را از طریق مالیاتهای سنگین تأمین کنند که این اقدام موجب نارضایتی عمومی شده است.
شهروندان میگویند که طالبان خدماتی ارائه نمیدهند، اما به طور یکجانبه از مردم پول دریافت میکنند.
اتحادیههای کارگری و تجار این مالیاتها را «کمرشکن» خواندهاند.
صندوق کودکان سازمان ملل با نشر قصه چند دختر محروم از آموزش در افغانستان، نوشته که بسته شدن مکاتب باعث شده دختران به ازدواجهای زیر سن تن دهند. یونیسف همچنین گفت که محدودیتهای طالبان نابرابری جنسیتی را در افغانستان عمیقتر کرده است.
یونیسف در گزارشی نوشته که دختران در افغانستان در زندگی روزمره خود با چالشهای قابل توجهی مواجهاند و برعکس بسیاری از نقاط جهان، حقوق آنها سلب شده است.
کاتریل راسل، مدیر اجرایی یونیسف میگوید: «آموزش فقط فرصتها را فراهم نمیکند بلکه از دختران در برابر ازدواج زودهنگام، سوءتغذیه و سایر مشکلات صحی محافظت میکند.»
بیبیگل، ۱۷ ساله، یکی از هزاران دختری است که پس منع مکاتب بالاتر از صنفش دختران از سوی طالبان، مجبور به ازدواج زیر سن شده است.
او به یونیسف درباره محرومیت خود از آموزش گفت: «من اخیرا نامزد شدم و بدترین قسمت این است که والدینم حتا مرا مجبور به انجام آن نکردند، من فقط امید خود را از دست دادم و فکر نمیکردم فرصتی برای تحقق رویاهایم پیدا کنم.»
بیبیگل افزود: «با اینکه نامزدم از من خیلی بزرگتر است، با پیشنهاد ازدواج با اوموافقت کردم.» او میگوید اگر از درس محروم نمیشد ازدواج را قبول نمیکرد.
یک دانشآموز دختر دیگر نیز ۱۷ سال و یک کودک چهارماهه دارد، میگوید: پس از بسته شدن مکاتب، به من گفتند باید ازدواج کنم چون کار دیگری ندارم.
او افزود: با شنیدن این سخنان به عنوان یک کودک، قلبم شکست و روحم زخمی شد.
این دانشآموزش ۱۴ ساله بود که طالبان مکاتب دخترانه بالاتر از صنفش شش را بست.
بر اساس آمار یونیسف، از سپتامبر ۲۰۲۱ تاکنون حدود ۱.۴ میلیون دختر از آموزش فراتر از صنف ششم محروم شدهاند. یونسکو نیز علام کرده که در مجموع اکنون ۲.۵ میلیون دختر از آموزش محروماند که این رقم ۸۰ دختران واجد شرایط مکتب در افغانستان را تشکیل میدهد.
طبق گزارشها متعدد ازدواجهای اجباری و زیرسن پس از قدرتگیری طالبان در افغانستان افزایش چشمگیری یافته است.
دادستان کل سابق افغانستان میگوید «کشتار عمدی» مهاجران افغان بهدست مرزبانان جمهوری اسلامی ایران مصداق «جنایت علیه بشریت» است. طبق گزارشها، دهها مهاجر افغان که میخواستند وارد ایران شوند، براثر تیراندازی مرزبانان جمهوری اسلامی کشته شدهاند.
محمدفرید حمیدی از سازمان ملل و نهادهای بینالمللی حقوق بشری خواسته است که عاملان این رویداد را مجازات کنند.
محمد فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان روز چهارشنبه، ۲۵ میزان در حساب کاربریاش در اکس نوشت: «حمله و كشتار عمدي، و با علم به اینکه آنان مهاجرین و پناهندگان بیپناه و بیدفاع هستند، مصداق جنایت علیه بشریت، جرم سنگین و غیرانسانی است.»
پیشتر خبرگزاری حالوش گزارش داد که نیروهای مرزی ایران در منطقه کلگان سراوان به مهاجران افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، شلیک کردهاند. به گزارش این خبرگزاری، از حدود ۳۰۰ مهاجر و پناهجوی افغان تنها ۶۰ یا ۷۰ نفر زنده ماندند و متباقی کشته یا زخمی شدهاند.
آقای حمیدی گفته است که این پناهندگان به امید یافتن «محل امن و مصون و گریز از تهدیدات جانی» این مسیر خطرناک را در پیش گرفته بودند و طبق قوانین بینالمللی، اخلاق انسانی و آموزههای اسلامی، مستحق حمایت و حفاظت بودند.
دادستان کل پیشین افغانستان با انتقاد از طالبان گفته است که این گروه توانایی دفاع از حقوق شهروندان در خارج از کشور را ندارد و در این مورد احساس مسئولیت هم نمیکند.
او افزود: « سازمان ملل متحد، کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناهندگان، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، دیوان بین المللی جزایی و سایر نهادهای مربوط باید در مورد اقدام جدی نموده و عاملین قضیه را به سزا برسانند.»
براساس گزارشها، این رویداد شامگاه یکشنبه رخ داده است و تاکنون آمار دقیقی از تلفات در دست نیست. برخی از شاهدان عینی که فایل صوتی شان به افغانستان اینترنشنال رسیده گفتهاند که حدود ۳۰۰ مهاجر افغان از سوی نیروهای نظامی ایرانی هدف قرار گرفته و بیش از ۲۰۰ نفر کشته شدهاند.
منطقه کلگان سراوان در استان سیستان و بلوچستان ایران و هم مرز با منطقه پنجگور ایالت بلوچستان پاکستان است. ظاهرا پناهجویان افغان از طریق پاکستان قصد ورود به ایران را داشتهاند.
در کنار قاچاقچیان انسان (قاچاقبران)، شورشیان بلوچ هم برای تردد از این مسیر استفاده میکنند و منطقه پنجگور یکی از مناطقی است که شورشیان بلوچ در آن حضور پر رنگ دارند.
این نخستین بار نیست که نیروهای ایرانی به پناهجویان افغان در مرز تیراندازی میکنند. پیش از این، عفو بینالملل در گزارشی گفته بود مهاجران افغان که میخواستند از طریق ایران و ترکیه به کشورهای امن بروند، هدف تیراندازی نیروهای مرزی ایران و ترکیه قرار گرفتهاند.
