حملات هوایی که پنجشنبهشب کابل و پکتیکا را تکان داد، واکنشهای گستردهای در افغانستان و پاکستان در پی داشته است. حبیبخان، فعال مدنی در اکس نوشت برای اولین بار در تاریخ، کابل توسط جنگندههای پاکستان بمباران شد، اما حکومت «نیابتی» طالبان واکنشی نشان نخواهد داد.
در یادداشت حبیبخان آمده است: «در شرایط عادی، یک حکومت مشروع افغان در برابر چنین اقدامی پاسخ متقابل نظامی میداد، اما امروز افغانستان توسط نمایندگان نیابتی پاکستان، یعنی طالبان اداره میشود و این امر به اسلامآباد اجازه داده است بدون هیچ پیامدی، حاکمیت ملی افغانستان را نقض کند».
شهروندان کابل پنجشنبهشب حوالی ۰۹:۵۰ دقیقه به وقت محلی از وقوع دو انفجار سهمگین در پایتخت افغانستان خبر دادند. همزمان با انفجارها، صدای گردش جنگندهها بر فراز کابل نیز به گوش میرسید.
همزمان با حملات هوایی در کابل، منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که حوالی ساعت ۱۲ پنجشنبه شب، منطقه «مرغه بازار» در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا نیز هدف حمله هوایی قرار گرفته است.
بسیاری از سیاسیون افغانستان پس از این رویداد انگشت انتقاد را به سوی پاکستان دراز کردند؛ پاکستان هنوز رسما مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته است.
منابع رسمی پاکستانی به افغانستان اینترنشنال گفتند «ما گزارشهای رسانهای و تأیید مقامهای افغان درباره انفجارها در کابل را دیدهایم.» با این حال، این منابع گفتند که در حال حاضر جزئیات بیشتری در این باره در دست ندارند.
عبدالطیف پدرام، رهبر حزب کنگره ملی افغانستان نیز حمله «تجاوزکارانه» پاکستان به کابل را شدیدا محکوم کرده است. آقای پدرام در صفحه اکس خود نوشت اقدام پاکستان را نقض قوانین بینالمللی میداند.
ساعاتی پس از این حمله، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در اولین سفر خود به دهلی نو با جیشنکر، وزیر خارجه هند ملاقات کرد. هند در این دیدار وعده داد که ماموریت دیپلوماتیک خود در کابل را از سطح «فنی» تا سطح سفیر ارتقا خواهد داد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان تایید کرد که انفجارهایی در کابل اتفاق افتاده است. او افزود که تحقیقات در این مورد ادامه دارد.
این حملات در پاکستان نیز واکنشبرانگیز شده است. جان اچکزی، وزیر پیشین اطلاعات حکومت محلی ایالات بلوچستان پاکستان، میگوید: «حمله به کابل تاریخی است و پیامی روشن میفرستد: افغانستان باید در تنشهای نیابتی هند بیطرف باقی بماند».
آیا حمله به کابل و پکتیکا بیپاسخ خواهد ماند؟
بعید است این حملات روابط حکومت طالبان افغان با اسلامآباد را به یک جنگ رو در رو یا حمله مشابه بکشاند. زیرا نه طالبان توانایی عملیاتی چنین جنگی را دارد و نه در حملات قبلی پاکستان به حریم هوایی افغانستان واکنش بالمثل دیده شده است.
این نخستین بار نیست که نیروهای هوایی پاکستان وارد حریم هوایی افغانستان میشود و مناطقی را در این کشور بمباران میکند.
پیش از این ولایتهای مشرقی و جنوبی افغانستان بارها توسط بمبافکنهای پاکستانی بمباران شدهاند. با این حال حمله هوایی به پایتخت افغانستان بیپیشینه است.
پیش از این در ماه سنبله ۱۴۰۴ ساعاتی پس از حملات هوایی پاکستان به ولایتهای ننگرهار و خوست در شرق افغانستان، وزارت دفاع طالبان در پیامی هشدار داد که این حملات پیامدهایی برای پاکستان خواهد داشت.
آن زمان وزارت دفاع طالبان در اعلامیهای گفت: «حمله هواپیماهای پاکستان به خاک افغانستان را که منجر به کشتهشدن غیرنظامیان، زنان و کودکان شد، به شدت محکوم میکنیم.»
این وزارت حملات هوایی پاکستان را «وحشیانه و ظالمانه» خواند و افزود که چنین اقداماتی به سود هیچکس نیست.
وزارت دفاع طالبان تاکید کرده بود که این حملات موجب افزایش فاصله میان مردم دو کشور و دامنزدن به نفرت میان طرفین خواهد شد.
در این اعلامیه همچنین هشدار داده شده است که «چنین حملات غیرمسئولانه پیامدهایی خواهد داشت.»
با این حال تاکنون طالبان هرگز به حملات هوایی پاکستان در خاک افغانستان واکنش مشابه نشان نداده است.
حمله به کابل، پاکستان را ناامنتر خواهد کرد؟
برخی سیاسیون پاکستانی به شمول حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان معتقدند که تشدید عملیاتهای نظامی ارتش پاکستان موجب ناامنتر شدن ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان که شبهنظامیان مخالف اسلامآباد در حضور دارند خواهد شد.
عمران خان معتقد است که به جای عملیات نظامی، مشکل ناامنی در پاکستان باید از طریق گفتوگو با طالبان افغانستان حل شود. او پیش از این هشدار داده است که فشار نظامی میتواند منطقه را ناامنتر کند.
اسلامآباد طالبان را متهم میکند که به رهبران طالبان پاکستانی پناه داده است. مقامات پاکستانی پیش از این هشدار داده بودند که برای از بین بردن دشمنان خود به هر جا که لازم باشد حمله خواهد کرد. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان پیش از این گفته بود اگر اسلامآباد اخطار بدهد، این گروه جلو تیتیپی را نخواهد گرفت.
برخی از آنها هویت خود را مخفی نگه داشتند و تعدادی هم بهصورت حضوری، صوتی یا از طریق نامه، تجربیات خود از سیاستهای محدودکننده طالبان و جنایات این گروه را روایت کردند.
دادگاه مردمی برای زنان افغانستان روز چهارشنبه ۱۶ میزان به ابتکار چهار نهاد حقوقی و مدنی افغان در مادرید اسپانیا آغاز شد. در این دادگاه، زنان زیادی درباره تجربیات خود از خشونت و سیاستهای زنستیزانه طالبان شهادت دادند.
تعداد کمی از این زنان با نام خود حاضر شدند. بیشتر آنها برای حفظ امنیت، مستقیم سخن نگفتند و با شماره و کد، بهصورت آنلاین یا حضوری، شهادت خود را ارائه کردند.
سومین و آخرین روز این دادگاه قرار است تا ساعاتی دیگر آغاز شود و قضات بیانیه اولیه خود را ارائه کنند. انتظار میرود قضات دادگاه مردمی تصمیم نهایی خود را در ماه دسامبر سال جاری میلادی اعلام کنند.