فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به ضربالاجل ۴۸ ساعته ترامپ، گفت: «در صورت تحقق تهدید ترامپ، تمام زیرساختهای امریکا در منطقه نابود میشوند.»
او افزود: «امریکاییها و شخص ترامپ استراتژی خاصی در حمله به جمهوری اسلامی نداشتند.»
پیشتر دونالد ترامپ اعلام کرده بود اگر جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بازگشایی نکند، به نیروگاههای برق ایران حمله خواهد کرد.
اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان میگوید اسلامآباد در مبارزه با «تروریسم» رویکردی قاطع دارد. به گفته او، «اقدامات و عملیات» در افغانستان نیز در چارچوب همین سیاست و تعهد امنیتی دنبال میشود.
وزیر خارجه پاکستان روز دوشنبه (۲۳ مارچ، روز ملی این کشور) تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و ارتش آزادیبخش بلوچ را با عناوین «فتنه هندوستان» و «فتنه خوارج» توصیف کرد. او تأکید کرد که این گروهها تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات پاکستان بهشمار میروند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طالبان و پاکستان با میانجیگری قطر، ترکیه و عربستان سعودی به مناسبت عید فطر به یک آتشبس موقت دست یافتند.
با این حال، ارتش پاکستان اعلام کرده است که هرگونه گفتوگو و آتشبس پایدار، مشروط به تحویل اعضای تحریک طالبان پاکستان به این کشور است. طالبان همواره اتهامات پاکستان مبنی بر حمایت از شبهنظامیان را رد کرده و اعلام کرده است که آماده گفتوگو با پاکستان است.
لیو زونگی، مدیر مرکز تحقیقات همکاری چین و آسیای جنوبی در موسسه مطالعات بینالمللی شانگهای که اخیرا به افغانستان سفر کرده، میگوید طالبان حاضر به برآورده کردن خواستههای چین در مورد جنبش اسلامی ترکستان شرقی نیست.
این پژوهشگر در مصاحبه با نشریه «گوانچا» گفته است که جنبش اسلامی ترکستان شرقی با دولت طالبان بیعت کرده است.
او میگوید طالبان به دلایل مختلف از جمله به دلیل «رفاقت» ناشی از جنگیدن مشترک با شوروی، باورهای مذهبی مشترک، سنتهای قبیلهای و پیوندهای اجتماعی مانند ازدواج بین قومی، حاضر به برآورده کردن خواستههای چین درباره جنبش اسلامی ترکستان شرقی نیست.
لیو زونگی گفت: «مسائل امنیتی، به ویژه مسائل مربوط به جنبش اسلامی ترکستان شرقی به یکی از حساسترین نکات در تبادلات ما با طالبان تبدیل شده است.»
او گفت طالبان میگوید جنبش اسلامی ترکستان شرقی در حال حاضر کاملا تحت کنترول این گروه است، اما در عین حال، به وضوح از برآورده کردن کامل خواستههای مرتبط با چین خودداری میکنند.
این پژوهشگر گفت: «جنبش اسلامی ترکستان شرقی با دولت طالبان بیعت کرده و به آن در حفظ نظم در بخشهایی از منطقه کمک میکند؛ واقعیتی که مسائل دیپلوماتیک مرتبط را پیچیده میکند.»
لیو زونگی با اظهار اینکه چالشها همچنان پابرجا هستند، هشدار داده که در حال حاضر، چندین سازمان تروریستی، از جمله شاخه خراسان داعش، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچ، هنوز در افغانستان فعالند.
لیو زونگی گفته است که سفرش به افغانستان به دعوت امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان بوده است. او در طول اقامت چهار روزه خود در کابل، با مقامات وزارت خارجه طالبان و برخی دیگر گفتوگوهای متعددی داشته است.
امید طالبان به سرمایهگذاری چین
لیو زونگی میگوید در سفرش به کابل، در گفتوگوها با او، موضوعی که اغلب تاکید میشد، امید به سرمایهگذاری چین در افغانستان بود.
به گفته وی، طالبان امیدوار است از همکاری اقتصادی به عنوان بستری برای ترویج عادیسازی روابط دوجانبه با چین، آسیای مرکزی و سایر کشورها و مناطق استفاده کند.
او همچنین اضافه کرد: «آنها اظهار داشتند که مایل به برقراری روابط دیپلوماتیک عادی با هر کسی هستند که مایل به تعامل با آنها باشد و شکایات تاریخی گذشته پیگیری نخواهد شد.»
کشت مواد مخدر هنوز ادامه دارد
مدیر مرکز تحقیقات همکاری چین و آسیای جنوبی در موسسه مطالعات بینالمللی شانگهای در بخشی دیگر از مصاحبهاش میگوید کشت مواد مخدر در افغانستان هنوز وجود دارد.
به گفته وی، اقتصاد افغانستان در حال حاضر عمدتا بر دو ستون متکی است: کشاورزی و دامداری و کمکهای بینالمللی.
او میگوید هرچند کمکهای ایالات متحده و کشورهای غربی به طور قابل توجهی کاهش یافته است، اما کمکهای بانک جهانی و سازمان ملل متحد همچنان ادامه دارد و «هر ماه مبالغ زیادی پول برای حفظ معیشت اولیه مردم به کابل میرسد.»
این پژوهشگر چینی گفت از زمان به قدرت رسیدن مجدد طالبان، اقتصاد افغانستان پیشرفت مداومی را نشان داده است، اما سطح کلی آن هنوز به سطح دولت غنی در سال ۲۰۲۰ نرسیده است.
کشورها نمیخواهند در افغانستان سرمایهگذاری کنند
این پژوهشگر گفت که مشکلاتی مانند کمبود بودجه، فقدان فناوری، انزوای بینالمللی، و ظرفیت حاکمیت داخلی وجود دارند که مانع ثبات اقتصادی افغانستان میشوند.
لیو زونگی توضیح داد: «بسیاری از کشورها تمایلی به سرمایهگذاری در افغانستان ندارند و دلیل اصلی این است که ایالات متحده هنوز تحریمهای مالی خود را علیه این کشور لغو نکرده است.»
او میگوید این بدان معناست که ورود سرمایه خارجی به افغانستان دشوار است و حتی اگر هم باشد، انتقال سود به راحتی امکانپذیر نیست.
به گفته وی، علاوه بر این موارد، محیط سرمایهگذاری در افغانستان بسیار سخت است و با حضور گروههای تروریستی، ناامنی مهمترین مانع آن است.
چین بسیار کمتر از امریکایی و اروپاییها پول میدهد
لیو زونگی در بخشی دیگر از مصاحبهاش صحبت یک مقام وزارت خارجه طالبان را که با او دیدار داشته، روایت میکند. او میگوید: «یکی از مقامات وزارت خارجه افغانستان که مسئول امور چین است، مستقیما به ما گفت ایالات متحده و اتحادیه اروپا هر ساله چقدر پول به ما میدهند. پولی که چین در پنج سال گذشته به ما داده است، حتا به بخش کوچکی از آن هم نمیرسد. آیا این برایتان قابل قبول است؟»
لیو زونگی گفته است که بلافاصله به این اظهارنظر مقام وزارت خارجه طالبان پاسخ داده است.
او افزود: «بلافاصله پاسخ دادیم که مشکلات شما از جانب ما ایجاد نشده است. وضعیت فعلی افغانستان چه ربطی به ما دارد؟ کمکها و کارهای خیریه ما از روی انساندوستی است.»
آقای زونگی نامی از این مقام وزارت خارجه طالبان نبرده، اما گفت «او احتمالا متوجه اشتباه خود شد و پس از گفتن یک بار، دیگر آن را تکرار نکرد.»
در این مصاحبه به گفته برخی از چینیهای آشنا به منطقه آمده است که «یکی از ویژگیهای برجسته شخصیت ملی افغانها، زیرکی آنها در "متقاعدسازی و چانهزنی" است.» طبق گزارش، حمله امریکا به افغانستان طی بیست سال، با سرمایهگذاری تقریبا دو تریلیون دالر امریکا، منجر به ساخت تقریبا هیچ جاده مناسبی نشد.
فاتح بیرول، مدیر آژانس بینالمللی انرژی، بار دیگر هشدار داد که جهان ممکن است بهدلیل جنگ در خاورمیانه با بدترین بحران انرژی در چند دهه اخیر مواجه شود.
او افزود: «دستکم ۴۰ زیرساخت انرژی در ۹ کشور خاورمیانه بهشدت آسیب دیدهاند.»
بیرول ادامه داد: «تا امروز، ما روزانه ۱۱ میلیون بشکه را از دست دادهایم، که از مجموع دو بحران بزرگ نفتی نیز بیشتر است.»
روزنامه ایزوستیا روسیه گزارش داد که پاکستان خواهان میانجیگری روسیه برای حل مناقشات با طالبان است.
طبق گزارش، فیصل نیاز ترمذی، سفیر پاکستان در روسیه به این روزنامه گفت اسلامآباد از مسکو خواسته است تا در حل مناقشه با طالبان میانجیگری کند.
او اضافه کرد: «ما با در نظر گرفتن پیشنهادات روسیه، چین، قطر، ترکیه و عربستان سعودی با آتشبس موافقت کردیم.»
گزارشها از وقوع انفجارهای شدید در چندین شهر ایران، فعال شدن پدافند و جابهجایی نیروهای نظامی در بامداد و صبح دوشنبه حکایت دارد.
بر اساس گزارشها، در تهران حوالی ساعت ۰۳:۱۲ بامداد انفجار شدیدی در منطقه حکیمیه رخ داده است.
همچنین در بازه زمانی ۰۵:۳۰ بامداد، چندین انفجار سنگین در حوالی کوههای لویزان، انتهای پیروزی و پشت کوههای پارچین گزارش شده و همزمان پدافند در شرق تهران فعال بوده است.
انفجارهایی در کرج، ساری و یزد نیز رخ داده است.