چطور پاکستان به میانجی با اهمیت برای امریکا و ایران تبدیل شد؟

مسیرهای منتهی به کامدیش و برگمتال پس از آن بسته شدند که نیروهای پاکستانی در امتداد این جاده‌ها بر موترها تیراندازی کردند.

وزارت امور داخله طالبان امروز سه‌شنبه، ۱۱ حمل، مصاحبه والی نورستان را در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده است.

والی نورستان گفت: «ما دو راه بدیل دیگر داریم. از پارون از طریق گذرگاه پپروک کندو می‌توان به ولسوالی کامدیش رفت. این راه را سال گذشته ساخته بودیم، اما برف آن را مسدود کرده بود. اکنون تیم‌ها در حال کار هستند تا این مسیر دوباره بازگشایی شود.»

زین‌العابدین عابد همچنین شایعات درباره تصرف بخشی از خاک افغانستان توسط نیروهای مرزی پاکستان را رد کرد.

او تاکید کرد: «به مردم اطمینان می‌دهم که حتی یک بلیست جایی از برگمتال و کامدیش را آن‌ها نگرفته‌اند. نه ما این اجازه را می‌دهیم و نه آن‌ها جرات چنین کاری را دارند. همه این‌ها تبلیغات است. این اظهارات کاملاً نادرست است و ما آن را رد می‌کنیم.»

والی طالبان افزود که در حال حاضر مسئولان و نیروهای طالبان در ولسوالی‌های برگمتال و کامدیش مستقر هستند.

قول اردوی ۲۰۱ خالد بن ولید طالبان در شرق افغانستان، روز ۷ حمل، شماری از خبرنگاران رسانه‌های داخلی را با چرخبال به ولسوالی برگمتال نورستان منتقل کرده بود.

وزارت امر به معروف نیز روز شنبه با نشر اعلامیه‌ای اعلام کرده بود که شماری از بزرگان قومی و باشندگان نورستان در کابل با خالد حنفی، سرپرست این وزارت، دیدار کرده و خواستار رسیدگی فوری به مشکلات‌شان، به‌ویژه بازگشایی راه‌ها، شده‌اند.

آنان شکایت کرده‌اند که با بسته شدن مسیرهای منتهی به ولسوالی‌های برگمتال و کامدیش از طریق ولسوالی ناری ولایت کنر، با کمبود مواد غذایی مواجه شده‌اند و بیماران با مشکلات جدی روبرو هستند.

جام جهانی ۲۰۲۶ به میزبانی مشترک ایالات متحده امریکا، مکزیکو و کانادا برگزار می‌شود و قرار است از ۱۱ جون آغاز شود. با این حال، عفو بین‌الملل اعلام کرده که وضعیت فعلی، به‌ویژه در ایالات متحده، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است.

این سازمان، وضعیت در امریکا را «بحران حقوق بشری» توصیف کرده و گفته است که اخراج‌های گسترده مهاجران، برخوردهای سخت‌گیرانه مهاجرتی و محدودیت‌ها بر اعتراضات مدنی، می‌تواند بر فضای این رقابت‌ها نیز تأثیر بگذارد.

به گفته مقام‌های عفو بین‌الملل، در سال گذشته بیش از ۵۰۰ هزار نفر از امریکا اخراج شده‌اند و این روند ممکن است در جریان جام جهانی نیز ادامه یابد. این نهاد از فدراسیون بین‌المللی فوتبال خواسته است تا تضمین بگیرد که نیروهای اداره مهاجرت و گمرک در اطراف ورزشگاه‌ها، مناطق هواداری و محل‌های تجمع حضور نداشته باشند تا تماشاگران بدون ترس در رویدادها شرکت کنند.

همچنان تأکید شده است که باید امکان برگزاری اعتراض‌های مسالمت‌آمیز فراهم شود و محدودیت‌های ورود برای شهروندان برخی کشورها، از جمله سنگال، ساحل عاج، هائیتی و ایران، برداشته شود. این سازمان همچنین خواستار تدابیر حمایتی برای هواداران دگرباش جنسی شده است.

در مکزیکو، نگرانی‌ها بیشتر بر «نظامی‌سازی» فضای امنیتی متمرکز است. دولت این کشور اعلام کرده که حدود ۱۰۰ هزار نیروی امنیتی، از جمله ۲۰ هزار سرباز، برای تأمین امنیت مسابقات مستقر خواهند شد. عفو بین‌الملل هشدار داده که این حضور گسترده نظامی می‌تواند به نقض حقوق بشر و سرکوب اعتراض‌ها منجر شود.

در کانادا نیز نگرانی‌هایی در مورد وضعیت افراد بی‌خانمان مطرح شده است. این نهاد هشدار داده که اقدامات برای «زیباسازی» شهرهایی مانند ونکوور و تورنتو ممکن است به جابه‌جایی اجباری افراد بی‌سرپناه منجر شود؛ موضوعی که پیش‌تر در جریان بازی‌های المپیک زمستانی سال ۲۰۱۰ نیز گزارش شده بود.

با این حال، مقام‌های دولتی در امریکا و کانادا اعلام کرده‌اند که متعهد به برگزاری جام جهانی به‌گونه‌ای امن، عادلانه و فراگیر هستند.

عفو بین‌الملل تأکید کرده است که هدفش جلوگیری از حضور هواداران در این رقابت‌ها نیست، بلکه می‌خواهد آنان با آگاهی از شرایط و حقوق خود، تصمیم‌گیری کنند.

اینفانتینو روز سه‌شنبه با حضور غیرمنتظره در دیدار دوستانه ایران مقابل کاستاریکا در ترکیه، که با پیروزی ۵–۰ ایران همراه بود، حمایت خود را از برنامه‌های آماده‌سازی این تیم اعلام کرد.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که ایران تلاش دارد میزبانی بازی‌های خود در جام جهانی را از ایالات متحده به مکزیکو منتقل کند. مقام‌های ورزشی ایران دلیل این درخواست را نگرانی‌های امنیتی و تنش‌های جاری در خاورمیانه عنوان کرده‌اند.

پیش از این، فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرده بود که گفت‌وگوهایی با فیفا در مورد تغییر محل برگزاری مسابقات انجام داده است. همچنین وزارت ورزش ایران سفر تیم‌های ملی و باشگاهی به کشورهایی را که «خصمانه» تلقی می‌شوند، تا اطلاع ثانوی ممنوع کرده است.

با این حال، فیفا تأکید کرده است که انتظار دارد تمامی تیم‌ها مطابق برنامه اعلام‌شده در ماه دسامبر در مسابقات شرکت کنند.

اینفانتینو در اظهاراتی که از سوی رسانه‌های ایرانی منتشر شده، گفت: «ما تنها یک برنامه داریم و آن این است که تیم ملی ایران در جام جهانی حضور داشته باشد. ایران جواز حضور در این رقابت‌ها را به‌دست آورده و در آن بازی خواهد کرد.»

او همچنین افزود: «شخصاً هر کاری که بتوانم انجام می‌دهم تا اطمینان حاصل شود همه‌چیز به‌خوبی پیش می‌رود.»

تیم ملی ایران که جواز حضور در جام جهانی را کسب کرده، قرار است در مرحله گروهی این رقابت‌ها در گروه G با تیم‌های بلجیم، مصر و نیوزیلند رقابت کند. طبق برنامه فعلی، هر سه دیدار این تیم در خاک ایالات متحده و در شهرهای لس‌آنجلس و سیاتل برگزار خواهد شد.

در همین حال، برخی مقام‌های امریکایی نیز نسبت به شرایط حضور ایران واکنش نشان داده‌اند. از جمله دونالد ترامپ اعلام کرده که حضور تیم ملی ایران در آمریکا «ممکن است از نظر ایمنی مناسب نباشد»، هرچند از نظر رسمی منعی برای این حضور وجود ندارد.

اینفانتینو در پایان تأکید کرد که فیفا وارد مسائل سیاسی نمی‌شود و تمرکز این نهاد بر برگزاری منظم مسابقات است. او همچنین به بازیکنان ایران اطمینان داد که در هر زمینه‌ای، از جمله برگزاری اردوهای تمرینی یا برنامه‌های خارج از کشور، از حمایت فیفا برخوردار خواهند بود.

او در مصاحبه با نیویارکر گفت طالبان افغان اکنون همان رفتاری را با پاکستان دارد که اسلام‌آباد سال‌ها با ایالات متحده داشت.

این پژوهشگر سیاسی افزود: «مشکل اساسی این است که طالبان پاکستانی که حملات علیه پاکستان انجام می‌دهد و طالبان افغان که پاکستان از آن حمایت می‌کرد، عمدتاً دو روی یک سکه هستند. آن‌ها ایدئولوژی یکسانی دارند.»

عقیل شاه گفت آن‌ها ساختار و رهبری متفاوتی دارند، «اما تی‌تی‌پی حالا محکم در افغانستان مستقر شده و طالبان افغانستان همان کاری را با پاکستان می‌کند که پاکستان با امریکایی‌ها می‌کرد؛ به تی‌تی‌پی پناهگاه می‌دهد.»

این کارشناس پاکستانی‌ افزود پس از خروج امریکا از افغانستان، پاکستان به بزرگ‌ترین هوادار جهانی طالبان تبدیل شد و در مجامع بین‌المللی تبلیغ می‌کرد که «شما باید این رژیم را بپذیرید. فراگیر خواهد بود...» اما حالا، به گفته این نویسنده، رویکرد دوگانه پاکستان درباره طالبان یعنی دانستن طالبان پاکستانی به عنوان «بد» و طالبان افغان به عنوان «خوب» برای نخستین بار کاملاً فروپاشیده است.

او ابراز داشت که حالا آن‌ها طالبان افغانستان را یک رژیم تروریستی می‌دانند و حتی از تغییر رژیم در افغانستان سخن می‌گویند.

عقیل شاه توضیح داد که تی‌تی‌پی از پناهگاه امن در افغانستان برای انجام حملات گسترده علیه پاکستان استفاده می‌کند؛ حملاتی که نه تنها در مناطق شمالی (خیبرپختونخوا و بلوچستان) بلکه در شهرهای بزرگ مانند اسلام‌آباد نیز رخ می‌دهد.

او این وضعیت را «کابوسی» برای امنیت ملی پاکستان توصیف کرد و تاکید کرد که ریشه آن در سیاست‌های خود پاکستان است.

او افزود: «سیاست قبلی پاکستان که «عمق استراتژیک» نامیده می‌شد، این بود که داشتن افغانستان با دولتی اسلام‌گرای دوست در حیاط خلوت پاکستان، نفوذ هند را کاهش می‌دهد، اما این سیاست به شدت وارونه شده و ضربه خورده است.»

این استاد علوم سیاسی با اشاره به گذشته گفت که پاکستان همیشه طالبان پاکستانی را مسئول حملات مرگبار در کشور می‌دانست، اما طالبان افغان را «خوب» تلقی می‌کرد؛ رویکردی که امریکایی‌ها را به شدت عصبانی می‌کرد.

او اضافه کرد: «حالا باورنکردنی است که آن‌ها چرخش کرده‌اند و پذیرفته‌اند که دو شاخه طالبان با هم متحد هستند.»

به گفته این استاد دانشگاه، طالبان افغانستان «هیچ تمایلی برای رها کردن متحدان استراتژیک خود ندارد» و به پاکستان پاسخ می‌دهد: «این مشکل خودت است. ما می‌توانیم مذاکرات را تسهیل کنیم، اما تی‌تی‌پی اینجا نیست. ما آن‌ها را پناه نمی‌دهیم.»

او تاکید کرد که این دقیقاً همان پاسخی است که پاکستان قبلاً به امریکایی‌ها می‌داد.

عقیل شاه در پایان این بخش از مصاحبه اشاره کرد که این چرخش پاکستان نسبت به طالبان افغانستان، نتیجه یک ارزیابی استراتژیک عمیق داخلی نبوده، بلکه بیشتر واکنشی به سیاست‌های ناکام قبلی است.

وزارت داخله عراق با انتشار بیانیه‌ای این خبر را تایید کرد اما جزئیاتی درباره هویت خبرنگار ارائه نداد. با این حال، دو مقام امنیتی عراق به اسوشیتدپرس گفتند که فرد ربوده‌شده یک زن با تابعیت امریکاست.

بر اساس گزارش این منابع، ربایندگان با دو موتر در این آدم‌ربایی مشارکت داشتند. یکی از موترها در جریان تعقیب توسط نیروهای امنیتی عراق در نزدیکی شهر الحصوه در ولایت بابل واژگون شد و ماموران موفق شدند یک مظنون را بازداشت کنند. با این حال، خبرنگار ربوده‌شده به موتر دوم منتقل و از محل دور شده است.

وبسایت خبری المانیتور که خبرنگار ربوده‌شده با آن همکاری داشته، هویت او را شلی کیتلسون معرفی کرد و در بیانیه‌ای ابراز نگرانی شدید خود را نسبت به این آدم‌ربایی اعلام داشت.

دیلن جانسون، معاون وزارت خارجه امریکا، شامگاه سه‌شنبه ۱۱ حمل با انتشار بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی اکس، ربوده شدن یک خبرنگار زن امریکایی در عراق را تایید کرد. وی اعلام کرد که فردی مرتبط با این ربایش بازداشت شده است که با کتائب حزب‌الله، گروه شبه‌نظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی، پیوند دارد.

جانسون در این بیانیه تاکید کرد که وزارت خارجه با اداره تحقیقات فدرال (اف‌بی‌آی)، برای آزادی این خبرنگار «در اسرع وقت» همکاری نزدیک دارد. این بیانیه همچنین خاطرنشان کرده است که واشنگتن پیش از این درباره تهدیدهای احتمالی به این روزنامه‌نگار هشدار داده بود.

در این بیانیه همچنین هشدار سفر دولت ایالات متحده به عراق که همچنان در سطح چهار (بالاترین سطح هشدار) قرار دارد، تکرار شده و از شهروندان امریکایی خواسته شده است که به این کشور سفر نکنند.

کیتلسون سابقه طولانی کار خبرنگاری در خاورمیانه، به ویژه عراق و سوریه دارد.