برنامه جهانی غذا میگوید فقط دو درصد از مردم افغانستان به غذای کافی دسترسی دارند و اقتصاد رو به زوال این کشور میتواند وضعیت وخیم آن را به یک فاجعه تبدیل کند. بر اساس بررسی تازه، ۹۸ درصد افغانها غذای کافی ندارند و از هر ۱۰ خانواده، ۷ آن، مواد خوراکی خود را قرض میگیرند.
سخنگوی این نهاد بینالمللی هشدار داده است که این وضعیت، فقر را افزایش میدهد.
خروج شتابزده امریکا و بهدنبال آن تسلط طالبان بر افغانستان در ماه آگست، اقتصاد شکننده این کشور را در آستانه سقوط قرار داد، قیمت مواد غذایی و بسیاری نیازهای اولیه پیوسته در حال افزایش است.
تامسن فیری، سخنگوی برنامه جهانی غذا در جنیوا به خبرنگاران گفت بحران اقتصادی، درگیری و خشکسالی باعث شده است تا یک خانواده عادی در افغانستان به سختی با زندگی کنار بیاید.
او گفت: "ما برای جلوگیری از تبدیل شدن این بحران به یک فاجعه کارهای زیادی در پیش داریم.»
برنامه جهانی غذا در سال ۲۰۲۱ به ۱۵ میلیون شهروند افغانستان کمک غذایی کرده که به گفته این نهاد تنها در ماه نوامبر تعداد دریافت کنندگان مواد کمکی به ۷ میلیون نفر رسیده است.
این نهاد در سال آینده، قصد دارد کمکهای خود را به ۲۳ میلیون نفر برساند.
مدیر برنامه جهانی غذا پیشتر ضمن وخیم توصیف کردن وضعیت افغانستان آن را "برفکوچ از گرسنگی و فقر" توصیف کرده بود.
این شخصیتها که در بیست سال گذشته به حیث نماینده سیاسی یا فرمانده نظامی در افغانستان کار کردهاند، هشدار میدهند که تاخیر در تصمیمگیری، جلوگیری از یک فاجعه انسانی مرگبار را دشوارتر خواهد کرد.
بیش از ده چهره برجسته امریکایی از جمله رایان کراکر، جیمز دابینز، سفیر و نماینده پیشین امریکا در افغانستان، جنرال دیوید پترایس و جنرال جان نیکلسن، فرماندهان پیشین نیروهای بینالمللی در افغانستان در مطلبی که برای شورای اتلانتیک نوشتهاند، گفتهاند که در طول بیست سال گذشته همه رهبری تلاشهای دیپلومات یا نظامی را برای ساختن یک افغانستان مدرن، پیشرفته و دموکراتیک داشتهاند و بیش از هرکس دیگر از نتایج این تلاشها راضی بوده، اما با تصمیم خروج از افغانستان مخالف بودهاند.
به باور این چهرهها، امریکا و متحدانش باید در زمینه مبارزه با تروریزم، تشکیل حکومت فراگیر، حمایت از حقوق اولیه زنان و اقلیتهای قومی و حتی همکاران افغان امریکا و شرکایش، پیام روشنی به رهبران طالبان بفرستند.
نویسندگان این مطلب همچنین به میلیونها شهروند افغانستان که به نحوی در فرایند جدید سهم داشتند، ادای احترام کردهاند.
آنها میگویند ایالات متحده نفع و مسوولیت اخلاقی دارد تا به مردم افغانستان در حفظ برخی از دستاوردهای اجتماعی و اقتصادی بیست سال گذشته کمک کند.
به گفته این چهرهها جامعه مدنی افغانستان هنوز به حیات خود ادامه میدهد و ایالات متحده و سایر کمک کنندگان بینالمللی باید به همکاری با آن ادامه دهند.
این سیاستمداران و نظامیان کارکشته امریکایی به حکومت جو بایدن توصیه کردهاند که این موضوعات را در نظر بگیرد و با همکاری نزدیک متحدان کلیدیاش، برای کمک به ثبات اقتصاد افغانستان پیشنهادهای ملموسی ارایه دهد.
به گفته آنها،تاخیر در تصمیمگیری فقط به مرگ و رنج بیشتر دامن میزند.
این در حالی است که سازمان ملل، بانک جهانی، صندوق بینالمللی پول و کمک کنندگان بینالمللی در باره وقوع فاجعه انسانی ناشی از فروپاشی قریبالوقوع اقتصادی افغانستان هشدار دادهاند.
در مطلبی که ۱۱ چهره شناخته شده نظامی و سیاسی پیشین امریکا به شورای اتلانتیک فرستاده اند همچنین به فروپاشی قریبالوقوع نظام بانکی و سقوط ارزش پول افغانی، خشکسالی، گسترش بیماری کووید۱۹ و مختل شدن خدمات دولتی اشاره شده است.
برنامه عمران سازمان ملل هشدار داده است که "افغانستان در آستانه فقر گسترده قرار دارد"، به طوری که ۹۷ درصد مردم تا اواسط سال ۲۰۲۲ در خطر سقوط به زیر خط فقر قرار دارند.
برنامه جهانی غذا هم برآورد میکند که تنها ۵ درصد از خانوادهها در افغانستان روزانه غذای کافی برای خوردن دارند و پیشبینی میکند که افغانستان در آستانه تبدیل شدن به بزرگترین بحران انسانی جهان قرار گیرد.
رییس امور بشردوستانه سازمان ملل از اینکه اقتصاد افغانستان "در مقابل چشمان ما" در حال فروپاشی است، ابراز تاسف کردهاست.
چهرههای سرشناس نظامی و سیاسی پیشین امریکا در افغانستان میگویند جامعه بینالمللی در حال آماده شدن برای ارایه کمکهای بشردوستانه بیشتر به افغانستان است و بانک جهانی برای حمایت از این تلاشها بخشی از پول مسدود شده را آزاد میکند.
اما برای جلوگیری از فاجعه به کمک بیشتری نیاز است. علاوه بر غذا و دوا، افغانستان به یک نظام مبادله پولی پایدار و یک سیستم بانکی کارآمد نیاز دارد تا از یک سقوط سنگین اقتصادی و حکومتداری جلوگیری کند.
با این وجود، آنها گفتهاند که گفتگوها در واشنگتن و جاهای دیگر در جریان است تا ابزارهای مختلف برای تثبیت پول افغانی و جلوگیری از فروپاشی سیستم بانکی ارایه شود، بدون اینکه این منابع در اختیاری طالبان قرار گیرد و از آن برای مقاصد شوم استفاده شود.
