در پی بسته شدن سفارت و نمایندگیهای افغانستان در امریکا، سفارت افغانستان در کانادا از ارایه خدمات کنسولی به افغانهای مقیم ایالات متحده خبر میدهد. این سفارت میگوید که ارایه خدمات کنسولی از ۳۱ حمل از طریق سفارت افغانستان در اتاوا و کنسولگریهای آن در تورنتو و ونکور آغاز میشود.
در اعلامیه این سفارت که امروز چهارشنبه ۳۱ حمل نشر شد، آمده است: «افغانهای مقیم ایالات متحده میتوانند بر اساس تقسیمات حوزهای مستقیماً به یکی از سه نمایندگی افغانستان مقیم کانادا تماس گرفته و خدمات کنسولی را به شکل حضوری و یا هم از طریق پست دریافت کنند.»
بر اساس این اعلامیه، سفارت افغانستان در کانادا و کنسولگریهای آن در شهرهای تورنتو و ونکور هیچ نمایندهای در امریکا ندارند.
فعالیت سفارت افغانستان در امریکا و کنسولگریهای آن در شهرهای نیویارک و لاسانجلس به تاریخ ۲۵ ماه حوت سال گذشته خورشیدی به صورت رسمی متوقف شد.
سفارت افغانستان علت توقف فعالیتهایش در امریکا را مشکلات مالی گفته بود.
دیدهبان حقوق بشر امروز چهارشنبه از طالبان خواست تا درباره «ناپدید شدن» عالیه عزیزی، مدیر زندان زنانه هرات تحقیقات سریع و معتبر راهاندازی کند. این سازمان میگوید که گروه طالبان باید خانم عزیزی را از بازداشت آزاد کند یا محل نگهداری او را اعلام کند.
دیدهبان حقوق بشر با ابرازی نگرانی از سرنوشت عالیه عزیزی، میافزاید که بیش از شش ماه از ناپدیدشدن او میگذرد و مقامات طالبان هنوز تحقیقات معتبری در باره سرنوشت او انجام ندادهاند.
به گفته این سازمان، پرونده عالیه عزیزی نشاندهنده «ناکامی مقامات طالبان در امر تحقیق درباره اتهامات جدی نقض حقوق بشر، از جمله انتقام از مقامات دولتی سابق» است.
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیدهبان حقوق بشر گفت: «قوانین بینالملل مقامات را موظف میکند تا ناپدیدشدنهای اجباری را مورد بررسی قرار دهند و افرادی را که مسئول تخلفات هستند، تحت تعقیب قرار داده و خانواده فرد ناپدیدشده را از محل نگهداری او مطلع سازند.»
این سازمان میگوید که به جای انکار وقوع چنین سوءاستفادههایی، طالبان باید تدابیر مشخصی را برای جلوگیری از سوءاستفادههای جدی توسط نیروهای امنیتی خود اتخاذ کند و با تحقیقات بیطرفانه و مجازات مناسب به اتهامات واکنش سریع نشان دهد.
عالیه عزیزی، مدیر زندان زنانه هرات در حکومت پیشین همزمان با تسلط طالبان بر هرات کار خود را متوقف کرد و به مدت دو هفته در خانه ماند. اما رئیس طالبان برای زندان مرکزی هرات با او تماس گرفت و از او خواست تا کار را از سر بگیرد. دیدهبان حقوق بشر به نقل از یک منبع خود میگوید که این مقام طالبان به خانم عزیزی گفت: «از آنجایی که زنان زندانی وجود دارند، شما باید به سر کار خود برگردید.» از آن زمان تا کنون خبری از سرنوشت خانم عزیزی در دست نیست.
خانواده عزیزی برای یافتن او از دفتر والی هرات، فرماندهی امنیه و رئیس زندان هرات کمک خواست و از مقامات طالبان خواست که در این مورد تحقیق کند. با این حال، مقامات طالبان به خانواده عزیزی گفته اند که آنها قضیه خانم عزیزی را یک موضوع خانوادگی میدانند و در آن مداخله نخواهند کرد.
در همین حال، پژوهشگر افغانستان در دیدهبان حقوق بشر میگوید: «ناپدید شدن اجباری یک جنایت فاحش است که در افغانستان ادامه خواهد داشت، مگر این که مقامات طالبان برای پایان دادن به این رویه ظالمانه جدیت نشان داده و عاملان آن را به دست عدالت بسپارد.»
اخیراً ناپدیدشدن و کشته شدن قاسم قایم، افسر پیشین وزارت داخله واکنشهایی را در پی داشت. دگروال قایم با اعتماد به عفو عمومی طالبان به وظیفهاش در وزارت داخله برگشت، ولی از سوی نظامیان طالبان بازداشت و به محل نامعلومی انتقال یافت. خانواده آقای قایم پس از چند روز پیکر بی جان او را از شفاخانه پولیس تسلیم شد. به گفته اعضای خانواده این افسر کشتهشده، آثار شکنجه در تمام بدن او دیده میشد.
طالبان اعلام کرد که مرگ دگروال قاسم قایم، افسر پیشین وزارت داخله دولت پیشین را «به صورت جدی بررسی» و نتایج آن را با رسانهها در میان خواهد گذاشت.
در همین حال، نیویارکتایمز اخیراً با نشر یک گزارش تحقیقی فاش کرد که عفو عمومی نیرنگ طالبان برای دستگیری نظامیان حکومت پیشین بوده است.
بنا به یافتههای این گزارش، نزدیک به ۵۰۰ نظامی پیشین در شش ماه اول تسلط طالبان، ناپدید یا کشته شدهاند.
تحقیقات نیویارکتایمز نشان میدهد که کشتار اعضای حکومت پیشین، به خصوص نظامیان، اقدامی هدفمند بوده است.
گروه کاری مشترک نهادهای جامعه مدنی از سازمان ملل خواست که حملات بر هزارههای افغانستان را به عنوان "نسلکشی" شناسایی کرده و گروههای تروریستی را که در عقب آن قرار دارند، مورد پیگرد جدی قرار دهد. در آخرین مورد حمله بر مکتب عبدالرحیم شهید در غرب کابل دهها قربانی برجا گذاشت.
هرچند طالبان گفتهاند در سه انفجار پیهمی که روز سه شنبه، ۳۰ حمل در غرب کابل رخ داده دستکم ۶ نفر کشته و ۱۱ نفر زخمی شدهاند، اما برخی منابع از کشته شدن دستکم ۳۰ دانشآموز و زخمی شدن شمار دیگر خبر دادهاند.
مکتب عبدالرحیم شهید با ۳۰ هزار دانشآموز، یکی از بزرگترین مکاتب افغانستان است.
گروه کاری مشترک نهادهای جامعه مدنی با تأکید بر این نکته که کشتار مشخص هزارهها در افغانستان مصداق نسلکشی و جنایت علیه بشریت است، از تمامی سازمانهای بینالمللی و جامعه جهانی به شمول سازمان ملل متحد تقاضا کرد که در مقابل این جنایت سکوت نکنند و گروههای تروریستی را تحت فشار قرار دهند تا در آینده از تکرار چنین جنایتها جلوگیری شود.
در همین حال شماری از کاربران شبکههای اجتماعی باری دیگر با راهاندازی هشتگ #StopHazaraGenocide خواستار توقف نسلکشی هزارهها در افغانستان شدهاند.
برای نخستین بار کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در ماه می ۲۰۲۱ پس از انفجار خونبار در مکتب سیدالشهدا بر ضرورت محافظت از "جمعیت در معرض خطر جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت، پاکسازی قومی یا نسلکُشی" تأکید کرد.
این کمیسیون در آن زمان از سازمان ملل خواسته بود که یک تیم متخصص و مستقل از محققان خود را به افغانستان بفرستد تا کشتار و دیگر خشونتها در افغانستان را بررسی و تحقیق کند.
به رغم این که نهادهای مختلف در افغانستان بارها خواهان حقیقتیابی و تحقیق در مورد خشونتهای گستردهای که در افغانستان جریان دارد شدهاند، هنوز سازمان ملل پاسخ قناعتبخشی به این درخواستها نداده است.
سازمان ملل در آخرین مورد ریچارد بنت را به عنوان گزارشگر ویژه خود برای نظارت از وضعیت حقوق بشر افغانستان تعیین کرد.
ریچارد بنت در مصاحبه با طلوعنیوز گفته است در مورد نقض حقوق بشر از سوی گروههای مختلف درگیر در افغانستان تحقیق خواهد کرد و نتایج آنرا با سازمان ملل در میان خواهد گذاشت.
خانه آزادی بیان اعلام کرد که پس از به قدرت رسیدن طالبان، رسانهها با تهدید و فشارهای شدید روبرو شده و در این مدت، بیشتر از ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانه بازداشت، شکنجه و تهدید شدهاند. در آخرین مورد طالبان علیرضا شهیر، خبرنگار تلویزیون راه فردا را بازداشت و شکنجه کرده است.
به نقل از خانه آزادی بیان علیرضا شهیر در جریان پوشش خبری حمله انتحاری بر مکتب عبدالرحیم شهید از سوی طالبان بازداشت شده است.
پیش از او طالبان محب جلیلی، گوینده پیشین خبر آریانانیوز را بازداشت و شکنجه فزیکی کرده بودند.
خانه آزادی بیان میگوید طالبان در رابطه به هیچ کدام از این موارد پاسخگو نیست و تغییر مثبتی در برخوردشان با خبرنگاران و آزادی بیان دیده نمیشود.
در همین حال، محب جلیلی نیز به تازهگی در صفحه فیسبوکش نوشته باری دیگر استخبارات طالبان او را تهدید به مرگ کرده است.
خانه آزادی بیان افغانستان هر نوع فشار، تهدید، بازداشت و شکنجه خبرنگاران را در تضاد با ارزشهای بشری دانسته، از طالبان خواسته تا مطابق قانون دسترسی به اطلاعات، قانون رسانههای همهگانی و میثاقهای بینالمللی به حریم رسانههای همهگانی و حق آزادی بیان مردم افغانستان تعدی نکنند و اصل آزادی بیان و گردش آزاد اطلاعات را تضمین کنند.
این نهاد حامی رسانهها و خبرنگاران همچنین از نهادهای بینالمللی حامی رسانهها، نمایندگی سازمان مبل در افغانستان و اتحادیه اروپا میخواهد تا رسانهها و خبرنگاران افغانستان را از یاد نبرده و با خر وسیلهی ممکن بر طالبان فشار بیاورند تا به آزادی بیان به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشری و یکی از دستاوردهای مردم افغانستان حرمت قایل شده و از نقض میثاقهای بینالمللی دست بردارند.
طالبان از برگزاری مراسم سالانه پیروزی مجاهدین در برابر ارتش شوروی در هرات جلوگیری کرد. ۲۹ حمل، روز تسخیر هرات از سوی مجاهدین در تقویم این ولایت به نام "روز پیروزی مجاهدین در برابر ارتش سرخ شوروی" نامگذاری شده است.
رسانههای محلی گزارش دادهاند که شماری از برگزارکنندگان مراسم سالانه ۲۹ حمل میخواستند امسال نیز از این روز گرامیداشت به عمل آورند، اما طالبان مانع آنان شده است.
محمد اسماعیل خان، رهبر جهادی که نقش اصلی در جهاد علیه شوروی در هرات داشته و از برگزارکنندگان اصلی این برنامه در سالهای گذشته بوده است، در صفحه رسمی فیسبوکش بدون اشاره به ممانعت طالبان، نوشته است: "پرچم آزادی و عدالت به زودی در این سرزمین به اهتزاز در خواهد آمد."
اسماعیل خان نیروهای جهاد علیه شوروی و مقاومت علیه طالبان را در دهه ۹۰ رهبری میکرد.
در نبردهای سنگینی که طالبان در سال ۲۰۲۱ برای ورود به شهر هرات انجام دادند نیز اسماعیل خان رهبری نیروهای مقاومت علیه طالبان را به عهده داشت.
سرانجام پس از چند هفته جنگ نفسگیر در برابر طالبان اسماعیل خان دو روز پیش از سقوط کابل، در ۱۳ اگست ۲۰۲۱ به دست طالبان اسیر شد و شهر هرات سقوط کرد.
اسماعیل خان بعدا اجازه یافت هرات را ترک کند. او اکنون ساکن ایران است.
این فرمانده جهادی در صفحه فیسبوکش گفته است: "در امتداد تاریخ هرگاه عدهای از درون یا بیرون از کشور چشم طمع و اشغال بر این سرزمین دوختهاند با شجاعت و رشادت زنان و مردان آزاده این دیار زبونانه شکست خوردهاند و با بیآبرویی و ذلت تن به فرار خفتبار دادهاند."
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داد که بانک جهانی کار سه پروژه خود در افغانستان را از سر میگیرد. منابع میگویند فعالیت پروژههای بخش صحت، زراعت و معیشت این بانک از سر گرفته خواهد شد اما پروژه بخش آموزشی در اعتراض به ممنوعیت تحصیل دختران هنوز تعلیق است.
بانک جهانی اواخر ماه مارچ فعالیت چهار پروژه خود به ارزش ۶۰۰ میلیون دالر را در واکنش به ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان به حالت تعلیق درآورد.
آن زمان این بانک اعلام کرد که این پروژهها هنگامی از حالت تعلیق در میآیند که همه دختران به آموزش دسترسی داشته باشند.
یک منبع آگاه به رویترز گفت که با توجه به تشدید بحران اقتصادی در افغانستان و افزایش قیمت مواد غذایی و انرژی در جهان، مقامات بانک جهانی تصمیم گرفتهاند فعالیت سه پروژه این بانک به ارزش حدود ۴۵۰ میلیون دالر از سرگرفته شود. اما پروژه آموزشی بانک مذکور به ارزش حدود ۱۵۰ میلیون دالر هنوز تعلیق است.
در همین حال، وزارت خزانهداری ایالات متحده روز دوشنبه اعلام کرد که کمککنندگان عمده صندوق بازسازی افغانستان روز جمعه در جریان نشستهای بهاری صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی، در مورد مشکلات فزاینده اقتصادی و امنیت غذایی افغانستان بحث خواهند کرد.
رویترز گزاش میدهد که صندوق بینالمللی پول، هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و بانک توسعه اسلامی نیز در این نشست شرکت خواهند کرد.
بانک جهانی هفته گذشته چشمانداز ناگواری از اقتصاد افغانستان منتشر کرد و خاطرنشان ساخت که ۳۳ درصد درآمد سرانه این کشور در چهار ماه آخر سال ۲۰۲۱ پس از به دست گرفتن قدرت توسط طالبان کاهش یافته است.
طبق این گزارش، حدود ۳۷ درصد خانوادهها در افغانستان پول کافی برای تهیه غذا ندارند، در حالی که ۳۳ درصد «تنها توانایی تامین غذا» دارند اما به سایر نیازهایشان نمیتوانند رسیدگی کنند.
