امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان با گلبدین حکمتیار در کابل دیدار کرده است. رییس گماشته طالبان در رادیو تلویزیون ملی با انتشار عکسی از این دیدار نوشت "افغانستان خانه مشترک همه افغانهاست." گلبدین حکمتیار پس از بازگشت به کابل، طالبان را برادر خواند و گفت آنها وادار به جنگ شدهاند.
احمدالله وثیق همچنین نوشته است که حوصله و تحمل همدیگر، باعث حل چالشها و پایان اختلافها میشود و به گفته او "مردم دیگر توان "تحمل" اختلافات را ندارد".
طالبان همه قدرت را در افغانستان قبضه کرده و با گذشت حدود ۹ ماه از بازگشت به کابل، هیچ نرمشی در برابر تشکیل حکومت فراگیر و پذیرش گروههای دیگر در قدرت نشان نداده است.
گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان که سالها همانند طالبان علیه حکومت تحت حمایت غرب در کابل و نیروهای خارجی میجنگید، اکنون خواهان برگزاری انتخابات است.
او گفته است پیشنهاد برگزاری لویه جرگه هم بخشی از برنامههای آمریکا به جای انتخابات است.
اعضای گروه موسوم به سفیران دوست زنان افغانستان گفتهاند از ضایع شدن حقوق خبرنگاران و نهادهای رسانهای تحت سلطه طالبان متاسفاند. گزارشگر ویژه سازمان ملل و نماینده خاص آلمان برای افغانستان هم در پیامی خواهان برداشتن موانع از سر راه کار آزاد رسانهها در افغانستان شده است.
گروه متشکل از سفیران آسترالیا، دنمارک، کانادا، اتحادیه اروپا، هالند، بریتانیا، امریکا و نماینده یوناما به مناسبت سوم می، روز آزادی مطبوعات با انتشار بیانیهای گفتند از موانع و محدودیتهای خبرنگاران زن در افغانستان باخبرند.
در بیانیه این گروه آمده است: "مهم است که خبرنگاران و سازمانهای رسانهای افغانستان بتوانند بدون ارعاب، خشونت یا خطر بازداشت خودسرانه، کار خود را انجام دهند."
این گروه ضمن ستایش از شجاعت خبرنگاران افغان گفته که آنها باوجود تهدیدها، همچنان اخبار را از داخل افغانستان با مردم این کشور و سایر نقاط جهان به اشتراک میگذارند.
همزمان، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان هم با انتشار پیام ویدیویی در صفحه توییتر خود از "زنان و مردان شجاع در افغانستان" که "در دل تاریکی فانوسی روشن میکنند" قدردانی کرده است.
آقای بنت افزوده که خبرنگاران باید بدون مانع کارشان را انجام دهند.
یاسپر ویک، نماینده ویژه آلمان برای افغانستان هم در توییتی گفته است که ترساندن خبرنگاران، محروم کردن زنان از مشارکت برابر در فعالیت رسانهای، وضع محدودیت بر کار رسانههای ملی و بینالمللی باید متوقف شود.
در شاخص تازه آزادی مطبوعات که روز سهشنبه منتشر شد، افغانستان تحت کنترل طالبان ۴۳ پله سقوط کرده و از جایگاه ۱۲۲ به ۱۵۶ تنزل کرده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز، با نشر ردهبندی جهانی آزادی رسانهها در سال ۲۰۲۲ میگوید سقوط کابل به دست طالبان، دورنمای رسانههای افغانستان را تغییر داده است. افغانستان از میان ۱۸۰ کشور با کسب ۳۸ امتیاز در رده ۱۵۶ قرار گرفته در حالی که پارسال با ۶۰ امتیاز در رده ۱۲۲ قرار داشت.
براساس آمار گزارشگران بدون مرز، در سه ماه نخست تسلط طالبان، ۴۳ درصد از رسانههای افغانستان ناپدید شدند و در مجموع از زمان به قدرت رسیدن طالبان، از ۱۰ هزار و ۷۸۰ خبرنگار، حدود ۶۰ درصد آن وظایف شان را از دست دادهاند. طبق این گزارش، ۸۴ درصد زنان خبرنگار و ۵۲ درصد خبرنگار مرد کار خود را از دست دادهاند.
طبق این گزارش، ۸۴ درصد زنان خبرنگار و ۵۲ درصد خبرنگار مرد کار خود را از دست دادهاند.
براساس ردهبندی جهانی رسانهها در سال ۲۰۲۲، کشورهای اروپای شمالی مانند ناروی، دانمارک و سویدن در صدر جدول قرار دارند.
به گفته گزارشگران بدون مرز، امسال به گونه بیسابقه در ۲۸ کشور، وضعیت آزادی رسانه «خیلی بد» ردهبندی شده است.
میانمار در رده ۱۷۶، چین در رده ۱۷۵، ترکمنستان ۱۷۷، ایران ۱۷۸، اریتره ۱۷۹ و کره شمالی در رده ۱۸۰ دارند و این کشورها جز ده بدترین کشور دنیا برای آزادی رسانهها شناخته شدهاند.
در این گزارش آمده است که تشکیل حکومت طالبان به نام «امارت اسلامی» خبرنگاران را در سردرگمی قرار داد و از آن زمان به بعد شماری از نهادهای گروه طالبان مانند وزارت اطلاعات و فرهنگ، استخبارات، وزارت امر به معروف و نهی از منکر و مرکز رسانههای این گروه پیوسته به خبرنگاران و رسانهها اخطار دادهاند.
به گفته گزارشگران بدون مرز، فروپاشی اقتصادی در افغانستان در کنار مسایل سیاسی، باعث تضعیف بیشتر رسانهها شده و خبرنگاران از این وضعیت متأثر شدهاند.
گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که در افغانستان زیر حاکمیت طالبان، پرداختن به بسیاری از موضوعات در رسانهها دشوار است و موضوعهایی چون مذهب، جایگاه زن و حقوق بشر خط سرخ هستند.
با این وجود، این نهاد میگوید به نظر میرسد جامعه مدنی در ماههای اخیر کمی بهبود یافته است و چندین سازمان، از جمله سازمانهای مدافع آزادی رسانه، ایجاد شدهاند یا در حال تاسیس و توسعه هستند.
در ادامه این گزارش آمده است که در نتیجه تسخیر کابل به دست طالبان، بسیاری از روزنامهنگاران به خارج از کشور فرار کردهاند و بسیاری دیگر نیز مورد بازداشت و بازجویی استخبارات طالبان قرار گرفتهاند. به گونه که شماری از موارد بازداشتی ممکن است خشونتآمیز باشد و میتواند از چند ساعت تا نزدیک یک هفته به طول انجامد.
دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز امروز سهشنبه، سوم ماه می، به مناسبت روز جهانی مطبوعات گفته است حمله به خبرنگاران، حمله به آزادی بیان است.
یوناما تأکید کرده است که اکنون بیش از هر زمان دیگری به حقایق و آزادی مطبوعات نیاز داریم.
همزمان، سازمان عفو بینالملل به این مناسبت میگوید رسانههای افغانستان اکنون تحت حاکمیت طالبان در حال فروپاشی قرار دارند.
به گفته عفو بینالملل، پس از تسلط طالبان، ۲۳۱ رسانه تعطیل، ۶۴۰۰ خبرنگار شغل شان را از دست دادهاند و تعدادی هم با تهدید و مشکل مالی مواجهاند.
این سازمان همچنان افزوده است که در بیشتر از هفت ما از حاکمیت طالبان، ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانهای بازداشت و مورد خشونت قرار گرفتهاند که از این میان بیشترین آسیب را خبرنگاران زن متحمل شدهاند.
سازمان عفو بینالملل میگوید رسانههایی که زمانی به خاطر گزارشهای مستقل شناخته میشدند، اکنون تحت حاکمیت طالبان در حال فروپاشی قرار دارند. پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شماری از رسانههای مستقل تعطیل، خشونتها علیه خبرنگاران افزایش یافته و فضای کار رسانهای محدودتر شده است.
به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، عفو بینالملل در رشته توییتی میگوید پس از تسلط طالبان، ۲۳۱ رسانه تعطیل، ۶۴۰۰ خبرنگار شغل شان را از دست دادهاند و تعدادی هم با تهدید و مشکل مالی مواجهاند.
این سازمان همچنان افزوده است که در بیشتر از هفت ما از حاکمیت طالبان، ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانهای بازداشت و مورد خشونت قرار گرفتهاند که از این میان بیشترین آسیب را خبرنگاران زن متحمل شدهاند.
عفو بینالملل با تأکید بر اینکه روزنامهنگاری در افغانستان در معرض تهدید قرار دارد، گفت که باید به رسانههای پر جنبوجوش در افغانستان اجازهٔ رشد داده شود.
در گزارش مشترک که اخیراً از سوی انجمن ژورنالیستان آزاد و مرکز خبرنگاران افغانستان اخیراً منتشر شد، پس از به قدرت رسیدن طالبان، ۵۷۸ رسانه تصویری، صوتی، چاپی و انترنتی از فعالیت باز مانده است و ۳۰ درصد رسانههای فعال در افغانستان نیز در آستانهی بستهشدن قرار دارند.
منابعی در اداره مبارزه با موادمخدر هند به شبکه خبری نیوز۱۸ گفته اند که تحقیقات از ۲ قاچاقبر افغان که در ۲۹ اپریل در دهلی دستگیر شدند، نشان میدهد که یک شبکه بزرگ در افغانستان و پاکستان در پشت قاچاق مواد مخدر به هند قرار دارد.
این مقامات هندی میگویند که بخشی از عواید قاچاق موادمخدر صرف فعالیتهای تروریستی و ایجاد تنشهای مذهبی و نژادی در هند میشود.
این منابع به این شبکه خبری گفتند: «ما گمان میکنیم این باند بزرگ از سوی طالبان و استخبارات پاکستان حمایت میشود. قاچاقبران افغان که دستگیر شده اند، با ویزه طبی به هند آمده بودند و حالا میخواهیم بدانیم که چه کسانی آنان را در گرفتن این ویزه کمک کرده بودند.»
دو قاچاقچی افغان به مسئولان هندی گفته اند که شبکه قاچاق آنان از افغانستان کنترول میشود. اما، نیوز۱۸، به نقل از مقامات اداره مبارزه با موادمخدر هند میگوید که شاخه دیگر این باند در راولپندی پاکستان قرار دارد.
منابع استخباراتی هند به این شبکه خبری گفته اند که پاکستان از موقعیت خود به عنوان مسیر عمده ترانزیت مواد بهره میگیرد.
رینا امیری، نماینده امریکا در امور زنان افغان میگوید که با فعالان و چهرههای شاخص هزاره در باره چالشهای هزارهها در افغانستان صحبت کرده است. نماینده امریکا قرار است با آنها روی راههای رسیدگی به بیعدالتی علیه هزارهها و دیگر افراد آسیب پذیر در افغانستان کار کند.
با راه افتادن موج جدید حملات هدفمند تروریستی علیه هزارهها و شیعیان در افغانستان، کنشگران افغان با انتشار چندین نامه سرگشاده و کمپاینهای اعتراضی در شبکههای اجتماعی خواستار حمایت از هزارهها در برابر کشتار هدفمند شده اند. آنها میگویند که این حملات مصداق نسل کشی در افغانستان است.
در این مورد رینا امیری در صفحه توییترش نوشت: «بحثهای مفیدی با کنشگران و چهرههای شاخص هزاره در مورد مشکلات مردم شان مانند مسائل امنیتی، حق مالکیت و توزیع عادلانه کمکهای بشردوستانه داشتم.»
او افزود: «ما با آنها روی شناسایی تدابیری برای رسیدگی به بیعدالتیها در حق هزارهها و دیگر افغانهای آسیبپذیر کار خواهیم کرد.»
پیش از این خانم امیری در دیدار با مقامات کشورهای اسکاندیناوی خواستار اعمال فشار عمومی بر طالبان برای حفاظت از اقلیتهای قومی و مذهبی در افغانستان شده بود.
