شاخه خراسان گروه داعش با نشر پیامی مسئولیت حمله راکتی از خاک افغانستان بر نقاط مرزی تاجیکستان را به عهده گرفت. داعش محل این حمله را ولسوالی خواجه غار ولایت تخار گفته است. رسانههای محلی گزارش داده اند که این حمله شام روز شنبه از افغانستان بر نقاط مرزی تاجیکستان صورت گرفت.
در همین حال، یک منبع از مرز تاجیکستان به خبرگزاری اسپوتنیک بخش تاجیکستان گفت: «به مرزبانان و پایگاههای ما هیچ آسیبی نرسیده است.»
منابع محلی میگویند نظامیان تاجیکستانی در واکنش به شلیک چندین موشک از خاک افغانستان، بر ولسوالی خواجه غار تخار گلولهباری کردهاند.
این دومین همسایه افغانستان است که از سوی داعش مورد حمله قرار میگیرد. پیش از این اعماق، خبرگزاری داعش، با نشر یک ویدیو مدعی شد که شاخه خراسان داعش، «۱۰ راکت کاتیوشا» را بر «نیروهای حکومت ازبکستان در ترمذ» شلیک کرده است. طالبان و مقامات ازبکستان این حمله را رد کردند.
گروه طالبان تاکنون در مورد حمله راکتی به تاجیکستان واکنشی نشان نداده است
به دنبال نشر فرمان جدید طالبان در مورد حجاب اجباری، تبلیغات این گروه در باره ترویج نوع حجاب خاص برای زنان آغاز شده است. تیمهای تبلیغاتی طالبان در شبکههای اجتماعی تصاویر زنانی را که تمام صورتشان پوشیده است، دست به دست میکنند. در فرمان طالبان هم بر تبلیغ حجاب تاکیده شده است.
گروههای تبلیغی طالبان از این نوع پوشش بهعنوان حجاب مورد قبول این گروه یاد کرده اند.
در یکی از این تصاویر تبلیغی دیده میشود که زنی تمام بدنش را با جامه سیاه پوشانده است. روی این تصویر به زبان پشتو نوشته شده است: «زن در حجاب شبیه مروارید در صدف است.» این تصویر با هشتگ «ارزشها را حفظ کنید» همراه شده است.
همچنین در تصویر تبلیغاتی دیگر طالبان، زنی با صورت و بدن پوشانده با لباسهای سیاه دیده میشود. در این تصویر دستکش شیاه نیز به دست این زن است.
در این طرح تبلیغاتی بر «پاکدامنی» زنان باحجاب تاکید شده است. پیام روی این طرح چنین است: «خواهر! حجاب عفت و پاکدامنی است.»
در دستورالعمل طالبان برای حجاب هم آمده است: «هر لباسی که بدن را بپوشاند حجاب دانسته میشود.» این دستورالعمل میافزاید: «لباس نه چندان باریک باشد که بدن از پشت آن هویدا شود و نه چندان تنگ که اعضای بدن قابل شناسایی باشد.»
در این دستورالعمل که انواع حجاب مورد نظر طالبان در آن تشریح شده، آمده است: «حجاب باید طوری باشد که در آن تنها چشم زنان دیده شود.»
دستورالعمل جدید طالبان چادری را «بخشی از فرهنگ با عزت افغانی و بهترین نمونه حجاب» دانسته است.
در فرمان طالبان «ترغیب» به رعایت حجاب مورد نظر این گروه «اولین مرحله تطبیق حجاب» دانسته شده است.
در این فرمان آمده است که «حکم، اهمیت و فواید حجاب و نواقص بیحجابی» از طریق رسانهها و مساجد تبلیغ شود.
این فرمان خواهان تبلیغ حجاب در بازاراها، پارکهای تفریحی و امکان عمومی نیز شده است.
نوع پوششی که طالبان در پی ترویج آن هستند، در افغانستان سابقه نداشته و بیشتر در میان حلقات افراطی در پاکستان رایج است.
افراسیاب ختک، سیاستمدار پشتون اهل پاکستان این فرمان طالبان را «وحشیانه» خوانده است. او میگوید: «این اقدامات نشان میدهد که نرمافزاری خارجی در طالبان نصب شده و بعد این گروه به افغانستان فرستاده شده است.»
او میافزاید:«هدف این است تا ثابت شود افغانستان کشور ناکارآمدی است که میتواند تنها بهعنوان کشور تحتالحمایه همسایگان هژمونیک خود اداره شود.»
تصمیم جدید طالبان واکنشهای گسترده را به همراه داشته است. به تازگی نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته این تصمیم میتواند تعامل با جامعه جهانی را دشوارتر کند.
دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) نگرانی عمیق خود را نسبت به فرمان جدید طالبان در باره حجاب اجباری ابراز کرد. یوناما میگوید که این تصمیم در تضاد با تضمینهای طالبان برای احترام و حمایت از حقوق بشر است و میتواند تعامل جهان با این گروه را دشوارتر سازد.
دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان شام روز شنبه با نشر اعلامیهای گفت که جامعه بینالمللی مشتاق دریافت نشانههایی مبنی بر آمادگی طالبان برای روابط مثبت با جهان بوده است.
اما به گفته یوناما چنان که تصمیم شش هفته پیش طالبان در مورد بستن مکاتب متوسطه دختران با محکومیت جهانی همراه شد، تصمیم این گروه در باره حجاب نیز ممکن است «تعامل با جامعه بینالمللی را دشوارتر سازد».
طالبان با انتشار دستورالعملی تازه، به زنان هشدار داد در صورت عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه «تنبیه» خواهند شد.
مقامهای طالبان روز شنبه در مراسم ویژه اعلام کردند که ابتدا خانه زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، شناسایی شده و به آنان توصیه و تنبیهنامه ارسال خواهد شد. به گفته این گروه در قدم دوم «ولی این زنان در ریاست مربوطه احضار خواهد شد».
طالبان تأکید کرده در مرحله سوم، اقارب نزدیک زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، برای سه روز زندانی خواهند شد.
یوناما اما این فرمان طالبان را در تضاد با وعدههای مکرر این گروه میداند.
در بخشی از اعلامیه یوناما آمده است: «این تصمیم با تضمینهای متعدد در مورد احترام و حمایت از حقوق بشر، به شمول حقوق زنان و دختران که توسط نمایندگان طالبان در جریان گفتگوها و مذاکرات در دو دهه گذشته به جامعه جهانی ارائه شده بود، در تضاد است.»
یوناما «خواستار ملاقات فوری با مقامات طالبان» برای وضاحت در مورد این تصمیم شده است.
نمایندگی سازمان ملل در افغانستان میگوید براساس اطلاعاتی که دریافت کرده، این دستورالعمل رسمی است و تطبیق و اجرا خواهد شد.
در همین حال، رینا امیری، نماینده ویژه امریکا برای زنان و حقوق بشر در افغانستان اعلامیه یوناما را بازنشر کرده و گفته است که طالبان سیاستهای ستمگرانه علیه زنان و دختران این کشور اتخاذ کرده است.
او گفته است که طالبان به جای رسیدگی به بحران اقتصادی و تشکیل حکومت فراگیر، به اتخاذ چنین سیاستهایی روی آورده است.
خانم امیری میگوید: «من با خواست افغانها و جامعه بینالمللی برای پایان دادن به این اقدامات ظالمانه همصدا میشوم.»
او همچنین خواستار بازگشایی مکاتب دخترانه و برگشت زنان به کار و از سرگیری زندگی عادی شده است.
در همین حال، مسیح علینژاد، یک فعال ایرانی حقوق زنان در توییتی رینا امیری را خطاب قرار داده و از او پرسیده است که در ملاقات آیندهاش با طالبان برقع خواهد پوشید یا خیر.
فرستاده امریکا برای زنان و حقوق بشر چند ماه پیش در دیدار با هیات طالبان در ناروی چادر پوشیده بود در حالی که او به صورت معمول محجبه نیست.
مسیح علی نژاد با انتقاد از این رفتار خانم امیری در توییتر خود نوشته است که «طالبان اصلاحشده» همان «طالبان قدیمی» هستند.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان امروز (شنبه ۱۷ ثور) با شورای علمای شیعه افغانستان در مدرسه خاتمالنبیین در غرب کابل دیدار و گفتگو کرد. عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان در توییتی بدون ارائه جزئیات گفت در این دیدار «پیرامون مسایل مختلف بحثهای مفصلی انجام پذیرفت.»
محمد هاشم صالحی، رئیس شورای علمای شیعه افغانستان، محمد اکبری، سید حسین عالمی بلخی و دیگر اعضای این شورا در این دیدار حضور داشتند.
شیعیان تاکنون در حکومت طالبان جایگاهی ندارند و همچنان این سوال پابرجاست که سرنوشت شیعیان افغانستان چگونه خواهد بود؟
شورای علمای شیعه افغانستان در ماههای گذشته بارها خواستار تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان شده است.
این شورا با تاکید به ایجاد یک دولت فراگیر با حضور قومیتها، جناحها و مذاهب مختلف گفته آماده است در صورت برآورده شدن خواستههای قانونیشان، با طالبان در تشکیل حکومت جدید همکاری کنند.
در بیانیه این شورا به مناسبت عید فطر آمده بود که با توجه به ناامنیها و دوام تحریمها و فقر اقتصادی، طالبان باید «ضمن برداشتن گامهای عملی در جهت ایجاد حکومت فراگیر، برقراری مناسبات حسنه با کشورهای همسایه و غیرهمسایه کوشش نماید. امنیت مردم و اماکن عمومی را تأمین کند و جنگها و معضلات موجود کشور را از طریق مفاهمه و گفتگو به گونهای که تأمینکننده عدالت اجتماعی باشد خاتمه دهد.»
منصور احمد خان، سفیر پاکستان در کابل گفته کشورش پناهجوی جدید از افغانستان نمیپذیرد. او میگوید پاکستان برای شهروندان افغانستان ویزا صادر میکند، اما اگر آنها بخواهند در پاکستان بمانند و به عنوان پناهجو پذیرفته شوند، شدنی نیست.
او به صدای آمریکا گفت «ما آزادانهتر از هر کشوری در جهان، برای رفع نگرانیهای بشردوستانه به افغانها ویزا میدهیم، اما اجازه نمیدهیم در پاکستان برای همیشه بمانند.»
به گفته مقامات پاکستان پس از اگست سال ۲۰۲۱ بیش از صد هزار نفر از افغانستان با ویزا وارد کشورشان شدهاند.
قیصر خان اپریدی، سخنگوی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در اسلامآباد گفته این اداره برای حل مشکلات افغانها با مقامات پاکستان گفتگو میکند.
چند روز پیش شماری از پناهجویان افغان در پاکستان در مقابل دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در اسلامآباد تظاهرات کردند.
آنان با پوشیدن کفن، شعار "ما را بکشید" سر دادند و از سازمان ملل خواستند تا ثبتنام، توزیع کارتهای مهاجرت و انتقال به کشورهای دیگر را تسریع کند.
در پی فرمان طالبان درباره حجاب اجباری، هدر بار، مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشر میگوید باید پاسخ جدی و استراتژیک به حمله روزافزون طالبان به حقوق زنان داده میشد. ون برانت، سفیر اتحادیه اروپا برای افغانستان هم میگوید مشکل اصلی طالبان، نقض آزادی پنجاه درصد جمعیت افغانستان است.
هانا نیومان، عضو پارلمان اتحادیه اروپا نیز میگوید گویا افغانستان هیچ مشکلی دیگری ندارد که برای حل آن اقدام شود.
طالبان روز شنبه با انتشار دستورالعملی تازه، به زنان هشدار دادند در صورت عدم رعایت حجاب مورد نظر این گروه مورد "تنبیه و ترهیب" قرار گرفته و بستگان آنها به مدت سه روز زندانی خواهد شد.
فرمان اجرایی منسوب به رهبر طالبان در خصوص پوشش اجباری زنان با واکنشهای گسترده مدافعان و فعالان حقوق بشر مواجه شده است.
خانم هدر بار در توییتی نوشت «باید قبل از این یک پاسخ جدی و استراتژیک به حمله روزافزون طالبان به حقوق زنان انجام میشد. زمان برای کشورهایی که سیاست خارجی فمینیستی دارند فرا رسیده است تا جمع شوند، برنامه بریزند و عمل کنند.»
مقامهای طالبان روز شنبه در مراسم ویژه اعلام کردند، ابتدا خانههای زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکند، شناسایی شده و به او توصیه و تنبیه نامه ارسال خواهد شد و در قدم دوم، "ولی این زنان در ریاست مربوطه احضار خواهد شد."
طالبان پس از بازگشتشان به قدرت در ماه اگست ۲۰۲۱ محدودیتهای گستردهای را در برابر حقوق اساسی زنان وضع کردهاند.
سازمانهای حقوق بشری گفتهاند محدودیتهای وضع شده در برابر زنان مصداق صریح "آپارتاید جنسیتی" است.
طالبان در دستورالعمل جدید خود برقع یا "چادری" را "بخشی از فرهنگ با عزت افغانی و بهترین نمونه حجاب" دانسته است.
آقای ون برانت در توییتی نوشت « مشکل اصلی تداوم حکومت طالبان چهار مورد است. یک: نقض آزادی پنجاه درصد جمعیت افغانستان. دو: پرداختن مداوم به کم اهمیتترین مسائل. سه: نادیده گرفتن چالشهای واقعی چون غذا، صحت، آموزش و اقتصاد. چهار: بیگانگی با کمککنندگان.»
شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر دولت پیشین افغانستان هم در توییتی نوشته است «با درد و اندوه بسیار برای زنان وطنم. قلبم آتش گرفته. نفرت و خشم نسبت به طالبان، دشمن زنان کسانی که آپارتاید جنسی را تحمیل میکنند. دشمنان افغانستان و انسانیت. دنیا نظارهگر درد ماست. به یک آپارتاید، که استبداد کامل شود.»
در این دستورالعمل طالبان آمده: "حجاب باید طوری باشد که در آن تنها چشم زنان دیده شود."