سفیر طالبان در مسکو تأیید کرد این گروه از اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین کشور دعوت کرده که در "مجمع افغانها" که قرار است به زودی در کابل برگزار شود، شرکت کند. جمال ناصر غروال میگوید: "اینکه مجمع افغانها یک لویه جرگه خواهد بود یا خیر هنوز معلوم نیست، اما آمادگیها جریان دارد."
این مقام دیپلماتیک طالبان با خبرگزاری اسپوتنیک روسیه تأیید کرد که طالبان در آیندهای نزدیک مجمع افغانها را برگزار خواهد کرد.
به قول غروال این مجمع، یک نشست بزرگ با حضور سیاسیون افغانستان خواهد بود.
جمال ناصر غروال میگوید: "از سیاسیونی که به خارج از کشور رفتهاند دعوت شده تا در نشست پیش رو شرکت کنند." او تأکید کرد که: "حتی آقای غنی دعوت شده است."
پیش از این حشمت غنی احمدزی، برادر رئیس جمهور پیشین افغانستان گفته بود که صحبتهایی برای "بازگشت" اشرف غنی به افغانستان جریان دارد.
آقای احمدزی همزمان با تشکیل کمیسیون سیاسی طالبان برای بازگشت سیاسیون به افغانستان، برای دیدار با محمداشرف غنی به امارات متحده عربی سفر کرد.
اشرف غنی در پیامی به مناسبت عید فطر گفته بود: "افغانستان بدون اجماع ملی برای بیرون رفت از وضعیت فعلی راه حل دیگر ندارد."
کمیسیون پیگیری مطالبات جامعه شیعه افغانستان با انتشار بیانیهای یورش افراد طالبان به جلسه این کمیسیون را "عمل زشت و تأسفبار" خوانده و گفته این اقدام توهین به کل جامعه شیعه افغانستان بود. این کمیسیون گفته افراد مسلح از حوزه ششم استخبارات طالبان عامل حمله جلسه روز جمعه بوده است.
روز جمعه، ۲۳ ثور افراد مسلح طالبان جلسه مشورتی شورای علمای شیعه افغانستان را برهم زدند.
در ویدیویی که به دست افغانستان اینترنشنال رسید، تصویربردار میگوید" "افراد امارت اسلامی هجوم آوردند و آیات قرآن را زیر پا کردند."
در این جلسه آیتالله صالحی مدرس، رئیس شورای علمای شیعه افغانستان، عالمی بلخی، سخنگوی کمیسیون پیگیری مطالبات شیعه افغانستان و محمد اکبری، از رهبران هزاره افغانستان حضور داشتند.
در بیانیه کمیسیون پیگیری مطالبات جامعه شیعه افغانستان که روز شنبه، ۲۴ ثور منتشر شده، آمده است که این کمیسیون قرار بود روز جمعه پنجمين نشست مشورتی خود را برگزار کند، اما با حمله نیروهای استخبارات طالبان، جلسه برهم خورد.
این کمیسیون تأیید کرده که افراد استخبارات طالبان "ضمن اهانت به شخصیتها و اعضای حاضر در نشست، با زور و خشونت شرکتکنندگان را متفرق کردند."
نویسندگان بیانیه نوشتهاند که شورای علمای شیعه افغانستان پیش از برگزاری این جلسه موضوع را با حوزه ششم پولیس طالبان در جریان گذاشته بودند.
به گفته آنها حوزه ششم پولیس طالبان در کابل ۴ نفر از نیروهای خود را برای تأمین امنیت این نشست به محل برگزاری جلسه اعزام کرده بود "اما مهاجمین بدون اعتنا به این نیروها وارد اجلاس شده، برخوردهای اهانتبار و خلاف قانون را اعمال کردند."
کمیسیون مطالبات شیعه از نهادهایی است که پس از ورود طالبان به کابل در زمینه احقاق حقوق اهل تشیع در افغانستان داخواهی میکند.
این کمیسیون زیر نظر شورای علمای شیعه افغانستان فعالیت میکند.
این کمیسیون در ماه جدی سال ۱۴۰۰ با انتشار بیانیهای، فهرستی از مطالبات جامعه اهل تشیع را همهگانی کرد.
در این اعلامیه، از طالبان خواسته شده بود مذهب تشیع را به رسمیت بشناسد و حقوق شهروندی شیعیان در چارچوب یک "دولت فراگیر" تأمین شود.
این کمیسیون همچنین خواهان تضمین حقوق شهروندی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آزادی بیان و تشکلات سیاسی شیعیان افغانستان شده بود.
کمیسیون در بیانیهاش گفته است: "اندک زمانی پس از اخلال اجلاس، آمر حوزه ششم استخبارات و مولوی امین الله وقار، رئیس اداره ۴۹۵ استخبارات در مدرسه حاضر شده، ضمن اذعان به تخطی مهاجمان، قول داده تا عوامل این حادثه شناسایی و مجازات شود."
کمیسیون پیگیری مطالبات جامعه شیعه تأکید کرده که منتظر عملی شدن وعده طالبان است.
خانوادههای افغان کشورشان را به قصد کشورهای همسایه ترک میکنند تا دخترانشان بتوانند به فرصتهای آموزشی دسترسی داشته باشند. مسئولان مکاتب خودگردان شهر مشهد به افغانستان اینترنشنال میگویند آمار ثبت نام دانشآموزان پناهجوی افغان در مکاتب این شهر افزایش یافته است.
فاطمه سجادی مدیر مکتب خودگردان هدایت در قُرقی مشهد میگوید که با اعلام تصمیم طالبان مبنی بر ممنوعیت تحصیل دانشآموزان دخترانه دوره ثانوی بسیاری از خانوادههای افغان با انگیزه این که دخترانشان از تحصیل بازنمانند به ایران مهاجر شدهاند.
خانم سجادی میگوید که ۶۰ درصد دانشآموزان تازه وارد مکتب هدایت، به دلیل محرومیت دختران از آموزش در افغانستان، با خانوادههایشان به ایران آمدهاند.
یکی از مدیران مدارس خودگردان دیگر در گلشهر مشهد به افغانستان اینترنشنال گفت که ناامنی، حمله به مکاتب و ممانعت آموزش دختران باعث شده که بسیاری از مکاتب خودگردان مملو از دانشآموزانی شود که به تازهگی از افغانستان آمدهاند.
با آغاز سال جدید تعلیمی در سوم حمل ۱۴۰۱ در حالی که میلیونها دانشآموز دختر در سراسر افغانستان به مکتب بازگشتند، با ممانعت طالبان برخوردند و با ناامیدی به خانه بازگشتند. بعدا تصاویری از اعتراضات دانشآموزان و مصاحبههای آنان در حالی که اشک میریزند، در رسانهها منتشر شد.
ذبیح که سه هفته پیش همراه با چهار فرزند خود به ایران سفر کرده است، میگوید: "من مجبور شدم تمام خانه، کار و تجارت خود را در کابل رها کنم و به ایران بیایم."
این پدر ۴۷ ساله اهل افغانستان میگوید: "من خودم به دلیل سالها مهاجرت و آوارگی از درس محروم شدم. حالا نمیخواستم دو دخترم قربانی تبعیض شوند و از درس محروم بمانند."
سحر، دختر ۱۶ ساله ذبیح میگوید: "وقتی حق مکتب رفتن را از من گرفتند، احساس کردم مثل یک پرنده در قفس زندانی شدهام."
بسیاری از مکاتب خودگردان در ایران مراکز آموزشی رسمی نیستند. دانشآموزانی که به دلایل مختلف از آموزش بازماندهاند، پس از سپری کردن دورههای آموزشی در این مکاتب، میتوانند امتحان ارزیابی مکاتب دولتی ایران را سپری کنند و در صورت اینکه کامیاب شوند، وارد مکاتب دولتی شوند.
با ورود موج مهاجرین افغانستان به ایران مکاتب خودگردان با کمبود تجهیزات، منابع مالی و مواد درسی مثل کتاب روبهرو شدهاند.
خانم سجادی میگوید: "ما از هر فرصت کوچک استفاده میکنیم تا به کودکان بازمانده از تحصیل در این اوضاع پیچیده کمک کنیم."
تخمین زده میشود که هشت میلیون افغان مهاجر در ایران به سر میبرند.
براساس آمار رسمی دفتر ترانزیت و حمل و نقل بینالمللی سازمان راهداری ایران پس از روی کار آمدن طالبان از مسیرهای قانونی روزانه حدود پنج هزار شهروند افغانستانوارد این کشور شدهاند.
این رقم پیش از ورود طالبان به حدود ۸۰۰ نفر در روز میرسید.
طالبان ۲۳۱ میلیارد افغانی را به عنوان بودجه سال مالی ۱۴۰۱ تصویب کرد. این گروه ادعا کرده که هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان طرح بودجه را تأیید کرده است. سخنگوی طالبان میگوید از این رقم، ۲۰۳ میلیارد افغانی به بودجه عادی و ۲۷.۹ میلیارد افغانی به بودجه انکشافی اختصاص داده شده است.
به گفته انعامالله سمنگانی، معاون سخنگوی طالبان: "در این بودجه ۴۴ میلیارد افغانی کسری وجود دارد، اما براساس پلان مالی منظم تا پایان سال به اهداف خود خواهیم رسید."
قبل از تسلط طالبان بر افغانستان مجلس نمایندگان این کشور بودجه سالانه ادارات دولتی را تصویب میکرد.
مجلس نمایندگان افغانستان برای تصویب بودجه سال مالی ۱۴۰۰ با دولت پیشین این کشور دچار اختلافات جنجالبرانگیزی شده بود.
مجلس نمایندگان افغانستان دو بار طرح بودجه دولت را تقریباً به گونه یکدست و متحدانه رد کردند.
یکی از دلایل جدی رد شدن طرح و مهمترین خواست مجلس نمایندگان در طرح بودجه سال ۱۴۰۰ یکسانسازی معاشات کارمندان دولتی بود.
مجلس نمایندگان افغانستان میگفت تفاوت بسیار بزرگی میان معاشات مأموران دولتی و مقامات دولت وجود دارد.
نمایندگان مجلس خواهان افزایش معاشات مأموران و کاهش معاشات مقامات دولتی بودند.
طرح بودجه سال مالی ۱۴۰۰ پس از بحثهای فراوان سرانجام در ۴ حوت ۱۳۹۹از سوی مجلس نمایندگان افغانستان تصویب شد.
در طرح تصویب شده دو هزار افغانی در معاش معلمان مکتب و مأموران پایین رتبه دولتی افزایش آمده بود.
مجموع بودجه ملی افغانستان برای سال ۱۴۰۰، بیش از ۴۷۳ میلیارد افغانی بود که ۳۱۱ میلیارد آن بودجه عادی و ۱۶۱ میلیارد افغانی آن بودجه انکشافی بود.
۲۱۶ میلیارد افغانی از این بودجه از منابع داخلی افغانستان و متباقی از کمکهای خارجی تأمین میشد.
در سالهای گذشته تقریباً نیمی از بودجه سالانه افغانستان از منابع خارجی تأمین میشد.
طالبان میگوید بودجه امسال "برخلاف بودجههای قبلی کاملا از عواید داخلی و بدون حمایت مالی خارجی ترتیب شده است."
این در حال است که با تسلط طالبان بر افغانستان ارزش پول افغانی پایین آمده، منابع مالی افغانستان از سوی امریکا مسدود شده و کمک مالی اکثر نهادهای جهانی متوقف شده است.
نهادهای بشردوستانه بینالمللی اعلام کرده است که سطح امنیت غذایی در افغانستان با سرعت بالا در حال کاهش است و نیمی از جمعیت با گرسنگی مواجه هستند.
در حال حاضر، ۹ میلیون نفر در وضعیت نگرانکننده ناامنی غذایی قرار دارند که بلندترین رقم در جهان است.
علاوه بر این، سوءتغذیه افزایش یافته و معیشت در خانوادهها از بین رفته است.
بیش از ۱۰ ناشر افغانستان در ۳۳ امین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران شرکت کردند. نشر سعید، زریاب، امیری، واژه، خراسان، صبح امید، نگار و کودکانه از ناشراتی است که آثار خود را در این نمایشگاه عرضه کردهاند. نمایشگاه کتاب تهران تا روز شنبه، ۳۱ ثور به روی بازدیدکنندگان باز خواهد بود.
در این نمایشگاه کتاب ۱۷۰۰ ناشر از ایران و ۱۷۰ ناشر از کشورهای دیگر شرکت کردهاند.
ناشران افغانستان گفتهاند آثارشان در این نمایشگاه با استقبال مواجه شده باست.
اتحادیه ناشران افغانستان در سالن ناشرات بینالمللی نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران حضور دارد.
رسانهها گزارش دادهاند که بسیاری از ناشران کتاب فارسی در افغانستان با توجه به بحران اقتصادی افغانستان و رکود بازار خرید کتاب پس از تسلط طالبان مجبور شدند کار خود را متوقف کنند.
منابع محلی تأیید کردند که استخبارات طالبان روز جمعه، ۲۳ ثور خبرنگارانی را بازداشت کرده است که برای پوشش خبری انفجار در مسجد ایوب صابر به ناحیه ۵ امنیتی شهر کابل رفته بودند. به گفته منابع جواد اعتماد، خبرنگار آسواکا نیوز نیز در میان بازداشتشدگان شامل است.
هنوز روشن نیست که شمار دقیق خبرنگاران بازداشت شده به چند نفر میرسد.
سخنگوی قمندانی امنیه طالبان در کابل روز جمعه تأیید کرد که در انفجاری که در مسجد ایوب صابر در ناحیه ۵ امنیتی شهر کابل رخ داد، ۳ نفر زخمی شدهاند. با این حال شاهدان به افغانستان اینترنشنال گفتند: "دستکم ۱۳ نفر به شفاخانه منتقل شده است."
در هفتههای اخیر افغانستان شاهد حملات خونبار تروریستی بوده است.
خبرنگاران فعال در افغانستان میگویند طالبان در اکثر موارد مانع پوشش خبری انفجاریی میشود که در شهرهای مختلف افغانستان رخ میدهد.
بازداشت خبرنگارانی که برای پوشش خبری انفجارها به محل رویداد میروند در دوره تسلط طالبان بیسابقه نیست.
پیش از این در ۳۰ حمل حسین احمدی، خبرنگار تلویزیون راه فردا که برای پوشش یک انفجار به غرب کابل رفته بود، از استخبارات طالبان بازداشت شده بود.
این خبرنگار بعدا با پادرمیانی نهادهای حامی رسانهها از زندان آزاد شد.
گزارشهایی هم منتشر شده که طالبان پس از هر انفجاری دست به ضرب و شتم شهروندانی زدهاند که قصد داشتند از صحنه انفجار تصویربرداری کنند.