شاهحسین مرتضوی، مشاور فرهنگی اشرف غنی در زمان ریاستجمهوریاش میگوید: "افغانستان در ردهبندی آزادی بیان، هنوز هم نسبت به کشورهای منطقه در جایگاه بهتری قرار دارد." مرتضوی در توییتی از احیای کمیسیون رسیدگی به تخلفات رسانهای و دسترسی به معلومات توسط طالبان استقبال کرده است.
در توییت شاهحسین مرتضوی آمده است: "آزادی بیان فرصت را برای شنیدن صدای واقعی و مطالبات بر حق مردم تضمین میکند."
این اظهارات مرتضوی با انتقاد برخی از کاربران شبکههای اجتماعی مواجه شده است.
منتقدان میگویند: "آزادی بیان در افغانستان زیر تیغ طالبان است و هر صدای مخالفی فورا سرکوب میشود."
وزارت عدلیه طالبان در اواخر ماه عقرب سال ۱۴۰۰ دستورالعملی را برای رسانهها منتشر کرد که قواعد سختگیرانهای را در برابر نشرات طالبان وضع کرده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید حاکمیت طالبان دورنمای رسانههای افغانستان را تغییر داده است. آمار این سازمان نشان میدهد که افغانستان در ردهبندی جهانی آزادی رسانهها، ۳۴ پله سقوط کرده است.
در گزارش جداگانهای از این نهاد بینالمللی مدافع روزنامهنگاران آمده است که اداره استخبارات و وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در کار خبرنگاران و رسانهها به گونه مستقیم "دخالت" میکند.
این نهاد گفته این دو نهاد طالبان قانون رسانهها را نقض کردهاند.
در گزارش این نهاد بینالمللی آمده است که طالبان دست به بازداشت گسترده خبرنگاران زده و استخبارات طالبان در جلسهای به خبرنگاران هشدار داده که "اگر نمیخواهید که زبانتان را از حلقتان بیرون بکشم...برخی موضوعات را پوشش بدهند و برخی را نه".
انجمن روزنامهنگاران آزاد افغانستان هم گفته است در چند ماه گذشته دستکم ۱۰۰ مورد آزار و اذیت، لتوکوب، بازداشت و قتل خبرنگاران را ثبت کرده است.
