شاهدان میگویند در انفجار عصر روز جمعه در ولایت قندوز ۹ نفر زخمی شدهاند. این انفجار زمانی رخ داد که کاروانی از عزاداران در حال حمل سه جنازه به سوی قبرستان بودند. منابع محلی میگویند طالبان محل انفجار را بسته و اجازه تصویربرداری ندادهاند.
هنوز از نوعیت و تلفات ناشی از این انفجار جزئیاتی در دست نیست.
سخنگوی طالبان در قندوز زخمی شدن ۳ نفر در این انفجار را تأیید کرده است.
جنازهها متعلق به سه مرد هزاره بوده است که روز پنجشنبه در این ولایت تیرباران شدند. رسانهها دیروز گزارش قتل یک صراف با فرزند و یک کارمندش را منتشر کرده بودند.
شاخه خراسان گروه داعش مسئولیت قتل این سه مرد را به عهده گرفته است.
مسئولیت انفجار امروز را هنوز هیچ فرد یا گروهی بر عهده نگرفته است.
صفحه رسمی توییتر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با انتشار بیانیهای اعلام کرد که با رئیس و کارمندان جدید کارش را ادامه خواهد داد. در این بیانیه آمده که کمیسیون فعالیتهایش را به گونه مستقل به پیش خواهد برد و "مسئولیت مواضع آن به دوش رهبری و کارمندان جدید این نهاد خواهد بود."
طالبان روز چهارشنبه، ۱۴ ثور با صدور مکتوبی کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان و پنج نهاد دیگر را منحل کرد.
با این حال در اعلامیه جدیدی که از آدرس صفحه توییتر این کمیسیون منتشر شده آمده است که این نهاد "در سازگاری با نهادها و فعالان ملی و بینالمللی تلاش دارد تا با تمرکز بیشتر، در راستای داعیه بزرگ حقوق بشری مأموریت خویش را به دور از هر گونه رویکرد سیاسی، به گونه کاملا مستقلانه و با کارمندان جدید به پیش ببرد."
در این بیانیه آمده است: "شهرزاد اکبر که سمت رهبری و ریاست کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان را به دوش داشت." این کمیسیون را ترک گفته است.
گفته شده که نعیم نظری که به عنوان معاون رئیس کمیسیون کار میکرد، از سوی شهرزاد اکبر به عنوان سرپرست این کمیسیون پیشنهاد شده و به اتفاق آرای هیأت رهبری این کمیسیون مورد تأیید قرار گرفته است.
در بیانیه همچنین آمده است که رهبری این کمیسیون با نهادهای بینالمللی حقوق بشر از جمله شورای حقوق بشر سازمان ملل، کمشنری عالی حقوق بشر و دیگر نهادها در تماس است.
در این بیانیه همچنین گفته شده که بعد از ورود طالبان به کابل این نهاد با بحران امنیتی، بحران مدیریتی، بحران هویتی، نبود همآهنگی، نبود منابع و خلای رهبری مواجه شد.
گفته شده دفاتر کمیسیون از سوی طالبان تسخیر و برخی از دفاتر از سوی این گروه به تاراج رفته است.
این کمیسیون همچنین گفته نتوانسته است قراردادهای کاری کارمندان خود را تمدید کند و در این مرحله دشوار، این نهاد منابع حمایتی خود را از دست داده بود زیرا دولتهای حامی کمیسیون دهلیز حمایتهای خود به افغانستان را مسدود کردند.
با این همه، در بیانیه آمده است که این نهاد قصد دارد به کارش در زمینه نظارت از وضعیت حقوق بشری شهروندان افغانستان، ثبت شکایات، دادخواهی و ترویج حقوق بشر کارش را ادامه دهد.
لغو کمیسیون حقوق بشر افغانستان و نهادهای دموکراتیک دیگر با واکنش گسترده سیاسیون افغانستان و سازمانهای جهانی مواجه شده است.
میشل باشله، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل با نشر اعلامیهای به روز پنجشنبه، انحلال کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از سوی طالبان را محکوم کرد و آن را «گامی عمیقاً واپسگرایانه» خواند.
خانم باشله گفت که از این اقدام گروه طالبان «مأیوس» شده است.
پیش از این، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز لغو کمیسیون حقوق بشر افغانستان را یک شکست بزرگ خوانده بود.
براساس گزارش اسوشیتدپرس، پیشبینی میشود که تورم اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین در ۲۷ کشور اتحادیه اروپا به ۷ درصد برسد و رشد اقتصادی را در این کشورها به طرز چشمگیری ضربه بزند. جنگ اوکراین، بحران اقتصادی را در سراسر جهان تسریع کرده و قیمت انرژی و مواد غذایی را افزایش بخشیده است.
به گزارش اسوشیتدپرس، افزایش قیمت نفت و گاز که به انرژی روسیه وابسته است، عامل اصلی تورم در اروپا است.
اقتصاددانان تورم اقتصادی را یک "توفان کامل" نامیدهاند؛ زیرا اتحادیه اروپا مجبور است که ۱۱۴ میلیارد دالر پول صندوق وجهی جبران ضررهای اقتصادی همهگیری کووید را به منظور ساختوسازهای جدید برای صرفهجویی در انرژی اختصاص دهند تا از میزان وابستگی به روسیه کاسته شود.
جنگ اوکراین، صادرات مواد خام مانند فولاد و مواد معدنی به اروپای غربی را مختل کرده و مسدود شدن صادرات غلات و روغن، کمبود جهانی را تشدید کرده است.
تورم به ویژه در کشورهای اروپای مرکزی و شرقی که نزدیک به میدانهای نبرد اوکراین هستند، بسیار چشمگیرتر است.
اِوا فوچسووا، مادر سه فرزند که در شهر توسکوف در غرب جمهوری چک زندگی میکند، میگوید: "من همیشه آدم مثبتنگری بودهام، اما در حال حاضر نمیتوانم نوری در انتهای این مسیر ببینم."
او میگوید که برای فرزندانش میوه و سبزیجات میخرد تا آنها تغذیه درست داشته باشند، اما خودش به آنها دست نمیزند.
قیمتها در ماه اپریل در جمهوری چک ۱۴.۲ درصد، در پولند ۱۲.۳ درصد و در یونان ۱۰.۸ درصد افزایش یافته است. گزارش شده که در ترکیه قیمتها تا ۶۱ درصد افزایش یافته است.
در پولند، قیمت نان ۳۰ درصد افزایش یافته است و در بلجیم نانواییها برای کاهش مخارج خود کارگرانشان را اخراج میکنند.
کارگران فروشگاهها از ورسا تا استانبول میگویند مشتریان از اقلام ارزانتر خرید میکنند و از خرید چیزهای زیبایی مانند گل تازه و لباس جدید پرهیز میکنند.
آلبرت دنونسین، رییس فدراسیون نانوایی فرانسوی به رادیو له پرومیر گفت: "من نانواییهایی را میشناسم که ۱۳ تا ۱۴ ساعت در روز کار میکنند تا بتوانند از این وضعیت خلاص شوند و وامهای خود را بپردازند."
او میافزاید: "ما میتوانیم برای مدتی همینگونه ادامه بدهیم، اما وقتی از مدیریت بانک جهانی میشنوم که این وضعیت تا سال ۲۰۲۴ ادامه خواهد داشت، موفق نخواهیم شد."
تورم اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین در حالی کشورهای اروپایی را با رکود بیسابقه مواجه کرده است که اتحادیه اروپا یک بسته ۳۰۰ میلیارد یورویی را برای رهایی از وابستگی انرژی به روسیه اختصاص داده است.
صرفهجویی در انرژی و راهاندازی پروژههای تولید انرژی تجدیدپذیر، سنگ بنای این طرح پنج ساله را تشکیل میدهد.
شاهحسین مرتضوی، مشاور فرهنگی اشرف غنی در زمان ریاستجمهوریاش میگوید: "افغانستان در ردهبندی آزادی بیان، هنوز هم نسبت به کشورهای منطقه در جایگاه بهتری قرار دارد." مرتضوی در توییتی از احیای کمیسیون رسیدگی به تخلفات رسانهای و دسترسی به معلومات توسط طالبان استقبال کرده است.
در توییت شاهحسین مرتضوی آمده است: "آزادی بیان فرصت را برای شنیدن صدای واقعی و مطالبات بر حق مردم تضمین میکند."
این اظهارات مرتضوی با انتقاد برخی از کاربران شبکههای اجتماعی مواجه شده است.
منتقدان میگویند: "آزادی بیان در افغانستان زیر تیغ طالبان است و هر صدای مخالفی فورا سرکوب میشود."
وزارت عدلیه طالبان در اواخر ماه عقرب سال ۱۴۰۰ دستورالعملی را برای رسانهها منتشر کرد که قواعد سختگیرانهای را در برابر نشرات طالبان وضع کرده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز میگوید حاکمیت طالبان دورنمای رسانههای افغانستان را تغییر داده است. آمار این سازمان نشان میدهد که افغانستان در ردهبندی جهانی آزادی رسانهها، ۳۴ پله سقوط کرده است.
در گزارش جداگانهای از این نهاد بینالمللی مدافع روزنامهنگاران آمده است که اداره استخبارات و وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در کار خبرنگاران و رسانهها به گونه مستقیم "دخالت" میکند.
این نهاد گفته این دو نهاد طالبان قانون رسانهها را نقض کردهاند.
در گزارش این نهاد بینالمللی آمده است که طالبان دست به بازداشت گسترده خبرنگاران زده و استخبارات طالبان در جلسهای به خبرنگاران هشدار داده که "اگر نمیخواهید که زبانتان را از حلقتان بیرون بکشم...برخی موضوعات را پوشش بدهند و برخی را نه".
انجمن روزنامهنگاران آزاد افغانستان هم گفته است در چند ماه گذشته دستکم ۱۰۰ مورد آزار و اذیت، لتوکوب، بازداشت و قتل خبرنگاران را ثبت کرده است.
با ادامه درگیریها در پنجشیر، منابع به افغانستان اینترنشنال میگویند که هفته گذشته، طالبان شماری از شهروندان پنجشیر را در کابل بازداشت و به جای نامعلوم منتقل کردهاند. ضیا احمدی، بلال کوهی و جمیل پنجشیری سه شهروند پنجشیری هستند که هفته گذشته در کابل از سوی طالبان بازداشت شدند.
منابع به دلیل ترس از سرنوشت افراد بازداشت شده، از ارائه جزئیات در مورد هویت دیگر شهروندان پنجشیر خودداری کردند.
نزدیکان افراد بازداشت شده میگویند که خانوادههای این افراد به طالبان مراجعه کردهاند، اما مقامهای این گروه از بازداشت این افراد ابراز بیخبری کرده و به شماری از خانوادهها اجازه ورود به حوزههای امنیتی پولیس را نمیدهند.
طالبان تا اکنون در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که این سه جوان عصر روز سهشنبه هفته گذشته از سرک چهل متره حاجی چمن، در مربوطات حوزه یازدهم کابل توسط افراد طالبان که سوار یک موتر کرولا با شیشههای دودی بودند، به گونه خودسرانه بازداشت و به مکان نامعلوم انتقال داده شدهاند.
منابع گفتند طالبان قبل از انتقال این افراد تلفنهای همراه آنها را بررسی کردهاند.
به گفته منابع، ضیا احمدی بیکار بود، بلال کوهی در دولت پیشین سابقه نظامی داشت و جمیل پنجشیری راننده موتر شهری بود.
به گفته منابع، با وجود مراجعه خانوادههای افراد بازداشت شده به ریاستهای ۴۰ و ۹۰ امنیت ملی طالبان، مقامات این گروه بازداشت شهروندان پنجشیر را انکار کردهاند.
پیش از این نیز گزارشهایی در رسانهها منتشر شده بود که نشان میداد طالبان شماری از جوانان حوزه شمالی و پنجشیر را از منطقه خیرخانه شهر کابل بازداشت و در صندوق عقب موتر میاندازند.
خبرنگاری از ولایت هرات به افغانستان اینترنشنال تأیید کرد که طالبان روز پنجشنبه یک خبرنگار زن را از جریان نشست خبری در موزیم ملی هرات بیرون کشیدند. به گفته منابع مرجان وفا، گزارشگر میدانی رادیو کلید با پوشش کاملا سیاه و روبند در نشست شرکت کرده بود، با این وجود از سالن اخراج شد.
منابع گفتند مرجان وفا تنها گزارشگر زنی بود که در این نشست حضور داشت.
طالبان روز پنجشنبه، ۲۹ ثور به مناسبت روز جهانی موزیم نشست خبری را در مقر موزیم و آرشیف شهر هرات برگزار کرده بودند.
منبعی که در موزیم حضور داشت به افغانستان اینترنشنال گفت این خبرنگار با برخورد نامناسب نعیمالحق حقانی، رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات از مجلس بیرون شد و اجازه نیافت برای پوشش این نشست خبری در موزیم بماند.
قبل از ظهر روز پنجشنبه گروه رسانهای موبی تأیید کرد که طالبان با ارسال دستور تازه از تمام شبکههای دیداری در افغانستان خواسته که "گردانندگان زن در جریان اجرای برنامههای تلویزیونی رویشان را بپوشانند."
منابع حاضر در جریان نشست خبری در هرات گفتند: "خانم مرجان تمام نکاتی را که به عنوان شرط حجاب از سوی طالبان اعلام شده است، رعایت کرده بود."
آنها گفتند: "مرجان هم پوشش سراسر سیاه بر تن داشت و هم روبند بر صورتش زده بود و جز چشمانش هیچ بخش صورتش معلوم نمیشد."
بامداد روز پنجشنبه، ۲۹ ثور هنگامی که شهروندان افغانستان تلویزیونهایشان را روشن کردند، متوجه شدند که همه کارمندان زن تلویزیونها، با ماسکی که صورت آنها را پوشانده در برابر دوربین ظاهر شدهاند.
مجریان زن حدود دو هفته بعد از صدور فرمانی در مورد حجاب اجباری از سوی طالبان، با پوشیدن ماسک برنامههای تلویزیونی را اجرا کردند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در روزهای گذشته در شهرهای مختلف افغانستان نظارت شدیدی را در حوزه عمومی به راه انداخته که پوشش زنان و دختران را بازرسی میکند.
روز چهارشنبه، ۲۸ ثور ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد طالبان دانشجویان دختر دانشگاه تعلیم و تربیه در کابل را بخاطر پوشیدن چادرهای رنگی هشدار میدهد.
یک دانشجوی دانشگاه تعلیم و تربیه به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان کارت دانشجویی تمام دخترانی را گرفتند که چادرهای رنگی پوشیده بودند.
ویدیوهایی هم منتشر شده که نشان میدهد طالبان در ایستهای بازرسی در شهرهای مختلف افغانستان زنان را از موترهای مسافربری پایین و وارسی میکنند تا مطمین شوند که حجاب مورد نظر آنها را رعایت کردهاند.