وزارت خارجه طالبان با انتشار بیانیهای به سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان امریکا به تایوان و تیره شدن روابط چین و امریکا در پی این سفر واکنش نشان داد. قهار بلخی، سخنگوی این وزارت بدون اشاره مستقیم به امریکا میگوید که کشورها از اقدامات تحریکآمیز پرهیز کنند.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان در توییتی "بر سیاست اصولی چین واحد" تاکید میکند. او از همه کشورها میخواهد "از اقداماتی که نقض حاکمیت ملی کشورها تلقی میشود و زمینه اقدامات تحریکآمیز بعدی را فراهم میکند، پرهیز کنند."
نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان امریکا روز سهشنبه، ۱۱ اسد به رغم هشدارهای چین و روسیه وارد تایوان شد.
طالبان تاکید کردهاند که روابط بین چین و ایالات متحده بر امنیت، ثبات و رفاه منطقه تاثیر میکند. این گروه میافزاید که خواهان حل و فصل تنشها از طریق راههای مناسب است.
مقامات کمیته نجات بینالمللی میگویند: "بحران اقتصادی که از اگست ۲۰۲۱ افغانستان را فرا گرفته، عامل اصلی گرسنگی است و بقای نزدیک به ۲۰ میلیون افغان را تهدید میکند." از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، اقتصاد این کشور به لبه پرتگاه رسیده و فقر و گرسنگی همهروزه در حال رشد است.
اکنون دسترسی به ذخایر خارجی افغانستان مسدود شده، سیستم بانکی کار نمیکند و کمکهای انکشافی که اکثر خدمات دولتی را تامین مالی میکرد، توقف یافته است. کمیته بینالمللی نجات میگوید تعداد افراد نیازمند به کمکهای بشردوستانه در افغانستان ۳۳ درصد افزایش یافته است.
در یادداشتی که روز چهارشنبه، ۱۲ اسد در وبسایت کمیته بینالمللی نجات منتشر شده آمده است: "در حالی که چرخه سیاست در افغانستان میچرخد، این افغانهای عادی هستند که از فروپاشی اقتصادی رنج میبرند."
کمیته بینالمللی نجات در سال ۱۹۳۳ میلادی به دعوت آلبرت اینشتین، فیزیکدان مشهور تأسیس شد. این نهاد در بیش از ۴۰ کشور جهان برای بازگرداندن سلامت، ایمنی، آموزش، رفاه اقتصادی و قدرت به مردم آسیبدیده کار میکند.
این کمیته گفته است: "۴۳ درصد از جمعیت افغانستان با کمتر از یک وعده غذایی در روز زندگی میکنند، سطح بدهی خانوادهها به دلیل افزایش سرسامآور قیمت مواد غذایی در حال افزایش است و گزارشها از ازدواج کودکان، کار شاقه کودکان و همچنین فروش اعضای بدن در میان مردم در حال افزایش است."
گفته شده است که مردم افغانستان اکنون ۹۰ درصد درآمد خود را صرف غذا میکنند و پیشبینی میشود که تا نیمه دوم امسال ۹۷ درصد از جمعیت زیر خط فقر زندگی خواهند کرد.
کمیته بینالمللی نجات میگوید در عین حال کاهش بودجه باعث شده است که توانایی آژانسهای سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی برای ارائه خدمات حیاتی کاهش یابد.
این کمیته از جامعه جهانی خواسته است که برای جلوگیری از گسترش بیشتر قحطی احتمالی، بر محافظت از جان افغانهای بیگناه تمرکز کند و کمکهای بشردوستانه را افزایش بخشد.
شماری از سفیران و دیپلوماتهای سابق امریکا در کابل با انتشار یادداشتی خواستار پایان معافیت از ممنوعیت سفر مقامات طالبان توسط سازمان ملل شدند. در این یادداشت آمده که طالبان با سفرهای خارجی و شرکت در کنفرانسهای متعدد تلاش میکنند تا مشروعیت مورد نظر خودشان را به دست بیاورند.
این گروه از دیپلوماتهای سابق امریکایی که قبلا در افغانستان ماموریت داشتهاند، میگویند که کنار هم قرار دادن حمایت آشکار و مستمر طالبان از تروریسم بینالمللی و نقض اساسیترین حقوق زنان، گام بعدی را برای رد آنچه آنان مطرح میکنند، توجیه میکند.
یادداشت این دیپلوماتها روز چهارشنبه، ۱۲ اسد در وبسایت شورای آتلانتیک منتشر شده است.
شورای اتلانتیک که در سال۱۹۶۱ میلادی تاسیس شده، اندیشکده امریکایی در حوزه روابط بینالمللی است که در واشنگتن دیسی موقعیت دارد.
جیمز کانینگهام، رایان کراکر، هوگو لورنز و رونالد نیومن از شمار دیپلوماتهایی اند که زیر این یادداشت امضا کردهاند.
شورای امنیت سازمان ملل معافیت محدود منع سفر ۱۴ عضو طالبان را در سال ۲۰۱۹ به منظور شرکت در مذاکرات صلح به گونه موقت رفع کرد.
شورای امنیت سازمان ملل در آخرین روز ماه جوزای ۱۴۰۱ این معافیت را تمدید کرد.
تنها دو مقام، وزیر تحصیلات و معاون معارف طالبان، به دلیل اعمال محدودیت علیه زنان در نظام آموزشی و تحصیلات عالی افغانستان نتوانستند شامل کسانی شوند که معافیت محدودیت سفرشان از سوی سازمان ملل تمدید شده است.
سفیران سابق امریکا کابل میگویند غرب تاکنون واکنش کارسازی به بسته شدن مکاتب دخترانه دوره ثانوی در افغانستان نشان نداده است. آنها نوشتهاند کشورهای غربی هنوز به ارائه کمک های بشردوستانه ادامه میدهد و در حال مذاکره برای بازگشایی بانک مرکزی افغانستان است.
این گروه از دیپلوماتهای امریکایی معتقد به همین دلیل است که ممکن است بسیاری از رهبران طالبان احساس کنند که غرب به رغم امتناع طالبان از احترام به حقوق زنان یا تشکیل دولت فراگیر و حمایت مستمر از گروههای تروریستی، به سوی پذیرش بیشتر شرایط طالبان پیش میرود.
در نامه این دیپلوماتها آمده است که اگر سفر مقامات طالبان ممنوع شود، رهبری این گروه بخاطر حضور نداشتن در پایتختهای عمده آسیایی و اروپایی با یک شرمساری دست و پنجه نرم خواهد کرد و اگر یکی از کشورها این ممنوعیت را نقض کند، با انتقاد روبرو خواهد شد.
سفیران امریکایی در ادامه تاکید کردهاند که اگر ایالات متحده نتواند هیچ اقدامی برای حمایت از سخنان خود بیابد، پس سخنانش میانخالی است.
آنها پیشبینی میکنند در این صورت، زنان افغانستان بدون حمایت و تهدیدهای تروریستی در افغانستان باقی خواهند ماند.
به گفتهی آنان، اعمال مجدد ممنوعیت سفر یکی از اقدامات معدودی است که ایالات متحده میتواند آن را انجام دهد تا نشان بدهد که در اظهاراتش جدی است.
به دنبال کشته شدن رهبر القاعده در کابل، قطر از امریکا و طالبان خواست که به توافقنامه دوحه پایبند باشند. وزارت خارجه قطر با نشر بیانیهای تاکید کرده که افغانستان نباید پناهگاهی امن برای افراد و سازمانهای تروریستی باشد. قطر میگوید تحولات افغانستان را دنبال میکند.
قطر از همه طرفها میخواهد که دستاوردهای توافقنامه دوحه را حفظ کرده و به آن پایبند باشند.
در بیانیه وزارت خارجه قطر آمده است که مهمترین دستاوردهای توافق دوحه این است که «افغانستان نباید پناهگاه افراد و سازمانهای تروریستی و افراطی باشد.»
جو بایدن، رئیس جمهور امریکا سه شنبه شب کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده را در حمله هوایی امریکا تایید کرد.
بایدن در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که سازمانهای اطلاعاتی امریکا اوایل سال جاری الظواهری را ردیابی کردند و با مرگ او «عدالت برقرار شد.»
وزارت خارجه امریکا گفته است که طالبان با پناه داده به رهبر القاعده، توافقنامه دوحه را نقض کرده است.
ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان روز دوشنبه دهم اسد نیز با محکوم کردن حمله امریکا در کابل، این حمله را نقض توافقنامه دوحه و قوانین بینالمللی خواند.
پس از اعلام کشته شدن الظواهری در کابل، طالبان در این مورد سکوت کردهاند.
رویترز به نقل از سه منبع در گروه طالبان گزارش داده است که رهبران ارشد طالبان روز چهارشنبه ۱۲ اسد در مورد چگونگی واکنش به این حمله باهم در حال گفتگو هستند.
گفته میشود که جلسات در سطح بالایی برگزار شده و مقامهای طالبان در مورد اینکه آیا به حمله پهپادی امریکا واکنش نشان بدهند یا نه، گفتگو میکنند.
به گفته یک مقام طالبان که سمت مهمی بر عهده دارد، مقامات ارشد این گروه بر سر «راه مناسب» در صورت تصمیم به دادن واکنش گفتگو کردهاند.
تلویزیون نیوز ۱۸به نقل از منابعی که نامی از آنها نبرده گزارش داده که گمان میرود ملایعقوب یا امیرخان متقی، وزیران دفاع و خارجه طالبان محل اقامت رهبر القاعده در کابل را فاش کرده باشند. به گزارش این رسانه هندی، شاید ملا یعقوب در سفر اخیر به قطر محل اقامت ظواهری را فاش کرده باشد.
به گزارش تلویزیون نیوز ۱۸، یکی دیگر از افراد مظنون به درز اطلاعات، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان است که دارای املاک، مستغلات و منافع تجاری دیگر در پاکستان است.
پس از کشته شدن ایمن الظواهری در کابل، این سوال که چه کسی محل اقامت رهبر القاعده را به آمریکا فاش کرد، رهبری طالبان را درگیر کرده است.
ایمن الظواهری، رهبر القاعده روز یکشنبه ۹ اسد، در اثر حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در منطقه شیرپور شهر کابل کشته شد.
ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان ماه گذشته، در یک سفر دو روزه به دوحه، پایتخت قطر رفت. او در این سفر با امیر قطر، رئیس ستاد ارتش و سایر مقامهای قطری دیدار و گفتگو کرد. وزیر دفاع طالبان پس از بازگشت از دوحه گفت که در دیدار با مقامهای قطری در مورد تمویل نیروهای طالبان گفتگو کرده است.
بنابر گزارشها، رهبر القاعده در کابل در خانه متعلق به سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان هدف قرار گرفته است.
نیوز ۱۸ نقل از منابع ارشد اطلاعاتی گزارش داده است که ایمن الظواهری در کراچی پاکستان بود و از طریق مرز چمن به کابل منتقل شد.
این منابع گفتهاند که تنها شبکه حقانی از این موضوع آگاه بود و حتی عبدالغنی برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان از این موضوع آگاه نبوده است.
وزارت خارجه امریکا میگوید که طالبان با پناه دادن به رهبر القاعده، توافقنامه دوحه را نقض کرده است. از سوی دیگر، طالبان در مورد کشته شدن ایمن الظواهری سکوت کرده اما ادعا میکند که امریکا با انجام حمله هوایی توافقنامه دوحه را نقض کرده است.
در روزهای اخیر، شماری از جریانهای سیاسی و مقامهای پیشین امنیتی حکومت افغانستان نیز این احتمال را مطرح کردند که ممکن است برخی از عناصر طالبان محل اقامت رهبر القاعده را افشا کرده باشند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شبکه حقانی به رهبری سراجالدین حقانی و طالبان جنوب به رهبری ملا برادر در مورد نحوه تقسیم قدرت دچار اختلاف شدهاند. در روزهای نخست ورود طالبان به کابل، گزارش شد که خلیل حقانی، وزیر مهاجرین طالبان و عضو ارشد شبکه حقانی با ملا برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان در ارگ ریاست جمهوری برخورد فیزیکی داشتهاند.
ابوالفضل ظهرهوند، سفیر سابق ایران در کابل میگوید ترور ایمن الظواهری در کابل برای طالبان بسیار سخت تمام شد و با اتفاقات رخ داده طالبان رادیکال میشود. آقای ظهرهوند با تحلیل عملکرد طالبان گفته «ما در حال حاضر با افغانستانی مواجهیم که دارد تبدیل به یک سیاهچاله امنیتی میشود.»
او گفت شرایط اقتصادی، امنیتی، سیاسی و اجتماعی افغانستان در مقطع کنونی در سراشیبی فروپاشی قرار دارد و موقعیتی که امروز طالبان با آن مواجه هستند، حتی با زمانی که روی کار آمدند هم قابل مقایسه نیست.
این دیپلومات سابق در گفتگو با رسانه فرهیختگان، با اشاره به درگیریهای طالبان در مرزها هم به مقامهای ایران پیشنهاد کرده رایزنیها با کشورهای همسایه درباره مسائل امنیتی فعالتر شود.
مرزبانان ایران و طالبان در یازده ماه گذشته چندین درگیری داشتند. در آخرین مورد افراد طالبان و مرزبانان ایرانی روز یکشنبه، ۹ اسد در منطقه درویش ولسوالی کنگ ولایت نیمروز با همدیگر درگیر شدند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند در این درگیری ۲ نفر از اعضای طالبان کشته شدهاند.
فرمانده مرزی طالبان کشته شدن یکی از افراد خود را تایید کرد، اما فرماندار شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان ایران گفت که درگیری مرزبانان ایرانی و طالبان در نیمروز بدون تلفات به پایان رسیده است.
ابوالفضل ظهرهوند میگوید فرجام روندی که طالبان در پیش گرفتهاند خوب نیست.
او در مساله برخورد طالبان با شیعیان هم گفت که طالبان تا امروز مسیر هژمونی را دنبال کرده و اتفاقاتی که تاکنون افتاده در چارچوب پاکسازی قومی قابل تحلیل است.
به گفته وی، طالبان فعلا با محافظهکاری میگوید حکومتشان امارت اسلامی است اما واقعیت آن است که طالبان مسیری را دنبال میکنند که مسیر خلافت اسلامی است.
ابوالفضل ظهرهوند میگوید نمایندگی ایران در کابل باید با سران طالبان وارد گفتگو شود، زیرا طالبان دارند به بیراهه میروند، اگر طالبان واقعیتهای صحنه را نپذیرد و دولتی فراگیر تشکیل ندهد اوضاع بد میشود.
او بر این باور است که طالبان با ایدئولوژی گنگ خود نتوانستهاند حتی در چند ماه گذشته مکاتب دخترانه را باز کنند، با چنین رویهای نه تنها در جامعه جهانی، بلکه در میان کشورهای منطقه و همسایگان نیز تشکیلات طالبان به عنوان یک دولت مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت.