
حکومت بریتانیا روز سهشنبه گفت که از پایان ماه اپریل، به ۸ هزار پناهنده افغان که بعد از سقوط کابل به بریتانیا آورده شدهاند، نامه ترک هوتل ارسال خواهد شد. جانی مرسر، معاون وزارت امور سربازان سابق ابراز امیدواری کرد که این پناهندگان دستکم در ۴ ماه آینده در خانهها اسکان یابند.
او گفت که بر اساس طرح جدید حکومت، ۳۵ میلیون پوند برای اسکان پناهندگان افغان اختصاص یافته است تا به مقامات و شوراهای محلی در بریتانیا در یافتن سرپناه برای پناهندگان کمک کند.
با این حال، حزب اپوزیسیون کارگر گفت که حکومت در حالی نامه پایان اقامت در هوتل را به این پناهندگان میفرستد که هیچ تضمینی برای یافتن منزل مناسب برای آنان وجود ندارد.
مرسر در پارلمان گفت که اگر پناهندهای پیشنهاد رفتن به اقامتگاهی را رد کند، حکومت از فراهم کردن سرپناه دیگر برایش خودداری خواهد کرد. او گفت که هزینه اقامت پناهندگان افغان در هوتل ماهانه ۳۰ میلیون پوند است.
سرازیر شدن پناهندگان افغان و اوکراینی به بحران کمبود مسکن در بریتانیا و دیگر کشورهای عمده اروپایی دامن زده است. یافتن مسکن، به خصوص مسکن متناسب با خانوادههای بزرگ افغان، به یک معضل عمده برای مقامات بدل شده است.

نوزادی که در انفجاری در میدان هوایی کابل پدر و مادرش را از دست داد و نماد خروج آشفته امریکاییها از افغانستان شد، در قطر به خانواده پدرش پیوست. الیزا، که در ماه اسد ١٤٠٠ با یک پرواز تخلیه به قطر منتقل و در پرورشگاهی «مریم» نامیده شد، در ۲۱ ماهگی به کاکایش تحویل داده شد.
وقتی الیزا تنها چند هفته عمر داشت، پدر و مادرش، محمد و سمیرا نیازی، از ترس طالبان به میدان هوایی کابل رفتند تا به خارج از کشور فرار کنند، ولی روز چهارم سنبله ۱۴۰۰ در انفجار مرگباری کشته شدند.
در این انفجار ۱۸۳ نفر، از جمله ۱۳ سرباز امریکایی کشته شدند.
الیزا نجات یافت و یک نوجوان شانزدهساله او را به سربازا امریکایی تحویل داد. نیروهای امریکایی این نوزاد را در یک پرواز تخلیه به قطر فرستادند – جایی که برای حدود ۲۰ ماه در پرورشگاهی موسوم به «دریما» نگهداری میشد.
در این مدت امریکاییهای تلاشهای گستردهای برای پیدا کردن خویشاوندان الیزا، که حالا «مریم» نامیده میشد، به راه انداختند. سرانجام، کاکایش یارمحمد نیازی از طریق شبکههای اجتماعی و به کمک آزمایش دیانای شناسایی شد.
آقای نیازی به همراه شماری از اعضای خانوادهاش به قطر رفت و دختر برادرش را در پرورشگاه دریما تحویل گرفت.
خبرگزاری فرانسه از قول آقای نیازی گزارش داده که او به همراه همسر و هشت کودک در حال آماده شدن برای سفر به امریکا است.
او همچنین گفته که نام جدید الیزا را تغییر نمیدهد، چرا که در حال حاضر او با همین نام پاسخ میدهد.
مریم در میان ۲۰۰ کودکی که بدون سرپرست و والدین خود در جریان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شدند، خردسالترین کودک بود.
به دنبال ورود طالبان به کابل در ۲۴ اسد ١٤٠٠، دهها هزار نفر با همکاری نیروهای بینالمللی افغانستان را ترک کردند و بیشتر به کشورهای غربی، از جمله امریکا منتقل شدند.
بازداشت مطیعالله ویسا، مسئول بنیاد راه قلم و حامی آموزش دختران توسط طالبان، واکنشهای گستردهای را در داخل و خارج برانگیخته است. هدر بار، مسئول زنان دیدهبان حقوق بشر میگوید که وقت آن رسیده که باید پذیرفت «تعامل سازنده» با طالبان نتیجه نمیدهد و گزینههای دیگر را بررسی کرد.
مسئول زنان دیدهبان حقوق بشر در یک رشته توییت گفته است که بازداشت ویسا، شاهدی بر ادامه و تشدید سرکوب در قبال دسترسی دختران به آموزش و آزادی بیان توسط طالبان است.
هدر بار میگوید کسانی که مطیعالله ویسا را تحسین میکردند، امیدوار بودند که پروفایل، سابقه و رویکرد او به امنیتش در زیر حاکمیت طالبان کمک خواهد کرد؛ امیدی که اکنون از بین رفته است.
به گفته هدر بار، بازداشت این حامی آموزش دختران، این پیام را مخابره میکند که هرکسی که برای بهبود وضعیت زنان و دختران افغانستان تلاش میکند، در امان نیست.
این مقام دیدهبان حقوق بشر در ادامه تاکید کرده که اکنون زمان بازنگری در واکنش جامعه بینالمللی به رفتارهای طالبان فرا رسیده است.
هدر بار این ایده را که «تعامل سازنده» طالبان را متقاعد به توقف این رفتار میکند، «تفکر جادویی» خوانده و گفته چنین رویکردی دیگر کارگر نیست. او تصریح کرد که وقت آن رسیده که گزینههای دیگر را بررسی کرد.
واکنشهای بیشتر به بازداشت ویسا
در همین حال، سازمال عفو بینالملل نیز خوستار آزادی فوری مطیعالله ویسا شده است.
این سازمان روز سهشنبه در توییتر نوشت که آقای ویسا به گونه مسالمتآمیز از تحصیل دختران در افغانستان حمایت کرده؛ جایی که طالبان رسماً دختران را از رفتن به مکاتب منع کرده است.
کاردار سفارت امریکا نیز در توییتی گفته است که گزارشهای نگرانکننده متعددی از بازداشت افغانها به دلیل شرکت در تظاهرات مسالمتامیز و حمایت از خواستهای مردم، رسیده است.
کرن دکر نوشت: «بگذارید مطیعالله ویسا و دیگران بدون مانع کار کنند، با آنها مشورت کنید، آنها را زندانی نکنید. صدای آنها انعکاسدهنده خواست بسیاری از مردم افغانستان است.»
او همچنین تاکید کرده که تمام کسانی که در بازداشت طالبان به سر میبرند، باید به مشاور حقوقی و خانوادههایشان دسترسی داشته باشند.
در همین حال، حاجا لحبیب، وزیر خارجه بلجیم نیز در توییتی بازداشت مطیعالله ویسا را «غیرقابل قبول» توصیف کرده است. خانم لحبیب نیز خواستار آزادی مسئول بنیاد راه قلم از بند طالبان شده است.
شماری از چهرههای حکومت سابق، از جمله حامد کرزی نیز خوستار آزادی مطیعالله ویسا شدهاند.
برخی چهرههای پاکستانی، از جمله محسن داور، عضو مجلس نمایندگان، افراسیاب ختک، سیاستمدار و سناتور سابق و منظور پشتین، رهبر جنبش محافظت از پشتونها نیز خوستار آزادی مطیعالله ویسا شدهاند.
بدرفتاری طالبان با خانواده ویسا
به تازگی عطاءالله ویسا، برادر آقای مطیعالله ویسا در ویدئویی که در صفحه کاربری خود در توییتر پخش کرده، گفته که طالبان خانه آنها را از «محاصره» و در کنار مطیعالله ویسا، دو برادر دیگر او را نیز بازداشت کردهاند.
او افزوده که طالبان حریم خصوصی خانوادهاش را نقض و به اعضای خانوادهاش «توهین» کردند و تلفنهای همراه برادرانش را گرفتند.
آقای ویسا همچنین در این ویدئو گفته که طالبان قصد داشتند او را هم بازداشت کنند، ولی او در خانه نبوده و در حال حاضر در محل «امنی» است.
عطاءالله ویسا تاکید کرده که به «مبارزه» خود همچنان ادامه میدهد و هیچ اقدامی نمیتواند جلو او را در راه مبارزه برای تامین حقوق مردم بگیرد.
مطیعالله ویسا به همراه برادرانش، با راهاندازی کارزاری تحت عنوان «راه قلم» از سال ۱۳۸۸ برای حمایت از دسترسی دختران به آموزش در مناطق جنوبی و شرقی افغانستان فعالیت میکرد.
پس از روی کار آمدن گروه طالبان در ٢٤ اسد ۱۴۰۰، آقای ویسا به فعالیتهای خود در این راستا همچنان ادامه داد و در صفحه توییتر این کارزار و صفحه خود در این مورد اطلاعرسانی میکرد.
پولیس پرتگال اعلام کرد روز سهشنبه در حمله یک مهاجم با چاقو به مرکز اسماعیلیان در شهر لیسبون، دستکم دو زن کشته شدند و یک نفر دیگر زخمی شد. سیانان پرتگال در گزارشی میگوید که یک پناهجوی افغان این حمله را انجام داده است. پولیس پرتگال هنوز این ادعا را تایید نکرده است.
در بیانیه پولیس آمده است که قبل از ساعت ۱۱ قبل از ظهر روز سهشنبه، یک مرد ناشناس با یک چاقوی بزرگ به مرکز مسلمانان شیعه در لیسبون یورش برد.
پولیس از مهاجم درخواست کرده که چاقوی خود را به زمین بگذارد، اما پس از آنکه از این کار امتناع کرده، هدف گلوله قرار گرفته و زخمی شده است.
پولیس مهاجم را به شفاخانه منتقل کرده است.
شبکه تلویزیونی SIC به نقل از ناظم احمد، رهبر جامعه اسماعیلیه در پرتگال گفته که دو قربانی شهروند پرتگال بودند که در این مرکز کار می کردند. او همچنین گفت که مهاجم یک پناهجوی افغان بود
نخستوزیر پرتگال گفته که هنوز برای ارائه هر نوع نفسیری درباره این حمله زود است.
همزمان با نشر روزانه گزارشهایی درباره افزایش عایدات ادارات دولتی طالبان از سوی رسانههای وابسته به این گروه، دکانداران «بازار بوش» در قوای مرکز شهر کابل اعتصاب کاری کردند. حدود ۵۰۰ دکاندار این بازار میگویند شهرداری طالبان در کابل کرایه دکانها را تا سه برابر افزایش داده است.
به گفته این دکانداران افزایش مالیات و کرایه دکان در شرایطی که توانایی خرید مردم به پایینترین سطح رسیده است، «ظلمی در حق دکانداران است.»
پیش از این نیز گزارشهایی در رسانهها نشر شده بود که نشان میداد طالبان با تهدید، ارعاب و خشونت مالیات چند برابری از دکانداران و دستفروشان میگیرند.
در آخرین مورد وزارت صنعت و تجارت طالبان ادعا کرده است که این وزارت در سال مالی ۱۴۰۱ بیش از ۴۰۳ میلیون افغانی جمعآوری کرده است.
در همین حال صندوق جهانی غذا برای دریافت کمک به گرسنگان در افغانستان از جامعه جهانی کمک خواسته است. این صندوق هشدار داده که اگر جامعه جهانی به مردم افغانستان کمک نکند، ۹ میلیون نفر در این کشور گرسنه خواهند ماند.
رئيس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا اعلام کرد که احضاریه آنتونی بلینکن، وزیر خارجه این کشور را به خاطر عدم ارایه اسناد خروج از افغانستان، صادر کرده است. مایکل مکال گفته که آقای بلینکن از ارایه این اسناد امتناع ورزیده، از این رو، مجبور به صدور احضاریه او شده است.
کمیته خارجی مجلس نمایندگان امریکا به رهبری مکال، در ماه جدی تحقیقات خود درباره روند خروج امریکا از افغانستان را رسماً آغاز کرد.
جمهوریخواهان و برخی دموکراتها در مجلس نمایندگان امریکا معتقدند که گزارش کاملی از آنچه در عملیات خروج از افغانستان رخ داد و سبب کشته شدن ۱۳ نظامی امریکایی در فرودگاه کابل شد، تاکنون ارایه نشده است.
مایکل مکال پیشتر به وزارت امور خارجه امریکا تا دوشنبه آینده فرصت داد که اسناد مربوط به نحوه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را به این کمیته ارایه کند.
اکنون مکال در بیانیهای گفته است که احضاریه آنتونی بلینکن را امضاء کرده و امروز (سهشنبه) به او تحویل داده خواهد شد.
در همین حال، ودانت پتل، سخنگوی وزارت خارجه امریکا در پاسخ به صدور احضاریه آنتونی بلینکن به رویترز گفت که این وزارت آماده است تا اطلاعات مربوط به خروج از افغانستان را در نشستهای توجیهی یا توسط برخی مکانیسمهای دیگر در دسترس قرار دهد.
وزیر خارجه امریکا نیز هفته گذشته در یک نشست استماعیه گفت که این وزارت قبلاً اطلاعاتی را [درباره روند خروج از افغانستان] به اشتراک گذاشته و در حال تلاش برای ارایه اطلاعات بیشتر است، اما او تاکید کرد که برخی جزئیات خاص را فقط میتوان با مقامات ارشد در میان گذاشت.