رئیس دفتر مولوی عبدالکبیر روز چهارشنبه با مسئول بخش سیاسی یوناما ملاقات کرد. مولوی ذاکر به نقل از اسکات اسمیت مدعی شد که دبیرکل سازمان ملل قبل از پایان سال ۲۰۲۳ نشستی را درباره افغانستان برگزار میکند و از طالبان نیز در این نشست دعوت خواهد شد.
در اعلامیه خبری ارگ در حساب توییتر آن آمده است که آقای اسمیت در دیدار با رئیس دفتر سرپرست ریاست الوزرای طالبان بر «ایجاد زبان تفاهم میان افغانستان و جهان» تاکید کرده است.
بیانیه طالبان به نقل از او نوشته که یوناما برای ایجاد تفاهم و کاهش شکاف بین افغانستان و جهان تلاش می کند و به ماموریت خود در افغانستان ادامه خواهد داد.
مولوی ذاکر نیز در این دیدار گفت که حکومت طالبان به دنبال تفاهم و تعامل با جامعه جهانی است و درهای گفتگو را باز نگه داشته است.
او خواستار پایان محدودیتهای موجود بر سیستم بانکی افغانستان نیز شد.
مولوی ذاکر گفته که کشورها بدون شروط سیاسی به «پروژههای انکشافی و زیربنایی» حکومت طالبان کمک کنند.
او افزود که «موضوعات بشری باید با قضایای سیاسی ربط داده نشود.»
طالبان در حالی از آمادگی سازمان ملل متحد برای دعوت این گروه در نشست بزرگی مشابه به دوحه درباره افغانستان خبر میدهد که سازمانهای بینالمللی و جامعه جهانی بارها احترام به حقوق بشر به خصوص حقوق زنان را به عنوان پیش شرط اصلی هر گونه تعامل با این گروه مطرح کردهاند.
با وجود اصرارهای جامعه جهانی برای رفع قوانین زن ستیزانه طالبان، این گروه تاکنون از هیچ یک از مواضع خود علیه زنان عقبنشینی نکرده است.
در تازهترین مورد ملا ظریف، عضو اداره امر به معروف طالبان که نماز جنازه اکمل امیر، فرمانده مشهور جبهه آزادی را «غیراسلامی» خوانده بود، ترور شده است. کشتن او عدد دیگری را بر شمار اعضای ارشد طالبان که از زمان به قدرت رسیدن این گروه ترور شدهاند، افزوده است.
در این مطلب ابتدا کوشیده میشود که تعداد اعضای مهم طالبان که از زمان تصاحب قدرت کشته شدهاند، معرفی، بعد عامل ترور آنها بررسی و سپس معنای این ترورها برآورد شود.
بررسیهای ابتدایی نشان میدهد که دستکم ۱۳ عضو ارشد طالبان طی دو سال اخیر کشته شدند که این تعداد تلفات اعضای ارشد طالبان، به واقع بیشتر از تلفات فرماندهان ارشد آنها در چند سال گذشته بوده است. هرچند طالبان در جنگ فعال علیه نیروهای دولتی و خارجی حضور داشتند، اما فرماندهان کلیدی آنها عمدتا این عملیاتها را از مناطق دور از جنگ رهبری میکردند و تا حدامکان اجازه نمیدادند افراد برجسته آنها در این مسیر کشته شود.
یک برآورد نشان میدهد که در زمان جمهوریت عمدهترین فرماندهان طالبان که در بیست سال جنگ کشته شدند، ملا اختر محمد منصور، رهبر پیشین طالبان، ملا اختر محمد عثمانی، فرمانده ارشد طالبان در هلمند، مولوی عبدالاحد، والی طالبان در هلمند، ملا دادالله فرمانده ارشد، مولوی سلام، والی طالبان در قندوز، مولوی لعل و والی طالبان در بغلان کشته شدند. به نظر میرسد یکی از دلایل کشته شدن برخی آنها روابط پیچیده اطلاعاتی با بازیگران منطقهای و دست داشتن در تجارت خطرناک مواد مخدر بوده است.
اما جنگ بیست سال گذشته به کنار، در این دو سال اخیر تعداد بیشتر فرماندهان جنگجوی طالبان که به مقامهای بلند حکومتی رسیدند و از پناهگاههای خود در مناطق دور از دسترس بیرون آمدند، آسیبپذیر شده و در درگیریهای مختلف کشته شدند.
یکی از اولین فرماندهان عمده طالبان که پس از پیروزی شان کشته شد، حمدالله مخلص بود. او همان چهرهای که در روز اول سقوط کابل کلید ارگ را از محافظان اشرف غنی، رئیسجمهور سابق، به دست گرفت. بعد از آن او فرمانده قولاردوی مرکزی طالبان شد. اما چندی از آن مانورش در تلویزیون الجزیره و فرماندهیاش بر یکی از مهمترین قولاردوهای کشور نگذشته بود که در حمله به شفاخانه چهارصد بستر ترور شد. بدون تردید هدف این حمله آقای مخلص بود.
دومین قربانی طالبان در ماههای اول پیروزی، ملا پیر آغا بود. او فرد بسیار خطرناک و فرمانده نیرومندی بود که در حادثه مشکوک ترافیکی در شهر غزنی کشته شد. از او به عنوان «ظالمترین» فرمانده طالبان یاد میشد. نام اصلیاش سید عبدالغفار بود که به «قصاب داعش» نیز معروف بود. او عصر دوشنبه، ۳ اسد سال ۱۴۰۱ خورشیدی در حالی که از زیارت حج بازگشته بود، در راه خانهاش در قندهار در یک تصادف جادهای در غزنی کشته شد.
او از بنیانگذاران نیروهای ویژه طالبان مشهور به «قطعه سرخ» بود و هیچ روشن نشد که این حادثه واقعا یک حادثه بود و یا دست کسی پشت آن بوده است.
اما ترور وحشتناک داوود مزمل، والی طالبان در بلخ کار داعش بود که این گروه ضدطالبان به افتخار مسئولیت آنرا به عهده گرفت. داوود مزمل هم از حوزه لوی قندهار و به رهبری طالبان نزدیک بود. پس از کشته شدن او در بلخ، ملا هبتالله آخندزاده، دستیار نزدیکش را برای انجام تحقیقات و در سمت والی بلخ به مزارشریف فرستاد. اما یوسف وفا هم تاکنون نتوانسته به مسئله ترور داوود مزمل پیببرد.
علاوه بر داوود مزمل، مولوی عبدالحق، قوماندان امنیه طالبان در بدخشان، ظاهراً در حمله داعش کشته شد.
بعد از آن، در دیگر حمله داعش، مولوی نثار احمد، معاون والی این گروه در بدخشان و از فرماندهان تاجیکتبار طالبان کشته شد.
و جالبتر اینکه در مراسم فاتحه او در شهر فیضآباد حمله انتحاری رخ داد که داعش مسئولیت آن را به عهده گرفت. این حمله، مولوی صفیالله صمیم، فرمانده امنیه سابق طالبان در بغلان را به کام مرگ فرستاد. در حالیکه گروه طالبان هیچ فرد عمدهای داعش را در بدخشان دستگیر نکرده است، طالبان تاجیک شک دارند که این حملات واقعا کار داعش بوده باشد.
پیشتر، اما دو رهبر عمده تبلیغی طالبان نیز پس از پیروزی کشته شدند: مولوی رحیمالله حقانی، و البته مولوی مجیب انصاری. این دو با تندترین الفاظ به مخالفان طالبان حمله میکردند و خواهان گردن زدن آنها بودند. اما دیری از حاکمیت طالبان نگذشت که گردن خود آنها زده شد.
مولوی صدیق قندهاری، معاون قولاردوی مرکزی در ولایت پنجشیر هم در حمله جبهه مقاومت ملی کشته شد، مولوی یعقوب، مسئول استخبارات قولاردوی ۲۱۷ عمری قندوز نیز در حمله جبهه مقاومت ملی کشته شد و دیروز هم مولوی ظریف، مسئول امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت کاپیسا در حمله جبهه آزادی جان داد.
پیشتر، مولوی عزتالله، فرمانده قطعه منصوری طالبان در پنجشیر در حمله جبهه کشته شده بود و ملا دادالله جان، فرمانده یکی از قطعههای اردوی طالبان نیز کشته شد.
اینک به نظر میرسد که داعش و جبهه مقاومت توانستهاند چند فرمانده عمده طالبان را از میان بردارند. اما بخشی از این تلفات بدون شک ناشی از اختلافات درونگروهی طالبان است که جای بررسی بیشتر دارد. کشمکش داخلی طالبان جان دهها عضو کوچک آنها را نیز گرفته است و به نظر نمیرسد که این روند به زودی متوقف شود.
رویهمرفته، آسیبپذیری رهبران ارشد طالبان در جغرافیای افغانستان شدید شده است. آنها تدابیر بیشتری نسبت به اوضاع بیاعتماد امنیتی اتخاذ کردهاند و میترسند که آزادانه فعالیت کنند چرا که اعضای ارشد طالبان در شهرهای افغانستان به مراتب بیشتر از اردوگاههای کویته، پیشاور و میرامشاه در پاکستان هدف گرفته میشوند و دامان اختلافات، انتقام و تسویه حسابهای درونی گریبانگیر برخی از آنها شده است.
محمدرضا حسنی، نوجوان ۱۵ ساله که در اوایل هفته جاری با چهار مهاجر افغان در اثر شلیک مرزبانان ایرانی در نیمروز کشته شد، روز چهارشنبه در کابل دفن شد. بستگان محمدرضا به افغانستان اینترنشنال گفتند او که دانشآموز مکتب بود به ضرب دو گلوله کشته شد.
منابع در نیمروز به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که پنج مهاجر افغانستان که به تاریخ ۱۰ سرطان در اثر شلیک مرزبانان جمهوری اسلامی در مرز این کشور کشته شدند، از قوم هزاره بودند.
بستگان محمدرضا گفتند او برای کار و به گونه غیرقانونی میخواست به ایران برود.
یک زن نیز در میان کشته شدگان است.
منابع در نیمروز گفتند تعداد ۲۵ تن از شهروندان به طرف مرز ایران میرفتند که هدف تیراندازی مرزبانان جمهوری اسلامی قرار گرفتند. در این تیراندازی یک نفر زخمی شده و بقیه فرار کردهاند.
به گفته منابع، مرزبانان جمهوری اسلامی در نزدیکی دیوار مرزی در منطقه فیروزه شهر زرنج به این شهروندان شلیک کردهاند.
به گفته بستگان محمد رضا، او دانشآموز مکتب و متولد ولایت میدان وردک بود که اخیرا در ولسوالی سرجنگل ولایت غور زندگی میکرد.
بستگان او گفتند که جسد او از ابتدا از مرز به شفاخانه نیمروز و سپس به تاریخ ۱۳ سرطان به کابل منتقل شد و روز چهارشنبه در قبرستانی در غرب کابل دفن شد.
تصاویر اجساد این شهروندان در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
منابع در نیمروز گفتند که شماری از قربانیان این حادثه از ولایت دایکندی بودند.
در پی نشر خبر کشته شدن این شهروندان، مقامات جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۲ سرطان کشته شدن پنج شهروند افغانستان به دست مرزبانان ایرانی در ولایت نیمروز را تکذیب کردند.
رضا شیراوژن، معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی مرزبانی ایران در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، رسانه نزدیک به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی گفته بود «در روزهای گذشته هیچگونه برخورد مسلحانهای بین نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی ایران و متجاوزان مرزی در حوزه مرز مشترک جمهوریاسلامی ایران با افغانستان انجام نشده است.»
به دنبال این حادثه، مسئولان یک واحد مرزی طالبان به رسانهها گفتند که این افراد میخواستند بهگونه قاچاقی به ایران بروند، ولی مرزبانان ایرانی به سوی آنان شلیک کردند.
نماینده علی خامنهای در استان سیستان و بلوچستان ایران گفته جمهوری اسلامی باید برای گرفتن حقابه خود تلاش کند. مصطفی محامی میگوید «همسایه بدعهدی کرده و در طول سالیان گذشته نیز به عهد خود عمل نکرده و اگر آبی به سوی کشور آمده حاصل سیلاب بوده است.»
خبرگزاری تسنیم روز پنجشنبه (۱۵ سرطان) گزارش داد که مصطفی محامی با مدیران دستگاههای تابعه وزارت نیرو در استان سیستان و بلوچستان دیدار کرده است.
نماینده علی خامنهای در این دیدار گفته «مشکلات آب و برق از مشکلات عمومی کشور محسوب میشود، اما در استان ما وضعیت سختتر و بحرانیتر است به خصوص در مرکز و شمال استان.»
او تاکید کرده که باید برای جلوگیری از بحران بیشتر «حرکت جهادی و تلاش شبانهروزی ادامهدار باشد.»
مصطفی محامی میگوید که در شرایط کنونی هم سیلابها کم شده و «هم دشمن نقشه کشیده که دیگر آبی به سوی کشور ما نیاید» و برای همین است که آب را به طرف «گود زره» منحرف میکنند.
حسن کاظمی قمی، نماینده رئیسجمهور ایران در امور افغانستان و کاردار سفارت جمهوری اسلامی در کابل ماه ثور ۱۴۰۲ هشدار داده بود که «اگر طالبان آب ایران را نداد، آن وقت حجت تمام است.»
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دادستانی فدرال آلمان گزارش داد که پولیس هفت مرد را به اتهام همکاری با داعش و تاسیس یک گروه تروریستی در غرب این کشور دستگیر کرده است. هالند نیز یک مرد تاجیکستانی و همسرش را به اتهام فعالیت تروریستی بازداشت کرده است.
دفتردادستانی آلمان اعلام کرد که این هفت مرد در ایالت نوردراین-وستفالن، نزدیک به مرز هالند روز پنجشنبه (۱۵ سرطان) دستگیر شدهاند.
دادستانها میگویند که این هفت مرد یکدیگر را میشناختند، دیدگاههای اسلامی افراطی داشتند و همه آنها در فاصله زمانی اندکی با هم از اوکراین به آلمان آمده بودند.
بر پایه اطلاعات دادستانی، این گروه با یکی از شاخه داعش خراسان در تماس بوده است.
دادستانها در بیانیه خود اعلام کردند که این افراد با شناسایی اهدافی قصد داشتند تا حملات بزرگی را در آلمان سازماندهی کنند و تلاش کرده بودند تا سلاح تهیه کنند.
اما به گفته دادستانی «هیچ برنامه مشخصی برای حمله در زمان دستگیری امروز وجود نداشت». آنها افزودند که شش تن از افراد دستگیر شده از اپریل ۲۰۲۲ به صورت مکرر برای داعش پول جمعآوری و به این گروه منتقل میکردند.
در هالند نیز پولیس روز پنجشنبه یک مرد ۲۹ ساله اهل تاجیکستان با همسر ۳۱ ساله قرقیزستانی او را به اتهام ارتکاب اقدامات مقدماتی برای جرایم تروریستی دستگیر کرد.
به گفته دادستانی هالند، این مرد همچنین متهم به عضویت در گروه داعش است.
در بیانیه دادستانی هالند آمده است که «اگرچه این طرحها هنوز واضح نبودند، اما به اندازه کافی جدی بودند تا دادستانی هالند در این خصوص مداخله کند.»
برنامه جهانی غذا میگوید که پس از ارسال محمولههای نقدی سازمان ملل به افغانستان در سال ۲۰۲۲، پول افغانی ثبات پیدا کرد. این سازمان گفته طالبان نیز کنترول بر صادرات غیرقانونی ارز خارجی را اعمال کرد و این باعث تقویت ارزش پول افغانی شد.
به گفته این سازمان، تقویت ارزش افغانی میتواند به عنوان یک تحول مثبت اقتصادی تلقی شود.
در جریان بیش از یکونیم سال گذشته بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان به طور پیوسته گزارشهایی درباره رسیدن چهل میلیون دالر کمک بشردوستانه از سوی جامعه جهانی به کابل خبر میداد. پخش این گزارشها در رسانهها، پیش از این انتقادات گستردهای را در میان مردم افغانستان و نیروهای سیاسی مخالف طالبان برانگیخته بود.
بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان آخرین بار روز یکشنبه، ۲۴ ثور اعلام کرده بود که یک بسته کمکی ۴۰ میلیون دالری کمکهای بشردوستانه به کابل رسیده است.
یک منبع موثق در بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان روز شنبه (دهم سرطان) به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که بستههای ۴۰ میلیون دالری کمکهای بشردوستانه به کابل ارسال میشود، اما طالبان دیگر خبر آنرا رسانهای نمیکند.
صادرات افغانستان
برنامه جهانی غذا میگوید که بخش صادرات افغانستان هم با سهم ثابت صادرات مواد غذایی و زغال سنگ بهبود جزئی داشته است.
بر اساس دادههای نظارت اقتصادی بانک جهانی، صادرات افغانستان در سه ماه اول سال ۲۰۲۳ به ۵۰۰ میلیون دالر رسیده است که نشان دهنده رشد هفت درصدی نسبت به مدت مشابه در سال گذشته است.
در این گزارش آمده است که واردات به افغانستان در سه ماهه اول سال ۲۰۲۳ بالغ بر ۱.۸ میلیارد دالر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۲ درصد رشد داشته است.