یک عضو دادگاه عالی طالبان و رئیس دارالافتای این گروه، علیه جنگ در پاکستان فتوا صادر کرده و گفت که طالبان در توافق دوحه تعهد کرده بود که در خارج جهاد نمیکند. منابع افغانستان اینترنشنال میگویند فتوای مفتی عبدالرئوف تحت فشار پاکستان صادر شده است.
پیشتر گزارش شده بود که رهبر طالبان در فتوایی که مقامهای بلندپایه این گروه نمیخواهند علنی شود، جنگ در پاکستان را ناجایز خوانده است.
مقامهای پاکستان از ملا هبتالله آخندزاده خواسته بودند علناً فتوا دهد و جنگ در پاکستان را حرام اعلام کند.
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که فایل تصویری مفتی عبدالرئوف، عضو دادگاه عالی طالبان هم در راستای فشارهای اسلامآباد نشر شده است.
این عضو دادگاه عالی طالبان در این فایل تصویری، تلویحاً تایید میکند که ملا هبتالله علیه جنگ در پاکستان فتوا صادر کرده است.
مفتی عبدالرئوف، رئيس دارالافتای گروه طالبان میگوید از بسیاری از اعضای این گروه پیام دریافت کرده که برای جهاد در پاکستان اعلام آمادگی کردهاند.
او در این ویدیو میگوید: ما به این کار نداریم که در کجا جهاد است یا نیست. مردم ما مسئولیت جهاد در خارج را ندارند.
رسانههای پاکستان نیز پیشتر گزارش دادند که رهبر طالبان به درخواست اسلامآباد جنگ و حملات بیرون مرزی از جمله در پاکستان را «حرام» اعلام کرده است.
طبق این گزارش ها، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان در سفیر اخیرش به کابل از طالبان خواسته بود ملا هبتالله آخندزاده جنگ در این کشور را حرام اعلام کند.
رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا استفاده طالبان از کمکهای مالی ایالات متحده را «نفرتانگیز» خواند. مایکل مکال طالبان را گروه «تروریستی» خواند و گفت که این گروه زنان و دختران افغان را آزار و اذیت میکند و روزانه به صورت متعدد حقوق بشر را نقض میکند.
اداره بازرس ویژه امریکا برای باسازی افغانستان (سیگار) پیشتر با نشر گزارشی نوشت که طالبان از کمکهای ایالات متحده و سازمان ملل متحد برای مردم افغانستان بهره میبرند.
در آستانه دوسالگی تسلط طالبان بر افغانستان، بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان روز سهشنبه، هفدهم اسد در گزارشی به کانگرس بار دیگر بر سوءاستفاده و کارشکنی طالبان در توزیع کمکهای بینالمللی تاکید کرد.
طبق گزارش این اداره، بهرغم احتمال سوءاستفاده، امریکا ۲.۳۵ میلیارد دالر به افغانستان کمک کرده است.
مقامات امریکایی گفتهاند که این کمکها از طریق سازمانهای امدادرسان به افغانستان ارسال شده است. برخی از این سازمانها میگویند که طالبان در کارهای شان دخالت میکنند.
اداره کمکهای بینالمللی ایالات متحده به سیگار گفته است که مداخله طالبان در کمکهای بشردوستانه مانع اصلی دسترسی نیازمندان به کمکهای ارسالی است.
آقای مکال با انتقاد از استفاده طالبان از کمکها در بیانیهای نوشت: «نفرتانگیز است که پول مالیات دهندگان ایالات متحده به جیب گروه تروریستی مانند طالبان سرازیر میشود که زنان و دختران افغان را مورد آزار و اذیت قرار میدهد، القاعده و سایر تروریستها را تامین مالی میکند، جنایات علیه اقلیتهای مذهبی را مرتکب میشود و روزانه موارد متعدد دیگری از حقوق بشر را نقض میکند.»
رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا میگوید که در ماه می سال جاری میلادی نامهای به اداره توسعه جهانی ایالات متحده فرستاده و خواستار نظارت بیشتر و درخواست اطلاعات در مورد کمک امریکا به افغانستان شده است.
آقای مکال گفته اما این اداره تاکنون هنوز پاسخی ارائه نکرده است.
این سناتور ارشد امریکایی با انتقاد شدید از سیاستهای دولت بایدن در قبال طالبان گفته که بحران انسانی در افغانستان با خروج پر هرج و مرج و مرگبار رئیسجمهور بایدن به طور قابل توجهی بدتر شد.
مایکل مکال در بیانیه خود گفته است ماههاست از دولت بایدن درباره نحوه کمک به مردم افغانستان با شرط دور نگه داشتن طالبان از این منابع مالی توضیح خواسته است.
رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان با اشاره به گزارش اخیر سیگار بر نیاز فوری به ایجاد شفافیت دولت بایدن در مورد کمکهای مالی به افغانستان تاکید کرده است.
اعضای 'جنبش زنان مقتدر افغانستان' به مناسبت دومین سالگرد تسلط طالبان بر افغانستان در گردهمایی اعتراضی از جامعه جهانی خواستند به «هیچ بهانه و ترفندی» با طالبان تعامل نکند. این جنبش میگوید « گروه تروریستی طالبان» نباید از سوی هیچ کشور و نهادی به رسمیت شناخته شود.
در بخشی از بیانیه این جنبش آمده است: «دو سال است که جهان با چشمان باز شاهد همه جنایتهای جنگی، جنایتهای ضدانسانی، آپارتاید جنسیتی و قومی، جابهجاییها و کوچهای اجباری، نسلکشی، تبعیض نژادی و تروریستیسازی جغرافیای افغانستان از سوی طالبان هستند.»
بیانیه افزوده «هر نوع تعامل با طالبان و به رسمیتشناختن این گروه، به معنای تعامل با تروریسم و رسمیتدادن به تروریستان و نادیده گرفتن بیش از ۳۰ میلیون نفوس افغانستان است.»
این زنان معترض در گردهمایی خود شعارهای «به رسمیت شناختن طالبان مشروعیت دادن به تروریسم جهانی است»، «طالبان را به رسمیت نشناسید»، «حقوق زن حقوق بشر است» و «تعامل با طالبان نقض حقوق بشر است» سر دادند.
این جنبش همچنین در بیانیه خود گفته که از «هفته همبستگی» با مردم افغانستان علیه طالبان که از تاریخ ۱۲ تا ۲۰ آگست در سراسر جهان برگزار میشود حمایت میکند و قطعنامه این همبستگی جهانی را خواستههای مردم افغانستان میداند.
افغانهای مقیم خارج از کشور در یک فراخوان، خواستار همبستگی با مردم افغانستان و مخالفت با سیاستهای طالبان علیه زنان و انحصار تکقومی قدرت این گروه شدهاند.
شماری دیگر از گروههای معترض زنان افغانستان نیز در آستانه دومین سالگرد تصاحب قدرت از سوی طالبان و دیدار اخیر نمایندگان ویژه امریکا با مقامهای طالبان در دوحه، به تعامل کشورها با این گروه اعتراض کردند.
هفته گذشته بیش از ۴۰ سازمان و نهاد مدنی در نامهای به آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا نگرانی شدیدشان را از آنچه آنان « تعامل بی قید و شرط» با طالبان توصیف میکنند. ابراز کردند.
جبهه مقاومت ملی در خبرنامهای نوشت که نیروهایش دیروز چهارشنبه عملیاتی را در ولسوالی فرخار ولایت تخار راهاندازی کردند که در نتیجه آن، دو عضو «طالبان تروریست» کشته شدند. این جبهه گفته در این عملیات آمر کشف یکی از کندکهای قولاردوی ۲۱۷ طالبان مستقر در فرخار، کشته شده است.
جبهه مقاومت ملی روز پنجشنبه ۱۹ اسد، در خبرنامه نوشت که در این عملیات به نیروهایش آسیب نرسیده است.
این جبهه مخالف طالبان افزوده است که دیروز چهارشنبه همچنین عملیاتی را بر پاسگاه طالبان در ولایت نورستان انجام داده است و گفته شمار تلفات این حمله هنوز روشن نیست.
جبهه مقاومت ملی افغانستان در روزهای اخیر حملات خود علیه طالبان را شدت بخشیده است.
سیانان به نقل از یک جنرال بازنشسته امریکا نوشت دونالد ترامپ «بدترین توافقنامه دیپلوماتیک تاریخ امریکا» را در دوحه با طالبان امضا کرد. دیوید پترائوس گفت امریکا با خروج از افغانستان آنچه را طالبان میخواست به آنها داد و در مقابل «تنها قول گرفتیم در هنگام خروج به ما حمله نکنید.»
سیانان روز چهارشنبه (۱۸ اسد) در گزارش مفصلی نوشت که رئيسجمهور جو بایدن نیز با روی کار آمدن، توافقنامه مذاکرهکنندگان اداره ترامپ را اجرا کرد که منجر به خروج فاجعهبار نیروهای امریکایی از افغانستان شد.
در این گزارش، به وضعیت افغانستان پس خروج امریکا و تحت کنترول طالبان اشاره شده که در آن، دختران بالاتر از صنف شش از مکتب منع شدهاند و طبق گزارش ملل متحد این کشور پناهگاه امنی برای حدود ۲۰ گروه تروریستی شده است.
ایالات متحده همچنین با خروج از افغانستان، دستکم هفتاد هزار موتر زرهی و صد چرخبال و همچنین به ارزش ۸.۵ میلیارد دالر مهمات را در این کشور جا گذاشت.
اشتباهات ترامپ و بایدن
سیانان نوشته است که تیم مذکرهکنندگان ترامپ با طالبان در باره خروج، پیروزیی را نصیب طالبان کرد که این گروه در به دست آوردن آن در میدان جنگ ناکام بود.
گزارش افزود که جو بایدن نیز به دنبال این «طرح عمیقاً ناقص» رفت و آنرا اجرا کرد.
در گزاش آمده که خروج ایالات متحده از افغانستان چنان آشفته و توام با هرج و مرج در میدان هوایی کابل پایان یافت که سقوط سایگون (پایتخت ویتنام جنوبی در دهه هفتاد میلادی) و پایان جنگ ویتنام در مقایسه با آن آبرومندانه به نظر میرسید.
لیزا کرتیس، که سیانان از او به عنوان بالاترین مقام اداره ترامپ در کاخ سفید در حوزه افغانستان نام برده، گفته که مقامهای امریکایی در مذاکرات از اوایل ۲۰۱۹ تقریباً هرآنچه طالبان میخواستند به آنها دادند و در مقابل چیزهای اندکی به دست آوردند. او گفت: «طالبان متعهد شدند که از القاعده جدا شوند و با دولت منتخب افغانستان وارد گفتوگو برای تقسیم قدرت شوند، اما این اتفاق نیفتاد.»
این مقام پیشین امریکایی گفته که ترامپ در واقع نگران جزئیات مذاکره با طالبان نبود و به جای توافق صلح، صرفا به خروج نیروهای امریکایی اهمیت میداد.
لیزا کرتیس میگوید که ترامپ مدعی و مفتخر «هنر معامله» است، اما از همان آغاز مذاکرهاش با طالبان شبیه رفتار آنعده مشتریهای یک موتر بود که به فروشنده میگویند: «من تمام قیمت روی برچسب را میپردازم.»
این مقام امریکایی گفت که در بخشی از مذاکرات در دوحه حضور داشت و آنجا پی برد که طالبان در واقع تصور نمیکردند که امریکا واقعا میخواهد از افغانستان خارج شود، از اینرو زلمی خلیلزاد افسران ارتش را وارد مذاکره کرد تا درباره نحوه خروج معلومات دهند.
خانم کرتیس افزود که کنار گذاشتن حکومت جمهوری اسلامی افغانستان به خواست طالبان از مذاکرات امریکا با این گروه، از نواقص دیگر این گفتوگوها بود که این تصور را خلق کرد حمایت امریکا از حکومت وقت به طالبان منتقل شده است. او میگوید که این امر به تضعیف حکومت وقت و در نهایت سقوط سریع افغانستان کمک کرد.
سیانان به نقل از زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان نوشته است که مذاکرات مستقیم با طالبان به این دلیل صورت گرفت که شرایط جنگ افغانستان بدون هیچ نقشهراهی برای پیروزی کوتاهمدت احتمالی در حال بدتر شدن بود. به گفته خلیلزاد، برنامه این بود که گفتوگوی امریکا با طالبان درهای مذاکرات با حکومت افغانستان را باز کند. او باور دارد که چنین چیزی «در واقع اتفاق افتاد، اما موفق نشد.»
«خوشحالی» که بایدن به طالبان داد
سخنگوی طالبان میگوید که این گروه، پس از روی کار آمدن جو بایدن مشکوک بود که امریکا بر ادامه جنگ در افغانستان پافشاری کند. ذبیحالله مجاهد به سیانان گفت: «اما وقتی او (بایدن) اعلام کرد که نیروهایش را از افغانستان خارج میکند، مایه خوشحالی شد.»
طبق گزارش، جنرال مارک میلی، رئيس ستاد ارتش امریکا به بایدن توصیه کرد که اگر حدود ۲۵۰۰ سرباز در افغانستان حفظ نکند، ارتش این کشور فرو خواهد پاشید و راه برای پیروزی طالبان هموار میشود.
رئيسجمهور امریکا این پیشنهاد را نادیده گرفت و دستور داد تمام نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شوند.
تنش غنی و خلیلزاد
سیانان نوشته است که با تشدید چالشهای توافقنامه خروج، تنش بین دو بازیگر کلیدی رقم خورد: اشرف غنی و زلمی خلیلزاد. آنها از دههها همدیگر را میشناختند و هر دو دریافتکنندگان بورسیه امریکا بودند. اما حالا در دو جناح قرار داشتند و روابطشان پیچیدهتر شد. سیانان نوشته: «آنها از همدیگر متنفر بودند.»
خلیلزاد به سیانان گفته که بحث با غنی هنگامی که فهمید حلوفصل سیاسی موضوع افغانستان به معنای تشکیل حکومت جدید و پایان ریاستجمهوری اوست، دشوار شد.
به گفه خلیلزاد غنی «میل شدیدی برای ماندن در قدرت داشت.»
خلیلزاد گفته که این خواست غنی اما میتوانست دلیل کافی برای به خطر انداختن جان سربازان امریکایی یا تصمیم برای خروج باشد و او این پیام امریکا را به غنی منتقل کرده است.
متین بیک، رئيس دفتر اشرف غنی در آن زمان، روابط رئيسجمهور پیشین و خلیلزاد را به «مسابقه کشتی» تشبیه کرده است. او به سیانان گفت که این دو نفر، به گونه مساویانه مقصر و همچنین «مسئول پیروزی طالبان هستند.»
فرشته عباسی، پژوهشگر امور افغانستان در دیدهبان حقوق بشر میگوید مردم افغانستان زیر حاکمیت طالبان در یک کابوس حقوق بشری و همچنین بحران بشری به سر میبرند. دیدهبان حقوق بشر در گزارش تازه نوشت طالبان در دو سال گذشته محدودیتها بر حقوق زنان و رسانهها را شدت بخشیده است.
این سازمان حقوق بشری با اشاره به منع آموزش، کار و دیگر محدودیتهای طالبان بر زنان تاکید کرده که این گروه سانسور گستردهای را بر رسانهها و دسترسی به اطلاعات اعمال کرده و بازداشت روزنامهنگاران و دیگر منتقدان را افزایش داده است.
دیدهبان حقوق بشر در گزارش تازه خود که روز پنجشنبه ۱۹ اسد، منتشر شد، نوشته افغانستان به یکی از بدترین بحرانهای بشری جهان تبدیل شده است.
طبق آمار این سازمان، بیش از ۲۸ میلیون نفر یعنی دو سوم جمعیت افغانستان نیاز فوری به کمکهای بشردوستانه دارند. دیدهبان حقوق بشر با اشاره به گزارش سازمان ملل گفته چهار میلیون نفر از جمله ۳.۲ میلیون کودک زیر ۵ سال دچار سوءتغذیه حاد هستند.
فرشته عباسی، پژوهشگر امور افغانستان در دیدهبان حقوق بشر گفت «رهبری طالبان باید فوراً قوانین و سیاستهای ظالمانه خود را طرد کند و جامعه بینالمللی باید آنها را در قبال بحرانهای کنونی پاسخگو قرار دهد.»
این سازمان گفته ممنوعیت کار زنان در سازمانهای غیردولتی توسط طالبان به معیشت زنان آسیب جدی وارد کرده است، زیرا در صورت عدم مشارکت زنان در فرآیندهای توزیع و نظارت، دانستن اینکه آیا زنان کمک دریافت میکنند یا خیر غیرممکن است.
به باور دیدهبان حقوق بشر، این بحران به طور متناسبی به زنان و دختران آسیب رسانده است زیرا آنها از قبل هم در دسترسی به غذا، مراقبتهای بهداشتی و مسکن با مشکلات بیشتری روبرو بودهاند.
خانم عباسی گفت: «سیاستهای زنستیزانه طالبان نشاندهنده بیتوجهی کامل به حقوق اولیه زنان است. سیاستها و محدودیتهای آنها نه تنها به زنانی که فعال و مدافع حقوق هستند، بلکه به زنان عادی که به دنبال یک زندگی عادی هستند نیز آسیب میزند.»
محدودیت شدید طالبان بر رسانهها از دیگر مواردی است که دیدهبان حقوق بشر در گزارش تازه خود به آن پرداخته است. این سازمان حقوق بشری گفته محدودیتهای طالبان بر رسانههای محلی دسترسی به اطلاعات را در افغانستان با مشکل مواجه کرده است. به باور این سازمان هیچ کس در داخل افغانستان نمیتواند اطلاعات مهم را بدون ترس از دستگیری و بازداشت خودسرانه گزارش کند.
اعدامهای صحرایی
در بخشی از گزارش دیدهبان حقوق بشر آمده است که نیروهای امنیتی طالبان دست به «بازداشت خودسرانه، شکنجه و اعدام صحرایی افسران سابق امنیتی و اعضا یا حامیان گروههای مقاومت مسلح زدهاند.»
دیدهبان حقوق بشر همچنین گفته گروه شاخه خراسان داعش از زمان تسلط طالبان، حملات زیادی بر مدارس و مساجد انجام دادهاند که در بیشتر مواقع گروه قومی هزاره را که عمدتاً شیعه هستند هدف قرار میدهند که از محافظت امنیتی کمتری برخوردارند یا به مراقبتهای صحی و سایر کمکها دسترسی اندکی دارند.
فرشته عباسی گفته واکنش طالبان به بحرانبشری گسترده افغانستان، سرکوب بیشتر حقوق زنان و هرگونه مخالفت بوده است.
او از کشورهای که با طالبان در تعامل هستند خواسته است که طالبان را تحت فشار قرار دهند تا فوراً مسیر خود را تغییر دهند و تمام حقوق اساسی افغانها را احیا کنند و در عین حال به مردم افغانستان کمک حیاتی کنند.
