یوگنی پریگوژین، رئیس گروه نظامی واگنر کیست؟

سرگئی سوروویکین در اکتبر سال ۲۰۱۷ به عنوان فرمانده کل نیروی هوایی و فضایی روسیه منصوب شد.

پس از حمله روسیه به اوکراین، اومدتی فرماندهی گروهی از نظامیان روسیه را در جنگ بر عهده داشت.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه آقای سوروویکین را سال ۲۰۲۱به درجه جنرالی ارتش ارتقا داد و در سال ۲۰۲۲به او مدال شجاعت داد.

براساس گزارش‌های منتشر شده، او فرد رابط گروه واگنر با وزارت دفاع روسیه بود، اما پس از شورش این گروه دیگر در انظار عمومی دیده نشد.

به گزارش خبرگزاری ریانووستی، سرگئی سوروویکین در سمت دیگری کار خواهد کرد، ولی اکنون در «تعطیلات» به سر می‌برد.

به گفته او، پس از پرتاب مواد منفجره، دو مرد در دم جان باختند. او گفته تلاش پزشکان برای نجات جان یک نفر دیگر هم موفق نبود.

وزارت دفاع روسیه در هفته‌های اخیر بارها اوکراین را متهم به حملات پهپادی به شهرهای مختلف روسیه کرده است.

اوکراین مسئولیت هیچ یک از این حملات را بر عهده نگرفته است.

با این حال، گروهی از سیاستمداران و کارشناسان افغان و خارجی دولت‌های جهان را تشویق می‌کنند که روند عادی‌سازی روابط با طالبان را آغاز کنند و در صورتی که این گروه مطالبات جهان را پذیرفت، به رسمیت شناخته شود. آنها باور دارند که دیپلوماسی می‌تواند طالبان را تغییر دهد.

آنها الزاماً حامیان طالبان نیستند و دستکم برخی از آنان به روابط طالبان با گروه‌های تروریستی و ممنوعیت آموزش زنان انتقاد دارند. اما، برخلاف گروه اول فکر نمی‌کنند تحریم و انزوا به تغییر طالبان یا حتا آن طور که حامیان تحریم باور دارند، به تغییر رژیم در افغانستان کمک کند. برعکس، آنها با اشاره به کوریای شمالی و جمهوری اسلامی می‌گویند که مردم عادی بیشتر از دولتمردان حاکم، از تحریم‌ها آسیب خواهند دید.

فارن افیرز، دوماهنامه معتبر در حوزه سیاست خارجی، روز دوشنبه(۳۰ اسد) دیدگاه تعدادی از دیپلومات‌ها، مقامات و کارشناسان افغان و خارجی درباره عادی‌سازی روابط امریکا با حکومت طالبان را نشر کرد. این نظرسنجی نشان می‌دهد که تعداد چشمگیری از کارشناسان و مقامات از ادامه فشار و تحریم علیه طالبان به علت نقض حقوق بشر و روابط با گروه‌های تروریستی حمایت می‌کنند.

اردوگاه موافقان

در این بررسی، موافقان عادی‌سازی روابط امریکا با طالبان می‌گویند که بحران بشری و اقتصادی افغانستان، موفقیت طالبان در آوردن ثبات و امنیت، مبارزه با داعش و اتکا بر دیپلوماسی برای حل اختلافات با طالبان، ایجاب می‌کند که امریکا روند عادی‌سازی روابط با طالبان را آغاز کند.

ژاکلین هزلتون، از دانشگاه هاروارد در فارن افیرز نوشت که امریکا با رژیم‌های «ناخوشایند» دیگر نیز ارتباط دارد. گریم اسمیت از گروه بین‌المللی بحران افزود که امریکا و اروپا با طالبان منافع مشترک دارند، از جمله در مورد آمدن ثبات در افغانستان، کاهش کشت کوکنار، جلوگیری از مهاجرت و غیره.

به گفته او، تحریم‌های اقتصادی به زنان و دختران در افغانستان آسیب می‌زند. او مقامات دولت پیشین افغانستان را متهم کرد که به دنبال کشاندن پای امریکا در یک جنگ دیگر اند.

برخی دیگر مانند عبدالقادر سینو، از دانشگاه ایندیانا در امریکا، طالبان را «همکار مفید در جنگ با داعش و مهار القاعده» توصیف کرده است. او استدلال می‌کند که نقض حقوق بشر در افغانستان با تحریم و انزوای بیشتر طالبان بدتر خواهد شد. زیرا، «طالبان احساس خواهند کرد که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند.»

مسعوده سلطان، «فعال حقوق زنان»، گفت که غرب نه تنها با جنگ و حداکثر فشار نتوانست طالبان را وادار به پذیرش خواسته‌های خود کند بلکه به مردم عادی آسیب نیز رسانده است.

اردوگاه مخالفان

با این که موافقان عادی‌سازی روابط از ناکارایی تحریم‌های غرب انتقاد می‌کنند، مخالفان نیز اعتقاد دارند که عادی‌سازی روابط به تغییر طالبان کمک نمی‌کند، برعکس این گروه را متقاعد می‌سازد که غرب کوتاه آمده و حالا نیازی به تغییر سیاست‌های خود ندارند.

نادر نادری، پژوهشگر ارشد مرکز ویلسون که جز تیم مذاکرات اشرف غنی با طالبان بود، در فارن افیرز نوشت که به رغم علاقه شدید طالبان به شناسایی بین‌المللی، این گروه به هیچ وجه از مواضع خویش کوتاه نیامده است. به گفته او، طالبان حتا در موقعیت‌های ضعیف نیز به خواسته‌های کشورهای غربی تن نداده است.

جنرال جان آلن، فرمانده پیشین نیروهای ناتو در افغانستان به حکومت امریکا هشدار داد که نباید فراموش کند طالبان همچنان یک گروه «تروریست و قاچاقچی» است. بلقیس احمدی، پژوهشگر افغان می‌گوید که به رسمیت شناسی پاداش دادن به طالبان است و «پیام نادرست به گروه‌های افراطی اسلام‌گرا در سراسر جهان می‌فرستد.»

برای همین، ست جونز، معاون مرکز مطالعات استراتژیک در واشنگتن اعتقاد دارد که یکی از پیش‌شرط‌های عادی سازی، قطع روابط طالبان با القاعده باشد. با این حال، شیوشنکر منون، دیپلومات سابق هندی، بانگاهی بدبینانه اعتقاد دارد که طالبان به قول‌های خود وفادار نمی‌ماند.

معمای طالبان

خروج نیروهای امریکایی طالبان را در موقعیت برتری قرار داده است. این گروه احساس می‌کند که با صبر استراتژیک و بدون دادن امتیاز به غرب، نهایتاً به عنوان رژیمی مشروع پذیرفته خواهد شد.

موافقان عادی‌سازی روابط اعتماد بیش از حد به تاثیر دیپلوماسی بر طالبان دارند و فکر می‌کنند که برجسته کردن بحران انسانی در افغانستان، سیاستمداران غربی را به تغییر سیاست وادار خواهد کرد. ولی، نباید فراموش کرد تلفات انسانی و آسیب‌های اقتصادی ناشی از تحریم‌ها در عراق و ایران برخورد سخت امریکا با این کشورها را تغییر نداد.

اما از جانب دیگر، مخالفان عادی‌سازی روابط نتایج سنگین تحریم‌ها بر مردم افغانستان را دستکم می‌گیرند. آنها حتا مخالف کمک مالی به سازمان‌های خیریه خارجی در افغانستان نیز هستند. مخالفان امیدوارند قطع کامل کمک‌های مالی و روابط جهان با طالبان، منجر به فروپاشی این رژیم شود. ولی به نظر نمی‌آید که سیاستمداران غربی پیامدهای این سناریو -جنگ داخلی دیگر و راه افتادن سیل مهاجران افغان به سوی کشورهای غربی- را دستکم بگیرند.

آقای حقانی، رهبر شبکه حقانی، پیش از چیرگی طالبان بر افغانستان، معاون رهبر این گروه بود و اکنون از نظر بسیاری از ناظران او فراتر از حوزه کاری وزارت داخله، کلاه نایب رهبری پوشیده است.

اما هدف از این سفرها، که از شمال شروع شد و به جنوب رسید و بعد هم پایش به هرات کشیده شد و همین امروز هم در غور است، چیست؟
در اداره طالبان، که به گونه نظام‌مند کار نمی‌کند، تصمیم‌گیری‌ها دور افراد می‌چرخد و نمادها و شخصیت‌ها اهمیت فراوانی پیدا می‌کنند.
هواداران آقای حقانی از جمله محمد جلال و انس حقانی، برادرش، عکس‌های دیدارهای او را منتشر می‌کنند تا چهره و جایگاه رهبر مرموز شبکه حقانی را بازسازی کنند. در بسیاری از این عکس‌ها دیده می‌شود که مقام‌های عمده طالبان از جمله یوسف وفا، والی بلخ، که از او پیشتر در برخی محافل به نام جایگزین احتمالی سراج‌الدین حقانی در وزارت داخله یاد می‌شد، دستان آقای حقانی را به نشانه احترام می‌بوسد یا هم ویدیوی او در حالی منتشر می‌شود که لبخند بر لب دارد و کودکان را مورد شفقت قرار می‌دهد.

در حالی که او خود اعتراف کرده است که بیش از ۱۰۵۰ حمله انتحاری را سازمان‌دهی کرده است که بیشتر مهاجمان یا نوجوان بوده‌اند یا هم پیامدهای ویرانگر این حملات جان بسیاری از کودکان و زنان و پدران را گرفته است.

از سوی دیگر، آقای حقانی ادبیات مسالمت‌جویانه در پیش گرفته و کوشیده است که برای مردم امید خلق کند. مثلا در نشستی در ارزگان گفت که افغانستان به سوی توسعه حرکت می‌کند، در حالی که سازمان ملل در بهار امسال گفت که شمار افغان‌هایی که در فقر زندگی می‌کنند از ۱۹ میلیون نفر در ۲۰۲۰ به ۳۴ میلیون نفر در ۲۰۲۲ افزایش یافته است.

خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان، وزارت داخله و دیگر نهادهای وابسته به آقای حقانی هم گزارش داده‌اند که سراج‌الدین حقانی به ساکنان ولایت ارزگان وعده داده است که در بازسازی این ولایت تلاش خواهد کرد، اما او نگفت که این کمک‌ها از طریق کدام برنامه و چه زمانی انجام می‌شود.

او پیشتر از این، در سفر به ولایت‌های دیگر از جمله ولایت ننگرهار در شرق هم وعده‌های سرخ و سبز داده بود.

احمد طارق، استاد دانشگاه در دیدار با سراج‌الدین حقانی گفت مردم ننگرهار، مسلمان‌اند و آنها نه تنها آموزش دختران را می‌پذیرند، بلکه در زمینه اجرای آن نیز همکاری خواهند کرد.
براساس خبرنامه وزارت داخله طالبان، سراج‌الدین حقانی در پاسخ به این درخواست گفته پیام مردم ننگرهار را با هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان در میان خواهد گذاشت.

بیش از ۷۰۰ روز است که مکاتب دخترانه و دانشگاه‌ها به روی دختران بسته‌اند.

کارشناسان سیاسی اکنون این سفرها را هدفمند و در راستای بازسازی وجهه وزیر داخله طالبان می‌دانند.

خالد سادات، تحلیلگر مسائل سیاسی، می‌گوید: «این سفرها و دیدارهای سراج‌الدین حقانی بالاتر از وظایف کاری یک وزیر کشور است و معمولاً چنین سفرها فقط به دیدار رئیسان پولیس و مراکز پولیس می‌روند و در این زمینه روی توانایی آنها کار می‌کنند، اما حقانی فراتر از آن، به دنبال حمایت عمومی است.«
آقای سادات می‌گوید که سفرهای کنونی سراج‌الدین حقانی نشان می‌دهد که او در حال رقابت با دیگر رهبران طالبان است.

علاوه بر ملا هبت‌الله آخندزاده، از کسانی مانند ملا یعقوب مجاهد و ملا برادر نیز به عنوان رقیبان احتمالی برای آینده رهبری طالبان یاد می‌شود.
به گفته آقای سادات، سراج حقانی می‌خواهد خود را به‌عنوان رهبر بین گروه‌های کوچک و بزرگ طالبان در ولایات معرفی کند، زیرا اگر بحث انتخاب رهبر آنها در آینده پیش بیاید یا بحث انتقال قدرت سیاسی پیش بیاید، پس حقانی می‌تواند ریشه‌های خود را در ولایت‌ها گسترش دهد.
در نبود فعالیت آشکار ملا هبت‌الله آخندزاده، فضای مانور برای آقای حقانی باز شده است.
اما نام او همچنان برخلاف ملا هبت‌الله در فهرست سیاه تحریم سازمان ملل متحد قرار دارد و امریکا همچنان جایزه ده میلیون دالری برای اطلاعات برای بازداشت یا کشتن او را بر نداشته است.
بنابرین به نظر نمی‌رسد که جایگزینی یک غیرطالبان وابسته به شبکه حقانی که در آخرین سال‌های شورش وارد بدنه اصلی طالبان شد و بعد هم مورد تحریم‌های گسترده جهانی قرار دارد، خیلی هم آسان باشد. واکنش طالبان اصلی به حرکت‌های سراج جالب خواهد بود.
اما سادات می‌گوید که یکی از اهداف این سفرها ممکن است جمع‌آوری حمایت و افزایش نفو بر گروه‌های ولایتی طالبان باشد، زیرا اختلافات بین طالبان در حال افزایش است و سراج‌الدین حقانی می‌خواهد خود را برای بازی آینده آماده کند.

ارتش اوکراین گفته است که جت‌های جنگی برای موفقیت ضد حمله به خاطر بیرون راندن نیروهای روسی از مناطق اشغالی اوکراین حیاتی است.

سفیر روسیه روز دوشنبه گفت: «دنمارک با اقدامات و سخنان خود به دنبال این است که اوکراین راهی جز ادامه رویارویی نظامی با روسیه نداشته باشد.»

یاکوب المان جنسن، وزیر دفاع دنمارک گفته که اوکراین فقط از اف-۱۶ ها در داخل خاک خود استفاده کند. او افزود: «ما تسلیحات را به شرطی اهدا می‌کنیم که برای بیرون راندن دشمن از خاک اوکراین استفاده شود و نه بیشتر از آن.»

دنمارک اعلام کرده است که پس از آموزش خلبانان و مهندسان اوکراینی در مجموع ۱۹ جت جنگی را در اختیار اوکراین قرار خواهد داد.

وزیر دفاع اوکراین گفته است که خلبانان اوکراینی آموزش را آغاز کرده‌اند، اما آموزش مهندسان و میکانیک‌ها حداقل شش ماه و احتمالا بیشتر طول می‌کشد.